I. Bodini Methodus ad facilem historiarum cognitionem

91쪽

4 I o A N N I s B o n I N I mare Caspium piscibus semper vacuum emproterquam iejunii temporibus : quM urbis min-seae ambitus superat miliaria septuaginta : quddeadem duodecim millia pontium habet tantae altitudinis , ut naves onerarias e plicatis velissacile admittant: quod Zipangrini adversus h

stium exercitus annulis utuntur, quorum ea vis

est, ut inviolabiles sint, his detractis Tartar Tum gesta, mores, leges,ac religionis descripti nem utcunque intelligamus. At Fr. Alvaresius

multo majori fide ac diligentia res aethiopum primus scripsi' quq nunc a peregrinis ec optimis

quibusque scriptoribus probantur, nec fine maga voluptate leguntur. Consimiliter Teiglerus,rόmerus , Cranetius, Plaus; Gothorum, S

Nonum , Nerviorum, Sarmatarum seu Polon rum ac Danorum historias antea incognitas evul-

Iarunt. caeteri quidem valde probabilia . Olausaepe incredibilia narrat. sunt tamen nonnulla quae scriptorum ac testium multitudine re com sensi quodammodo persuaderi possunt. nam quae de Nerviorum m nunc Livones appella tur) in lupos'configuratione , &ab Herodoto , Pomponio Meia dc aliis historucis olim pervulgata sunt , ea juniores compro- harunt. hoc enta Caspar Peucerus vir magnae eruditionis re minimo vanus, tum etiam Lampuetus non minus doctrina, quam diuturna totius Europae peragratione clarus , se ab incolis accepisse mihi confirmavit. quod utrum fiat o culta quadam vi naturae potentis , ut de Parrh fio traditur : vel ultione divina, ut de Nabu-.chodonosore; nondum mihi compertum est. Alvaresium proxime secutus est Leo Aser. hos igiata cum Pomponio , Strabone re Pausania propter scribendi rationem Geographisticos appel- rare seleo; propterea quod historiam una cum geographia complectuntur. Strabo quidρο res publicas & imperia orbis terrarum leviter attingit ; Pausanias universae Graeciae provincias, Rerumque publicarum status re conversiones,

ses,

92쪽

M E T in o D v s II I s T o R. 7y ces, sontes, fana, statuas, tam curiosis describit, ut in eo genere omnium ruperarit opinionem,ita Quoque Leo Aser genere Maurus , natione Huspanus,religione Multameticus, deinde Christia-Dus; posteaquam totam pene Africam. & Asia am minorem, bouam quoque Europae partem

diuturnis itineribus obiisset, captus est a piratis , re Leoni Pontifici Max dono datus : apud uem ea, mar incredibili studio ac diligentiae Africa, deque Africae populorum moribus, legibus, institutis, totiusque regionis situ ac descriptione Arabica lingua composuerat, in Italicam transtulit ilitarem disciplinam leviter tractat i sest offensiones dc victorias imperatorum inter mis, sine ullis concionibus & ornatu,non

ut historicus , sed quasi geographus breviter

Commemorat : ac perpetua reriim novarum v

Iuptate invitum detinet lectorem : nihil iam dum incredibile narrat praeter asini AEgyptii, vel potius aurei stupendam docilitis m. qudd enimis vidisse affirmat ovium AEgyptiarum caudas, quae pondere libras quinquaginta; interdum v xo centum viFinti aequarent cum Bellonio de Hieronymo Caidano , consentanea scribin profecto unus est 'x omnibus,qui Africam post A nos mille infelici: barbaris ac nostromni hominum ignorantia sequitam aperuit, di omnium oculiv patefecidi. His conjungo F. Leandrum MMunsterum, quorum alter universam Italiam; alter Germaniam in tabula veluti sub aspei mcollocarunt , re populorum historiam cum geographia conjunxerunn sed cum Muniterus suam Germanomaphiam inscripserit cosmographiam: totus est tamen in Germanorum re Hel.etiorum regioniblis, oppidis, situ dc populorum origine ac deseri tione, quibus detractis nihil ferborbi terrarum universo reliquum sit: Sed anim

erit ne dignum est , quod omnes non modS historici, sed etiam geographi quos mihi legere contigit s excipio Polybium re Ptolem instinsularum ac remonum magnitudinem ex am--u colligunt: Κ liarum circuitus aequalis est

