장음표시 사용
201쪽
C mirum certe est cum Scordion folio Trixagenis seu Chamaedryos, non Allii descriptum legerint, cur in eum errorem imprudeles ceciderint. Scordion nanuhunc in modum Dioscorides lib.iii.cap.cxvii.descri/
Scordii de ανεος υ σξυρρο . hoc est:Scordion in montanis locis &DUP;ψ- palustribus nascitur,folia Chamaedryos seu Trixagi/niS habes,maiora rame,nec sic in ambitu diuisa, Alliualiquo modo redolentia, adstringentia, & gustu ama, ra. Caules quadrangulos,in quIbus flos subrubesces. , Mira autem huius coua venena vis est,sordidat vulnera purgat, ita ut Galeno libro. i. de antidotis teste,
χοας εiαυε του σκομίου.id est, a fide dignis autoribuς proditum sit corpora eoru, qui in praelio ceciderant, diuq; insepulti iacebat, quaecutique sors tulit ut supra Scordion decumberet liutius incorrupta putredinimminus obnoxia mansisse, secundu eas praesertim par tes quae herbam ipsam attigerant. Nardi spica nos carere manifestissimum existit, nam quam passim hodie ossicinae habet ea inodora est, cum Vera perqua Odorata sit, & Cyperum redoleat. Proinde cum ea quae ad nos vehitur sit odoris valde ingrati, fieri non po/test, ut vera spica esse queat. Ita & Iunci odorati nos flore destitutos esse quis non videt, qui Squinathum, sic enim barbari Schoenum nominant, in officinis ve/nale propius contempletur e festucas potius si flores dixerit, nulla penitus odoris suauitate praeditas,ita ut nomen saltem odorati iunci satis uidicet rem diuera
202쪽
Iam esse qd ossicinae Squinathii appellanti pictamno APorro vera nos hactenus caruisse vel ide satis liquet, Dictamitoquod ea herba quae nostra aetate hoc nomine insigni'- βta fuit,& flores & semen producat,cum germana Di ''ctamnus his plane careat. Testis est Diosco. qui libro
καρπον is ερε:. quod est:Dictamnus Cretensis herba est, acris,laeuis, Pulegio similis, maioribus tamen foliis, tomentosis,& lanugine quadam obductis. Neque No . frem,neque semen profert. Dioscoridi subscribit Ph. iniuS lib. Xxv.cap. vul.in hunc modum scribens: Di/ctamnum ostedere,vt Indicauimus,vulnerata', eo sta tim decidentibus telis. Non est alibi si in Creta,ramis Praetenue, pulegio simile,seruens & acre gustu:foliis tantum utuntur.flos nullus ei est.aut semen,aut cau/lis:radix tenuis & superuacua. Denique Dictamnum B in Creta tantum nasci praeter Plimii Vergilius quoq; DHanua duodecimo Aeneid.ita canens indicat: mTum Venus Indigno nati conculsa dolore, RDictamnum genitrix Cretaea carpit ab Ida, Puberibus caulem foliis,& flore comantem Purpureo non illa feris incognita capris Gramina,cum tergo volucres haesere sagittae. Cum itaque ex veterum testimoniis vera dictamnustam fore si semine carea noria haec vulgaris pseu nus vera dodictamnus sit,utpote istis maxime abundas,opor/ flore S istet.Et cum in Creta tantum nascatur, fieri non potest 'φης - ut passini in Germania producatur. Veram tamen Dictamnum me vidilla apud pharmacopolam Georgiii Elimgerum puto, cuius equidem folia multa lanugi ne obducta erant. Praeterea Petioselini semen quod mimissi' miscendum Theriacae iussit Andromachus, no est id q-
quod passim in hortis nascitur,& nusquam non vena zα'ῆ
203쪽
C Ie habetur, sed quod in M acedonia praeruptis locis prouenit, quod Dioscoride teste lib. ni. cap. lχxi.
