장음표시 사용
211쪽
stituennum cognitio nos latet, qui eos quos Vesue pollicetur effectus praestare posset uare germana Eupatorium adhibeant, aliaq; in eorum locum qua haberi non possunt , siaccidanea accipiant,ubi hoc genere strupi posthac uti voluerint. Hic libro prim colophone imponemus. quod superuacaneum es putamus plurium medicamentorum compositorum confectiones , in quibus hodie multa desiderantur, indicare,quando quiuis ad priorum exemplum agnitis tantum simplicibus illa cognoscere,atq; adeo tan dem has etiam emendare possit. Et hic certe unicus est modus quo hodie Pharmacopolarum ignauiae mederi licebit, ut scilicet nostratium herbarum viri bus probe agnitis, peregrina & exotica medicamen ta, ea maxime quae nobis suspecta & non exacte coingnita sunt,abiiciamus, & in illorum locum, alia quae uidies oculis cospicere datum est,substituamus. Nam quot hodie neglectae iacent herbar,uno hoc no/mine quod omnibus cognitae sunt,& pedibus
fere calcantur, quarum tamen mira vis meodica existita Has itaque ambabus manu bus arripiamus, & exotica prorosiis , vel si non licet Omnia
item nonnulla remo anuis. Sed ea de re alias forte multa. Dotii ih v is
212쪽
vm ad recta mededi ratione perdisendarn non parum momenti sinariplicium medicamelorum cognitio afferat, queadmodum Galenus in libro quem de medendi ratione inὸ scripsit multis in locis restatur,pria
ta mosiquide libro paradoxa quaedae
q quantii in materia medica exacte cognosceta Araebes olim, ac nuc nota seculi medici aberrarim demo Mariit, Oduximus,ut hac. granone solidae medicinaei studiosis via quanda praestruelemus qua ad limpliciumedicameloru vera cognitionem pueniret,atq; ades expeditius medendi methodii aggredi possent. Secundus aute hic que auspicamur liber,paradoxa nonulla ibabebit,quae ad causas nimborii, eorudemqtaura vera rone attinet,in qbus a Demetissimis illis fulgarimi medicorii opinionibus recedimus, ita ut ex iis P 3 sis iterii discere queat veritatis studiosi quatit a prisca& germana mededi ratione nostrae tepestatis desciuerint medici, ubi qR; sibi peculiarem in mededo magii strii ac duce imitadii Oponit, citra oem methodii ολ d ille praescripserit adhibes. Nemo enim sanar meus nescit maxime hodie medicorii parte no antea curandis aegrotis manus admouere, nisi ubi prius remedia ab iis quos practicos notant,sine omni delectu &iudicio emedicat intilatis. n. esscte arbitratur,ubi remedi magnu aceruu miseris obtulerint aegris,magni usus
Quae miscundo hoc libroctabatur. Nostri medici a prisca ac ger ni a me dredi ra tione classuerunt.
213쪽
c medicos se esse censent,quoties semper aliquid novi
moliri videntur,nescientes alterum alteri impedimento esse,& hoc pacto noraro in longius tempus pro/tractum iri morbum. Longe itaque consultius esset, si methodo curare vellent,morborum In primis natu φ h μ ram eorum causas inquirerent,e quibus tandem cuma inqui, rationis indicationes, haud aliter q Galenus in suis tendae. de medendi methodo libris docuit, eruendae essent,' quae deinceps pulchre remediorum inueniendorum ' i rationem, sine praedictorum autorii ope & subsidio, eri ir ostenderent. Caecis sane persimiles sunt eiusmodi doeuli caecis ctorculi, quibus nisi dux quispiam qui iter common. il .stret contigerit,nusquam progredi possunt.Et accidit plerunque ut caecis illis caecus dux obtingat, atque adeo vitique foueam incidant. Hos certe medicos ab aliorum praescripto ne latum quidem ungue recedentes, Manardus noster apposite medicos ex comenta/no dixit,quo d scilicet non in pectore & mete, sed in
chartis & membranis sua remedia ac curandi ratione sepositam habeant: neque enim mederi morbo scivi, NVN TO nisi nomine prius habito,proprio eius capite a libris remedia requirat. Nemo autem me haec dicere puteti quasi ad libros plane non esse recurrendum existime, atque adeo in totum reiiciendos medendi rationem
V prascriberes autores velim,id quod superioribus an/Thee- nis Morophrastus quidam cali Theophrastus dicerex st volui )docere ausus fuit:absit enim ut in eam demen IV i nam deducar:sed ut monetem ne se inquam caeci eissent a nudis nominibus illuc duci patiantur veluti ad iudices, & ut ea quae apud illos legunt ad examen rationis vocent,nec illorum placitis laquam Delphicis oraculis passim obtemperent, sed illa potius ad suas indicationes prosequedas exigant. Neque enim adeo nos scriptorum, Arabit potissimum,nominibus man
mare conueni ut posthabita latione, latis eoru au
214쪽
tostatibus innitamur. Id autem quam necessarium, Aquamq; utile fuerit,probe paradoxa nostra quae hoc libro tractamus monstrabunt:euidenter enim nostiaraetatis medicos, A rabum ac iuniorum decreta in meν dedi ratione sectates,toto coelo errare docet. Qua re ea diligenter expendant, ut ad illorum exemplum reliqua quoque medicorum placita quae hic no attin/gimus examinare possint: neque enim omnia quae in . dubium vocari possimi, prosequi animus est sed pauca saltem, atque ea sane quae quotidie fere inter meodendum accidunt.