93쪽

6 IOANNis non IN Iaut major,aequales esse putant aut majores: Monihil absurdius dici poteth. id tamen necessarium plerisque , ac mihi saepe visum est, quous,ue

geometrica demonstratione animadverti,saepissi- md fieri , ut unius insulae circuitus triplo major fit alterius circuitu, cujus tamen decuplo milvir sit magnitudo. Vt autem Geographistorici regiones cum historia , sic Philosephistorici rerum gestarum narrationem cum sapientiae prae-Ceptis cumularunt. in quo genere Xenophontis magna laus,eoque major, quo neminem nabuit, quem imitaretur , ut Velleius scribit de Homero ; nec postea fuit qui illum imitari posset. Nunc secutus est Plutarchus , deinde Laertius, postea Philo Iudaeus, quem inter re Platonem opinor, veteres non modo praejudicium M pla ne judicium tulerunt. Hujus aequalis Iosephus, laude quidem philosephiae secretioris inferior, antiquitatis tamen cognitione longε superior via detur. & quidem miratur Hieron musitantum Graecae antiquitatis in homine Iudaeo fuisse. id autem ex libris ejus contra, Appionem Grammaticum intelli gi potest; in quibus scripta M sis tametsi ad fidem faciendam. se ipsa contenta sunt Graecorum , Persarum, 'gyptiorum ec Chaldaeorum testimoniis ita confirmavit, ut nihil ad origines intelligendas utilius scriptum aesse videatur: suae vero de hominum aetatibus 1 Mose prodita sunt,ne cuiquam incredibilia vide-

ventur , duodecim historicorum auctoritate coim firmavit : populum vero Hebraeorum antiquit

te, fide, religione , doretina, integritate populis

omnibus superiorem facit, non tantum ut si riam morum civium intermortuam , sed etiam ut rei veritatem ab oblivione vindicaret. nam ex

ejus scriptis Herodoti, Diodori ac Iustini abulae et utari facile possunt. Post ea tempora, Heg sppus Iudaeus bellum Iudaicum libris quinque

complexus est, quos Ambrosius latinos fecisse sertur. verius tamen ac melius Ios hus , qui Mon modo affuit, sed etiam praefuit, captivus

a Vespasiano ac Tito jur civitatis re nomen Fl, l

94쪽

titill

ari,

is, METRODvs HISTOR. viae gentis ac stituam adeptus est. in eo certis 'errunt historici virtutes illae , quas antea dixiamus: summa eruditio , eximia integritas, maximus rerum Uendarum usus. quanta vero interiitate ac fide scripserit, ex co planum est: quod qui religione Iudaeus esset,de Christ D grave imprimis ac laudabile testimonium tulit . at ecclesiastici fere scriptores cum de adversariis nostrae religionis scriberent, tantis odiis exarseruns, ut non modo laudes eorum obruere , verumetiam omnibus contumeliis Iacerare conarentur. Argumento sit Iulianus Augustus, is qui Τransfuga usurpatur, qui tametsi capitali io ac suppliciis omnibus dignus esset; quae tamen ab eo praeclarE gesta sunt, historias sca bentem non decuit praeterire , quod nostri secerunt. In quo certe Ammiani Marcellini candorem ac studium inquirendae veritatis imitari debuissent: is enim principum virtutes ac vitia, ut optimus quisque scriptor summa fide notavit. Iulianum accusat, qudd religionem Christi nam absolutam ac simplicem: sic enim loquitur in anili superstitione confudisset: qudd Chri stianis literas crudeliter ademisset: quod Pal tinos Constantii comites occidi jussisset: ejusdem tamen virtutes egregias oratione singulari commendavit; summam temperantiam, sortis tudinem,continentiam , sapientiae studium ac justitiam opinione majorem; quae gravissimis ex-;emplis ac testimoniis confiniat cujusmodi est illud, cum Delphidius Gallus orator acerrimus, Numerium Narbonensis Gallia: Praesidem apud Iulianum , qui tum Lutetiae agebat, vehementer accusaret, ac testium inopia premeretur, tum Delphidius : Ecquis , storentissime Caesis, nocens erit usquam si negare sussicieti cui Iulianus: Ecquis innocens erit si accusasse sufficiet scit autem Ammianus natione Graecus,dc ut ipse confitetur,miles ; Vrsicini magistri equitum comes perpetuus: quippe omnibus sere bellis,quara Romanis in Europa dc Asia suis temporibus gesta sunt, intersuit, ἐκ ea quidem lutegra exstant

