장음표시 사용
61쪽
.6 Ioannis Friderici Solis I G. T ractat.
i udicandi. Non igitur inter virum & uxorem generaliter bonitatis natura consideranda,sed utriusquCIactum, quo benignitas a crudelitate discernitur, est spectandiann .reprehendenda. sibi , . C. de inst. Ursib i. condiaci. notatur in Lde quibus. de legib.s in c.ex ore.de his apraelat. Per
expulsionem autem uxoris,nonviri comitas, non benignitas, sed crudelitas, iniquitasque est intelligenda,& ideo meritbexpulsionem a se iniuste factam esse, praesu
His tibi, mi frater,ad praedictae quaestionis cognitionem forte satisfactum else dices, sed siste gradum, plura tibi sume tela. I. Est: argumentum praeclarum in Lar. sin autem. g. 3.sedou. de rei vindit. ubi dici tur: or is,qud ante litem conrestatam dolo de . sui rem possidere, renetur in rem antione . Eo . dem modo nostro in casu dicamus, qu bd maritus dolose uxorem expellendo, teneatur ei ad lucrorum communicatione. II. Nemo lex suo delicto de bot consequi commodum, teste Vlpiano in I. .asterIus. sin tu .non udanIur. de reg.tur. Idem est teX t. in lo quis cautiomb. ext. in cry. vers ibiadmiqia.de noxia. sints. 5. II. adexhibend. Sed maritus, si propter expulsionem v Xoris non teneresei lucra communicare, sequeretur quod ex delicto selitiret commodum .Ergo,&c. Est argumentum ab absurdo,quod estin iure validum, teste Bal. in LIsconuentienti. Cis episc. scieris. III. Conditio'habetur pro impleta,ratione eius, per quem non stetit, quominus impleatur sub conaetione. 3. quotum. de condis.inint. s est text. in g. a furtiuae. Inst. de Anu. or in I. a. . de condissit. se demonst.
Cuius verba sunt: ureriuris rece umeis, quo . tiemper eum, cuius intereis conduionem impleri,sit, quo minus impleatur,viperinia habeatur, ac si impleia conditiosissi. At mulier licet lucretur sub ea conditionesviro cohabitauerit: tamen cum per expulsionem impediatur, qu δ minus istam conditionem impleat, habetur perinde, ac si eam impleuisset. lv. Quod alicui desertur per legem,hoc illi per hominis factum auserri nequit. cap. inaesitum. de reg. iur. in L Sed medietas lucrorum defertur mulieri per lege, ut not. in ly .eum qui. de interdct. orrelegar. in L L C.
societas est contracta, quam inter clos, ut diximus alibi, nec est minus priuilegiata,quam illa quae inter socios expresso cotrahitur ut tcnet Bald. In LIs. rei mirata. f. vltil. matrim. quem ibid. sequuntur Mo
sbctus,qui dolosu renunciat locietati, eo animo ut lucrum sibi obueniens cum se cio non Communicet, tenctur non solum
illud,quod ante acquisiuit, sed etiamsi postea aliquid acquirat, socio dolose ex societate excluso communicare, est text. mi G.actione. 61. Labeo.prosita sing. . manet,
Instit. descierat. ibi: Sed plane quis calliri in
hoc renunciaverissocietas ι, ut obuenrens aliquod luctu lus haleat, vesitis tororum bonorum scius,cism ab aliquo heres esset relictuson hoc renuntiauerit scietari, ut hereditatem sim lucri
faceret, cogitur hoc lucrum commnnicare. Ergo& maritus tenetur communicare, non solum quod ante, sed etiam quod post expulsionem acquisuit, cum & is locieta
v I. Est text. iunct. Gloss in c.significauit de donat.inter vir.s uxor. o ibid. Abb.ssac. optime rex .in i silia. de duret. Ex praedictis Concludimus, quod maritus teneatur uxori communicare lucra,
quae ante post expulsionem iniuste factam acquis uit , quod idem ex contrario de uxore dicendum est. Hanc partem tenet Segur.in aere r.ἱvnum exsamitia. βρυ fundum. Lopez. in re
Ex praedictis liquet quδd quando vir &vxor ab inuicem scparantur ex aliqua causa put a propicr consanguinitatem,affinitatem, vel aliam ob causam, cum dispensatione,de qua in c.expupist. de conuerset conrug. quod tunc non necessarn acqui si ra per eos Communicentur, quia non sunt amplius vir & uxor. Quod idem dicendum est, quando separantur ab inuicem quoad thorum, promittendo castitatem quod fieri potest. Gloss.& Abb incap. Dem
Secunda exceptio est, nisi mulier propter saeuitiam viri peteret separationem fieri, sibi. dotem una cum medicta tell1
62쪽
frorum, usque ad illud tempus acquisitorumaestitui,quia tunc separatio fit sta petitione, in facie Ecclesiae. ita sentit Segur. quo omnes dissentiunt,uti bid. late eius Additionator.Rationem addunt, quia maritus in causa fuit, quod sepationem peiat,& sic iniquum foret, quod deberet priuari lucris proptere culpam viri. Sed his non obstantibus,seturς opinio videtur esse verior, quia mulier relinque-do principalem causam,quam habet cum viro,scili Cet,ut temperet iram& uitiam suam,ad quod faciendum vir a magistratu compelli potest, & petendo separationem, Videtur non tam viri, quam sua culpa separationem expostulare, quia si haberet animum viro cohabitandi, non tam separationem, quam iniuriarum sibi illa. tarum coertionem peteret. Cogitab. An autom vir sit particeps f lucrorum, post iniustam expulsionem ab Vxore acquisitorum, Lope Z. d. l. Ignum.a. videtur determinare,quod no. Dicit enim, quando uxor ex culpa sua se separat a viro,quod tunc nihil lucretur eorum, quae a viro acquiruntur. Ergo a contrario sensu,si vir
iniustὶ per expulitonem separat se ab uxore, nihil eorum luCrabitur, quae per v-xoremaequiruntur,quiasbi debct imput. tare, quod se iniuste ab uxore separauerit. Idem tenet Badd. ini uxor. C. de conuntin-μnidem in Imnstae. C.de Mn.praeaber. Dec.
