장음표시 사용
251쪽
iam constructo Z Dic aut constructor aedi-l talis tenoris, intercςtera,videlicet. Epaga- fleb,&sic conductor seu faber se non obli- j mento si echecum vosina saluera, &mia gauit ad totum ill ud opus construendum ted singulis diebus nouiter ad construis
etionem locat operas suas, tunc de ruina quomodocunque proueniente ipse non tenetur. Casus est singularis. g.sicaui. sper Bars o Baldis caduersi . Coc.
ubi dicit, quod ille, qui diaetim aliquod
opus conducit,non tenetur, si vitiosum opus facit,per d. f. locavit sufficit enim, sita: liter operetur, qualiter scit, de non assim mei se peritum. Et quia id eb videtur diaetim conducere , vidi sitim possit eum reprobaro. Si ergo non reprobat coducens, imputatur ei, quia locans non astringit se
ad certam oporis qualitatem, nec ad tempus certum.Aut loeat eius operas ad opus construendum una locatione,&tunc ruina contingens vitio soli, vel casu fortuito ascribitur domino aedificia. Casius estis ae L cmanius. s ibi Bart. Contingens vero dolo lata culpa, vel leui locantis ope ras suas,adscribitur constructoriCasus est in Q si ut certo. β. nunc Udendum. f. commod. Item si locauit operas suas, ut Certum opus facere teneretur, licet pensio in si gul os di es praestita fuerit ivt d. g. locavi. v bicasus.s ibi per Bart. Si vero contingit leuissima culpa eidem non ascribitur,nisi in se expresse omnela. turum periculum susceperit,quoniam cO. uentio tunc facit eum teneri deleuissima culpa, non autem de casu fortuito. Lopusqt dis ad. cum l. se. f. loca. ubi est cassis valde notabilis, quod ille si conduxit opus suo periculo faciendum, vel ut in pedes mensura praestetur, tenetur de leuissima culpa, quousque mensuretur, nisi per locatorem steterit,qub minus approbetur vel mensuretur, non autem tenetur de casu fortuito,ut est ibi Casus, & in Isi nusquam fiscas. Hunium. Lu. Pon.mael ipulatu sessi.
Debitor num liberetur mittedo creditori pecuniam, iuxta suum placitum, per hominem fidelem,etiamsi credissir pecuniam non
acceperit ΘQV AE R O , contingit quὁd Franciscus
domini Bart. erat creditor cuidam de orto in 4o. flore n. auri, Cyi scripsit literas
videati de madormiti Z Modo ille debitor dedit illam pecuniam cuidam Nobili ciuisserus no fide digno, ut portaret illam pecuniam Dom. Francisco, qui ciuis Perusinus hoc notificavit d. Dom. Francisco: ei tamen dictam pecunia non seluit, nunc d. Franciscus repetit dictam pecuniam adicto mittente,ille dicit, quδd non tenetur,
nisi cedere iura,quaeritur quid iurist Et videtur primo dicendum, quod dict. Ortanus non teneatur duabus rationibus. Pri. mo, quia secutus madatum creditoris de.
dit pecuniam fideli homini, unde perinde est, ae si dedisset ipsi creditorida e pign.acti
tur sufficere debitori fido nuncio commisisse, ut legitur & notatur commod. Dum f. n.cum ibi. or Largentum. In Contrarium videtur,quia dictus nuncius fuit electus per ipsum debitorem, &erat nuncius ipsius debitoris, non creditoris,& mala electio est in culpa,&quod fuerit malus nuncius, apparet ab esteistu, quia pecunia non cedit creditori, unde imputet sibi debitor, qui infidelem nuncium elegi c. locari.ί ci/m in plures.sstruum meum ver.quod ne distinctione. i' Praeterea haec vident' determinare venbaliterae, dum diCir,cum vostra solue Za&mia videati,&c. Nam per ista verba creditor reddit debitorem ad uisatum, quod mittat per talem nunciu,qubd res sit 1alua ipsi creditori, quae verba intelligunccum essectu, sed res non est salua creditori pecunia non soluta.d certapeta. t periciam. 1. de ad. tui. L cum quaeritur. Praeterea culpa est committere pecuniam tam potenti homini,a quo invito non possit exigi, cum non sit idoneus conueniendi facilirate. l. a. g. rus quistisdat. cog. & hoc ex qualitate nunci, deprehenditur,ut no.inaetcumquaritur. S. D. cum l. Auenti Praeterea iste e rat debitor generis, unde casus fortuitus
eum non liberat. Q. incendium. C.scerri rat.Praeterea non seruauit formam mandati,quia non dedit persenq,per quam pe cunia esset salua. Et idco remanet obligatus, sicut prius , nec liberatur ceden do actionem, si creditor talem cessionem non vult acceptare. d. desis. L eum a quo. debuit enim iste debitor esse curiosus, ut traderet pecuniam tali, ut eam faceret saluam creditori,nec prodest ei si confidit
252쪽
de bono viro, & bonae famae, quia verba epistolae effectum requirunt, & de effectu fuit cogitatum, ut apparet ex ipsa scriptura. Ita formaliter dicit Badd. inso confido.