95쪽

ao AN Nas Boni NI libris xv III. comprehensa , id est , ab anno in imperii Constantii usve ad exitum Va-entis. nam superiores tredeclin ex aliorum scriptis faciles iciuntur. cceperat autem a Nerva in quo desierat Tacitus ; quem unum ex omnibus ad intuendum α imitandum sibi proposuisse via detur: hoc tamen ab eo differt, quod Tacitus Romani sermonis dignitatem , ut tempora fer bant ,assecutus est ; Ammianus vero Latinis ve

bis . ac saepius ne Latinis quidem Graecis scripsit; re a re proposita longius ac saepius digreditur. quo tamen vitio summi quoque viri Iah tarunt : i ue in ipQ Cicerone Ponidonius graviter notavit, sed huic reprehensioni Ammianus si non Latine, satis tamen ad id quod voluit a commodate hunc in modum occurrit; Quod autem est, inquit, pauid prolixior textus,ad scientiam proficiet plenam, quisquis enim asthctat niamiam brevitatem ubi narrantur incognita, non

quid signatius explicet, sed quid debeat praetoriri scrutatur. Ex hac igitur nistoricorum tanta varietat singulariim delectum adhibere pro sito, lirenque judicio necesse est, ne in tam brevi hujus vitae curriculo scriptorum multitudine obruamur. nam si perspectum habebimus Polydorum de rebus Anglicis tametsi Scotis Francis valde suspectus est in Rhenanaim de Germanis, aemilium de Gallicis verissimh scripsisse,

non magnopere laborandum erit de Beda, Gua-guino, Gaeto, Saxone, re ejusmodi scriptori s. qui res easdem incodite scripserunt. at nescio quo naturae ingenio contigit ut cum iisdis, temporibus maxi ra historicorum ubertas effloruit-set sic evanesceret eodem pene momento. scribit enim Plutarchus , trecentos historicos Marath niam pugnam scripsisse : ita res Italicas superioris aetatis xxx. sere scriptores literis prodiderunt. unum tamen Guicciardinum , cujus omnium opinione perspecta fides est,omnibus anteferendum putem. dc nunc tota pene Europa historic'rum multitudine abundat, qui res quasque

levissimas scribunt:cum multis ante seculis ha-

96쪽

nes omnium commentarios evolvere, optimum

quemqne iis,quas diximus,vel etiam melioribus conjeciuris assequemur. illud etiam admonendi sint,qui ad historiarum scriptores accedunt, plorosque eandem historiam continua serie complexos fuisse. cujusmodi sunt libri Iudicum , & libri Regum . idque saepius factum unius script ris appellatione, ut liber Samuelis: nam capita xv posteriora mortuo Samuele scripta suisse planum est: ut etiam postrema Deuternomii peri dus. ac liber Iosuae propter eam causam alterius Diptoris esse putatur, quia liber Reisti citatur de Solis statu: quem tamen librum quingentesimo post anno scriptum suisse apparet ex primo capite libri primi Regum . nisi alcamus librum Rem plurium fuisse scriptorum 6c ante Iosiam inceptum.Eadem ratione Haemo, qui corrupidnostris Amonius appellatur; ex pluribus script ribus cor latus est , elim trecentorum annorum res a se visas commemorat: idem judicium est de Reginone re Carione. Atque haec de historicorum dele : quae sic a me scripta velim , ut integrum cuique Iudicium relinquata.

De recto Historiarum judicio.

C A P. V. π ocus hic postulye videtur, ut derecto hi-α, storiarum judicio dicamus. si enim ea fuis set in quibus esse debuerat, opinio veritatis ac. qihil erat cur de historia dubitare, aut assensionem cohiberi oporteret : sed quoniam tanta est hist'iarum inter ipses discrepantia , ut non modo alii ab aliis, verumetiam a se ipsi plerunque vel studio , vel animi aegritudine , errore dissideant e statuendum nobis est in univer sum, quae qalalisque sit omnium aut maxime illustrium populorum natura , ut historiarum veritatem iustis ponderibus examinare, ac de re bus singulis rectius judicare possimus . Atque

