장음표시 사용
101쪽
heicdc illic Leucoaethiopes csse feruntur : sub Tropicis supra modum atri di sub Arcto ratam contraria fusco sunt colore : pdst ad gradumque sexagesimum rubicundi evadunt: inde ad quadrageumum quintum, candidi: pdst ad m-xesimum flavescunt i dc cum flavabilis atra confusa est, subvirides fiunt, quousque fusca ac
penitus atri evaserint shb Τropicis. Itaque ait Hippocrates, ad Septentrionem homines lore ac macie deformes esse, absurdum erit, nisi ad extrema loca Septentrionis reseramus. quo stem veteres robustos 5c Proceros esse ajunt, ad citeriora. Atque hoc mihi dubitanti conlirmavit Caspar Holster Suecus metropoli urbe Stocol-mio,in intima Gothia oriundus,qui liberalis doctrinae gloriam , linguarumque varietatem cum armorum laude coniunxit i est enim toto vultu ac pilo ruber, dc plane vitio cotis, mediocri statura,latis humeris, oculis iam
dum glaucis,hebeti visu : laborat enim perpetuo laucomate . idipsum sume Languetus Garuus, literis aesue ac totius Europae peragratione nobilis, mihi sim narravit, ultra Goth mines sustos esse ac macie tabescere : in ipsa vero Gothia dc Suecta rubescere , neque tamen
Germanis magnitudine comparandos. atque iuiud etiam Galenum valde exercuit,quod Hippocrates dc Aristoteles scripserunt, πάνrua νς ι λι-lοτειχες, quasi omnes flavi essent
c4m plerique ab extremo Septentrione τυχες Viderentur. nam quibus pili rubescunt in Britannia dc Germania, hos clunt incolae , ut ab illis accepi, a Danis re Norvegis , sui finirimas regiones occuparunt originem traxiue,ab iisque diligentius sibi cavent. multi quoque tales sunt in Gallia , praesertim Westria sive Normannia; quae Danis cedit. Germani vero ac Britanni fere .mnes pilo. navescunt i de quibus Lucani disctum illud intelligi potest :
dit ab extremo pavos Aquilone Suevs. nam Suevia vetus re mare Suevicum ad quinquagesimumquintum gradam pertinet et ultra quem
102쪽
METHOD Vs H I S. τ o R. 3s quem nihil terrarum esse arbitrabantur .haec autem corporis forma, tum V mores populorum, tum ad historiarum cognitionem ac ludicium, magnum nobis alumentum est allatura. caetera
vide'us. Hoc etiam disserunt Scythae ab A malibus, quod hi nigros ; illi glauci,s Sc caeria-Ieos oculos habent: qui vero in medio positi
sunt, caprinos. Amtotus, vir summae erumtio nis, in Mario Plutarchi, di mremis casta' neos dc rufi coloris oculos vertit. ego trucules tiam oculorum dicerem . sic enim Tacitus de Germanis et Truces & caerulei ocu i, rutilae comma:, magna corpora. dc Iuvenalis : mlaq-stupuit Germa, L ma flavam caesariem ma iis torquentem cornua cyreia, Zatcaeruleus color nihil hauet cum ruso commune : sed vox ambi a πιμο τω, oculorum
crudelitatem dc colo m significat ut scribit E stachius in illud Homeri;
quod ita latine redderem: iΘmestresque suo, urseque, trucesque leones.. Catullus ea os vertit, utroque mouo recte. nam ut oppianus ita Seneca mare caer leum dixit. habet Amiotus Gazam auctorem, qui Σ--, modo rusum , modo sulvum reddit.