Conduistor, si in domum conductam non nisi per ostium Locatoris 3 ossit ingredi , ouaeritur si fur per quoddam sportellum domus locatoris auserat conductori pecuniam,
in AE R o; quidam locauit quandam a.
pothecam Titio, ad quam apothecam non poterat intrari, nisi per ostium a. M thecae, cui us claues habebat dictus c6- ductor vel nisi per domum dicti locatoris,
quam habitabat dictus locator ' Accidit quod quoddam sportellum domus dictiocatoris, in qua habitabat, & q erat coniuncta dictae apothecar,remansiit apcrtum de nocte, unde perdictum sportellum fur& latro intrauit, deinde accessit in dictam apothecam, & multas pecunias, & res inde furatus fuit, & subtraxit, quaeritur utrum dictus conductor possit agere contra dictum locatorem, & ad quid,& quo modo sit formandus libellusZResponaeo,&videtur primo,qubd dictus locator non teneatur. Nam dominus horreorum,ef. fractis de ruptis horreis,non tenetur, nisi promisit custodiam conductorie. in a.leg. domism horreorum. in princip. Cauca. lex diui Est tamen verum, qubd quando non potest intrari ad horrea, nisi per domum locatoris , tunc videtur praesumendum
contra ipsum , qu bd fecerit, vel passus fuerit fieri tale furtum, vel saltu quod ipse sciat facientem, sicut probatur perditias leges,& facit ad hoc defun. instruci. LAiri. Sed tamen dicendum est,qubd non est necesse intentare crimen in quaestione posita, sed agi potest contra locatorem ex locato ratione culpae. Ll icet enim locator de culpa commissa in re sua, quae non est
locata,non teneatur: tamen hoc est vel rum,nisi talis res rei locatς cohaereat. Nam lex quo habetur ingressus per domum non locatam ad domum locatam, sic tenetur custodire domum propriam, Ut per eam, vel eius occasione non detur damnum inhorreo locato, vel in rebus existe* tibus inhorreo locato. Nam ad hoc obligatur ex
bona fide, quae in huiusmodi contractibus
venit, vis . o s.lsut certo. g. -nemdendum.1 eo. Linore locatoris. Nam tenendo locator sportellum suum apertum occasione damni dat, unde damnum ipse quodammodo dedisse videtur, ut 1 ad se emGin L qui occidis. g. n. imo plus forde vi detur dicendum, qu bd si sint duo viciniquorum unusquisque habet cameram per partem non conductam, εc unus de nocte dimittit sportellum suum apertum, unde facilis est accessus ad cameram at terius vicini , qudd iste talis propter latam culpam
tenetur vicino utili actione legis Aquiliae argum .eorum,quae notantur die et 'act. l cuis .f. depraeteritis. lecundum unam lutionem: tamen text. ibi videtur dicere contrarium,& maximo,quia hic committitur culpa in re propria, quae non ponitar. ssolui. matri Letiam.f. I.
Finaliter dico dictum locatorem dedicta culpa teneri actione ex conducto. Et contra eum est agendum peractionem ex conducto, quia cum apparet culpa, licet culpa no fuerit causa immediata, sed mediata damni, quia causa immediata est illa, quae per se sola susticit, causa mediata est illa, quae non sufficit, nisi aliud adiungatur sibi, vis . Dcari. l. qud domum. tamen quaelibet culpa locatoris per actionem ex conducto purgatur, nec est distinguendum, utrum talis culpa suerit immediata causa damni, vel mediata, quia omni casu culpa est,&damnum insere, & est contra bonam fidem in huiusmodi contractibus& per naturam contractus debet puniride HI.e ι.LIulianus.rn prisc.s g.itemq*is rem. Ex his ergo aperte concluditur, robus si e se habentibus dictum locatorem teneri. Nam certe inae l. dominuου ho eorum. non
exprestit dictum locatorem teneri de ea custodia, quae apud eum remansit. Sed apud eum remanet custodia domus, quam habitat. Ided si eam malὰ custodiuit, non claudendo sportellum de nocte, a culpquodammodo lata excusari non potest. snosc. l. cum duobus. f. damna. ver.quod afu
nicarius. oc qui non facit, quod facere tenetur, videtur secisse contrarium eius, quocdebet facere .deret.tur.I. qui non facis. λαῶν primo Ebr. consiliorum.
253쪽
Fideiustar campseris, num tene tur debitoribus iuxta librum cam-bh, ab ipso campsore fugiente
conscriptum ingro;quidamOdosius campserimisit facere arte cambu bene legaliter,& bona fide,&quidam Anto. extitit sideiussor, usq; in quantitate quingentorii floren. iste Odovus in libris suis scripsit, se esse debitorem quorunda occasione pannorum,piperis,& ferri. Deinde Odosius fefellit & aufugit. Quanto virum dictus fideiussor teneatur ad dicta debita scripta in libris suis occasione pannorum. piporis & ferri, posito quod dicti libri sint intitulati hoc modo, videlicet, isti libri sunt libri cambij talis campisrist Ad pra, dicta puncta respondeo,& dico fideius .
rem teneri pluribus rationibus.
Primb, quia fideiussor accessit promissioni principalis debitoris,scit. dicti Odo.
sb. Sed d. Odosius tunc non promisit mer- Cantia pannorum bene & legaliter facere. Ergo occasione mercantiae fideiussor non tenetur, quia fideiussor no potest obligari in plus vel aliud, quam sit obligatus ipse Secundo,quia fideiussor in certam causam extra illam non tenetur,ut plenε legitur& not.1.locati. puero aprisc. Sed iste fi delusibi fideiussit in causam cambij, & ista non estcausa cambij, sed alteriusnegociationis mercantiae pitnnorum. Ergo in hac causi non fideiussiri, εc sic non tenetur.
