장음표시 사용
181쪽
τον. hoc est: Q uidam dictionem haudquaquam intelli: Iigens audax medicus, praedictas partes a cantharidi bus abiecit,deditq; hydropico, cui cum a primo die abscessus in sura comparuisset,post tres alios dies se/, i ctus est,effusaq; copiosa aqua, curatus esse visus est, ε quod plurima pars tumoris praeter natura statim ad. moderationem redacta sit: veruntamen non multis . post diebus obiit. miam ob causam medicum qui/D dam increpavit,perperam data esse Cantharidii corapora inquiens etenim propinada ablatis corporibustum caput, tum pedes,tum alas, idq; esse quod in diactione libri diceretur. Q uare non cunctatus audax ille medicus,alteri ita propinauit, mox I; facto simili/ter in femore abscessit, sectoq; multis post diebus, hominem mori contigit. Ex quibus iterum satis liquet corpora Cantharidum sola,citra alas praesertim, podes , & capita,non esse exhibenda et ita ut vehemen/ter errent qui dictas partes abiiciunt, nihil I; mirum si ea bi ua Vsus rariidem male cesserit. Praeterea cum vis illarii, medieta teste Dioscoride libro iam dicto, sit erodere, ulcer nostrae te' re,caloremq; elicere, curandum ut iis tantum medicastite Ost. Nientis misceantur quae psoras, lepras, ac septa quae/rit. dam sanant. In interiore aut usu plane suspectae sint, Canthari' nam iis qui hauserunt Cantharides, Dioscoride libro C. f. .' ωXto,cap. i.teste,ab ore ad vesicam cuncta erodiitur, suspectae.. ac cum lotio subinde sanguinem emittunt. Proinde
cum multa alia sint medicamenta quibus urinam cie
182쪽
re datum sit sine noxa, caueant hortor a tam pericu/ Aloso medicamento medici, ne infelicem quorundam
audaciam secuti,multos neci tradant.
Mumlam Vocatam non esse humanorum cadaureum tabidam samem, ut multi fabulosissimo errore seducti credidcrunt, sed id quod Pisiasphalion Dioscorides nominat. Cap. x L.
NEmo hodie ferme est medicorum qui no pertinaciter credat Munatam humanorum cada. , uerum saniem,aloe & myrrha comitam, &e sepulchris effluentem esse:idq; ut crederent effecit oin suis synonynus Razes, qui de Munata ita tradit:
Munata res est quae inuenitur in terris ubi mortuoru sentiai corpora aloe condiuntur,1 quibus humor mortui cualoe mistim resoluitur. Razim secutus est interpres Serapionis cap. xxxiv. praeter tamen huiuS,Vt pau/Iopost monstrabimus, mentem, ita scribens: Munatalepulchrorum cum aloe & myrrha, & quod admiscetur eis ex humiditate corporis humani. Hos duces tandem uniuersus & medicorum & pharmacopola rum chorus sequi coepit, Munatamq; tanquam rem pretiosam admirati,in usum medicum adhibuere, curamen vera,iuxta etiam illorum sententia, haberi vix Possit,timorq; sit ne impostores quidam aemulam itinlius,accepta scilicet e patibulo,aut rota tortrice cada Uerum lanie,coruorum stercoribus pro aloe & myrarha csimaculata,conficiant,ac aliis pro vera vendant. Et eousque etiam processit pharmacopolarum stoli/riitas, ut non saniem tantum cadauerit venalem expo Phπη ς nant,sed tota etiam corpora in vulgi admirationem, tanquam aliquod ex septςm illis orbis spectaculis, tu. ostentant. Sed vanum esse hoc Razis ac aliorum de 'ano conmentum, neque Mumiam aliud et Pissasphalion esse iam Serapionis dc Avicenae, quos ut idola hodie suspiciunt, & contra quos ne mutire Mumis quidem auden autoritate demostrabimus. Serapion Piscispase
183쪽