Scaliger ravum , Hesychius caesium rectavum significare scribit:ut Aristoteles uno loco Caerarum dixit, quae flava sunt. sed hujusce confusionis re erroris initium est ab H mero perperam intellecto: qui quod leones Σ-- appellat, ad oculos reserens , ut illud γλαυκῶπις Κρῆ , putarunt plerique de cute intellexisse, quam Aristoteles omnibus leonibus esse tradit. hinc a Latinis fulvi leones appellati. Leonis autem oculi non tantum Homeri, sed etiam oppiani testimonio γλαυκib-ι. ita que Simon Porcius simili errore lapsus est, qui ravum interpretatur , dc cineritium colorem esse tutat, ex eo quod Horatius lupam ravam appellavit. sed ad oculos Pertunet , qdos Varro in gallo rustico ravos i id est
103쪽
luit. sunt autem subsulvi,quales fere habent a cipitres re aquilae, quae in Solem intuentur. Ravi colores , inquit Festus , appellantur, qui sunt inter stavos dc caesios , quos Plautus appel' in Ravistellos. nuper quidam in postremis A versariis frumenta rava apud Festum interpreta tus est arida: tum rationem subjecit , quoa rauca, id est rara vox ab arido gutture fiat: in quo nec bonus Grammaticus dc malus Physicus videri possit. est enim flava ceres, ec rauca vox ab humido gutture Z igitur ut Aristoteles oculos AEthiopibus atros, scythis glaucos: ita mediae regioni caprinos. id est sto tes seu rivos tribuit, quos Plinius Rusos aepellat: tametsi media regio infinitam babet varietatem
ab extremis conflatam , extrema nullam. esti autem in Scytharum vultu maximum argumentum , quo ab aliis disserant, scilicet octu rum glaucus color , id est ut Plato voluit, caeruleus albicans ; quales sunt oculi noctuarum, quae propterea γλαυκὶ: appellantur, atque si h : hes ni ad lucem tales etiam habent Cimbri, i teste Plutarcho. atque id in plerisque Danis nimadverti, Germani vero ac Britanni non ita glaucos dc albicantes, sed conspicua quadam o
scuritate caeruleos habent : qui color etiam
quilus ab aqua dicitur; est autem color glaucus in oculis magnum caloris indicium, ut scribit ristoteles in Quaestionibus niger vero qualis' est in Australibus, caloris significat inopiam. qui
sunt in media regione, caprinos habent sive ra- ivos , atque hi qmnium accutissime cernunt: κ quidem tradit Plinius capras lippire nunquam, Praeterea mores optimos Aristotelis judicio sit Enificant. glauci vero crudeles, cujusmodi Syllae, Catonis re Augusti oculos fuisse Plinius μl Plutarchus tradunt. itaque Plutarchus ancipiti Verbo M o. irro: dc colorem dc crudelitatem inhumanitatemque Cimbrorum significavit; cum
haberet γοργοτητα κοὐ γλιωκοτητα. Irunt igitur tres
Praecipui colores oculorum in tribus populis: a-
104쪽
ter, glaucus, ravus, ex quibus infinita varietas miscetur. Vitruvius hae artim confirmat: Sub Septentrionibus , inquit, nutriuntur gentes immanibus corporibus, candidis coloribus, dire O illo dc raso,' caesis oculis. sanguine multo equi autem sunt ad axem meridianum, brevioribbus corporibus, colore susco, crispo capillo. niagris oculis, cruribus invalidiri sanguine exiguo, solis limpetu perficiuntur. haec ille.Sanguis quoque Scytharum fibris plenus est, ut in apris ac tauris r unde robur , audaciam ingenerari tradunt. Australes tenui sunt sanguine, ut Ie-Pores, cemi; quo fit ut timidiores sint ac λ Cilliores. Hoc agitur teneamus, eos omnes, via quadrarsimoquinto gradu, ad quintum re
Ptua simum versus Septentriones positi sunt, intus magis ac malis calescere : Australes vero quo plus nabent caloris a sele , eo minus a se imas nabere. nam hyeme calor intus cogitur, statem diffuit, quo fit ut lueme vegetiores ac robustiores; inate languidiores fimus. eadem ratio facit ut Metae plus appetere dc coquere , quam aestate soleamus: aesertim stante Aquilone. Auster contrarium essicit, ut scilicet minus appetant animantia, ut Aristoteles scribit. atque ninc fit, clim Germani in Italiam , aut
Galli in Histaniam proficiscuntur, sturalius
vesci, aut ru cari videamus i quod Philippo Duci Austriae contigit, cum in Himania o m re epularetur. Hispani vero, qur frugalissime in patria vivunt, in Gallia voraciores sunt Gallis. argumento sit etiam illud, quod pastores vulgo
ferunt, armenta gregesque macie tabescere, cum ad Austrum proliciscuntur, ad Aquilonem vegetari.nec mirum si Leo Aser scribit, nulla se
re noum aut equorum armenta, raros etian.