μα- mg. retra. Tertio,quia fideiussor intelligit ut fide- iubere in causam honesta re non in causas iniustas Et fictilias, ac simulatas Adman. Quarto, quia ista est fideiussiori parte causa campsoris necessaria ded non videtur esse fideiuisum,nisi in causam,inquamss. Quinto, quia ex divorsitate negociatIO- num diuers sunt fines, de obligationes di----π.or L habebo.sis quodcum eo. l. TLι--.Et ideo fideiussio coarctata ad certugenus negociarionis non extEndit se ad a.
liud genus. Quinimo, si genus in quo fideiussit, sit alij generi permixtum, fideiussor non intelligitur ficietustasse in istam ne gociationem mixti guneris, siue m ixti exercituI. arg.ssisleg. 3.l. hoc leguum.=de lega.ILTim textores. unde qui fideiussit pro campsere, simpliciter in arte cambij non videtur teneri , si cambium incidatin mercantiam, quia principaliter alia negociatio est contracta. arg= nonrau a.L3.f. eodem modo. s l. debet exercitor. in princip. unde si mercator scribit praecipvsi in libriscam: bij,dicens ad id se teneri ex cambio: tamequia origo inspicitur, no videtur, quod ex hoc fideiutar cambij teneatur, quia a primordio tituli posterior sermatureuctus, de quia videtur de hoc veri similiter cogi. ratum per fideiussorem. ἡ λή.c tutor. C. deimo. ia'. defri . L I.lib. Io. Balae msui consitiis.
AESTIO XLI. Damnum senis deperditae, num inter eos sectos sit commune, quorum Vnus operam, & alter pecuni-
t Damnum sonis deteriata inter eos sorios HI
commune, quorum vn- operam,ri repe
cuniamposeis. a Sententiaν esse tot, quot capita,naura
3 Dubia fieri poten respernegationem orex
' Bona alicatus in dubio potius ρ sumuntur esse depatrimoni qua orietas .
QVAER ori si unus ponit pecuniam in secietate,de alter operam, & sors est deperdita vel diminuta, an damnum sit co mune, de qualiter probetur iste castis Bal. sic formaliter consuluit in consiliis suis.In CHRIs et I nomine. Multiloquium lem
per displicuit, semiloquium semper pla
Duo Τ contraxerunt societate hoc mo Ido,quia unus posuit ducenta ad partem lucri dc damul, alter ponebat operam, pro mittens cu dict. pecunia melcari,& rati
nem ponere singulo mense, dc si inde perderetur probare infra mensem. Quaeritur primo,si sors est depdita, Vel diminuta casu fortuito, an damnum sortis perditae sit communet Dixi quδd sic,per id Q legitut
254쪽
denot. f. Uoc.leum duob.9. dammmarasta.ibi dum dicit commune damnu.& ibi est lex. ad literam. Praeterea non est dubitandum
P pter expressa verba pacti Nam verba dicunt ad paetic damni,q, non potest intelli. gi,nisi de damno retingentem sortem. fprosoc. I. Mut . ibi:-damnum, se. Vbi est text. Nam societas, quando pest lucrofa quandoq; sterilis, quandoq; damnosa. Et non psit eiIe damnum , ni si qn capitale noest saluum, de ibi pater; &hocer pro
baca perte.f. Uoc. non serint. f. Ia corrivbi dicitur, Q si unus ponit perim iam, alter operam itunc demum ponens operam non participat in alio damno,quam operarum amisi irum, qn ira est specialiter actu inter socios: Et mouetur etiam ibi quaestio, nunquid talis contrentio valeat contra ria. tu rati maeMatem societatis, &decidi cibi piod valeat. Ergo si pactum no esset appo-iitu m, da m n u m e ise r c6Et ita ten et I ac. de Are.1n l. r. Cero soci & est ipsa veritas. Noobst. Glois. ibi posita, quae videtur dicere contrarium, scitu, pecunia pereat ponenti pecunianae, & op .i pereat ponenti opera, quia fuit hic expresse actum qu bd periculum nummorum eluet commune, & hoc
sufficit in quaestione nostia. Sed volumus scire qii id essct pacto non apposito: Sunt opi. Nam Glos ibi dicit,dam numelia proprium non coe. I a.de Are. dicitcsse commulae, eidem Rof mr:ι. deact. Pro c. Pe. Cy .ex quadam sua aequitate alitor elltinguut, uti bipeos. Ego di Co,iquod ubi capitale, in quo stat subitaria G. iciet alis, non est s iri; lim, quia casu perii Rist viri li periti si dictum capitale fuit com-lmunica tiam, quia uterque cst dominus proli a re. secus si dolia inium non fuit transsa,
illum, vitri insitito ro. N a s principaliter est institor cilinus ii locius periculu dominicit. Et ita intestigit tu illa glo.&haec verba sunt, siue casus contingat in ipsa pecunia, siue in merciintiis emptis ex ea, & ho dixi succinctu in prima parte consiliJ mei. Vidi consilium cuiusdam alterius contra, dicentis, qui nec pactum examinauit, nec naturam societatis p6derauit, salua inda. cia sua. Nec tame debet reprehendi, quia naturale est,u tot capita, tot sententiae &etiam quia Glo. eidem est magna testis,sed Φbi est casus legis text. praeualet Glo. ve est j text. in aeg. damnaserat ecum dum lac.de Are. sed quicquid de opi. Doct. pactum tia appositum in contractu soluit istam q. ut ldixi. Sequitur videre, si non appareat de casu, qui debuit probari insta cotractum,
at in certum conuentum,utrum possit peti executio in ipse capitali Et videsqu5d
non, quia non est liquidum,nis porito cal culo in ipso capitali, ut carier . de cond. oris.cum . Contrarium est verum,quia instrumenti im in se habet tres casus,sciLdamni. Et iste casus probandus est aleo, cui permitus excipere de casu lucri. Et certe in capitale
est liquidum, sed in Iucro liqui dandum
ab actore,& etiam per codicem rationum Est tertius casus, quando non emersit hi Crum, neqtre damnum, & hoc isto casu instrumentum est cxequendum. Aut ergo reus probat damnum, & tunc instrument tum no debet cxequi, nisi pro parte dimii dia, in qua instrumentum est liquidum in i Dcm mcntu, ut supra dixi in primo passu.l Aut reus nil pbar,&tunc in totum fit executio ga scriptura dicit, quos fio. Oes cum med. lucri.&c. Ethgcscriptura duas habet
parres,sc.de sorte certa,&in lucro incerto,