Contrarium nos tenemus, quδd imo lucretur medietatem lucrorum, ab uxore post iniustam expulsionem acquisitorum, quia per rotam hanc partem patet, qubdiali expulitone non soluatur societas, tacite inter virum & uxorem contracta; &quod post expulsionem iniusse factam mxor perindc habeatur, ac si viro cohabita. ret.si hoc ita necessarib sequitur,quod eo iam viro acquiratis τ fo XVII.
Coniunx unus in patris consistens potestate, clitaeritur an patri acquirat. Vel ratione societatis sibi de alteri coniugiὶ
PARS I. Patrem a lucris, per liberos uxoratos acquistis,excludens. CIRc A banc quaestionem,pro maiori
eius intelligentia, venit prius explicandum , quid ut patria potestas, qui sint vel non sint in patria potestate, quoque modo patria soluat potestas. Quoad t primu, dicas, P patria potestas sit ius, quoad certos essetius filios filiasue, eoru move bona patris & aut paterni potestati rubiiciens Estque in generali a iure naturae &diuino profecta, & in speciali,quoad modum &determinationem,a iure ciuili tanturn in. troducta. Primum prohat D. Thom. aa. q.M. artis.Ia. in corpore, ubi omnia haec asse.
rit. I. qubd filius naturaliter aliquid sit patris. 2. quod fit ij debeant esse sub cura parentu. s. quod naturaliter ad parentes pertineat prouidere filiis. 4.i Larg. a.in eodanie. quod non sit rumpendus ordo naturalis, quo filius subest curae patris. AH. quarti gum. quod fili parem imi curae naturaliter sebunt. Ex quibus concludimus, de lege naturae esse, quod libera sint sub genetai parentsi potestare, quodque parentes ipserum curam habere &prouidere debeant, in quibus necessitas vel utilitas filiorum ita exigit. His addi. mus l. a. velini. de iust. O iare. ubi deter minatur , quod liberi de iure ge nil um de
beant parentib. Obedientiam & reuerentiam.Secundum dupliciter probas Primo quia fiIij parentibus debent benefacere, iure diuino id ita ab eis exigente,
Marc. .Item honorare, obedire, & colere, sub quibus includitur omnis timor, reuerentia, studium, officium M obsequium,
63쪽
8 Ioannis Friderici Solis I C. Tractat.
Secun d , , quia ius diuinum obligat parentes t filiis praecipiant, quae ab ipsis fieri lcadimpleri oporteat. Eph. M Tob. II.3. Item ut erudiant in iis, quae ad Deum, proximum, & seipsos pertinet,
neralem habeant, ijsq; prouideant in necessariis & utilibus. COLI. Proue .aa.Leuis.
quibus infertur: Iuris diuini est, quod liberi sub generali aliqua parcntum potestate sint. Tertium probatur, scilicet a iure ciuilitantum introductum csse, qu bd liberi in patria potestate sint in particulari, quoad modum & determinationem horum vel illorum effectuum, horum vel illorum
bonorum, aliarumq, circumstantiarum, L .nam ciuium. de his quisunthi veladio. iur. 9 ἔ.Inst.ripa triotest.
In patria potestate ' esse dicuntur filij&filiet,qui ex iustis nuptiis procreati sunt, nec non nepotes & neptes, caeterique per lineam masculinam descendentes .3...hu, qui urusia velatim. iuri Inst. de patria potes. inmm.o n. Computantur etiam internos filij naturales, per subsequens matrimonium legitimati.* n.I. s.denum& filhadopti ui. In 'de adopt.in ista
Ex his colligi potest, qui non sint in patria potestate, nem se, ex damnato coitu nati, per lineam foemininam descendentes.f. . In t. depasn potes. nec non per filium emancipatum nati.*.si aurea. Insis. quib.modius patriorestata LSoluitur t patria potestas septem modis. I. morte naturali. 2. morte ciuili, puta deportatione. capitali condemnatione, dcc. s. dignitate patriciatus, intellige, qui iunt in silpremo Imperatoris consilio, vel Camerae Imperialis, i. D. C. de consul.bb. Ia.& hodie etiam dignitate episcopali & c6sillari. Auih.sed istoptas. C. de episc. or cleris. q. monachatione, hoc est, quando pater vel filius ingreditur monasterium, quia tunc subiicitur potestati Abbatis. notis sim causa.f. n.mvreb. cum satum. de minorab. Amh. ingress. C. desacros cI. Eccses Estque commune Doctorum responsum, teste Schneid ad 3.1.si ab hostib.Inst.qurb.modiuspare.potes. l. Captiuitare, ut quando pater vel rutus capitur ab hostibus,& --rum seruus efficitur. l. a . hostes. in . de Ogr. Oposum .resus. Matio est, quia tunc lium in potestate habere nequit, LAc eueniet ad E .sed hic modus hodie inter nos Christianos est seblatus. 6. Emancipatione, emancipari. deada .Lἔ.C.d emancip. 7. Adoptione ab auo paterno vel mater. no secta .ro.e in.versis vero. g. . C. de adopt. De his omnibus vide quae scripsit pulchre Schneid. adlis. Insis. ει b. moae rus paulotest. H. His breuiter se praemissis quaerimus, si unus coniunx in patria consistat potestate, cui acquirat, sibi sitoq; coniugi vel patrit In hac quaest. videtur ' in primis concludendum, quod coniunx, filius filiaue famil. non patri, sed sibi sito p coniugi acquirat, hoc modo illud comprobando; Potestas maior praeualet minori. Sed unus coniunx maiorem habet potestatem in alterum coiugem, quam parens in filium famil.arg.La.debbenexiab. Ergo haec potestas in acquisitione bonorum,aliisque in casibus praeualet potestati patris, eamque excludit. II. Ini cuius obsequio quis est, ei etiam acquirit. At unus coniunx in alterius est obsequio, L Minot.deoper.kbert. & docet idem Gell. tibria. e. aib. .c.3. 