97쪽

8o IO AN Nas Bon IN Iid pauid aliter faciendum nobis est, quam Dio

dorus,Volaterranus,Cςlius,sabellicus, Boemus;

qui de populorum variis legibus, religionibus, sacrificiis,epulis, institutis levissime scripserimi; de quibus tamen, quod infinita sunt varietate, ac paulo momento per sese, vel principum arbitrio mutabilia, nihil certum statui potest. quaeramus igitur illa quae non ab hominum institutis , sed a

natura ducuntur, quaeque stabilia sunt, nec ut quam nisi magna vi, aut diuturna disciplura mutantur ; dc mutata nihilominus ad pristinam redeunt naturam. quo de genere nihil a veteria qus scribi potuit, cum regionum ac locorum, quae non Ita pridem patuerunt, penitus esseti ignari: sed tantum quisque assecutus est , quantum probabili conjectura potuit. Primum igitur inplicabimus naturam populorum, qui ad Sertentriones & Austrum positi sunt i deinde eorum, qui ad ortum re occasum: Post etiam propria loca , montana scilicet, Palultria , ventosa, quieta: tum quanta vis inest in disciplina ad immutandum hominum naturam : postremo Ptolemaei ac veterum errores consutabimus, qui mores populorum ad Zodiaci partes , quas cuique

regioru tribuunt,reserti putant oportere. quibus intellectis ac perceptis , magnam partem historiarum intellectam perceptamque tore confidoratque haud scio an ulla disputatio magis ad unis versam historiarum cognitionem dc incorruptum earum judicium necessaria videatur. Sectinprimis illud statuo , nullam esse locorum aut caelestium siderum tantam vim , quae necessit tem sit allatura quod ne cogitare quidem fax est: ab iis tamen homines sic assici,ut naturae legem, nisi ope divina aut diuturna disciplina, superare non ressint. salsum est enim quod Galenus e c PolyDius affirmant, aetis temperiem ne-nessario nos immutare. magnam quidem vim ad immutandos animos habere, necessitatem tamen non adferre, argumento fuit Anacharsis Scytha. atque ad hanc locorum varietatem re-

serre debemus ea,quae Plato lib. quinto de legi-

98쪽

bus scribit, alios aliis meliores ac deteriores infici ex ipsa locorum varietate, quos propterea legibus sepe contrariis ac repugnantibus mode rari necesse est: eam quoque aissimilitudinem ab aquis re aere,ium etiam 1 ciborum Varietate

manareia Tradunt igitur veteres uno sere consei

si, homines ad Aquilonem positos corpore quidem majores ac robustiores; ad Μεridiem vero imbecilliores , aliis tamen ingenio praestive. id

autem usu diuturno compertum , pronterea

quod facilis est ejus rei animadversio : sed quousque vis illa Septentrionum dc Austri pertineat: quid ortum re occasum finiat, quidve de moribus ac insita cuique natura sentiendum sit, dissiocile dictu est; eoque. difficilius quod nullus est. qui in tantis tenebris sacem praetulerit. Nam Hippocrates, cu:us summa semper fuit auctoritas, nomines ad Septentrionem exiles, dc fuscos esse tradit. Aristoteles in maestionibus, aeque barbaros esse qui aestu atque u qui frigore nimio rigent: quae superioribus vehementer repumare videntur. nam quomodo ingeniosi sint Aussiales re barbari t vere ramen uterque. sed ut planius intelligi possint, constituamus quatuor hujus hemisphaerii fines; Austrum in AEquatoris circulo, Septentriones in vertice Poli; ortum in insulis Molucarum, occasum in insulis Hesperidum:

Strabo aliter:Ιndos in ortu,Celtas in occasu,Scythas in Septentrione, AEthiopes in Austro collocavit. Ptolemaeus ab illa partitione non longius discessit. sed non ita pridem compertum est, antiquos vehementer in eo lapses esse. lnegant etiam Mathematici. ortus dc occasus ullum esse discrimen : quam veru, suo loco dicemus. nunc fatis est, a nobis ortus re occasus medium in America collocari,qubd ea regio ab India dc Africa infinitis spatiis divellatur : Septentrionis vero dc Austri medium esse aequatorem, quod ad universitatem attinet : hujus autem hemisphaerii quod citra AEquatorem est , quintum dc quadragesimum latitudinis gradum t ut quicquia iusta supraque, Polum versus interjacet, Se D s vel -