unde id quod est certum,exequi debet,di costatuto termino reo ad se defendendia,& non probata per reum defensione. Iste est ergo rectus modus. qu bd petatur eXe cutio in quantitate praedicta, & quod Citetur reus, quδd opponat,& statuatur terminus ad probandum,& reo nil probante fiat executio promissionas certae quantitatis specificatae inimissione piaedicta. Nec ignorat Iudex illud, unde sorma iurisdictionis causetur, imb scit ex electione instrumenti, nec requirmaralia probatio ex parte actoris,licet 'pernegationem&ex Iceptionpna possit fieri aes dubia. d. MI. 0σον-.emceptio autem si esset probata excludi tur a statum,quia nastatur ex tenore instrumenti, ut legitur vi not. Oe
Sequitur videre in casus sit probatus, εce. Superest ut videamus quid praesa matulciniure. Et Meuis easus est legis si in continenti fuerunt. emptae, trapsumitur ex illa peCunia, aliten non, cum. aliunde potuisset habere. Tex .est no.de primi creael finemn. g. . sed istud non est suo proba tum, sia certe istae merces non fueruntemptae de vento. Q. H. Miri Leducide.& praesum utur emptat communi nomine propter praecedentem contractum societatis de adis.tu .l.qui negociatione Et se.ctus,qui ponit istas merces in coi, non tenetur
255쪽
neturde suo soluere, sed communir ergo altem est tantum probatum,.damnum debet esse coe. Sed certe inter uniuersalo gestore & particularem, ac limitatum δε-ciu multum interest. Ex particulari .n. societate ponamus ducentorum no praesumunt' communi nomine empta quaecunque emuntur, ideoq, non potest praesemisocius ducentorum coi nomine emistio m nia, nec et hoc vel illud lpter incertitu. dinem facti no determinati ad hoc. Quid enim,si emerentur mille millia,& societas
pecuniae, re operae esset circa IO. tantum.
in socio generat i & adm i ni stratore uni ue rsidi potest prς sumi, quicquid,&c. non in socio, qui est ad unam quantitatem, sicut nec in eo, qui ad unam speciem mercae in eo, P potest se habere ad plures species, puta, si est socius pannorum,&emit lana, vel ad finem pannorum, de venit in secie. tatem, vel similiter ad finem reuenden. di ipsam lanam & non venit, in dubio incumbit probatio ei, qui dicit emptum ad
Duplici ' ergo existente patrimonio,
inc Mius depecu. l. hine quaeritur. g. 8 eis. Praeterea lex expresse dicit, quδd id,quod socius emit, simpliciter ipsius sit, sed iudicio societatis cogitur communicare, ergo suo nomine videtur emisse. text. I. pro
M. si quis societatem contraxerit, quod e mit ipsius sit non commune,&c. Nam si .ue suo nomine, siue simpliciter emat,non intelligitur persona extrinsecus. Facss.deverb.obi . l. itasti Lius. g. φνη-.1 n. Nec est verum, . la voluntate ementis redigatur de proprio in commune, sed voluntas & actus necessaria sunt.= depecu. Inonsatis. n.f. pars. herpetis icer. l κι-.ver.quisse commvn. Bacis consiouis.
, VAESTIO XLII. Contributio a quo facieda, quando una domus diruitur .ropter in
cendium alterius rQV AE R o ; qui teneantur contribuere
auando una domus dirui propter incendium ZBal.in consseis sic constituit. In Christi nomine amen. In isto puncto sic dicendum est, ψ incendium quandoque Oritur casu fortuito absque aliqua culpa, quia tunc non est addenda afflictio amicto .ldi. -σ.inyris .eumglog . deo c. praesi. unde ex tali incendio non obligatur alteri. nosci leg. cum duobus. g. damna fassalia. Et hoc casu vicinus, cuius domus est exusta vel demolita, casu incendij agere non po
ibi per Bartoc expresse Iaco. Buzr. dicit, quod quandol salute totius viciniae una domus diruitur, ne ignis om nia urat, q, contribu endum est ad istud damnum pomnos vicinos,sicut cum fit iactus mercium pro saluanda naue. l. a. f. adi. Rhodiam. de iactu. &loquit 'in diruto,non invsto,dc uteri ipsortim verum dicit. Interdum incendm oritur exculpa;&tunc aut exculpa certi ho minis, aut incerti hominis. Siquidem exculpa certi hominis, tenetur emendare damnum ustionis, quia culpa etiam in re
propria praecedens casum in re aliena obligare consueuite. ad i. quc qui oecidit. g. in hac. O letsiseruus seru-. 9.s quis Insulam. quia unius factum alios non debet in periculum trahcre. eodem tit. I. s forni
Si autem incerti hominis culpa deprehendi non potest, tenetur dominus primς domus exustae, quia certi hominis factum probari oportet. ἰ sicet. g. . f. nau. causa. cum ista actio ex parte convcnti mera poenam contineat. In dubio autem hi pra sumuntur ignem fecisse, qui soliti sunt igne facere,& ab his debet ingri veritas deculpa & culpabili .F loca. l. viminin horreorum. Nunquid aut praesumatur culpa, ves casus ex eo incedioemam plerun*,id est, utplurimum culpa fit. M.f.deo cerasec. vlgi. de rivulo scommodo rei ven. vendisor. po test dici, quδd non constat ullo iudicio de eo qui fecit ignem, de dominus erat consuetus esse vigil, &diligens, non teneae in dubio. aQ. f. de re L Lnon omnes.*.a ba baris . commod. L argentum. alias si erat ii mo parum circumspectus, vel costat qubdipse focum fecit, tenetur. .loca.l qui un-Δm.s.colonus. debuit. n. esse diligens in se,
256쪽
l et r. de V bald .l C. Tractat.
neorum autem tactum non praestat, nec casum ventorum ignis, si plus solito arsit, - .gin kwfacite de incen. rui. nans. leg. quiae s. f.si non. rum sua muria. orciae adlegem t ud. l. a. or Insti. ad legem quic f. capi e re tis. Et id eb, si ex quat i tate & q uanti rate imis incendium ortum est, quod praesumitur per locum ab cfDctu, & do minus vel inquilinus non attribuit diligentiam, quam debent adhibere homines soliciti, tenentur de isto damno dato ratione cui pae. Si autem casu & infortunio hoc accidit, non tenenturi in dubio au. tem .si constat de facto proprio,qui incenderunt, renentur, alias non . Bald. vide de hac etiam supra in Ip. quaest.' M AESTIO XLIII.