'M. II V.CErgo,&c. II l. Adducimus authoritatem Innocenth ad e. cumino R. detestam. ixglusia g. ad med. ubi inquit, quicquid uxor acquirit ex persena vel opera sua, marito acqui rit, quod refert de sequitur Bald. in αδ.s decedent olo.versis. dicit Innoc quifud dar. risian sita se Idem testatur Plutarch. lib.de Harept. com=us. dicens: vi temperaram, etspisu isset aqua, vinum anesiamur, irasubsantiam o familiarem,quamuis uxor ud contulerit,maritiae, oportet.
IV. Coniunx t si habeat animum acqui tendi sibiipsi nulli nisi sibi acquirit. Ratio
est, quia acquisitiones sunt iurisgent. l. 3. etsinstrumenta.C.defaesian HψZtib.Io.Lucst ν. Qis donat.murm .s uxor. Ergo sal tem eo in casu patri non acquirit, sed sibi,& consequenter acquisitum ratione societatis cum coniuge communicandum, LI.LI. coiri. lapsi non fuerit. prosc. t uia. aqualitas. c. adi. conuent.
V. Quod praedicta maximὸ procedant in filiaiam. nupta probatur per Vlpianum.
64쪽
IUD.c. aa. Vbi inquit, in suos heredes esse uxorein, quae in manu est, &nurum, quae
in manu est si ij , quem in potestate n benius. Vnde non amplius filialam. sed materiam. appellatur, quae in mariti sui familiam, atque heredis sui locum transit. Iccirco teste Dionisionis.a .etiam marito modica uxorem suam castigandi facultas datur. His pulchro conueniunt ea, quae ait Labeo Antistiust C .apud Gell.lib.
U. e. ro. Sororem denominatam esse,qubdquasi seorsim nascatur, separeturque ab ea domo, in qua nata & educata est,& in aliam transgrediatur familiam. Haec cum ita sint,quomodo possibile esse potest, Φ fa .lia in parentis maneat potestatet Sed quispiam forte obiicerct L qvita dehber.exi . ubi dicitur, qu bd filia nupta in patris potestate maneat. Sed potest responderi, quod ibi IC. loquatur denupt. sine
parentum consensu contractis, unde prae-iumitur,qubd filia adhuc in patris sit potestate, quia de iuro ciuili matrimonium, absq; phrentum consensu contractum, est inualidum. In M. denupe. Obstare videtur fortius L ao.patri. de Muster. ubi dicitur, patri occidendi ius dari adulterum cum filia, quam in potestate habet. Idem sentiext. introst .de cap. minut. ubi disponitur de eius filiae nuptiis, quae vel emancipata, vel in potestate retenta est. Responderi potest secundum Hotoman. mg. a.quii
ruri Insiit. de re. potest. quod in illis legibus I C. loquantur de filiabus,qui nondum in
manum mariti venerant, scd matronae permanserant. Per praedicta videtur etiam, quδd consuetudo in hanc partem inclinauerit, quae vult, ut per matrimonium patria p. testas soluatur. Vnde concludendum videtur, qudd constante matrimonio Coniunx sibi suoque coniugi,& non patri acquirat.
PRAED I C T Is non'obstantibus,contrariu de iure verius est. Respondcri enim porcst ad minorem l . argumenti proposi- rionem, quod illa procedat, quoad matri.
monium, non autem quoad res, Constante in atrimonio coniugi obuentas, Ut anserius dicetur.
Ad maiorem II. argumenti respondetur, quod illa procedat quoad res, ex ipse obsequio prouentas,& no vltcrius. Quod vero coniunx aliunde acquirir, non illi,
cui obsequium praestat, sed sibi, vel in
Quod loco III. argumenti per Innoc. oppositum est di, non obstat,ctim illud quoad opera diurna, viro ex persona uxoris prςstanda, intelligcndum sit,ilis tui.Bald. ad i. Ir tinuita. C. de nupt. Ad IV. dicimus concedendo, quod acquisitiones sint iuris gentium: tamen mH-lier nihilominus nisi pro parte sua, sibi iure debita acquirere potest, licet centies habeat animum acquirendi sibi, quia alias contra rationem naturalem, concedentem unicuiq; quod suum est acquirercr. Praeterea si hoc verum esset, quod mulier interueniente acquirendi animo sibi duntaxat acquireret, sequeretur quod viro quoad medietatem ex operis diurnis nihil acquireret. Sed hoc est falsium,quia natura societatis aliter suadet. d. l. I.lcoisi. lsi nonfueriterosec. Responderi potcst ad V. argumentum,qubdilla, quae in eo dicta sunt, videantur procedere quoad ipsum matrimonium,
hoc est, quis d patria potestas videatur fis luta, quoad matrimonij effectus, ne illi per illam potestatem impedianturi in caeteris autem casibus, extra matrimonium
positis, eius potestas manet salua, & idebin patria potestate manet, eique aCquirit, ac si nupta non esset, L s.s uxorem. C. de condit. instra. intellige quoad omnia, quae causantur ex patria potestae, quia testari non potest per leg. M qui in potescte. de resament. gloss. in l. D. M. fiat. mairmγω. Item quia patri acquirit aduentitia, ut in fra docetur. Quod autem intuitu matri. mon b, & ex quotidiana operatione in domo viri acquirit,quaerit viro S sibi. d. c.