greges ovium in Africa videri; aut parum admodum lactis habere. contra vero laudantur ab omnibus fore scriptoribus Germanorum re Scytharum armenta: non quod habeant pascua meliora quam Australes , ut Pliuius putar, sed coelo tribuendum illud est. Facit igitur vis imterni
105쪽
8s Ioas Nis B ODI Hr terni caloris, ut qui ad Septentrionem vergunt, vegetiores ac robustiores uni Austi alibus. quod etiam in adversa parte ultra Capricorni circulam aeque contingit, ut homines, quo ab AEqu tore longius discedunt, majores fiant , ut in te ra Patagonum , qui Gigantes appellantur , eadem latitudine qua Germani. Haec igitur causa est cur Sinhae graves semper incursiones sec runt merinem versus; quodque incredibile videatur, verum tamen sit εἶ imperia maxima ve sus Austrum propagata semper fuerunt: vix ab Austro versus Septentriones. Nam/ssyrii Chabdaros , Medi Assyriosi, Graeci ' Persas , Parthi Graecos, Romani Poenos, Gothi Romanos,Tu car Arabat, Tartari Turcas stegerunt. At Roma,
ni ultra ubium proMedi nobiςrunt. Traj Ius quidem ponte lapideo mirae magnitudinisupra Danubium extructo nam XX pilas, quarum fragmenta elimnum restant, habuisse dicitur in Dacos sortiter domuit; sed cum Adri nus intelligeret gentes illas nec facile vinci. nec victas acquiescere , pontem nimi man, clavit. Sed domesticis utamur. exemplis. 1 Galli scipe ab Anglis maximas in ipsa Gallia clades
acceperunt, ac pene imperium amiserunt; nun- . quam in Angliam , niti ab incolis acciti, pen trare potuerunt. Angli vero sarre a Scoxis victi sunt; dc cum annos amplius mille ducentos de imperio acerrime inter se dimicaritat, eos in men de insulae particula depellere non potuerunt : tametsi opibus ac legionibus tanto superiores sunt, quanto Gallis inferiores. neque est quod Angli se a Gallis impeditos quorantur , cum excuso Romanorum imperio, Britanni Australes, ne in Scotorum servitutem venirent, sint coacti Anglo-saxones ad praesidium evocare, qui Scolorum impetus cohibuerunt , domi lacessere noluerunt. Omitto gravissimas .Scytharum , Parthorum , Turcarum, Tartarorum, Moschovitarum, Gothorum, Hui norum , Suessiorum in Europam re Asiam
mcursioned . in quibus enumerandis infinitus
106쪽
sim. Atque illud est, ni fallor, quod Ezechiel , Hieremias , Iesaias , ac reliqui Pr Ihetae toties comminantur ; ab Aquilone bel-a , legiones , equitatus, dc Rerumpublicarum
venturas eversiones. Quae omnia verius pertinent ad eam qum di a regionem , quae invitato x quadragesimo , in quintum usquem septuagesimum gradum porrigitur , ubi sista est Biar a ; nam qui ulteriora incolunt,
qui tamen aut nulli, aut admodum rari sunt, frigore aeque aduruntur, ut scribit Hippocra-'tes , atque ii qui ad Troilicum accedunt: nomui putavit Aristoteles libro quarto Meteororum, propter vim caloris interni, ἐκ Ψῆς - .iro θιοη l id enim plantis aeque accidit, ut frigoribus Perinde atque ignibus urantur sed frigore ad intima penetrante, & humorem perurente ; unde Pomprio pruina dicitur . quae tamen Hippocrates pertinere putavit ad eos, qui sub Vrsa versantur : propter ignotas illis
temporibus regiones . Caesar vero non ignoravit regionem sed falsam causam attulit, cum scriberet, Germanos staturam ac robur augere, quod animi libertate fruerentur , nec
honestis disciplinis a puero imbuerentur : cum tamen id calori dc humori tribuendum sit . dein calor vicit, pi ad eum restinguendum potu saepius utantur. sitim appellant humidioc frigidi appetitum , neque enim illa perpotandi Arma , qua Germani praesertim Saxones , dc accolae Balcirci maris utuntur, unlis unquam temporibus aut legibus potuit emendari. Diem , inquit Tacitus , continuare potando nulli probrum .: crebrae ut inter vinolentos , rixae. Ithenaeus vero , ακρατο ποειαν
ex vetere proverbio Scythis objiciens, ait, La
γadii. dc Heracleotes in libro de Ebrietate.