Parietem altius erigendo, num quis possit obscurare lumina domus vicini, non Oblta late eo, quod ipse vicinus habeat communionem m
QUAE R o;quidam volebat altiare parietem communem, & obscurare lumi. na propriae domus vicini, habentis communionem in dicto pariete, an possit Dicunt quidam excelletissimi Doct. Padua. ni, quod erat locus L qui suminib. de si . urb.pra. scit . qubd in aedificando debeat seruari forma antiqua, secundum quam erat aedificatum Et si nunquam fuit aedificatum super ipso pariete,tunc melior erit conditio prohibentis.I. Sabinus.Jcom. Hui. O de
Ita dicit Alber. de Ros in Liarius. C. deser. ora M. secundum praefatos Doch Paduanos, qui dicunt hanc q. habuisse de facto,quod
EVAESTIO XLIV. Num in parietem communem V detur aedificandi potestas in detrimentum alterius
V ERO;duo vicini habent areas com- riguas, vel hortos contiguos fecerunt istum in medio propter clausuram, alter vicinus vult aedificare ex latere suo super pariete communi, quo aedificato siue aed, ficio facta deterior videtur fieri area,si. que hortus vicini: sed tamen ab uno latere remanet aer, sol, de ventus liber ad aream vicini,quaeritur an possit Et primo videtur, quod in pariete com muni aedificare non potest,vicino prohibe me. LSabis. commvn. H.c. in recomma. de re tu. in L . 3.D. Cissem, aquadn contrari u m videtur. I. cum duob. s. item Meiast . pro socio. cflades. f. communiati. & quia cuique liberum est usq; ad coelum tollere. Laistus. C. de'. oraqua. lsivuem. SEquu ros m. quodvi aurciam.
Secundum huius q.est, quδd in tali pa
riete unus locius altero inuito aedificare non potest, quia ad viam aedi ficandi institutus non est. sed ad usum clausurae, Perea, qt aeno. per Glo.&Doct.m d LSabinus. sinae in re communi. Et isa sult rcpertum consultum, ut quidam excellentissimi Doct. re se te baia i ,pe i Do. Raph. Fu I.wcousqu-ιncrou. Duo vum habent,quo eu be
Socius operam tantum ponens, si a prae donibus occidatur & spolietur omni pecunia, ab altero socio posita, nunquid eius heredes isti socio ad aliqualem pecuniae restitutionem teneantur
QUAE R O , si unus ex sociis ponit pecuniam, alter vero solam operam, vel operam & minorem pecuniam. Et pones operam eundo pro mercibus ad locum destinat lim ex societate interfectus sit, &perdita pecunia, an heredes occis alteri, qui pecun am toram vel malorem partem Conrii lir, ad aliquid tenean tui Opti
Glo.est q u bd n On. C.prosoc.t r.e .eo.UM Vrint sicut perdenti operam ex morte nihil refici tur. Pe. limrtat non bona ratione quia licet iam operam incepisset , qui operam ponit per dies paucos, illa opera non aequi ualet quantitati alterius. Iac. de Are. Ricar.& al contra per i l. quς non probant, quia loquntur, qn ambo ponunt pecunia, Unde cessat ratio Gl. cum cuilibet inferatur damnu. D. Raph. Ful. tenuit hanc opi. per L cum duob. g. damnae . sec. ubi unus po
nil rem,alter operam, nec ibi res comuni. cacvsing. M. dc tame damnum pecorum coenon potest dici ibi propter aestimati ne,quia illa no facit vera ire calum,ubi alias veniret culpa leuis, ut in societate, inno=
257쪽
siquis camisatosquis. g. qa sirum. Item sian Barcarolus teneatur Matthaeo, & viderfaceret teneri de caua teneretur in to. quod non, quia Matthaeus debuit soluere tum, contra illum texti ubi pro parte. Et datium,per Bart/Kdepublic.LI. S.I. Et Bar pro illa regula, quδd damnum & lucrum carolus conduxistet vehedas, non debuit est commune in locietate. Instit rosec. g.ιι soluere de suo, sed poterat a Matthaeo pe-luda qua non reperitur exceptus casus, qntere darium tar prius. .man. vero g. D. alter ponit operam. Ite quia in f .istud. IULquod puto iustum, si Matthaeus sciebat icitur, quod valet pactumret in
nauta sine bolecta recedere: videtur enimio lucro,&c. Ergo cessante pacto erit coe. fraudem Voluisse.argumentsL. de euic. L -
l Nec obst. ratio Gl. quia si ponens operam remνiud. f. r. deho.escuta nam facit de noxa. pati 'damnum, vel in rebus suis occasioneta . . pariter si sciebat nau- societatis,uel in operis,quia vulneratus aulam ignorare datium seluendum. argum.
