장음표시 사용
591쪽
dirimendum non fulse a Deo positum, ut vos fabulamini,sed ad eaoca riganda, quae a principio irrigauerat, quaes nunc etiam ligabitur, quorumcunque hominum ista futura essent. Si enim Iordanis eo
tempore, quo maiores no iri discesserunt suasi singuli haereditates intuerunt, repente extitiset, videri fortasse poterat eiusmori dij
iunctio diuino miraculo facta aliquid portendere, quod vos ut ves δε-tis interpretaremini , nos vero aliter interpretari posemus . Nunc vero Iordanis nihilvobis rei rations ue suggerit, quod ponere in cotentione positis, ut nos de communi sacrorum atque antiqua pose sesione dimoueatis: quam nos ut teneamus,graui imum habemus mo-1 umentum, se certis imum acperpetuum te limonium, quod res Lari non positi: nempe parentum nostrorum omnium , qui antehac fuere lublicum communemque consensum,eundemi continuata annorum serie conssilantisiimum, quem altare hoc testatur se indicat non a no 3 nunc primum ext ructum: sed quod fecerunt patres nostri: siue nouros intestigatis etiam cum et e tris, quo tempore haered latum partitio fiebat, quoque omnes unus Israel erant; sive no Iros tantum, qui duaru atque dimidiae tribuu nomine censebaotur. Constat enim hoc opu fuisse extructu vel ab omnibus, qui ij dem tum sacris communicabant, vela nostris, ut res ipsa habet, a quibus tamen ultra Iordanem est extructum: lteris hoc est Tra ordanensibus videntibus se consentientibus. idi non in holocausta sec. quod neca mittere potin operis moles , nec unquam factitatum docere potestis: Sed in testimoniti nosti hi ac vestrum, hoc est monumentu per tuum viri que futurum nostrae vobiscum societatis n sacro cultu
atque in omni ratione ad istud diuinum arcanumque nomen perti- nte. Ideoque non aliud monumetigenus, quam altare maiores nostri se voluerunt, quod in sacrorum monumentum statueretur; nec priuatum altare hoc fuit alia videlicet forma aliuduesignificante ra tione, sed altare Domini, Hebraica lectio re ipsam exprimit THAANITH Mi ZBEA HII ADONAi. Latine vix posumus totidem verbis ivtcunq. autem Exemplar siue exemplum dicetur,sive, ut A rchitect rum et tamur vocabulis, symmetriam,vel proportionem dicemus, U θ nice dici potest crasa, Italice modesti. Nam quamquam altare hoc maximum longeque conblicuum esset, eandem tamen membrorum et mod-rum atque mensurarum o simplicitatis etiam rationem serua-
592쪽
1t COMME IN LIB. IosVE, bat, atque ista quod Deo dictante ferat per in siem in lege d scriptum,id quod ipso fui sectu, vel lonete contemplantibus exhibebat, atque hoc demon arativo etia vocabulo indicatur, Ecce: Hebraice est, Videte exemplar altaris Domini. Itaque rei ipsius oculis o lecta imagine se obseruatione, si e duae trifus atque dimidia no βο- tum defendebant, sed prouidentiae pietat studio,atque issensionis, quae incidere aliquando posset,metu et cautione meliorem etiam 'r darent causam. uippe qui norara, quantum procliues ac prompti. hominum animi sint ad disiidiorum diuortiorumque causas qua umel leui vel inepta arrepta ansa capiend D ; maxime vero in religi nis communione ac societate, quam omnibus modis,consillys,actioni bus, voluntatibus rimum ac studiis intaminatam, sanctam, solida tueri oportuit: cum contra non modo pluminis cuius iam, vel momiis, vel regionis interiectio, si pa ij philosophici, aut perae bacultae diuersitas,hos Cynicos,ilfos Peripateticos,Cyrenaicos alios,alios vero stoicos constituerit: se cum cetera similia paria fuerint , saltem infectae lanae diuersus color, satis ponderis ac mometi habere quibus rim exintimaretur ad magnaου contentiones alendas ct fouendas.
Alter purpureum non expectabit amictum, Quidlibet indutus celeberrima per loca vadet, Perisnamque feret non inconcinnus utramque: Alter Mileti textam cane peius & angue Vitabit chlamydem, morietur frigore, si non Rettuleris pannum.