Non esχ nisi duo tantii causaru insalubrium glabra, externan scilicet Sc interna,vel ut hodie loquutur,primitiua & antecederetem,contra Avicenua,totumq Iunioru medicoru coetu, coniuncta i luxnenim in morbis Galenum ne somniasse quidem. Cap. I. . ia.
AVicennaren. ii. Cano.primi,Suma. t doct.il. cap. i. tria esse causarum morbificatii genera β : his verbis innuit:Causae indispositionii cor/poris sunt tres,primitiuae,antecedentes,& conluctata tantia re Exemplum coniunctae causae putredinem in febribus ronea esse inquit. A vicennam in sua Isagoge sequitur Ioan/nitius monachus ita de causis scribens:Modi occasio sententitinum infirmitatem facietium sunt tres. Nam aliae sunt quae vocantur primitiuae,quae exterius accidunt corapori,ut calor & frigus.Sunt & antecedentes,quae ad/nrouentur int insecus in corpore, ut repletio & inanitio. Sunt & aliae quae vocantur coniunctae, quae cum adsunt, adest infirmitas, & abeuntibus his infirmitas abest ut putredo in febribus. Ioannitiu deinceps imistati sunt omnes in uniuersum medici recentiores,eaodem in suis libris cuiuis morbo assignantes.Errare autem illos vehementer studiosi videbunt, ubi definitio p. .nem quam illi causae coniunctae adisibunt, falsam de n5 est euis mendacem esse demonstrauerimus. Neque enim pu/ sa iniucta
tredo,ut Ioantistius & Avicenna, qui se falso Caleni
215쪽
gloriatur eme interpretem,sentiunt, febris causa consς iuncta existit,si enim emet, tunc putredine amota ca Ior quoque febrilis amoueretur:quod non fit, nam si fieret tunc infrigidatio, ultima nimirum in curatione febris medici operatio erit superuacanea, quam ta/men Calenus ut necessariam valde post deuictam putredinem adhibendam esse passim admonet. Pra ser/. tim vero cap.lxxxix.artis paruae ubi ita scribit: Eadetatione in aliis tribus intemperaturis, unum comune praeceptum obseruabimus, ut unaquaque prius quae efiicit causam rescindamus, deinde ita ad illa quae ab eadem causa facta est, aegritudine accedamus. Q uisbus utique verbis generatim Galenus semper causam Causa co- morbum facientem primum rescindedam esse docet, tun hi pol ea vero & aegritudine a causa factam ita ut euiden si - tissimum sit causam morbi immediatam,quam colun/manente ctam nostri appellant,auferri posse morbo adhuc re manente, quod tamen definitioni eius repugnat. Sic
D post rescissam putredinem, quae febris putridae causa
efficiens est,remanet calor febrilis accensus in corde, & per arterias ac venas in totum corpus diffusus, qui tandem quamprimum per refrigerantia extingui deis bet. Hunc sane ordinem in curanda febre putrida Galenus etiam lib. xi. ther.meth.cap.Iiii. obseruat, italcra
bens: Fieri non potest ut febris sanetur nisi inhibita prius putredo sit. Quare summouenda putredo ipla primum,mox febris sanari debebit. Et lib.vlll.cap. i. sic dicens: Itaque si iam praesens febris est, sed causa quae eam excitauit iam desiit, huc tantii sanandae eius
cosilium dirigetur, ut refrigeretur. Et rursus lib.xi.ca. Σ. ΗOc vero tempore,inquit,etia vires roborare,quo& putredinem superent,& succos concoquant, studebimus. Quod vero febris ipsius iam accensum est id refrigerabimus. In auxiliorum enim inueniendorum ordine,vltima est quae ab hac sumitur indicatio:γω
216쪽