odi. hoc est i Semen habet ammi simile, odoratius ta/men,acie,& aroma olens. inquefolii radicem nemo est qui hodie certo sese scire dicere possima quae passim apud nos in viis & stratis nascitur illis quin que,non est Pentaphyllon vertinuetsi enim folia re/spondeant descireptioni veterum, caetera tamen ona ma repugnant. Q uare si Tormentilla hodie dicta noLemnia fuerit, quae scit scire no possum. Lemnia rubrica, qua rubriς hodie terram sigillatam vocant, quae in ossicinis iana hi. habetur,nec facie nec viribus germanae aequalis exi/stit: illa enim alba quaedam terra esse apparet,cii haec Si illum rubra sit, quod ex colle in Lemno, Galeno teste , qui Lae Iid. totus colore fulvo est, accipiatur. unde & Lemnia rubrica appellata est. Lemnia siquide quod ex Lemno insula comportenar, dici coepit. Animaduertenduna vero rubricam Lemniam alio nomine etiam dici teraram Lemniam,aut sigillum Lemnium,id quod nono de simpl. medic. facul. libro Galenus iis verbis docet:
est Tale quiddam & in Lemnia terra fit,quam cognominant quidam rubricam Lemniam,& alii quidam si/gillum Lemnium, ob impressum videlicet illi sigilluDiannae sacrum. Adeo ut cometitium plane sit quod
Dioseori- scribit Dioscocides lib. v.cap. lxvii. Lemniam terram dis in ter' caprino sanguini permistam incolas cogi in pastillos, initum & imagine caprae signare. inuem errorem etiam Galenus cum aliarum rerum ad medicinae usum necessctariarum,tum huius praesertim terrae diligetissimus vcγstigator,libro iam citato iis verbis explodit et Caeterii. cum & apud Dioscoridem & alios quosdam scriptu
204쪽
lagigem, Lemniae terrae hircinii misceri sanguinem, Α atque ex luto quod ea mistione conficiebatur, sacer/dotem Lemnia sigillatum conformare tum consignare,cupiebam profecto & ipse mistionis modum inspicere atque symmetriam. Itaque queadmodum in Gr/yrum nauigaueram videndorum quae in ea sunt me/tallorum gi atra, & in cauam Syriam Palaestinae par tem profectus hieram, bituminis & allorum quorun/dam inspiciendorum causa, ita nec in Lemnum ena uigare piguit, ut quantum sanguinis terrae adnusceretur conspicerem. Nam cum iterum Romam pedestri peterem itinere per Thraciam & Macedoniam,prius aiΤroade Alexandraea in Lemnum adnavigatu, na ctus illic nauem quae ad Thessalonicam cursum desti/nabat. Conueniebarii autem cum nauclero, ut in cur su Lemno appelleret. Et sane ille praestitit, sed no ad eam ciuitatem ad quam oportebat. Antea enim nesci ueram duas esse in insula ciuitates, sed credebam, ut a Samus, Chius, CO S, Andrus. Tenus, & Omnes adeo quae in Aegaeo sunt mari, unam duntaxat ciuitatem habent toti insulae cognominem ita & Lemnum no/minis sui una habere ciuitatem. Porro ut ex naui de scenderam,intellexi ciuitati nomen esse Myrinae:nec
in regione ciuitatis illius aut Philoctetis temptu esse, aut sacrum Neptuni collem, sed in altera quae vocaretur Hephestiasmec ciuitatem eam Myrinae esse pro pinquam. Cunaq; me nauclerus expectare no polset, distula, ut cum Roma in A siam redirem, tunc Hephestiada viserem:id quod feci prout speraueram &pro posueram. Nam ubi ex Italia in Macedoniam traie/cissem,eam pene totam pedestri itinere pertransiis sem,peruenilsemque Philippos , quae ciuitas est finiti
ma Thraciae, inde ad mare descedi, qtlod .pxinui abe/ rat centum viginti stadiis: primumq; Thason trans.