Responsio,quae data est pro aduersa opinione tuenda, ad LI. f. s. de Eb. exhib. nihil ad rem facit, quia siue matrimonium absq ue parentum consensu contractum sit, siue non sit, filia nupta manet in patris potestate, ut clare patet ex doct. Lao. de adulteri Wi. Resp. de cap. -nut. Neque t obstat responsio Hotomanni, quia illa non selum diuinatoria est, sed etiam
absurda, pugnans contra ipsam Verita. tem, textusque in iure exprestas, cum dichaeli. non duntaxat loquantur de matro-
65쪽
so Ioannis Frlderici Solis I G. Tractat.
nis, hoc est, te filiabus desponsatis, in domo patris degentibus, sed etiam ad aedes
mariti traductis, ut aperte colligitur ex rationeaa. elina Di.clea uster. data,
propter quam patri facultas adulterum occidendi, tam in domo sua, quam generi tribuitur, genero vero tantum in domo sua. Ucrba rationis in lege expresse haec sun t: Ideo autem patri non marito mulierem, somnem adusterum remissum est occidere, quoi plerunque pietas paterni nominis consillum pro uberis capit caeterum mariti calor or impoτωδε-cile incernentis suis refrenandus. Praeterea quod Hoto mannus dicit, per matrimonium patriam solui potestatum, cur hoc per mantionem in domo impediri aiserit, cum illa nec matrimonium faciat, nec saltum solitat vel debui. teti Sed quod det cr. iam at in hoc calli, neCiuri, neq; rationi colat entaneum eth, id eo facile per semet dilabitur.
Ex his & ii milibus pro parte affirmatiua concluditur.
FIuic conclusioni, scilicet, quod per
matrimonium patria potestas non soluatur, subs cibit Lope Z adrubr.ext. de donat.
fructum, quam quoad proprietatem acquirit, ita ut filius etiam de eis testari possit, dict. L sis. cse l. cum opo/tet. C.debon. qualib. Vnde pater,qui percepit fructus illorum bonorum, tenetur ad restitutioncm si extant,si autem non extent, cogitur pr tium corundem fruti uu persolucre. Abb.& Card. Zabaret . a c. quia nos. detestam. Affliet. cfa. r. cel I. Praedicta ampliantur nosolum procodere in bonis, quae ex publica prosellione quis acquisiuit, ted etiani in illis, quae priuatim a suis clientulis pro suo
labore &indultria recepit. Glocari g. I. In Lyer qVas persen. b.Mq. qiram ibid. Doch.cre. brui, sequuntur. idem tenent Cyn. Bart. Bald. Angel. Salycci. in fori. C. dea oc. H- uersiud. Dissient. Specul. ing. r. ni de actore D. Sed commune Doetorum responsum verna se illa cxistimamus, ex eo quod A tk isores n on a ccipian t si la ' u m ex pub lico, c. fluaIum. 3 pen. ders Ut kb. f. dcta .men habent quasi calircnsepc Culium,i g. velari. C. de Alsissor. Iterri clerici non dicuntur rccipere ex publico,& tamen ut supemus diximus, dicuntur trabere, quasi cait ense peculi lim. d. ac sincta. Peculium profectitium dicitur, quod ii comment. A. connub. mpriuc. Do m. Ioan. Fi patre vel domino, filio uci seruo concedi
chard. com. vin. in ad dit. ad mlLLb. v. rbl.rirza potestus. num.1 a. abJ, per Linter. f . fluisam. d L maritum. g. caeteram. οἱ Punfamilia adciter. Caetcrum pro clariore huius quaestionis intellectu, oportet ut inter peculium filio sim .debitum distinguamus: est lenim peculium quadruplex; aliud dicitur ca. tur, dictum ex eo quod proficiscitura patre vel domino, Cuius peculla proprietas de usus fructus non habita ratione laboris&industriae fit aut serui, patri S domino
in totum acquiritur. Glosi & Bart. m d. l.