ter contribuit. l. tum duis. S.qvida gam. f. ma nae . si eius r. in princip. alias si a-lsocium. iast me proste.& siceit paritas.Hocliud non appareat,videtur praesumi dedis
autem casa; quia vita non est aestimabilis, se, ut licite non illicite exportet. arg. pro insurgit imparitas casui susticit lenim, A. M. merito. nec illicitum &poenale prς quod potentia sit paritas, licet non causa. sumitur mandasse. st . quod quisque iuri L 3.lιμιλι proba j. diroset. ubi valet conuen- si procurator. de conriis. idem L s proturatio, si quis habuerit filiam, ut communitor. de his qua infodem creae leg. Dater es o
ter maritetur, licet contingat unum tan-mnia, ore. detur.omn. iud. l. a. cum H Li .
tum habere, & tamen non valeret de filiiscet enim potuisset petere a Matthaeo bounius in specie. Pone. n. unum misisse filiulectam vel pecuniam dari: tamen non .de occasione societatis,alium seruum,domi-buit sine hoc recedcre, cum ad cum spenus serui habebit medietatem serui, & noctet bolectae ostensio, apud quem res m- pater filij, quae est aestimabilis. Si ergo hic ueniun te. Quia tamen coe est vitium datiano esset mortuus, sed vulneratus, ita quod fraudare, & mos est domini rei bolectamessiceretur inhabilis, aestimaret damnum accipere, vel pto ea nautς pecuniam dare, operarum futurarum amisi arum fit ita da aut saltem expresie imponere, uti se solmnum operarum filu oli in nori hodie, gauat, ex hac simplici datione satis instringitii lud non est profecti tium, pcr l. om. C. suspicio fraudis in Matthaeum,ut vel frau. debon. quali. Ad hanc diffcrociam facit.)sidaro voluerit datium,vel nautam irriti re. qualaus. δαί ex hac. o de his ρ delevet esse.&se patiatur eum transire,& si bene c. l . nec potest hcres defuncti praetendere cedat,lucretur, si male sibi imputet. arge damnum operarum, quia si non fuisset inde excep. A. apud Celinprin. maxime si con. terfectus, non esset heres , ut dicit in simili ditione nautet inspecta& dati; quantitatis text. st . ad legem c quil. cidem deratius. g. non suggerebat, quia veris militer naut ςr Et haec sententia maxime videtur procC- imposuillet, quod solucret pro se. Bene derς, cum conuenit quod damnum & lu- ergo facerat nauta articulare dc his& pro crum esset commune,quod aliter non po-bare, ut poterit, Iudexque multum debcttest esse, consilium Rapha. Raymundi de
aduertere ad tales coniecturas. Raphael Cumis. Cumanus consuluit, ut supra.
AUAESTIO XLVI. RUAESTIO XLVII.
Res ob datium non Alutum deper- Vectores quod pro red cptione mesedita,quaeritur viri damnum impute-cium indebite exposuerunt, an
tur, illine cui res vendeda commis- . . istud a domino possint se est, an verb domino
OV ERO; Matthςus dedit quasdam res V R o; mercatores quidam Lucani Qenetiis Bartholomaeo Arimini ven-
Bononien . habentes Lucae certas
dendas, in ingressu nauigij de Venetiis, mercantias laboretium syrici commise- quia non habebatur botecta de datio starunt certis vectoribus, Vel guidis,ut dictas luto ab inquisitoribus quaesitum fuit Z Et mercantias dedueant de Luca ad partes dictae res inuentae & perdus sunt,quaeritur Franciae, ipsasque merces sic deducen.
258쪽
das consignauetunt guidis seu vectoribus t trabeat,sed pro suo usu eliget et, quam Uα- antediistis,qui tirata commissionem praedi i ctionem nuncius sciens, eius voluntatemetam, cum depraedictis mercibus de Luca fecit, quae praefato gratiora putauit, qua recedentes iuerunt vhad ciuitatem Lug-l si mentem ipsius dom mi executus fuerit, dune. Et ibidem sentientes iteratando vl- dominus postea ratum habuit, nec qui Hira versus Franciam non securum, super. l praescripsit amplius. Non videtur ergo
sederunt in d. ciuitate, recommendantes& eo signantes hospitib.dict. merces, quas de voluntate dictorum mereatorum seu commissariorum suorum ibid. dimiserui. Pinea illustris Dom. primogenitus Regis' Francorum sequestari fecit ad hospitem praedictum, sumpta causa, quδd ciues Lucani P. risium habitantes commiserunt contra staturum sinam,dec. Et tu ist prςdictus dominus praedictas merces sibi mitti per nuncium proprium seu Commissa rvi,
pro dictis mercibus habendis specialiter idemnatum, quod quidem fieri non pmiserunt mercatores dictae ciuitatis, nec hospes,apud quem fuerunt sequestratae merces,praedictae iussioni, tanquam illicitet noparentes. Ex quo dictus nuncius sevcommissatius videns se diei erces habere noposse, aperiri fecitballas merciu raedictarum, ipsasque merces fecit per inuentarium describi, & apud quendam alium lciuem, in quadam camera clausa duabus clavibus, quarum unam secum portauit.