I itur nihil mirum si quidam propter interiectum vel montem, vel tamen dicere audeant, Auid vobis es Domino Deo Iserues Ex hue humanorum morum corrupto ac putidissimo fonte ilia superbae se orateros bomines contumeliosae Phari eorum , Scribarum, Saducaeo rum cir huiusmodi riuulorum derivationes manabant; quorum illae arrogantiae atque det lationis plenae orationes efe olent: Numquid ex principibus aliquis credit in eum, aut ex Pharisaeis ' sed ruriba haec quae non nouis legemMaledicti sunt. Itaque consili factis si rationem, cum honest limam defensiores hi reddiderint,primum ac praecipuum crimination caput deustatione ac deprecatione iu-
593쪽
st a nobis hoc scelus ut recedamus a Domino,et eius vestigia relinquamus extructo altari ad holocausta, & sacrificia, de victimas offerendas,praeter altare Domini Dei nostri, quod
extructum est ante tabernaculum eius.
I N religionis ratione idem sentire, idem spere, idem integri re, expetendae atque fouendae concordiae Ombolum est, qua diuinus stiritus cultores si os perpetuo instructos esse vult. S. S. E. Si qua ergo pha consolatio in Corino i quod solatium charitatu, siqua societas θi- 'ritin, siqua viscera mi erationis, implere gaudium meum ut Mem hipiatis, eandem cha ritatem habentes unanimes,id ipsi/m sentientes, nihil per contentionem, nec per inanem gloriam sed in humi- litate superiores sibi inuicem arbitrantes: non quae oasunt segulis considerantes, hed quae aliorum. taliam Christianae simplicitatu rationem onormam nos contemplatos,non profeci. vitae exemplorum pudet ac taedet. Detegatione itaque multi consil3 praemissa, q deum religionis partem Jectat, quae ritualem cultum definiebat, fidei, mentis, ac sententiae suae Ombolum tribu professae pronuntiant.
Non modo,inquiunt, religio, sed execrabile nobis nefas atque in summorum malorum detentatione positum est: vi recedamus a D mino , & eius vestigia relinquamus: quem salutis , vita, omni felicitatu auctorem atque ducem hactenus secuti sumus; an vero nunc iam in quiete ac tra issitate constituti di cedemus ab Ugo a i a nobis hoc scelm,a quo vehementer abhorremim primum: deinde istud alterum criminis in nos vestri caput adeo longe ab animo et consilio nonro dictat , ut nihil minus cogitauerimus, quam altarentatam et quam construere ad sacrificiorum csse hostiam usum, quippe cum nusium aliud agno minus, ct fateamur ad eam rem lexitimu. o sanctum ,prater id quod a Domino ad cari tufum ess o cosi cari ante tabernaculum eius. In hac detestatione duo pronomina Π braice sunt, Prophanum es execrabile, Nobis a nobis quae non oti se , ut aliquis opinari posset, sied cum praesenti significatione posita se credimus. Namsaepe alus monebamus, nustam sacrorum se Aptorum partem superuacaNeam nobis esse . Itaque prim pronomen, obis,in acquisitionis casu familiarem constructionem eum verbo H A L i L A is , hoc est profinum, turpe et nefarisi est nobis, pro quo s. pe Lati π reddit t. Profanum,inquiunt, O nefarium nobuo η γ
594쪽
atque influa imum censitur, ias non modo vobis admonentibus, sed a nobis ipsis , quorum praecipue res agebatur, scelerium exitialia existimatum se iudicatum . . Atque hoc pariso causa peroratae is, Ocrimen fortiter depulseum cum constanti communionis es societatis AEtque solidae pietatis professone, quod totius causa caput erat Quibus auditis, Phinees sacerdos, S principes legationis Is rael, qui erant cum eo,placati sunt: S verba filioni Ruben,& Gad,& dimidiae tristis Manasse libetissime susceperunt.