id est , infunde aquam, Lacones dicebantur, ιςΦι.Θ ον, hoc est, plurimum vini fundito. humore quoque abundant. unde innes, quM
107쪽
ςs IOANNIS BOD IN Iin appetitu calidi dc ficci versatur; minus tamen cibo quam potu delectantur; quia plus habemcaloris. quae ratio est cur Hippocrates fieri non posse putet, ut idem cibo ac potu copiosὰ utatur. quod in Germanis cum animadvertisset Tacitus , causam non intellexit. Inedia dc frigus, inquit, caeli & sbli consuetudine ferunt,quia cc Ium frigidum ac selum sterile. imo vero calor internus ambienti frigori validus resistit; humor vegetans famem propellit. humore abundare argumento est incrementum, quo belluar marinae , propter humiditatis coriam , reliquis animan9bus praestant: tum etiam rauca voπ dc gravis, quae in Hispanis, Poenis , dc aethiopibus supra modum tenuis est re clara: quod in his frigiditatem dc siccitatem arguit: in illis humorem dc calorem . nam humor nimius in plumbo re ligno virenti senum gravem emcit, calor etiam interiores meatus aperit, frigus cingit. hinc Reminae natura frigidiores , clariusquam viri loquuntur: media temperie vox suavis emcitur re canora, qualis est in Asiaticis, Italis, dc Gallis. humor quoque multus facit, ut Septentrionales , cum ad Austrum iter faciunt, aut in regionibus calidis bella gerunt, sidore diffvant. habent, inquit Tacitus , miram Germani naturae diversitatem, cum ament inertiam, dc oderint suietem . aut enim bella gerunt, aut cum a bellis abstinent, dediti sunt somno ciboque, nam calor intimus ad agendum impellit, ut videre est in pueris, quos non sinit quiescere calor, humor vero mollitiem assert, & in sido. rem abit. atque haec Plutarchus in Mario com firmavit , ubi fluxa corpora Cimbrorum caloribus re sudoribus solvi consuevisse- scribit. Quamobrem Hispani dc Itali, si Gallorum de Germanorum primos impetus sustineant, eos facile stansunt: ut Polybius primum animadmei deinde Marius & Caesar clarissimis victoriis comprobarunt. atque his de Gallis ; Inbtio pugnae plusquam viri, postea sceminis moI-uores. idem Tacitus de Germanis , Magna, inquiu
108쪽
quit, Germanorum corporci, di tantum ad impetum valida : laboris'atque operum non e
dem patientia ; minimeque sitim dc aestum tot rant , frigus tamen facile serunt. Sc ut Pomponius Mela scribit, ad pubertatem usque nudi va- Ttur'. Galenus vero miratur in frigidam parentibus inrgi simul ac nati sunt. Sed hoc explicat Iuliati. August. in epistola ad Antiochum misipogona, spurios scilicet Germ norum Rhhno impositos mergi, INitimos natare scribit. sed illud υο, laxi re solus scribit.
Asti sicco, se ido ac praeduro corpore. laborem dc aestum patienter ferunt: ut Aphrodisaeus, in quaestionibus' scribit: stigiis tamen ferre non possunt ό cum nihil habeant caloris interni, contra quam scythae, qui calorem externum aegrδ patiuntur. memadmodum equi suapte natura
calidi re humidi, aegrd in AEthiopia ; optime in
Scythia vivunt: asini vero stigiat ac sicci, alacres sunt in Africa, languidi in Europa, nulli in
Scythia: Qui mediam regionem tenent, imp tientes sunt frigoris ac caloris ; quia medium
cum utroque pugnat extremo: utrumque tamen
aeque serunt. mediam appello regionem , non quae inter Polum dc AEquatorem, sed quae Tr ilicum inter re Polum medium tenet: quia ca-or vehemens sub aequatore non est, ut planum
fecimus, sed sub Tropico. non erit igitur regio temperatissima, quae a trigesimo gradu ad quadragesimum, sed quae a quadragesimo ad quinquagesimum fertur : eoque temperatior , quo magis ad ortum spectat. In eo tractu sita est Hispania ulterior , Gallia, Italia, Germania superior usque ad Moenum , utraque Pannonia, Illyricum , Mysia utraque, Dacia, Moldavia, Macedonia , Thracia , Asiaeque minoris bona pars, Armenia, Parthia, Sogdiana , re magna pars Asiae majoris . sed quo propius ad ortum spectant
regiones, eo sunt temperatiores, tameth ad Austrum magis inclinare videntur, ut Lydia , Cilicia. Asia, Media: sed de oletu suo loco. erunt igitur Australes citeriores Hispani, Siculi,Peloponnesii,