Peculium aduentilium dicitur, quod filio cibia cnit non ex substantia vel repastrense aliud quasi calliense, aliud pro se i tris, scd aliunde foric ex sii cccssionem a. ctitium, aliud aduentilium. Peculium castrense Libdi. iditur per L . C. dei osc. restime t. Nam quoddam dicitur in specie castrense, quod a parentibus,cognatis vel aliis amicis filio fimi l. ad castra eunti datur, nec non quod ipse filius fam. ratio. ne militiaem bello acquisiuit, sitie in obile sit, siue immobile, leg r. C. de castrenspectiἱ libr. ra. Quoddam appellatur, quasi castrense peculium, quod filius suo ingenio &industria acquirit, ut faciunt caui arum patroni ex sua aduocatione , magistri artium ex sua profestione liberalium artium,Sacerdotes ex lacerdotiorum prouentibus, is n. C. de imosc. testiment. ι Ρ-crosanct . C. de episcop. cficie G. Et in his duo bus peculiis pater nihil iuris habet, sedi filius illa tibi in totum, tam quoad viam-rta S, cognatorum aut extraneorum,vel liberalitate fortunae, ut ex rebus metallicis,
mechanicis operis, & similibus. Bald. ad cult. C. de ino c. tes. Huius pecu tu proprie tas spectat ad filium, usus fructus vero ad
patrem, dicI. l. cum oportes. in terris Saxon.
hoc procedit, quando filius habitat apud patrem. Si vero separatio facta sit, pater cogitur filio omnia aduentitia bona restituere, siue sit sub potestate, siue non. Schneid. a iii. Inst. depur. potest. Naddit hbid. mesen b. quδd separatio de eode iure habeacpro emancipatione, modo fili' ad
ultus siti r nou. constitirinclara. 2.consito.
Ex his omni b. concludimus, quod con iunx, filius vel filiatam. bona profectitia in totum,&bonorum aduentiliorum usum tructum patri, ex castrensi vero,vel quasi castrensi
66쪽
castrensi peculio acquisita, tam quoad
proprietatem,quam usumfiuctum ubi aciquirat.
Huius ' conclutonis exceptio prima est,ni si sit filius emancipatus, vel ex iniusto matrimonio procrearus:hi enim quicquid lucrantur, vel quicquid eis ab aliis obuenit,non patri,sed sibi acquirunt. Secunda exceptio est secundum Bald.& Ias in L emancipati. nu.a. Ciaconi. quem refert ad hoc Fichard. d. loci nisi filius per decennium seorsim a patre habitauerit, allegat ad hoc M. r. mve . diapassus. C. de farrestrest.per quam legem Videtur proba.xi, quod patria potestas diutina patientia patris, permittentis filio res patrifam. conuenientes tractare,possit praescribi. AE ST IO XVIII.
Vir siue mulier, qui ante matrimonium alicuius praedij vsemfructu retenta proprietate, alicui aldies vitae,
vel certum annorum numerum Ven
didit vel donauit,quaeritur, si ista pro
prietas constante matrimonio con
solidetur cum ulus uehu,an habeat mulier partem in isto contolidatoὶ
a Coniunx non habe artem is fluctibus con- subdasis.contranu. .
PRAE MITTAs secundum me definiendo, quod ' consolidatio nihil aliud sit,
quam proprietatis rei usufructuariae,&e- contra acquisitio , Ut colligitur ex s. s.finitur. Institui. de usust I. Vnde fructuarius proprietatem acquirens consolidare dicitur. l. s. g. r. de .s rua. accresi & solida proprietas dicitur, in qua usu sfructus in est, ut apud Iauolen. reperitur in L .aΓ-berto debon. bert.&Paul ιnt aLSempronms. g.f. de V I.legas. Pars negativa, quod ' coniunx non habeat partem in fluctibus consolidatis, probatur l.hoc modo. Quod ipso iure ac maritum redit, istius mulier particeps e Lis nequit, quia non venit ex causa lucrativa. Sed ususfructus consolidatus videtur venire ipso iure, licet propter consolidationem citius reuertatur, ramen ipso iure erat reuersurus.ENO,5 c.
II. V suffructus tproprietati consolidatus vere dicitur pars dominij, per textum in L . de usta I. Schneid. de alij in incip. IV. Hυὴφ I. Sed mulier non potest eueparticeps dominij ad virum pertinentis L ex controisi de acquir.possess. Ergo nec partis dominij, cum idem iuris sit de parte quoad partem,quod est de toto,quoad tin
III. Quod est in diuisibile, istius nemo particeps esse potest. Sed ususfructus est indivisibilis, quia est ius, quod est incorporale quiddam & indivisibile. g. r. Inst. ereb. corporano incorpora. 1 V. Idem est iudicandum de usu fructu consolidato,quod iudicatur de proprietate, quia viusfructus non dicit diuersia res a proprietate, ari. l. 4. detur. At. ubi dicitur. quando proprietati in dote datae acccditvsusfructus, no nominaedos noua, sed in
fLI. ubi dicitur, quod quando finis habet
necessariam causam cum suo principio, quis d tunc attendatur principium, ec non rinis. Idem text..incqvoriis.*.quodait. δεηδώθ.Sed proprietatis non est particeps. Ergo nec usu sfructus. Per hoc fundamentum huic subscribit opinioni Gome Z. adl
V. Conuincitur per rationem huic opinioni nullas contrariari leges, & con se lucter pro vera habenda. Nullum conditorem legum tam imprudentem fuisse existimatur I quin per aduersae partis admissionem, fraudem bifariam posse committi maximaret, animaduertisset. Pri-mb scienter, quia maritus post secundum matrimonij contractum, posset sub falso bonorum augendorum praetextu, rem aliquam ad prioris matrimonij liberos spectantem vendere, qua sibi proprietatem cum usufructu consolidaret, talique fraude bona uxoris, & posteriorum libe
67쪽
si Ioannis Friderici Solis lG Iraehat.
se proprietati co solidaretur. Secundb insciens, ut si forte secundam quidem habe rei uxorem: nullos tamen liberos ex ea su sceptos, ex bonitate cordis consolidando res suorum liberorum studeret augere, proprios liberos medietate usu sfructus
priuaret, & mulierem eorum nouercam
ditarct. Cum igitur leges ad fraudem eui. tandam, & non inueniendam latae sint, necessario sequitur, nullas esse leges huic opinioni obstantes, vel si quae essent, quae obstare viderentur, aliter esse interpretandas.