c siquidem cap. cclxxxiii.sui de simpliciti temperamentis libri. Mumiam iis verbis ex Dioscoridis sententia describit:Est in terris quae dicuntur Acoloniar A pol Ioniae legendum)descendit nanque ex montibus qui ducunt flumina cum aqua,& eiicit eam aqua fluminis in ripis,& est coagulata, & fit sicut cera, gleba scri bendunt)& habet odorem picis & asphalti mistorii. Quibus utique verbis Serapion ita evideter Dioscoridis Pissasphalion innuit,ut nemo, nisi talpa carcior sit hoc ipsum non videat. Verba enim Dioscoridis libro. l.cap. xciii.quibus Pissasphalion depingit. haec
φαλτω. quod est: Vocatur & quoddam bituminis ge/mis Pissasphalius:nascitur ad Apolloniam circa Epi/damnum. Id ex Cerauniis montibus fluminis impetua rapitur,& in littora eructatur glebarsi modo coactu, mistam bitumini picem redolens. Ex quibus VerbIs quisque Serapionis Mulviam nihil aliud si Diostorudis PMasphalto esse intelligit. Meminit & Pinasphalti Galenus lib. xi. de sinapi med.facul. quod in Apol/Ionia Epiri,& per alia id genus loca multa, aquis spote nascentibus ceu spumam quandam innatantem re/periri ait,& molle quide escte dum innatat,postea ve/ro resiccatui pice sicca durius effici. Neque alia est Mumia quam secundo Canone,cap. cccclxxviii. describit Avicenna iis verbis: Mumia quid est e Ipsa est in virtute picis & asphalti comistorum, & naturis utrorunq;. Adeo ut satis mirari non quem,quo pacto acciderit ut tam assidui Avicennae lectores iandudum errore hunc non deprehenderint. Atqui tam stupida est me. . - dicorum nostri seculi credulitas,ut ab eo quod semel
sibi persuaseruntgecedere non possint,ldeoq; fac uili
184쪽
ut vanissimum hoc de Munata commentum per tot Aannos animaduertere non quiverint. Velim autem ossi viae iam tandem resiperent, atque ab errore inueterato ad veritatem ipsam respirarent, ne tandem vulgus vulturum ossicinas nostras, in quibus sanies cadauerum pro PQxi medicamento venditur,tanquam ipsissimas carnifici. h ' lias, ac vulturum potius quam hominum tabernas, i abhorreat,fugiat, & miseris modis execretur: inuis
enim, nisi ex anthropophagorum sit albo, reme dium id non fastidiat e A bstineant itaque ab horren do hoc & modis omnibus execrando medicamen to hortor,quando indubitatum etiam sit, eas faculta res quas illi hodie tribuunt,minime habere. Sed cum Arabibus, Razi praesertim, addicti medici, vix per
mittent ut usitatam hactenus Mumiam ex ossicinis nostris,& plane e medio tollamus, nisi aliam,adeO Geos in veram pro illa demonstremus, age nostram ea de re Tasterier. quoque sententiam paucis aperiemus.Georgius Tansteiter Collimitius, variae & reconditae eruditionis Is vir, nuper ad nos portionem aliquam verae Munatae misit, quam tribus fere miliaribus ab Inspruch inue/niri,& germanice Tirscheiablut vocari scribit. Cur autem eam veram esse Munatam credam, facit quod Qq
omnes in se notas habeat quas illi Serapion, Α ui. cenna,& Dioscorides tribuunt. Vt enim Mumia seu ' 'PMasphallos ex Cerauniis montibus fluminis im/petu defertur, & in littora glebarum modo coacta eructatur, ita illa quam Collimitius transmisit a flu/mine quodam maxima copia defertur, ac glebae cu/iusdam atrae coactae e finem habet. Vt denique illamista ditumini picem redolet,ita δc haec ipse,praeser tim igni admota,nam dum accendinar plane odorem huc refert. Caeterum ut & quam facultatem vera Mu Facultamia obtineat medici perspectum habeant, sciant illa tei v x
nullas alias, nisi picis & bitantinis habere vires,nani Κ iiii
185쪽
C ut illorum nomina, sic & facultates possidet. Testis est. Diosco. qui cap. xcli.primi libri ita scribit: ulli mi arar
est: Pissasphalios omnia, quae pix & bitumen nusta simul,potest. Id quod confirmat etiam Avicenna,qui loco paulo ante citato, Munatam picis & bituminis
