Vindiciae secundum libertatem ecclesiae Gallicanae, et regii status GalloFrancorum. Sub Henrico 4. Rege Francorum & Nauarrae. ... L.S. A.R. Ludovicus Servin advocatus regius

321쪽

3Is Sed silbiacebant scholae omnes imperio. Principis ut ex canone 3 .Cabilonensis CG-citu colligi potest praecepisse Carolum ut

scholae constituerentur in quibus & literantia tertia& disciplinae & sacrae scripturae documenta discantur, & tales ibi erudiatur quibus merito dicatur,Vos estis sa i terrae. Nec tamen ideo planc respuendς sanctiones Potificiae de scholis factae. Fateor enim eas pro ratione amplectendas si a Rege ac Iudicibus Francorum illi consentaneae ubdeantur, quem adna 'dum laudanda est illa constitutio Honorij II. in c. super specula

in decretalib. tit. nc clerici vel monachi quae a legum humanarum austultatione nedum professione viros sacros multarum dirarum comminationibus abarcet,COnc, dij Turonensis constitutioncm contra Monachos factam ad Archidiaconos, decanos, plebanos, pr positos cantores aliosque dignitates & petionatus in Ecclesiis habentes& ad clericos ac presbyteros extendes, ne si mundanis negotiis implicetur a caelestibus ibidiis abstrahantur. Et huiusnodi Pontis,

cice sinetiones vim admonitionis non comititutionis in hoc Regno habere pos iunt.

322쪽

Sed ut lege Gothorum prohibitum fuit I

ges Romanorum Principum allegare, ita &Francorum, imo etiam decreta Romanorum Pontificum : sed neque Con-

. cilia praeter ea quae in Ecclesiae Gallicanae Cociliis ut Oecumenica & Ugitima recepta sunt,inter quae Tridentinum recenseri nopotest. Haec praeter ca quae a C. M. in li- bro contra Concilium illud Tridentinum obseru ta sunt pro libero ac pristino Ecclesiae Gallicanae, Regni & Academiarum a ategibus institutarum & scholarum quς ab eorum 1 Sibditis sundatae sunt dignitate ac statu dicenda existimavimus, Ut qui ea intelligent videant nouam Synodum esse c5gregandam: in qua non modo Catholici , . sed Protestatib8& aliis omnibus liber aditus& exitus cocedatur, ut ea proponat quae ad utilitatem Ecclesiae uniuersae pertinere censebunt, manente penes Concilium iudicio secundum veteres Ecclesiae leges, uti in Synodis in quibus non modo clericis , sed etiam laicis principum legatis,& ab uniue sitate Parisiensi missis locus datus fuit,qualiter omnibus qui ad Synodona mittentur dari debet,qui erunt aliquomerito spectabiles,

323쪽

nulla infamia notati, nec ob crimen Iegni- .ma sententia damnati , quibus sine ullo dis crimine professionis, dummodo Christiadi sint,fides publica danda est,sicut omnibus qui similes Zelotis non erunt, illis nimirum iquos inter Iudaeos uti impios & Principi a Deo constituto rebelles iusto Dei iudicio

punitos Iosephus etiam Iudaeus commemorat. Hi enim reiiciendi, sed omnes recti corde admittendi,& fides quae etiam lis reticis dabitur ex decreto Lovaniensiti The logorum seruanda, ut cunctis qui ad Com-cilium admittentur pro unitatis & pacis Ecclesiasticae bono. Quod ego audacter adi ro,& prius me aduersaru de omni vitae sta-tri,quam de hac sententia,& vere dicendi libertate deiecerint. Dicam enim & cepi iis repetam hoc unum esse ac singulare malorum nostrorum remedium.Vos autem Gallosranci videte,num id utilius sit quod Orbi Christiano placebit, quam quod urbi R

manar, & virum sit aequius & utilius Romano Pontifici tantum honorem deserri, teius unius iudicio tot hominum salus, tot Regnorum dignuas et status committatur,