Eo Ru M, qui publicin administrant res, animos as omni contentione ac simultate alienos, ct veri tantum atque aequi amantes Use oportere, hoc exemplo cum multis aliys docemur. Namque horum studium acem,tranquillitatem es commvnu vitae societatem per petuo βectare debet, i omnibus rationibus ac modis agere, or et Anulgo dilendio, nusio incommodo contigerit,totis, ut Zicitur, minis amplecti or quoad eius eri posiit,omnia in meliorem partem inre pretari,maxime vero cum altera pars vera, aut pro fili ratione suam causam defendit,uel culpam declinat, cutis rationis sione Pi
tem non nise argui ct cauisiationibu deformare qui quam sit
oe .is. S. S. E. Charitas patiens en venigna est charitas non aemulatur, uia agit perperam, non in latur, non ea ambitiosa, non quaerit quax sua Iunt,non irritatur,non cogitat malum,nongaudet super iniquias, tale,congaudet autem veritati, omnia seu fert, omnia credit, omnia , , b crat, omnia sui tinet. LManife Ita itaque relinquitur virorum iasorum probitas,qui se rem ex fratrum rellosione diligenter cognoscere voluerunt, se cognitam humane , pie, amantem probarunt: atque eos, quos vel alienatos exinfimauerant, vel grauiori for - a se criminatione pupugerant, exceptae defensionu comprobationer inuerunt, or arctim etiam devinxerunt, nemine ipsoram vel restonsionem recusante,vel auditam improbare; sie una omnes Pomi sex vi pontifex,cui pars, quae ad religionem pertinebat, praecipue curabatur, or principes qui cum eo erant, totius . Israeliticae cis uatas ct communionis partes agebant, aliorum verba libentis me susceperunt. Hebraicin idioti min, iudicium cum assensione ad or
uionis honestatem comprobandam adbibitum fulge significat b qum fuit in oculis eoruin vero quod en erant, non modo nutilus si is ut ausu indicauerunt, sedgraui, laeta es suauigra latio
595쪽
tione declararunt, nominibus etiam tribuum, honoris o charitatis causa appellatis. Dixitque Phinees filius Eleazari sacerdos ad eos. HEBRAi CE nomina ipsa duarum tribuum se dimidiae expri- muntur, ut salutationis atque gratiae causa appetiata fuisse intekigantur. Atquegratulationis actio, et ti decuit, unis acerdoti comissat est,qui Dei es populi partes ex officio ac munere apte obtinebat. Nunc scimus, quod nobiscum sit Dominus, quoniam alieni estis a praeuaricatione hac, & liberastis filios Israel de manu
Di L i CENTE M, constantem es certam pietatis colendae ratio-- ,em cum summo animorum in ea consensu, magnum sibi tali argumentum esse afflirmabant,adcognoscendum sese sub Dei Ihraelis tu- .
tela etiamnum manere nulgo modo abalienatos a tanti numinis praesidis o singula, prouidentia.S. S. E. Ecce quam bonum es quam iu- pati
cundum habitare statres in unum:Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam,barba Aaron cut ros Hermo, qui descenait in montem Sion. uoniam issic mandauit Domini benedictionem,o
vitam et que in seculum. Igitur Ago die ista fratrum defensione non solum sese metu liberatos firmant, sed edoctos etiam Dominum ioter se habitare, atque vi proprium Uraelitarum Principem suum fouere populum. Quoniam alieni estis a praeuaricatione hac. Hebraice, Qui non praeuaricati estis in Dominum istud maghal. ud sero subiugitur, & liberastis silios Israel de manu Domini, . a sati factione ab ipsis acceptam referimus. Na quamquam alterius partis sactu dolo malo vacaret, tamen altera pars interim δε doluma esse se licabatur, nec rem penitus cognoscebat, con ensionis velae imulationis consilentia laborabat, quam diligenti cognitionet rei adbibenda remouere debebat, alias vel negligenti e in tanta cau- i paenas daturi. Nunc vero sapiente fratrum re o one id essectum fuisse phinees ait, ut omnis Urael ex eis modi eximeretur culpa. Ita pioru et proborum hominu Deus acta se facta at . dicta temperat, ut etia ex incepta in Jerie controuer a maior apertior rerum oriatur gnitio ,cocordia crescat,n axime cosirmetu r. Atq. gratulatio hi ec Dei Nomine coepta eodem etiam is omine fuit absoluta Lugiri ex lo iEE a huiu - -