misi,distantem plus minus ducentis stadiis, atq; illinc
205쪽
in Lemnum laptingentis, ac rursum ferme septingentis in Alexandraeam Troada traieci. Ac proinde sane ex industria tum de nauigatione,tum de stadiis adictiosi ut siquem eadem quae me caperet Hepheuia visendi cupiditas, cognito eius situ,sic nauiganonem institueret. In tota nanque insula Lemno oriente trectat Hephestias, occidentem Vero Myrina. Et quona poeta dictili de Vulcano est,qui Graece dicitur ἰφα Decidit in Lemnum,propter collis natura occaasionem sumpsime fabulae crediderim. Apparet enim combusto simillimus uim colore ipso , tum etia quia nihil in eo nascitur. In hunc itaque collem sacerdos otio tempore ego ad insulam accesseram,egrena, certo auodam tritici hordeiq; numero in terram come em aliis ci; quibusdam pro religione patria perpetra/tis plaustrum totum terra impleuit,atque ubi in urbe conuexisset,qtio dixi modo,illas fama honumi adeo celebratas Lemnias sphragidas praeparabat. Virum ergo mihi erat percontari,nunquid unqua antea nIr onum sanguinem huic misceri solitu memoriae pro/ditum accepissent. Q uo audito omnes in risum soluti sunt nec ii sane quiuis ex vulgo, sed viri oppido quam eruditi cum in aliis, tum praecipue m uniuerinpatriae hillaria. Hactenus Galeni verba recensuimus, cine ideo prolixius ti actanda duxi, ut inde nostiae aetatis medici,Galent in iis rebus quae ad medicii ne celsaria erant usum,exquisitam diligentiam agnosce/rent,quo & ipsi in iis rebus vestigandis, pari opera ac studio uti velint, nec perpetuo ut hactenus fecerunt, illas ipsas negligere, & Andabatarum more clauus oculis pugnare. Confectionem porro terrae Lemniae in . . , Calenus hoc modo fieri tradit:Terram hac sacerdos cum patrio quodam honore sumens, haud mactatis Diae, animalibus, sed tritico atque hordeo planae uti gratia M'in ' terrae redditis,in urbem coportat. quam deinde aqua
206쪽
reaceratam, atque in lutum redacta, ubi valenter coim turba ult, pauluml, inde quiescere sitiit, aquam Quae lupei natat aufert, & mox quod sub ea est lutum tol. . , ac reli utina duntaxat quod ad imum subseditua. pidosum scilicet & arenosum, relinquit ut inutile ac Iupei uacaneum. Porro lutum illud pingue usque ebdesiccat, dum mollis cerae consistentiam accipiat hu/Iusq; acceptis exiguis particulis, sacrum Dianae simu Impillarit, ac postea rursum in umbra siccandum reponit, donec omnem plane humiditatem amittat siata: illud medicis omnibus cognitum medicamen Lena tuum sigillum. Sic enim quida illam cognominant ob impressum illi sigillunuceu etiam nonnulli ob colore Lemniam rubricam appellitant. Non praetereundum est & hoc quod libro.i. de antidotis scribit Galenus:
ma qu dam rubricὸ in Milto nata, ad alsos usus, Q ad quos Lemnium sigillun acconimodata. Rubricam dicendat nanc Dioscorides μιλτον vocat, a Lemnia liquidem quae terra potius dicitur, hoc modo distinguens. Thiaspin postremo nostro aevo penitus ignorari puto, quamuis Manardus noster libro suarii epi stolarum medicinalium sexto,apud Ioannem Augu/ ratur. stum Latinensem Episcopum a se visam herba illam scribat notis quas illi Dioscondes lib.h. cap. cxlv. tri buit pulchre respondentem. Hae autem, ut& alii ob Ieruare hanc plantam possint,eiusmodi sunt: βοτανιον
207쪽