ras alia ratione sit prima quippe cum a febri coeperit, Rinueniedorum praesidiotii nunc methodus. Q uibus utique verbis Galenus manifeste docet, quod in ordine praesidiorum ultima indicatio sit remouere febre per refrigerantia,post amotam putredinem. Eviden
rissimum ita' est, si febris putrida putredinem habe
rei causam colunctam, tunc ea amota id enim defini lti rio urget submoueretur & morbus, & minime necessariu effet, iuxta Galeni cosilium, ad iam lactae febris Curationem ventre. Proinde errant Avicenna ac Ioanimorbi anilius illosq; imitantes medici putredine causam con iunctam febris statuentes, cum iuxta Galeni dogma. nec febris putrida nec alii morbi causam coniunctam habeant, sed ipsimet laesarum actionii causae coniun/ctae sint. Et cum illa causa quam coniuncta vocant Dein pius amoueatur,morbo adhuc remanente,queadmo in Adsi de putredine demonstrauimus,lalsam eme defini tionem quam illi afferunt oportet,dicente causa con Iuncta semota,amoueri morbum. Q uod vero cre Adiderint Calenu in morbis statuisse causam coluncta nulla alia ratione factum est, nisi quod librii de defini . tionibus, & eu qui Introductio seu medicus appella/tur,Galeni esse existimauetiit,in qbus sane causae coniustae metio fit. Sed eos libros esse spurios,nemo ho Libet de die nescit, idis ars no raro in nostris lucubrationibus definitioni testati sumus,qd in iis multa sint, q cii Caleni placitis ex diametro pugnet.Et certe in Graeco ex lari uter/ dui spisuque liber inter Galeno falso adscripta,entinae ratur.No esse aute Galeni legitimii librru Introductoriu euidentissimu fiet, siquis definitione qua illic cau/sam coniuncta notificare studuit, intimius expederit. Sed verba autoris quisquis ille fuerit sibiecimus: rui ε
Caria coniuncta siue continens est, quae cu praesens
217쪽
c. est,eius quoque morbus adest,cum vero tollitur,etia morbus evanescit,ut spina & telum. Q uae quide no/tificatio nulli grauioris autoritatis medico, latui abest, ut Caleno medicorii κο ascribi queat, cogruit, quod in propatulo falsum sit, quod hic in exemplo profertur. Q uis enim nescit euulso telo infixum vul: Euulso te nus adhuc remanere e Vulnus aute effemorbii actio/3ψ mψxhv nemq; vitiare omnibus in confesso est, continuitatis ' enim χlutio-BPF pene verbis autor libri detitutionii cam describit colucta dices: πιικον,inquit, i
quae cum praesens est,praesentem quoque morbii cu/stodit,cum vero tollitur,morbum quoque simul tose Lanis Ive lit ut lapis in vesica. Q uam itidem definitione hauctsca mor- aliter quam priorem piaculum sit in Galenum autore v νηφ' referre quod mantaste falsum sit lapidem in vesica' in causarum numero collocari posscte, cu morbus sit. D actione.n.laedit. Q uicq&mprimo actionem Vinat, morbus sit oportet. Et Hippocrates quide inter mor. bos puerom.iil.aph. xxvi. lapide vesicae recenset. Ita planε in apertissimis caecutimusmeque mirum, quocintillus nobis constitutus ac proprius loquendi de re bus medicis modus sit,qualem veteres obseruaue vi - demus. Hi nanque duo tantum causarum morbific
III:: rum genera esse statuunt, externam videlicet &interuem. nam,sive ut nunc loquuntur, primitivam & anteceaetem. Idipsum fecisse Galenum legimus libro.Lther. meth. cap.viii.dum in eam sentenuam scribit:τεταρτον
hoc est: Quartum vero ab iis genus statuito, quod sit morbificarum causarum. Atque harum quae quidem ipso animalis corpore consistunt, antecedente4 - .