596쪽
Mi modi actiones ad diuinam laudem prorsus referendi. Reuersusq; est cum principibus a filiis Ruben Λ Gad de te ra Galaad, finium Chanaan, ad filios Israel, & retulit eis. Placuitque scinio cunctis audientibus Sc laudauerunt Deum ilh Π ael, dc nequaquam ultra dixerunt ut ascenderent contra eos, atque pugnarent. de delerent terram posses
BONOR vM Principum studio atque ossicio est icitur, ut populin, o factum probet, se omnem quatione ad cis se amicitiae cultum
intendat. Locum autem, unde alteri ab alteras discesserint, ct rubperuenerint, notari iure oportuit , ut constaret consensionem istam utriusique partis in altera regione factam, in altera etiam extitisse, nuagam g iam porro deinceps locorum exceptione in ista causa datum iri, quippe cum non tantum Principes , qui legati cum alys in terra' Ghistha transigerant, Dictum probauere ista ' etiam , ad quos i Cananaeam relatum est, ct studiose comprobarunt, se comprobatio- .nesiam sacra et legitimagratulatione celebrarunt,comuni uora gio et sentetia sese quicqua postea de hac re tentaturos negarui. I iis
vero oratio, quam hoc loco legimus, ct nequaquam ultra dixerui t ascenderent contra eos atque Rugnarent circ. expositio nobis esse via
detur mentis atque consili, Ise aesitarum, qui quamquam superiuή dicti sunt cogitasse arma sumere aduersius duas cr dimidium tribus, tamen non id egisse narrantur, ut delerent fratres suos: quippe nec
voluerant, nec etiam con ultum duxerant, regionem Ugam et Eatam hosti vicinis occupandam relinquere: hoc enim ingentem orum rebus calamitatem asiaturum eset: sed vel eos corripere es ad anitatem reuocare, vel nolentes vi armi s cogere, atque diuinam ossensionem in siceleris auctores ulcisci. Nunc vero demum cum inte ex rint nihil ab istas esse peccatum in ista re, imo contra potius commo
ne de religione o societa e consilium atque vinculum magis etiam consirmatum, se constr ctum: magno perfusi gaudio publicas exu
tantes tititia gratulationem Deo habuerunt. Atque locus hic ex u braico verbo sic Latine legi potent: Et non dixerunt ad ascendendia sit per eos ad exercitum ad vastadum terram, qua filij Reu ben& filij Gad habitantes in ea: Iuodsi verbum,dixerunt, vertamus et quam perfecto, quo i a carei licua, maxis iam expositionem
597쪽
habebimus consilir se animi Israelitarum, atqhe istim narratio nis , qua initio huius action is coepta quidem fuerat, sed non ab*luta. Conuenerunt omnes in Silo, ut ascenderent de dimicaret contra eos: oc interim miserunt oc. Nunc vero iPius conuentus
causa ratio . explicatur, ne quis in alteritas partis animis os sensionis resideret scrupulus, quasi lasse conuentus inimicitiae ho filitat sue in- eudae, ac non potius fraternae correptionis causa fuisset celebratus, inunc re iam explorata,legitima cum gratulatione dimissus est,omnia vero haec principibus optimis si viris curantibus ac temperantibuου. Hae renus vero Uraelitae in Silo a Catorum re onsum opperientes
rant, Testimoni hi nostrum, quod Dominus ipse sit Deus. NON modo societatis retinendae et cum trans-Iordaninis consi uandae, ed etiam verae pictatis cognoscendae et colendae monimentum