109쪽
sa IOANNIs Bod IN Inesii, Cretenses , Syri , Mabes, Persae, Sulla ni, rosii , Indi, AEgyptii, Cyrenaei, Poeni, Numidae, Libyci, Μauri, re qui Floridam iis lincolunt Americi sed ita , ut qui in eadem latitudine, ad occasum pertinent, temperie sint frigidiore. Septentrionales vero, Dia quinquagesimo gradu ad sexagesimum ponti sunt: temP ratiores tamen quam qui deinceps ad septua simum sedes habent. nam in priore tractu uta Britannia, Hibernia, Dania, Gothiae pars , Gemmania inferior a Moeno dc Hypani numinibus, usque in extremam Scythiam & Tartariam, quae Europae dc Asiae majoris bonam partem
occupat. Restant ii, qui sub quindecim Tropici partibus hinc inde sedes habenti sed quoniam
ardentissimo calore utuntur, separatim de iis Rendum erit. reliqui sub triginta partibus cis cc ultra AEquatorem , parem sere temperiem sortiuntur, atque ii, qui sub trigesimo gradu positi sunt, ut ex ipsa ratione caloris , dc historiarum cognitione planum faciemus. Sed de iis
populis qui a trigesimo gradu ad sexagesimum
continentur, praecipua disputatio est, quod co- um historias, de quibus judicandum nobis est, habemus, nullas fere aliorum : de omnibus t men quid sentiendum sit, hac veluti demonstratione consequemur. Sunt igitur Australes, quod ad formam corporis attinet .. frigidi, sicci, duri, glabri, debiles, colore susco, parvo corpo 're , crispo capillo, nigris oculis, voce clara. S ptentrionales calidi, humidi, pilosi, robusti, c lare candido, magno corpore, carne molli , stum capillo, caesiis oculis, voce gravi; qui inter utroseue versantur , onmia moderath consecuti sunt. Sed illud dubitationem habet, quod Australes omnium consensione debiles, duri sunt tamen et Septentrionales robusti quidem , sed molles. at Hippocrates ec relictui sere script res, Scythas oc montanos homines qui ad Scy- ltharum naturam accedunt, duros, agrestes, cc lad Ialinem perserendum natos esse scribunt. inius igitur historicorum dc philosophorum a se dicti-
110쪽
t dissidentium opinionibus, recte de historia judi-
G cabimus , tum etiam Livium, Tacitum, Poly-. hium , Plutarchum , Caesarem , qui Gallos Germanos laboris impatientes esse tradunt, cum ' Hippocrate x Alexandro conciliabimus hunc in modum ; si demus Septentrionales in regione frigida, laborem patienter serret in calida vero suciore diffuere ac Ianguere. cui congruit illud Agathiae de Germanis, & Cranzii de Scandis, quod libenter hyeme, rara restate bella gerunt.
Australes vero calorem facile perserunt suae na- turae congruentem , tametsi vegetiores evadunt
e in regione frigida , languidi in calida: itaque
Hispanae seminae Germanos , ut audio, sua lim sua pisces molles appellare consueveiunt. qui x etiam Celty ac Belgae , cum in Italiam aut Pr
vinciam veniunt, mirum in modum a culicibus 8c cimicibus cruciantur, propter cutis molliariem'; indigenae propter duritiem minus appetuntur. Atque haec de forma corporis; eX qua mores animi re rem historiarum judicia colliguistur. Cniti enim corpus re intellectus co uario modo assiciantur, quo major vis est hujus, eo minor est illius : re quo quisque plus uites lectu, eo minus corpore viget, si modo sensus integri fuerint. igitur planum est Austr or les intellectu, Scythas corpore praestare.id enim , , Aristotellas libro septimo de Republica innui
homines robustos & animoses , minus ingenio a valere, nec Rempublicam recte moderari. Asti vero plus satis habent consilii, virium non btem : quae tamen necessariae sunt, tum ad limos stes repellendos, tum etiam ad cives tuendos. Sis Tertium genus est hominum , qui pulcerrimas noli parendi & imperandi artes habent , qui viribusl Australium calliditatem frangere , cc consilio orii Scytharum impetus coercere possunt. ex eo genere Vitruvius militem legendum putat , qui non minus prudentia quam vitibus praestat. Di quam recte, aliorum esto judicium . hic ta-5 men in historia j udicandum relinquitur, cur GO-