Dicis vis. vIres naturamq; habere dicit. Pix vero, arida praeseratim, Diosconde lib. i. a. lxxxviii. teste, calefactoriam vim habet,emollit,pus ouet, tubercula & furuncu los discutit.ulcera replet. Vulnerariis praeterea medi camelis comode miscetur. Galenus lib. viii. sinapliciti, leprosos ungues eximere cu cera mistam, lichenesq; detergere, duros & crudos tumores omnes concoκ
quere posse ait. Ad eaq; omnia humidam valentiore esse:aridam vero picem,tametsi ad haec quidem deterior sit, glutinandis tamen vulneribus magis congrue re.Bitumen aute, Dioscoride lib. i. cap. ii. autore, ineflammationes arcere potest, glutinat quoque,eniol lit & discutit. Uuluarum procidentiis, strangulationi bust appositum, olfactum & sussitum prodest. C mitiales morbos lassitu, Gagatis lapidis instar deprehendit. Menses clim vino & castorio potum cit. Pro dest diutini tussi, anhelantibus,& suspiriosis,serpen tium morsibus coxendicum & laterii doloribus. Da tur deuorandum coeliacis. Cum aceto potum sanguinem concretum dissoluit. Dysentericis cum ptisana liquefactum infunditur. Destillationes lassitu sanat. Dentium dolores oblitu mitigat. Calfactum cum fa/rina hordeacea,cera,& nitro illitum,podaPIS,articuloru doloribus,lethargicisq; cofert. Et ut inmmatim Caliatis lib. xi. de simpl. med. facta l. inquit: Bltumine utimur & ad glutinationes vulnerum cruentorum, &ad gita omnia quae exiccari debent cum modica calfactione. Plin. lib. xxiiii. cap. vii. breuibus Pissasphalion
depingit sic scribens:Est & Pistasphattos, nusta bitu/
186쪽
mini pice naturaliter ex Apolloniatarum agro. Qui Α, dana autem ipsi miscent praecipuum ad scabiem pecorum remedium,aut si lactus manias laeserit. Has itaq; facultates iam dictas vera munita, quae pissasphalios est,ueterii testimonio habere dicitur: alias aute quas illi Arabes tribuunt, suspectas tanquam adulterinas habeto:quidani enim illorum Munilam non sine ma nalao su gno errore cii succo Cyrenaico,qui ex Silphio,quod ς sua Romani Laserpitium vocant,colligitur,confundunt, ut videre licet apud Serapionem, ubi Aben Messiali
Calenum intimiam inter oculares medicinas referen
rem his verbis citat:Galenus memorauit eam in Alamaremur quado locutus est de soda in libro quarto,& dixit quod ex medicinis oculorum sunt quaeda calidae acutae, sicut mimia,& asa,&serapinii,& euphorbium,& uniuersaliter omnis medicina quae calefacit fortiter,absque eo quod faciat in oculo asperitatem. Evidetissimum autem est Galenum hoc loco nullam a Numiae mentionem fecisse,id quod eius verba abunde demonstrant, quae sic habent: των
του τραχυνειν.quod est: Contrariissima aute genere existit praedictorum materiar, ea quae acrium est succo rum,ueluti Cyrenaici, Medici,Sagapeni, euphorbii, ct ut summatim dicam,eoru qui valenter sine exasperatione calefaciunt. Ex quibus verbis satis clarum est esuali ρνωου dictioneppera pro Mumia vertisse. Proinde cu Arabes suae Munatae multas facultate. q Ahihain.
Cyreniaco debentur assignauerint, providos ella cu scitia priopio medicos,ne illas Mumiae verae messe credat. Hic stin me
iterum expedant studiosi quantum Arabum inscitia, 4llosi mordicus tenentium morosi imitatio, pristi ebmoda Irae ac verae medicinae incomodarit: utinam illorum uit.
187쪽
, va Mesia eroronea de medicameto Purgante sentctia
Medica metu purogas attra hedis hu moribus sim Ie.
nugas nunquam introspexissent maiores nostri, nam ita minus hodie errorum haberet medicina.
Medicamentum purgans detrahendis humoribus em simile.cona Mesuen,illum* sequentes medicos. Cap. XLI.