suis quoque potieris sacratum,sanctum atque celebre duae ista fribus, ara respraecipue in ista ratione agebatur, volueri t.Id vero monimentum publico praeconio nomine titulo que indiecto atque celebrieon secrarunt, quod inscriptionis vicem sortiretur quidem, cel brius tamen inscriptione e set. Namque insicriptio idis tantum tu ea, qui legere possunt, quis inscriptionis stylum norunt, non omnibus etiam literas scietibus peruium, vi ex antiquis es noctias exemplis co Latis arguitur. a uotin enim qui sique eis, qui antiquorum i pidum Paut num matum, aut simulacrorum epigrammata explicet' 'uamobrem quoniam sibi posterui βοῶ or fratribus etiam iEo
monimento consultum esse duae istae tribus volierant, decreue Γιnt nomen imponere,atque id publico praeconio denuitare ac trudere. ειρ autem oratio haec concisa es intra inscriptionum leges coacta deos Hebraicis o Latino enarratoribus negotium fecit, atq. supplemento egere visa est,non animaduertentibus epigrammaton, uti diceba-mm, rationem. De quo genere nos aliquaudo ex Dei bene eis dis' tabimus,breuem Cr apertam, nu ui studiosis, ut opinamur, ingratam in criptionum rationem tradentes. Sed ad hunc locum exponendum i ud et num praeponere satis fuerit: In antiquis rite postis, imscriptionibus nihil eorum, quae opere ipso ostendi possunt, literis δε- scribi aut nomiώari: namque id superuacaneum censetur. 3i qum
598쪽
ob arrapice praestari non potuit nec ostedi, cui modi est operas auctor vel causa,vet artifex, id indicatur in scriptis notis, imaeemά breui mu σ Vt imis, quo se tegentis taedio se memori hi Gatu . S. S. E. Vipercurrat qri legerit eum. quod a nobas fusi in in
Prophetarum commentari s est alias declaratum. In publicu vero monument primas inscriptionis partes causa obtinet. vlv o T v M XVO' Vh: X X. P R O' A I i G A N T I B. ct huiusemodi complura quae in libras, marmoribus se aeneis signis obseruantur. Igitur c um iliada Re enisu se Gaditis exPructum ρο- alta formam praeterret, a tarου nomen a scribi,aVt p conio pronuntiari non opus erat scausam tantum addi, quamobrem fuerit positu ea vero sic redita fuit praeconis voce ρrimum, deinde ρublica celebritate frequentata, morial a poneros etiam madata: TEST1Mo NivM NOSTR. v M, QUOD DOMINUS IPSE SIT DE vs rus aicὸ psic ex verbo, Q A TESTIS' IPSUM INTER NOS. QUOD . IEHVEH SIT DEUS. Verὰm quod Latine oluta ororione versum ent, Hebraice hemistichto concreuitur, numeris o se is commotus percipi se retineri diutius potess. αuod vero te minvocaverunt, non solum i criptione vel communi orationis et In usurpatae frequentatione faectum euponimus , sed etiam publici prae-ωνα praeeunte voce. Namque haec etiam verbi Hebraici R ARA gni catio vulgati ima ea: Ac in I ephi a cIoramento se imus clo
νωρ coue , Cr apud Latinos, Iubet a praecone vocari Ipsis ot enas. Itaque aliaris nomem vulgari a eLatione hoc modo . Iuro aeruceps et urflatum, L VI A TE ST IS I PSUM INTERNO s, idest morimentum ac documentum nostrum .es cseu narcit
o D i B HvS H D E v sagitur De Reubenitae ct Gaditae Lo ne trausenisso cum ceteris tribubus agerent,iure i ta et surpare poterant , Testis ipsum siue testimonium ipsum inter nos, o qui nos regit uberoat es tuetur,et nicini habetur et singularis,et rus Deus i cms t ex omnium eis i EHVEH nob is atque visu pariter c Lendus. Sive lata citra Iordanem seuo in locis, regionibo et que versarentur, tamen testimonium De documentum habebant et tra uis cunaeem esse ipseorum De G, gubernatorem, custodem ac tutelarem.