218쪽
minet:quae vero extrinsecus accidunt, primiuuas. Et Ain lib. de morborum causis ita scribens: πιλο ούν --
σιν οἴτια:quod est et Redeamus igitur ad id quod pro positum nobis erat, nempe ut singulorum simpliciumOrborum explicemus tum accedentes, tum primitiuas causas:neque enim fuerit absurdum, dilucidioris doctrinae gratia, eas huiusinodi nominibus distinguere. Eas siquidem quae in animali ipso consistunt, siue affectus, siue motiones praeter naturam, causas no/ Causae an minant morbos antecedetes. Q uar vero extrinsecus Wῆς ς adueniunt, & vehementer alterant, immutanti cine Cauneire pus,eas primitivas appellat. Ex quibus omnibus luce mitiuae clarius fit Galenum inter morbificas causas, coniun/ctam non numerasse. Et quod ea penitus fuerit eius sententia,en adamantino hoc ipsum argumento euincemus. In arte medicinali cap. lxxviii.ita scribit: τω
αἰσίοω.id est: Morbum iam factum atque existentem curare oportet sed qui nondum quidem adest, futu/ruS autem, is ne ab eo qui in corpore est affectu stat,
219쪽
e prohibendus. Eius vero qui adhuc fit, quod quidem
iam factum est curare oportet:quod autem stiturum, prohibere ne fiat. Prohibebitur autem sublato eo aDfectu,a quo fieri natura aptus est. Nommatur vero talis affectus causa antecedes. Morbus autem ia factus
curabitur, postquam affectus is, a quo primum quae secundum naturani est actio laeditur , solutus fuerit, , quem quidem & ipsunt morbi essentia esse dicimus. In quibus verbis ita evidenter suam de causa antece dente & morbo ipso sententiam declarat, ut nihil clarIus dici potuerit. Primum enim affectu illum a quo morbus fit,causam antecedetem appellat. Affectum autem qui actionem vittat,morbum nonunat:ita pasesin tibi similis est Galenus. Alibi enim praesertim li/bro. i.&.linthe. metho.& libro de symptomatu dime. causam & morbum ipsum,non secus quam hoc loco
morbus affectus quidam sit praeter naturam, laedens actionem,fierit possit ut morbum ipsum alter praecedat affectus.. qui & ipse quidem sit praeter naturam, neque tamen suapte ratione,neq; per se, sed interue mente morbo laedat actionem,hunc affectu no morabum ed causam quae morbii antecedit, vocabimuri' Si itaque astectus is qui morbii facit causa antecedens dicitur,qui iam causae coniunctae locus sit no video, in eiusde nisi is affectus sit, qui actionem vitiat: at Ita ia morbo
respectu nihil disteret, quod dictu absurdulimum est,ide enim eisia diu eiulaeni respectu & morbus & causa esse no potest. Ueritianum igitur e st quod dicimus Galenti causam. P.Mst. conluctam in morbis ne somniasse quidem quod is
220쪽
cundum huius sententiain affectus actione impedies Amorbus sit,& minime causa morbi. Proinde non im/merito a nobis taxatur Avicenna, quemadmodum Nolamus putat, qui hoc loci item ineptire,ac sua co/tra nos somnia producere non vereturillic enim cum Caleni se interpretem faciat, debuit ab eo que inter
pretatus est non tam leuiter, &praeter omne ratione dissentire, maxime cum Fen.ii. Cano.i. doct.L p.li.
morbum haud secus quam ille descripserit, affectum esse actiones impedientem dicens. Caeterum iniuria mihi a Montuo fieri,quod librii Introducto ii &definitionum me inter Caleni cometarios numerasse ait, nemo est,modo lucubrationes meas obiter saltem legerit,qui ignoret,ita ut apertum mendaciu multa co/futatione non opus habeat. verum cum Motuus ex o e causae coniunctae descriptione sequi non videat illam , a morbo nihil differre, atque adeo esse affectu actio/ morbo nianem laedentem, etsi hoc ipsum antea demonstraueri/mus,en denuo quod videre no potest,plenius osten/ Udemus. Si causa coitincta est,quae cu adest,simul adest
S morbus,& quae si abest, morbus quoq; abest, tunc nihil differt ab effectu,a quo primum ea quae secun dum naturam est actio laeditur,nam ut ex Galeni ver/bis paulo ante ex arte medicinali citatis liquet, mor hus iam factus aufertur, ubi affectus ille, qui cer/te nihil aliud est nisi ipsa morbi essentia, vel mor bus ipse, tollitur. Adeoq; sequitur affectum illum qui morbum seu affectum illum a quo actio impedi tur creat, non dici causam coniunctam,sed antecedentem, & is etiam remanente adhuc morbo tolli po/test, ut supra de putredine monstratum est. Q uare vel causam coniunctam Avicenna & sui sequaces ab/ Mnegent,vel vitiatam actionem,quod Calenus impro mabat, morbum esse statuant oportet. Animaduertant Mi. hic oro studiosi,quam parum sibi constet Montuus,