qui cum homosit errare potest, uti labi hu

manum

324쪽

3is . manum est, aut Synodum liberam &vniuersalem contrahi quomodo congregatae sint Nicena, Constantinopolitana prima, Calchedonensis & Ephesilia I. Certe id Onsorium non erit,si doctrinae iudicium &seuerissimum morum magisterium unius Pontificis arbitrio relinquatur, qui se lege liberum putat quod certe fiet si vel Tridentinum Concilium adprobetur', aut aliud eodem modo celebretur quo illud coaetiim est propter immensiim Italorum Episcoporum numerum, apud quos verendum est ne Pontis ex gratiosus sit. Verum utinam pro

pace Ecclesiae,& ipse & alij Italiae Episeopi

aliqtiid de nouo iure cedant, quod illis per Pontificum Romanorum sanctiones quaritum est: neque hoc nomine existiment se reos imminutae pontificiae & Epistopalis dignitatis fore : sed Apostolorum consiliust tuantur qui pro fratrum salute mori optarunt,ac non mori tantum vel ciuili, vel naturali morte , sed etiam aeterna,videlicet Α-nathema fieri: Id si illis in mentem venerit omnia in Ecclesia Christiaha prospere cedent. Quod si generalis Synodus breui fieri non potest,Gallicanam saliem esse conar Rr

325쪽

gandam summa ratione contendimus,stege interim in Hispanos & Guisianos pro Regni sui de sensione bellum gerente. Doleat Hispani si velint & eis rumpantur illa: virtus& veritas inter Francos ius suum atque omnium rerum impunitam libertatem tenere debent. Et praeter ea quae audistis unum ad- illuc est quo moueri vos oportet nobiles Sph Gallosranci ut Concilium optetis. Sunx enim ut ad salutem sic etiam ad honoremo . & splendorem quae in vestra dignitate sunt Omnia reuocanda, ad quem optimus quis que serri debet. Haec optima haereditas vobis a parentibus tradita,&per manus Vestras liberis prodenda est omni patrimonio praestantior gloria virtutis rerumque gestarum. Hanc solam mercedem patres nostri desiderarunt, quam si a superioribus quaesitam vincere non possumus,saltem a nobis serta

da est, ne Hispani qui falsa gloria & vana

praedicatione se offerunt nobis acutae virium

tis fructus eripiant. Id eis facile erit si bonis quae a maioribus parta sunt no delectemur, sed totam dignitatem nostram abiiciamus , atque deponamus. Sed quod illis decus immortale adseret,nobis sempiternam iniliget

326쪽

turpitudinem,quam euitare possitimus si volumus. N6hne audistis patres in Concilio 'Tridentino qui situm cuique honorem &gradum reddere debuerant, in loco separ timLegato Hegis Hispaniae dando gratiosos fuisse, ut aliorum maxime Francorum principatus deleretur, qui antea uti sede excelsa& illustri sitaraus eorum fuerat, sic in salute Ecclesiae sic in dignitate principem locii & authoritatern semper tenuerant in altissimo gradu cum Imperatoris legatis colloca- oti. Certe non modo Regis nostri Legatus merito conquestus est quod in sacris misse caeremoniis pax osculanda data est a duobus sacerdotibus quorum viatii ipsi & aliis qui in inferioribus subselliis sacris intererat, alter Hispanico illam praebuit: ita ut omnes protestari coacti suerint inique secu agi ,&tatidem a Concilio abstesserint. Vnde Hispanus ad tantam processit audaciam , ut in Rep. Venetorum petere ausiis sit neJ rancis Legatus selennibus sacrificiis interesset,qui . tamen quamuis a nobil*us quibusdam ro- .gatus dignitatem suam retinuit quae & illi

totius peip. iudicio conseruata est. Et cum

Legatus Hi lanis sacrificium facere statuis .

327쪽

sit, ab eo non impeditus suit, quod eo facto

Gallosrancorum praerogatiuam agnosceret. Non fuit illustrium illius Reip. Dominorum ea mens , non is animus, qui R manorum & aliorum quorundam Italorum

qui Hispanis ideo fauendum censent, quod res ipsorum meliore loco esse videantur: quemadmodum nuper Papa Xystus V.hisce gloriolae insignibus illos ornare voluit, ut cum de Didaco Hispano numero Deorum colendo decretum fecit,Legatum Franciae rogarit, non Vt non praeiret, sed ne clim sacrificium fieret iret in templum. At cum mori vobis honestius sit,quam turpiter ubuere,necessς est Gallosranci, necesse est hidie vos prouidere,vt vestri nominis dignitasius suum obtineat.Mihi Franci prope comuulsa sedibus suis obuia procedere videtur & summorum hominum a quibus orti estis sequenda & tuenda admonet vestigia. CD

uete igitur ne Hispani in domicilio si perbis

atque in sede luxuriae constituti vos a statu vestro & a recto consilio dimoueant. Pr*-

mouendum est a vobis Concilium. Et si si ibprimis Regibus qui illo remedio usi sint Fr ncia monstris & erroribus purgata est,