Ex his quς modo occuITerunt,concludendum videtur, qu bd coniunx non habeat partem in fructibus, ab altero coniuge cum proprietate consolidatis. Huic conclusioni subicribit Gome Z. add. ID. q. Taurι.nu.7LEiusdem exceptio videtur, nisi maritus tempore cosolidationis ludicem vel proximos cognatos adhibuisset: hoc enim ta. ito nulla potest praesumi fraus alicui illata, quae exceptio coniugibus hoc in casu est obseruanda.
SEntentiam affirmativam 'cum de iure
veriorem & aequiorem esse existime. bene di iridi potest, ita ut quilibet heres v-tatui iurisdictione alternis diebus, arg. Lucio Tiris.cum υφῶ acua quot. oti. o d. l. communis disdundo. Eodem modo licet dominium usus fructus sit indivisibile,eius tamen commoditas diuidi potest. . Similiter respondemus ad minorem IlI. argumenti. Nam csto quod usus fructus si ius causaliter intelligendo, . . de usum L formaliter vero consideran. do est species seruitutis, L re δὲ dicimus. de Oreb res tamen eius commoditas recte diuiditur.
Ad I v. argumentum res detur,qised
fructum ' no esse diuersam rem a proprietate. Nam si non esset diuersa res apro prietate, sequeretur qubdis, qui usum fructum habet, etiam proprietatem haberet. Sed hoc est falsum, L Isi. sputo. s.familer cistunae Praeterea licet non esset diuersa
res a proprietate: tamen eius commodi.
fameret Ratio quam dedimus loco V. arg. non obstat, quia parens ad secundas nuptias
transiens tenetur facere inuentarium Ο-mnium bonorum,ad priores liberos pertinentium.& si quaedam ex eis disi pauerit, mus, ideo pro ea tuenda dicimus minO-l vel in posteriores liberos transtulerit, corum I. arg. propositionem esse falsam,quialgitur prioribus liberis restituere. Si verb
usus fructus icon lidatus non dicitur venire ipsb iure, ut probatur argum .gst sicui. Instis. delegatfac. l. sis mutus. g. Cfundo.de
legat. a. sext. in L D. non quocunque. 9.a.
Iun . delegas. I.&ducit Bart. ibid. se tex. tum istum ad hoc notare, quod quando v- suffructus reuertitur , dicatur dominus proprietatis acquirere ex causa lucrati. ua. Vnde patet,qubdvsus fructus,qui per consolidationem non acquiritur, non veniat ipsis iure. Respondetur ad minorem II. argum. quod licet in isto casu usus fructus dicatur pars dominij, cuiqs mulier particeps esse
nequeat e tamen de commoditate domi ni j participare potest, est teX.mLI. communis diuidundo. g. Io. cum de usi cita. eom.
Huid. Sic quoque tui isdictio non potest diuidi, quia in sui substantia est in diuisibilis, & in Corporale quiddam, quod non
diuiditur. Fac.texicini. H. Imperator Titius.
ad municipales. ibi: magistratuum o cium esse
indiuiduum. eius vero exercitium t&vsus parens post transitum ad secunda vota coiolidaret proprietatem cum usu fructu ex bonis priorum liberorum, animo eorum bona augr ndi, putaremus necessarium csse publicum actum, hoc cst,ut coram Iudi, ce fieret, vel saltem coram eorum cognatis, qub lites & suspiciones in futurum e uitarentur. Haec quia quotidie acciduntἰ diligenter memoriae sunt commen danda. Concluditur,qubd unus coniunx usus fructus, constante matrimonio ab altero
consolidati, quoad commoditatem sit particeps Hanc partem tenent Bartol. & Paul. d l. . Castr. in ae l. non quocunque. f fundin. G uid.l in decis. Delphin. quaest. . f. Fab. addict.
E S T I O XIX. Si unus cx coniugib. ante matrimo-
68쪽
nij contractum rem alienam prςscribere incepit, &constante matrimonio praescriptionem impleuit, quaeritur an dicatur res durante coniugio acquisita, & consequenter inter
PARS I. AFFIRMANS.TI AE c quaestio est satis quotidiana, sed
a nemine quos nos viderimus deteriminata. loan. Lopez. Doctor Hispanus ea cogitandam relinquit, inreper.mbr. c. r
Os paucis ea attingendo,pro maiori eiusdem sistratione, primo pro parte affirmaticia, in hunc modum disputamus. Qubdres constante matrimonio acquisitae interi eoniugcs s ni di uidendae, per totu m hunci tractat.constat. Atreii hoc in casu praescri-l pt io constante matrimonio est impleta de acquisita. Ergo,&C. II. Alicuiustrei finis potius,quam principium est attendendus,teX.m r.etra Aus. g n. ibi: mortu enim te insectamin. simi. hstex est in I. o. patronum ex debita. g.sidebon libret. Ergo licet vir praescriptionem inchoauerit. tamen cum Constantis matrimonij tempore sit impleta, potius impletiqnis tempus circa hunc casum est considerandum,quam inceptionis. III. Quando sunt duo tempora,quorum unum prodost, ct alterum nocet, potius
est eligendu id quod prodest, quam quod
noceri,arg.tex.m D .si vir. pro doniso.Sed hoc in casu inueniuntur duo tempora, quo rum unum nocet alteri coniugi, tempus
videlicet inchoatae praescriptionis,& alterum, sciij c. implerae praescriptionis. quod p odcst. Ergo pro altero coniuge in iudidic and tempus impletae praescriptionis emicligendum potius,quain inchoatc. Ex his te similibus, pro parto assirmativa
PARS II. NEGANS. UERVM praedictis non obstantibus,
' pars ' negativa est verior, pro qua tuenda ad maiorem I. argumcti propositionem respondemus, quod illa nimis sit generalis, multasque patiatur exceptiones, quarum haec una est, qubd mulier earum rerum non sit particcps,quae sine ullo cius opere & additamento a viro acquisitariunt, ut ostendimus supra .s. Qubd verbhaec praescriptio,absque ullo mulieris opere& additameto a viro inchoata, ab eodem impleri possit,nemo negabit,unde praedictum argumentum non obstare necessarib fatetur. odin antecedenti I. ars. dicitur, potius alicuius rei finem esse respicicndu, quam princietum, no videtur caee verum,
pertext. in L II. inratione. g.I. cum qu dam.