599쪽
telarem , verum se unicum iudicem prouidentem, se cetera, quae nomine ELO HIM continentur,4 qui ijs, qui et ora fluvium habitabant, olebatur se appe abatur: nempe IEHvEH. Atque hoc pacto se suos in vera religione trans- Iordaninos in religion commu
EVOLUTO autem multo tempore, postquam pacem dederat Dominus Israeli, subiectis in gyro nationibus uniuersis, de Iosue iam longaevo, & persenilis aetatis, vocavit Io-
sue omnem lsiraelem , maioresque natu, S principes aci dices ac magistros. Dixitque ad eos. R E i P v B. construandae non minorem quam connituendae cim ram esse debere, ipsa rerum natura i Due ratio mortales omnes δε- ciet: sique summorum Principum se maximorum Ducum prudentia , animis fortitudo es virtu , magis in retinendo se stabiliendo rerum flatu, quam in occupando perblecta eis. fagna enim breui tempore vinci atque comparari posunt aliquando, dexteritate aut jelicitate eorum,qui aggress fuerint siemari vero se propagari, non nisi multa prudentia, cu dedulitate ac diligentia contingit. Plura namquesunt, quae victoriae usum, quam quae victoriam impediunt se interturbant. Vincere scis Hannibal, vi Ioria vii nescis, audiuit iasse. Et quidem Israelitis nequaquam satis fui set honium egiones expugnare, nisi etiam possidere se in suos usus conuertere contingeret: ikud enim honium supplicium magis videri poterat socet ero ipsorum felicitatem attingebat: quare utrumq. in diuisu o licitationibus acceperunt: Nustas poterit vos as resistere cunctis die ce' ' bus vitae tuae: confortare se esto robusius: tu enim sorte diuides po- e epulo huic terram, pro qua iuraui patribus tuis, ut traderem eam Π- cercti es in Psalmis ι ud identidem celebratur ,' 'uipere it gentes Psalm. iri multas , se occidit Reges fortes, Seon regem Amorrhaeorum se Og regem Basan, Or omnia regna Chanaan: Et dedit terram eorum
haereditatem, haereditate Israel populo Jo. Hanc ita . haereditatem Iosuas diuino beneficio populo concessam, atque opera ossico sus rassitam, quemadmodum conseruare expediret ,studiose ac diligen-
600쪽
ter prouidisse ostenditur hoc in capite, quo magna viri prouidentia
se cura commendatur, qui temporum atque rerum opportunitatibus
obseruatis , omnes quae ad suum pertinebant munus es egerit. Pri cipio igitur adnotatur te in , quod diutius productum ab hombisset ictis ac debe Patis regione obtenta es culta, praeteritarum rerum Oante acti laboris obliuionem inducere populo poterat, ut fere accidit, maxime vero vicinis hostibus quiescentibus, rebus domesticis o pu blicis in pace florentibus, quarum et in constantia ac terpetuitatis opinione non raro homines deflere facit. His etiam Iosue ducis aetata . accedebat iamgrauior, se ad bestum gerendi. laboremi vel ubeundum, velati's excitandum minin apta, quae omnia populo quietem
alere, voluptatem ac delitiarum amorem incendere, ac demum vitiorum genus omne, praecipue vero superstitionis licentiam largiri tandems ruinam exitiumque dari. que haec mala opportun sibi cauen apublicae saluti consulendum esse duxit Iosue. suamobrem
concilium illa coegit, non populi totis verum eorum omnium,quo rum aliqua apud populum erat auctoritas propter magi Eruiuum d publicorum munerum ius. Hi enim totius Israelis persoNamgerebat, tueris debebant: quorum quadruplex ordo erat. Maiores natu, hoc
est Senatores omnes, qni in magnum es publicum consessum,ne Ein septuaginta duos patres ab ipso iam Mosis tempore conscriptos, in gularu urbium tribunos Histribansur. Et Principes. . Hi eranς singularum tribuum proceres se antesignani. Iudices, qui in sing
Iis urbibus se locis ii dicere solebant. ac magistros . Horum erar munuου, quae Uuperiorum ordinibuου decernerentur exequi,uficie rique curare . Hebraice Soterim vocantur,cuiusmodi Apparitorum munm in Romano exercitu fusise accepimus. Hos omnes pro Israelitarum gente ac publica communii causa conuocauit Iosue. Cum vero comisy huius cerim non adnotetur Deus, in ipsa urbe, in qua Iosue moraretur, hanc rem peractam fui se minimamus, maxime cum verbum Vocationis hoc indicare videatur. Neque enim hoc loco legimus verbum AZZAPH, quod Cogere siue congregare significo, id bster olet in communem locum publici conci ij, quo Or j, qui coguntur, se qui coegit, conueniunt. Verum hic verbum est KARA H quod care Latinus vertit, siue id propria vocantis, siue praeconis voce,
siue literis Ur mandatis Di. itaque orationem istam vocavit Iosue. priuatam