328쪽

3 3 . vii ex Aurelianensibus & aliis synodis in Gallia congregatis probari potest, id nos

hodie sperare oportet, atque expectandum est a Rege nostro Henrico IIII. quod olim Francia a piis Principibus obtinuit. Is saepius a suis admonitus perniciosa in Francia Guilianorum & Hispanorum consilia aliter euerti non posse quam si ipse Catholica A.& R. religionem profiteretur, materiam sceleri detrahedum & nullum amplius praetextum hostibus remansarum constantissi- me respondit,uelle se eam fidem sequi, quae in libero & legitimo Concilio melior &purior ostendetur . Interim a religione sua discedere non pos ,&cum nolit subditis suis seu Gallosrancis seu aliis vim adhibere , nec illos cogere ut aliter quam a parentibus suis instituti fiant credant, ipsum cingi non debere.Etiam viles personas ob rei, gionem qua imbuti erant, nec ullis tortor,bus , nec 'morte oblata vocis egregiae constantiam mutasse: longe minus eum posse - vel debere qui Rex sit, & Rex Francorum ad summum Majestatis fastigium per miracula diuinis manibus euectus,a Deocui quotidie preces ex animo landit benigne exau- . Rr v

329쪽

ditus, cum multis & variis tribulationibus vexatus,ex iis patietiam,ex illa probatione, ex probatione in Deo spem habuerit. Alia esse fidei,alia regni sundamenta, alias religionis Christianae regulas, alias regnorum conservandorum leges. Rex est constantissimus,non pertinax, veri amantissimus, noli Opinionum sequax. Ipse anno MDLXVII cum Nauarrica Regina eius mater in Bearnens ditione Edictum quo religio quam re formatam autumant ab ea imperabatur,

quid setiret ab illo poposcisset ipse cui co

pus adhuc tenerum , at ingenium sapientia validum erat dixit neminem cogendum esse ut inuitus crederet. Quamobrem nec ipse cogi debet. Nec est censendus pertinax quod in sua sententia permaneat donec aliter credendum didicerit. Qui enim doceri vel dedoceri studet simplex,bon & .

humanus videri debet cum non resistat,nec repugnet contra veritatem. Num igitur e

ga istum Christiani omnes '& Catholici

maxime eius subditi, in eum benevolo obsequeti animo esse debetὸ Laudanda es a vobis huius Principis constantia quam ad uersiaru inuidioso& infamiar subiecto nomi-

330쪽

- 3 sne pertinaciaria vocant.Nam si dissimularet& a vobis & ab aduersariis merito accusandus foret:& qui illi persuadent, ut alitet si Ciat, aut non pie sapiunt, aut eum qui fraudis expertem & sincera mentem habet ira, ligna fraude persequutur, ut ipsum caluniis eXponant,& criminis loco putant quod re-τiuat. Sed unusquisque Concilium quod exoptat ardenti animo desideraro &prqi nouere debet,cum natura impellamur, ut prodesse velimus in primis instituedo,rationibusque doctrinae tradendis Et utinam recte atque ex ordine & e Republica Christiana Ponti sex Rom. faceret, nec deflecteret abs religione ossicij, nec suo vel Hi panorum nutu nimium serretur. Certe si id faceret quod. debet lenibus remediis morbos Ecclesiae curaret,ac generale Concilium0moueret,vel ad prouinciale Francos era' hortaretur,& ut Ecclesia poenitentibus gre- 'mium nunquam claudit, cum Rege nostro mitius ageret.Quod ut opinor faceret si probe nosset qui sint eius mores. At vos qui illunostis integrum esse ac simulationis nesciti,& religiosum in ea fide qua a primis an is imbutus suit,si vos religio mouet, laetamini