adl. Falciae ubi est cassis, qubd quando di minutio patrimonij testatoris post montem eius subsecuta, originem traxerit in vita testatoris, quod perinde de ea sit iudicandum, ac si fuisset in vita eius sub secuta.Similis text. est mi. ysseruiquι.eoaetitia. ubi strui post mortem testatoris reuersi, perinde habentur, ac si in vita eiuslreuersi fuissent. Nec obstant a tuo .ls. s . . in contrarium allegatae, quia responde mus, in eis hoc esse speciale,propter fauorem patroni, prout attestantur Alex. indLII.& Nicol. de Neapol. In d. ί- quos refert Lopez praeallegato S. G. . u.versquia ergo. Pariter non obstat III.oppostum,quia respondetur ad eius maiorem, quod illa procedat, quando minus nocens potes haberi sine damno S detrimento alterius.
quod hic fieri non pbtest, propter inchoationem & impletionem praescriptionis, per virum dun taxat factam, cuius e tactu priuaretur Vir, si mulier de re praetcripta
. Caeterum ' huius controueris decisionis fundamentum nobis in eo videtur, quddextra causam& opem mulieris haee praescripti ante matrimonium a viro inchoata, constante matrimonio implea. tur, ut supra tactum, sic mulieri nul lum ius vel interesse in te taliter acquisita competit. Fac. quae dicit Bald. inlegaeum oportet . colum. . Grini si visum colum. a. de condit. ιημιfac. rext. in υτπ uxori. H
69쪽
s loannis Ffideri et Solis 1 C Tiractis.
donau.inter vir. svonde vide omnino quς diximus inaeq st. Ex his cones udimus, qubd quando alicuius rei praescriptio constante matrimo.nio est implera & non incepta. quod tunc ei cedat rei praescriptae proprietas, a quo est inchoata. 'Huius conclusionis exceptio est quoad fructus rei praescriptae, quQrum particeps est mulier. tac. cap.siduosratres de duob. Ira- rib.de nouo i est.de tac.notata per Bart. in ι Psam e donas. causa mora. . AE ST IO XX.
Quaeritur an lucra, quae constante matrimonio violenter a subditis scintextorta, vel per insidias aut alias m a. chinationes iniuste acquisita, sint, inter coniuges communicanda
sita, cum aliis fratribus sit communi scanda, quod confirmat Bald. in a. desis, qui βηrsu velaben.iariquem seqllitur Alex. inseg. a . quod eru- deaequetr. vetimis. sed quod ex usuris acquiritur, iniustὶ acquiritur. Ergo iniusto acquisitum communi.
deperit. heredis. ubi turpia tu a veniunt in petitione hereditatis, ex quo sequi videtur, quod etiam huiusmodi lucta inter virum & uxorem sint diuidenda. Nam snon inter eos essent diuidenda, quomodo inter heredes diuidi possent, cum hi plus iuris habere nequant, quam isti habuere, ut est communis iuris regula.quod nemo plus iuris in alium. transferre possat,quam ipse habet, let. nemo μώου iam de
l v. Sub ignorantiae ' specie omnia iniusto S turpiter acquisit communicari eὀssunt,text.m tu, fligit. .,roioc. ut pone mulierem ignorare, vel ignorantiam assimulare, lucra turpiter a marito,vel econtra esse exacta, quo casu eri particeps omni
umbonorum,a viro iniust hacquisitorum,
Lucra intule acquis jub ignorantia Leis' propter hoc infligenda
possumpanicipari. - m inime Particep, erit, text. in Gigi Vituper non desectum ab arui emes detegere es 3 itum. Ignorantia excusata delicto. Lucrainiusteacquisita no esse duindenda cen
Ro sententia astirmativa f videtur l.