M Vitis hactenus Melae errandi occasio fuit,
eo quod libro primo Canonum uniuersa lium cap. i. intentionis primae medicamen tum pursans attrahendis humoribus numme simule esse scripsisset. Verba eius subiiciemus: Medicina in quit,laXativa no est, sic quia simile attractivii huius, vel eradicativum, sed quia tale. Sed quantum a veritate deuiet, monstrant ea quae scribui veteres,m primis Hippocrates,qui in libro de natura humana in hunc
εα es.hoc est Pharmacu cii corpus intrauerit, primo id quod omnium maxime sibi secundum naturam cognatum atque simile est, in corpore agit:exinde reli qua trahit & purgat. Probat aute idipsum elegati co/
Ueadmodum enim semina & stirpes terra ingreseste , sibi quaeque quod in terra idoneu ac naturale est trahunt,Vel acre, vel dulce, vel amarii, vel salsum,vel quodcunque. Primum igitur & plurimum quod ipsis maχime secundu naturam sit trahunt,post alia quoq; trahunt. Tale quid & medicameta in corpore faculta uibus verbis aperte docet Hippocrates medic menta haud aliter si plantas ac lentina similem atque
188쪽
I TIBER PRIMUS. 7 gproprium humorem trahere, queadmodum multis Aetiam Galenus in comenariis super Hippocratem de natura humana,sectione prima,libri secudi de elemeris,ubi sententiam hanc Hippocratis enarrat Ostedit. Id quod etiani facit libro de naturalibus facultatibus primo, ubi theorema hoc,quaque animantis particu/iam familiare nutrimentum attrahere, ex professio tractat,pluribusq; contra Asclepiadem disputans argu/mentis probat, medicamentum omne humorem sibi conuenientem ac similem trahere. Idem agit per totuferme librum quem de medicamentorii facultate in scripsit, Asclepiadarum Erasistratiorum qi argumentagraphice diluens. In libro quoque de Thetiaca ad Pisonem obiter,ualde tamen perspicue,idem hoc docere conatur. Nusquam vero clarius medicamentu puringans attrahendis humoribus esse simile docet, quam Iib. de simpl.med.facul. tertio,cap. xxiii. ubi In hanc scribit sententianuδωεικτα ἐν Hir φυσικῶ ν δ -κ' A
sum est nobis in commentariis de naturalibus facultatibus, quod qualitatum quae in substantiis sunt pro prietate attractiones perficiantur. Idcirco purganetium medscamentorum, ubi forte purgatione seu strantur, quaedam extra quam quod noxam corpo ti nullam afferunt, etiam alimentum homini prae/bent. Alia vero in corruptionem , ac venenum ver luntur. Prorsunt enim medicamentii purgas yel cum
189쪽
C uno saltem humorum, qui in corpore sunt nostro,si militudinem obtinet. Non autem perpetuo permista est vis venenosii: quaobrem nec perpetuo licet non purget,incommodabit, Verum coctionem accipie talemq; producet humorem,qualem trahere natu erat. Et rursus capite sequenti subiicit: ἔπετα oi uixi
D νων αμ. quod est: Ad quod dogma sequitur purgantia medicamenta detrahedis humoribus esse familiaria. Verum quae attrahunt, quodammodo esse efficaciora valetlorat,sicuti Magnes lapis ferro, quippe qui adferri naturam accedat , Inch ferri metallis reperiatur, eiq; magnopere specie persimilis sit, veru fortior est quodammodo,ut attrahere sit aptior, quam attrahi. uin nec Cineum quoque a pituitae natura alienum esse dissidendum est, uti colore suo prae se fert: sed tamen calore ipso quam pituita valentior est, ut trahe/re quam trahi magis par sit. Ad eundem modum granum Cnidium,siquando forte a corpore nostro vin/catur id quod ait due Cnico usu venit, rarius autem grano Cnidio, nimirum ob robur vice purgationis alimentum efiicitur, velut veratrum semper Coturni/cibus. Quibus verbis argumentum etiam quod sub/obscure uinuere videtur Melae . diluatur, quod eius.
190쪽
modi est:Si similitudo in causa esset cur medicamen/ Atum humorem attrahelet,lunc perinde humor traheret medicamentum, quemadmodum hoc ipsum hi
morent. Quamobreni nanque litanaor meicamen tum non trahit, causam esse Galenus ait, quia medica Qui humenta humoribus efficaciora sint,adeoq; trahunt,& mur,qv Nnon attrahuntur. Q uid multis opus: firma stat vete/ ὰ rum sententia,qubd medicamenta purgantia attrahedis humoribus sintilia sint:dissimilia enim si essent, tu no trahat. eosde m potius repellerent atque a seipsis quanilongissime fugarent,q ad te traherent: culus tamen con tracium quotidiana nos,rerum magistra, experientia docet. Sed hic iterum obluctatur Montuus, atq; pro sua in rebus Dialecticis acrimonia ita ratiocinatur: Si R similitudo causa esset quare purgatorium messicanio Itaur. tum humorem traheret ferrum, ut inquit Avicenna quarto primi,certe ferrum attraheret, quando illi dominaretur, & aurum itidem aurum traheret, ubi sua. quantitate illi praeualeret. Cui obiectioni non est cur Brespondeamus, quandoquidem Galenus loco iam citato illam funditus explodat, sic scribens επε δη