stis foliis ad digiti longitudinem,super terram iacen tibus,in summo scissis subpinguibus. Caulem tenue, duorum palmorum emittit, adnascentias paucas ha/bentem dc circa ipsam totam fructus in summo modice latus, in quo se me exiguum Nasturtio simile, discifigura,veluti conquassatum, unde & nomen inuenit. Flore subalbii. Nascitur in viis, sepulchris sepibusq;. Semeacre. Eodem modo describit Thiaspin Plinius
lib. XX vi. cap. XIli. aiIus verba in priore editione cIta uimus, hic aute breuitatis ratione habita omittemus. Avicennae Porio non tacendum Avicenna in descriptione The
x ' ' riaces Andromachi, non sine pudendo errore pro Thiaspeos nomine Siseleos posuisse. Hactenus inonstrauimus multa ella medicameta simplicia ad TheriaceS germanae copositionem necessaria, quoru hodiem exacta cognitio plane perieriimo qd ola q ignoretur V recesuerimus,multa enim studio praetermisimus, Paucis tam osti is,ut ex illis salte intelligeremus Theria .est ca nostra tepestate pristinos effectus praestare no pos
τα, hoc est unius cuiusda medicameli vitiit oia subininde corrumpit, ut in libro de Theriaca ad Pisonem ait Galenus, qui nobis spes esset tot hodie simplicia medicamenta seplasiariis ignorantibus, ut confectio illa recte pararetur ρ Utinam autem ad Barbarorii, Ar bumq; lupanaria non deflexissemus, sed a Graecis potius fontibus medicamina hausissemus,ita enim Theinriaca optima hodie no careremus. Sed satis ea de re.
Syrupu,Vt vocant,de Eupatorio,eos quos Melae pollicci effectus praestare no pov.quod multa huius co positione ingrediatur medicamela,quae Seplanariis prorsus ignota sint. Cap. XLII.
Compositio Syrupide Eupatorio apud Melae
haec est:Radicum apisi Foenicilli, Eudiuiae,sin
208쪽
Coque m aquae libris. viii. donec tertia eius pars colamatur,& cu libris. iiii. Sacchari,& lucci apH diendiuiae idonea quantitate,siat Syrupus. Q uls vero est ta callgalibus oculis,qui no videat multa hic a Melae recestri,quorii hodie nulla apud Phalmacopolas est exacta cognitio8 Et ut aliqua ex iis attingamus, sis est qui Endiuia,q Inlybi spe cies est, hac tepestate agnoscat Endiuia Alla enim est qua in Italia, alia qua in Germania viii. V vico tur nunc Pharmacopolae,& vix est hodie Pharmaco ε' δ'
pola,qui non propria osedat. Et quod milii admoὸ dii est,scio qui pro Endiuia herba accipiant quae ho
die Cardus Mariae notatur , idq; e vcrando errore. BPassin tame la pro Endiuia lactuca siluestri visitur, Endiuia id quod lactis liquor qui in ea est satis nidicat. Sch γ nd e Carno deniq;, hoc est odolato iunco, seri,ut ilostri nomi M-x gnat. Squinatho,nos carere paro iOXO praecedcu i ria B dei uas strauimus. Sed quid de Bedeguar dica herba, in qua qualis herPharmacopolae nostri magis varii quam hydra exi. ba,
sunt,neque quisqua illorum quid Bedeguar sit certo agnoscit e Unus essJe Chamaeleonte albii, alter Cha/maeleonte nigrum, hic Cardopacia vulgo dicta,ille alia quanda spinam else ait,neque est qui no peculia/rem afferat. Pro caecitate nostram, qui Ill tam mam fe/stis caecutimus. Quis enim est Q iaci videat Bedeguar Arabum nihil aliud esse si eam herbam,quam Graeci
mo sane nisi qui talpa carcior sit. Nam ita Bedeguar ba. descriptio aptis Serapionem cu descriptione Spinae . I d μ' albae apud Dioscoridem conuenit,ut cande herbam τ' esse euidentissimum sit. Descriptio autem Bedeguar
209쪽
C apud Serapionem cap. xcix. haec est: Bedeguar nona, natur Achantis leuce & est in Graeco spina alba. Na.