aliam dimisit sequestrariis ante dictis Post praedicta praedivus dominus habita per
inuentarium praedictum informatione,de. pretiositate earum misit secundam iussio. nem pro habendis mercibus ut sic pro voluntate & appetitu suo habere, & eligere posset pro usu suo eas, quae sibi magis placerent. Quod videntes illi, apud quos facta erat sequestratio, ut animum suum placarent,& saluarent aliaries, miserunt praefato domino duas cassas, & unum far-dellum, de his quos nuncius elegit,quasi magis grata domino, & postea nunquam dominus aliquid petiit ultra, quςritur,&c. in Christi nomine amen. Pro parte negati uascit qubd dominus mercium,quq tae fuerunt mincio illustris domitri praeli-ι ati, nullum regressum habeat contra do
i minos mercium, quae saluae factae fuerunt,llegari potest text.de praeseri . verbis. l. qm Et ratio, quia nulltim negocium inter istos gestum est, ex quo possit
ra. Nam dominus praefatus, ut pateto vltima iussione: tametsi omnes res trans. mi praeciperet: non tamen ut omnes negocium commune gessisse, sed solum videtur declaratum dominum praefatum solas illas res reicturum , tanquam pretiosiores,si omnes habuisset, alioquin norure, mansisset verisimiliter contentus,nec im minebat verisimiliter tantum perieulum illis,quare verisimiliter no fuissentitaegratae dsmino , unde novi a communis P riculiprincipaliter, sed appetitus mus, unde non imminebat ita periculum aliis: nihil enim gesserunt domini mercrum , quae datς suerunt domino praelibato,nec ex facto corum, apud quos erant res sequestratae, potuit acquiri eis obligati O. Cler quin persion. nobis acquir. II.de verb. sili. υ irasti tuus. isogoni ceu is LHis ramen non obstantibus verior de iustior est diuersa sententia, ut scilic. domini mercanti um, quae saluae fuerunt. ten canet Co tribuere his, quorum merces datae fue runt. Namnilius praefati domini iustum e. tum & periculum induxit iustam causam mittendi eas, quae missae fuerunt pro aliis sal iam dise quodmet. causi gstiusto se g. I . C.eo. per impress nem. .quarum rerum
similis de suus. credιι .inprino' cum primo fecisset praesitus dominus sequestrari, postea etiam his iussi sersbi mitti. Nam&primae iussioni, tanquam illicii q. parendum non fuerit, secundae autem resisten
dum non fuit m Ihentis. Aman princ. f.deinde competens. c nor. in utrimIside snon alis. f. a vero ver mititer. unde maxime
diligentes & discreti fuerunt, qui non omnes, sed Partem miserunt. Et quam . uis in secunda iussorie prinitus dominus m6nstraret, non omnes velle, sed ex his sibi gratas eligere e summe tamen erat periculosum omnes mitti, ne omies retineat, quia segnius irritanianimos dimissa per aures, quam si sint oculis subiecta fidelibus, & quae ipse sibi tradit spe.
mior, undum Horatium expericlia docet dissicile esse a dominis capta talia pretiosa recuperare. Non apparet etiam quas,aut quot,& quantas retinuisset. Et cum proponatur, qu6d res illae, quamisiae sunt,erant pretiosiores cςteris,ita uti
259쪽
illas solas debuerit eligere, nec apparet, quod omnes preciosiores misse sunt, sed quςdam ex illis,unde stante ho quδd illi, quorum merces remanserunt, habuerint de simiIibus, ita imminebat periculum aliis , & sersan ut facilius mitterentur monstrabat, se velle solum protio eligere. Idem ergb dicendum est de huiusmodi mercibus, missis praefato Domino causa aliarum seruandarum ex huiusmodi periculo, quod de mercibus iactis de naui
tempestatis maris, ad quarum contributionem hi, quorum merces saluae sunt factae, tenentur. ut L I. sa. f. ad em Rhod.
deiae. Nam io iure idem disponitur de hospite, suo 'cainone & stabulario, qui
merces saluandas receperunt, ut Iuit in casu isto , quod de nauta. 1. nau. cas. M. Sicut ergb iactus nautae obligat ad contributionem, ita 8e iactus hospitis. Hoc etiam maxime pater ex ratione l. a. ver. aequisimum. videlicet, quia aequissimum est detrimentum commv. ne fieri eorula, qui propter amisias aliorum merces consecuti sunt, ut suastauas haberent.Quae quidem ratio militat in C su nostro, unde cum locum habeat ratio legis, debet locum habere de lex.1 ad se. Aquictre .s .ae veriuba a Tisio. si. Et hoc etiam inducunt Doct. ω a. l. a. ibi ad do mum destructam propter incendium , ut aliae domus vicinae Ialuae fiant, quod hi, quorum domus saluae factae sunt, teneantur ad contribuendum, & cum tequitas dictet actionem dari, danda est saltem uti. lis.deprocrip.vent quotiem. 6 rbino.Quemadmodu igitur & in illa La. HARM.δεω.hi quorum merces iactae sunt ex locato cum magistro nauis agere debent, Ae ipse ex conducto agat cum his, quorum merces saluae factae sunt: sic esset in prae . sentiarum, quia Domini mercium missa. rum praefato Domino agent contra ipses hospites, ut ipsi agant contra eos, quorum merces uduae sunt iactae, vel Vt actiones cedant,& gratia euitandi circui.
tum propter absentiam & distantiam ipsorum hospitum competet utilis snecessione. de Inst. r. f. . orta. orno edam. isse Iiduom insem sti. g. Ls. GadTreb. -- Nec moveor quod ipsi Mercatores non consignauerunt merces hospitibus, sed vectoribus& Guidis eorum.
Nam cum consignauerunt nomine ipsorum Mercatorum de eorum voluntate tanquam res ipserum Mercatorum .ex tali consignatione & depsito obliganti f
Non moueor etiam quod istae Hexcesprius fuissent sequestratae apud hospitem, & alium ciuem, quia non per hoc fuit derogatum iuri iptifum Mercatorum, nec possessioni. G steque. g. es M.
uiris. Et maxime quia remanserunt apua hospitem in Camera, ut proponitur. Competit etiam secundum Glos d. L a. ad se. Rhodis lac ipsis Mercatoribus,
quorum merces perditae sunt, contra eos quorum merces saluae sunt neg. gest. ac.