dieitur, qudd mala medicamenta, & venena, nec non libri reprobatae lectionis a itaq; illicita veniant diuidenda,iudicio fa mil.ercisc. Ergo multh magis lucra iniuste acquisita erunt diuidenda, quoniam turpius est diuidere mala medicamera,& venena, quibus vita simul & fortuna', quam luctum inhoneste acqNisitum,quo comodum proximo suo duntaxat auferri potest. ll. Argumenti loco addimus Glois in L. s. cum oportet. C. de bon. qua liber. quae docet, qu6d pecunia , ex usuris per fratrem acquitur prosoc. Neque potiusti malitus obiicere. Non reneor communicare, quia acquisiui per modum illicitum, cum non liceat illi detegere vituperium suum n6 detectum abal oa. alas. sui noster Bari. de iureiur. Rapha in Lquod eruis .de acquis 4Μ. Anges λους.I. per quas Person. nob. acquir. Lopeg. rubris. ext.de donat. inter vir. se uxor.*. Gnum.Io. Iam decies ponatur, quod taliter acquisita noli possint communicari: ta men iub hac iusta vel falsa ignorantiae specie communicari queunt. Hoc concesso quod omninh concedendum videtur,se. quitur manifestissime, horum lucrotum communicationem non esse interdictam Hocque verum esse ostenditur hac ratione.Si alibi in iure haec lucrorum commu aicatio esset interdicta, sequeretur Q per hunc modum non esset admi illa, ut probatus excommuni iuris theorica, qua dicitur,quod una via prohibetur, per atretam intentari non debet. Sed consequcnses falsum. Ergo, 6 C. v. Si haec honorum eommunicario none: set permissa, multa scandala, multaque vitet pcricula & incoinoda exinde orirent
70쪽
senim ioci uris elsci, ut maritus bona inhoneste acquisita sibi praecipua haberet,
sequeretur quod alios circumueniendo nunquam finem faceret: contingit enims,pissime quod coniuges mutuo se odio
prosequantur, vel uno voto soluto, alia contrahant connubia, quare unusquisque, si haec communicatio esset interdicta, Omni uteretur circumuentione , quo sibi Opes Congereret , ac melius de futuro matrimonio prospicere posset. Praeterea sequerentur inter virum & uxorem inimicitiae capitales, iurgiaque perpetua, si inter illos haec communicatio non admitteretur. Quare ut haec graciora pericula, & quae ex eis prouenire possent, euite inus , necessario dicenduria vide. tur,vs minus malum, hoccst, inhonesto. rum lucrorum communicationum ad
Hanc conclusionem etiam c suetudo omnium rerum magistra per totum mundum sequitur & confirmat , Vt Omnium nationum mercatores, rerumque gestorcs tollantur.
PR-or c Ti s non obstantibus .pro parin te t aflarmativa tuenda respondemus ad I. positum, quδd,licet mala pharma-ca vel venena per se mala sint, tamen iuste sunt acquisitas quod omnino hic praesumendum eit propter specialitatem legum, quae hoc in casu nobis deseruit ac proinde confercnda. Potest et hoc modo respoderi, quod ibi mala medica mota, vcllibri reprobatae lectionis, sponte ad communicationem in domum erant delati, propter quam delationem sunt communicandi, dicitur, quod sosius ex maleficio contulit, quod hoc non possit rccipere nis damna. tus st,ratio esse potcst quia horum acquisitorum dominium ante traditioncm non deducitur in communi, ut videtur probari per text. rn l. 7. . si quis somιatem. prosoc. confirmat hoc ide Anchar. cons Ior. quem refert & sequitur LopeZ is rubr. de donat.
Inter vir. o. u. II. quod nobis non
placer,pertex an l. I. g. r. prosoc. de perca quae dicemus in qu et .sussilait enim nobis hoc in casu text. in aec quo enim. ghicet princi- paliter loquatur in societate, extenditamen potestari maritum dc uxorem,Vt probauimus supra q. 8.&9. Praeterea quod dictum est,uenenum austerre vitam simul de fortunam,procedit quando hoc ab hom ine in alicuius perniciem voluntarie con
Glossa S l. cum oportet,in II argumento opposita, loquitur absque fundamentis, imo cotra expressos textus, paulδ post allegandos. Neq; Bald. & Alex. nobis aduersautur, quia gloss. non in hunc casum,
sed in alium extendunt atq; confirmant ut paret ex eodem Bal. in Au . ex testimen- .c , ver qαddices. C. de cottit.& Alexan. in L quo stravi. col. a. or cons. 77. in . vols.
in quibus to ais pro nostra sententia de
licet de lucris a nudo posscisore turpiter acquisitis, quae non potestate acquirentis, sed iuris ad petentes hereditatem trans mittuntur, & sic non tanquam heredes istius possessoris ea capiunt, licet petitio ne hereditatis agant. Praeterea si ista l. ad hunc casum extendi posset, sequeretur quod nobis plus prodesset, quam obesset austeri enim lucra turpiter acquisita, &per consequens eorun i diuisionem, quae sine illi esse nequit. IV. No aduertaturquδd mulier propter ignorantiam sit capax talium lucrorum,
quia i per istam mos, non sit simulatabnon peccat contra legem,tex in cir de controuers. inter dom. or em'. d. or in L n. insin. de verib. pub. text. in L istud. g s tamen. de tribui. acy. Bart. in L sin. num. a.s quis testam. bb. esse. late Hyppol. in L qui ignorans. ad LCorn. defico. Bald. in c. a nobis. numer. I. de exin . ubi inquit, conuersantem cum fure,
latrone, de homicida, non esse criminis participem, modo non si i socius vel conscius criminis. Non sequitur igitur propter ignorantiam, Mulierest particeps lucrorum fraudulenter comparatorum. Er-
gh etiam si n5 ignoret erit particeps, quia si una via esset prohibitum,&c. cum ista regula hisce in casibus non habeat locum: non enim sequitur. Scienter adulterium com mittens grauiter peccat. Ergo igno
Ratio V. arg. loco opposita minima in parte nobis contrariatur: si enim t iusta
perpendatur ratione, an ex ista concessio. ne minus vel maius eueniat peccatum,