scinir in montibus,& habet folia similia Chamaeleo, ti albo, nisi quia sunt strictiora & albiora, & super ea est simile bonae,& sunt spinosa,& habet stipitem lo/gum duobus brachiis, in crassitudine digiti pollicis, vel plus,color eius est vergens ad albedine, & super summitates eius sunt capitella spinosa similia eiicio marino,nisi quia sunt minora & oblonga,& flos eius est coloris purpurei,& senae eius est simile grano carSpinae al- tami,nisi quia est rotundius eo. Spinae vero albae imvaen tri bro. iii. cap. xlx. apud Dioscoridem illa: ακανθα λειοι
tur in montibus & stitiosis locis, folia albo Chama γleonti simila,angustiora tamen & candidiora aliquantum hispida,& aculeata. Catilem supra bina cubita al rum,digiti magni aut pollicis cras itudine,subal bum, intus cauum. In cacumine eius caput adest spinosum, Echino marino simile, attamen minus & oblongum. Flores purpurei, in quibus semen ceu Cnicus, sed ro
tundius. Ex his itaque descriptionibus sole clarius sit .a ia Bedeguar a spina alba non differretid quod si verum tibi '' est , ut est sane, neq; Chamaeleo albus, neq; niger esse potest. qd diuersae a spina alba herbae sint. seorsiinq; a Dioscoride diuersis capitibus descriptae. Ut autem qualis herba sit hodie spina alba studiosi intelligant, Spina al- ecce nostrum ea de re iudiciu apponemus. Mea siquidis, Mi dena sententia ea herba quae hodie Cardus M a. rhe. tiar,germanice Veliaestet, appellatur, ita huius folia albo
210쪽
albo Chamaeleonti similia,& candidis siue lacteis in Aculis inspersa,vnde & nomen tam graecum quam latinum,adde etiam germanum, Vueisdistet enitii quida nominant,pulchre quadrant. Aculeata etia sint,atq; ob id si tangulanir immodice pungunt. Catilis praete rea ad bina cubita astus,cauusq; existit. Capitulit spisn sum,flores purpurei,semen Cnico sinitie,totussius tamen,& ut paucis dicam,nihil non respodet. Sed fac conte uras has nostras in uniuersum esse falsas,nihi/lominus tame pro Bedeguar Cardus Mariae in SIriapi de Eupatorio cofectionem accipi debet qubd huius vires plane cum viribus spinae albae a Dioscoride
assignatis conueniant,ut patet utrasque colarenti. Caeterum pro Buglossa nisi quis Boi aginem sumpserit, espumda vitiosa confectio erit. ualiter in Eupatorio herba Borago. passim omnes hallucinetur medici, in paradoxo septimo diximus:omnes enim herba eme putant quae vul
go Κunigundis herba 'dicitur . cum potius sit ea, ae Agrimonia vocatur. Si itaque praecipuum quod nu/ Bius Syrupi compositionem ingreditur, & unde illi nomen indinina est, ignoratur, quid de eius facultatibus erimbuta sperare possent aegrotantes e Accedit quod vera etia nostia. Spicam,quae hic quoque requiritur, non satis cogni/ta,ut diximus,habeamiis.Foliu praeterea quod Grae/ ta cis pariter & Romanis Malobathrum appellatur,lio Foliu li die ignotum est,necaeo propter pretii immensitatem uti licet. Est autem hoc Dioscoride lib. cap. xi.teste, μ' cum nigredine quadam candicans non facile fragile, 'odore sensum series, & odoris suauitate diutius per manens, & Nardum gustu referens. Eas certe notas nostrum Folium non habet , adulterinum enim est, neque mirum qiabd germanu ex India afferri debeat. Scribit & Manardus se toto vitae suae tepore vix uni cum videre Folium potuisse. Proinde si tot medica/mentorum strupi de Eupatorio compositionem con