99쪽

tentrionibus: caetera Austro tribuantur.& qu niam antiqui, praeter Possidonium re Avicenam,

hominum sedes tropicis re popularibus circulis

definiexunt, rati ulterius nullum salutis esse aut habit iacit locum ἐν eripiendus est hic.m . compertum est: enim crebris navigationibus , AEqua

toris saluberrimam csse regionem: sub Tropicis vero regiones incredibili aestu stagrare : re quirudem ratio est in promptu.nam sel evehitur inius in M'uatore , ac musto celerius sertur Propter circuli magnitudinem , quam in Tropicis, quit etiam Alvaresius scribit aquas illic Iuniis mei sς concrescere gelu, modo staverit Auster acce dit imbrium magna vis , montium incredibili, altitudo ac silvarum copia; postromo: color ω vultus hominum minimd ater, sed elaeole

rum. contra vero sub Tropicis vehementea ae stus,nulli imbres, nullae silva: ,rara tantina, per petua planicies arenarum,praeterquam in Ares ialetice re quibusdam Indiae locis,propter orientis& montanae regionis naturam. ciemque incola-rtim atr cutis, non modo AEthiopum, sta etiam

I 'dorum, Ctesias jam pridem ac nostileVerri sunt. vix enim persitueri possum, quod quidem vir doctus tradit, b execratione Crussis homines atro3 fieri. ac j m pridem irrisa est Herodociferi x 'ia , qui AEthiopum semen nigrum esse put vix ; oportere enim. AEthiopes in Scythia nivos, dc Scythas in aethiopia candidos nasci eiura

omnes populi coloniarum multitudine ac se queritia confusi jam pridem fuerint. at videmus bumines aeque ac stirpes. mutato selo paulatim degener'c : dc eandem esse ratiouem, cur ignis re sel, id quod Aristoteles tradit, homines imficiant atro colore. quinetiam Plinius scribit, Leones in AEthiopia nigros esse , qualem se via disse testatur Oppianus poeta in libro de Uen tione: Mos ego libros cum Latino versu & commentariis illustrassem , quidam grammaticus eosdem libros oratione sesuta, quantum libuit de m ' labore detrahens , iterum pervulgavit. vi igitM vetetum errorem fugiamus, triplicem

100쪽

Μ a et Η o D v s Η I s T'o R. ionem ab AEquatore ad Polum , quae nonaingula partibus constat, aequali ratione compi

emur,sic tamen ut xxx. partes calori, tidem tribuamus : restabunt triginta emperatissimae regionis ; in qua commode beateque vivi ressit, praeterquam in iis locis, quae vel prae- montibus aspera, vel paludibus immersa. vel Fi tate deserta, vel aquarum aut seli vitio perniciosa & iustu sera sunt. est enim tantali ubertas in quiburuam Tropici regionibus, ut

incolae graves injurias minus sentiant. rum sus triginta partes caloris ac frigoris regionis que temperatae bifariam dividemus: ut quinde- Cini circa AEquatorem temperatiores sint: quindecim circa Τropicum ardentiores: dc in regione temperata, quindecim priores lenitate caeli moderatiores; consequentes a quadragesimoquinto

gradu ad sexagesimum, aliquanto frigidiores. rursus e triginta partibus frigidissimae regionis, quis ecim coluntur, ulterius nullae urbes, nulla Ulida , nullus denique hominum tuenta salutis locus et hanc partitionem ut inirem ipsa n tura usu'ue docuit. nam trigesimiis ab AEquatore gradus, quasi limes secat Atlantem, qm ab extremis Asticae oris in AEgyptum usque procurrit , seque Solis ardoribus opponens , oram Asricae. citeriorem innumeris fluminibus rigat.

idem limes Arabiae juga,totiusque litoris Persici ac Indici extrema dividit. pars vero ab AEqu rore sexagesima , Gothorum fines , Livoniam, ost viam , or es insulas , dc montis Imri ex ma lambit. hinc usque ad septuagesimum

quin im gradum aegre , ultra nullo modo h

bitari potest , si geographis de historicis fidem

habemus. ob id etiam triginta quasque partesbi iam divido , quod Tropici Polares circuli quindecim gradus hinc inde septem partitis secant; si quis eam quam dixi partiti nem admittat. Et quoniam sub Tropicis dc utroque Polo, lamma est intemperiςs frigoris & caloris,sub AEquatore temperies eadem erit atque

eorum qui sub trigesimo gradu positi sunt. nam