Nam hospes Ac alius ciuis, apud quo est factum sequestrum , gesserunt Hili. ter negocium illorum, quorum αςrces saluae factae sunt, & hoc videntur fecisse communi nomine omnium Mercatorum,quamobrem quorum merces perditae sunt, hoc ratum habentes quasi ipsi gesserint, quod eorum nomine gestum
est,& ratum habent. victis arra. r.
recte habent nego. gest. M. Re enim pia dicitur negocium eorum , quorum
merces saluae sunt, scilicet, ne res ipsin perirent. de nego. ges. lini stipulo. g. simularis si υν. osbipermis. Occurite tuasta hic aequiras, quia propter merces missas alij. habent Iuas saluas,&sc quodaminodo dicuntur ex re aliorum locupletari. ar. se me or Titium. p.si ere. γα l. si eum se M. eod. ti. Gnu ges. sedere
sest. ἰ nam ct Seruius. o quod ilivit. Ad al- Iegata in contrarium respondetur, quod. l. qui seruandarum, & si. loquuntur de actione ex delicto, non enim deliquit qui
merces proiecit, actio autem ex conrractu, vel quasi competit, ut supra. Adiationem autem allegatam in contrarium,
patet respontio superius dicta , quia hic
est negocium contractum ratione contractus, vel quasi, ut supra plen Edeclara, tum est . Ita con to ego Raphael Ray- mundus de Cumis. ST I O XLVIILMerces ex pecula mea alteri mutuata
260쪽
comparatae, quaeritur an In CIS caete,
iis creditoribus anterioribus sim praeferendus QV AE R o, mutuaui pecunia Mercato
ri, ipse emit merces quae extant,&ipso postmodum fallito, an ego in mercibus debeam aliis . praeserti creditoribus' Pro euius declaratione videnda sunt duo. Primo an res empta ex pecunia mea sit mihi tacite obligata, quia si est, ratione ta cite hypothecae in aliis debeo praeferri. Et dicendum est regularitor, quod non. Casus est in L quamus. H. . C. depig. Fallit in re empta ex pecunia pupilli,quhniam illa est racite obligata. tex. est sing. secundum v nam lecturam Glo. ML idemque. f. quipo.inpig. ha. ubi Glos arguendo a simili tenetidem fore in re empta ex pecunia militis. Bene tam e vcrum est,quod si res empta ex pecunia mea mihi oblige cexpresse, qua uis posterius, tamen in eadem sum potior aliis creditoribus habentibus hypothecam potiorem. liceι. q. N. pl. hae. ct in authen. δε-do. g. his con quens. or g . ιyriiavero. or in authen. quod obtinet. de pigno. Se cundo nunquid in re empta ex pecunia mea, ego habeam inter alios creditores
priuilegium exigendit In quo quidem fuit
una opin. m LMN. C. qui po. in pig. M. quod non, quia in eadem cum aliis concurrercdebeo. per rex. in I. procuratoris. in g. ptinὲ sibi Glu. in dg planis. Me tribu.dE istam opi. tenet Bart. Imo. secundum Do. Lo.ini sicum dotem. g. simuluerse. ma. Non obstat tex. an quod quis. de pri. σα ubi est expressum, qud clmutuans pecuniam in nauis emptionem est inter alios creditores priuilagiatus in exigendo, sed illa non obstat, quia loqui. tur in casu speciali, scilicet in mutuante pecuniam in emptione nauis, quo casu speciale est, ut priuilegium habeat is, cuius pecunia res emitur. Et ratio specialitatis est,ut inducantur facilius homines ad mutuandum in huiusmodi causam, cum ex eadem contingat facultas facilius mer
candi & negociandi, quod publice utile est,ut in simili dicit singulariter text. mi. a. ad em.1. de nundi. secundum usim. Do. Lo-ῶ.is d. 9si mulier.
r Debitum ab mn tio contractum anssem etiam Uabo immistinguisuria contractus unius see, an quemlibet seriorum obluet in studum, an in partem.
misi barorum a cis inseolia m. Contractinis soris obhas dominam, ese λ
s Sori, rem qua de contrabitur per unam magisterium exercentes non pro parte sdin
CIRCA nonam partem principalem an facto unius ex istis alij obligentur Primo videtur, qu bd non,ut est cassis adbiteranastrosec.lsis Uumus. insi. ubi si unus ex sociis contrahit debitum, lus ille conuenitur a creditore,qui debitum contraxit. Est tamen verum, quδd si diuiditur cietas, quia tunc sech, qui non contraxerunt , debent cauere de defendendo Q. cium contrahentem aduersus creditorem. Et ideo ex Lomneas. cum L .frosoc. colliguntur duo casus. Primus 'quando debitum contractum ab uno ex sociis est purum, de tunc diuisa societate, socius, qui contraxit debitum, solus remanet creditori obligatus deducit de secietate totum illud debitum. Vbi autem debitum fit in diem, tunc socij,qui
non contraxerunt debitum,debet cauere, cum dies veniat defensurum socium. Ex quo cocludic quod licet aes alienum communicetur inter sbcios: non tamen Obligatio contracta cum vno ex sociis obligat alios socios ipsi creditori. Aliud est ergo quaerere de actione pro Q. quae societate finita nascitur inter socios. C. proso.Liam diu. quo casu inter ipsos socios habetur ra. tio aeris alieni conitam durante societate. Lomne as alienum. dummodo tale aes alie .
num sit contractum ratione quaestus societatis. l. se nec as ahenam. f. osc. & impensum sit, in re, in qua contracta est soc tetas.)prosoc. l. interstatris I siquis. Aliud est quaerere de iure creditoris,quod solum sibi competit contra soci tim , cum quo
contraxit, non autem contra socios, qui
secum non contraxerunt,ut supra estiro batum, secundum Do. Pet. de Peruvore confiis quod incipit. Factum oponitur in husorma, n consis F. Herono meHis Ianuar a contractasecutas.insta. confitiorum i xta.io, Secundo ' videtur, quod uno ex sociis