장음표시 사용
191쪽
C nes substantiarii fieri similitudine ostendimus dem5stratum enim subinde est,in purgationibus attracti nem esse eoru quae purgantibus medicamentis simi/lia haud vero olum simul succotia alteratione simili. x au i tudinem inesse quanda utrisq; substatiis,& eius vide/M-vi' licet quod purgat,& eius quod purgatur,necessie est. Porro cum quod purgatur pituita est. quod trahit,pri ruitosum sit oportet. Pituitosum aute esse oportere qa trahit diximus,no aute plane pituita. Etenim similitudinem inesse substantiis diximus, no identitatem:
contrariu enim in uniuersum. Nam neq; ferru attrahit ferru, neq; Cato carne,sed lapis sideritis femim,caro
sanguine. Differunt enim, mea quide sententia idem di simile. Q uippe pituitae pituita eadem est,&micus cnico:similis aute pituitae micus,no tamen idELProinde ad Motui ratione non sequitur, quod ferru traheret ferru, quia ferru non tantu simile, sed & idem fera D ro est. Q uod vero deinceps ait Montutis medicamef Ium purgans no attrahere humore,quod huic secundum manifesta qualitatem simile sit, plane ridiculum M. est:qs enim est qui nesciat idipsum de manifestis qua/2 i5 pur- litatibus no e Te intelligendum 8 qui enim ita fieret ut g Π non Cnici semen .quod tertii est ordinis calefacientiti, pla tuita quae frigida ea istit,attraheret uare no opus iit testi- erat cur Paulu Aegineta in teste ascisceret. Mentitur trabit. vero insigniter, qubd Melaen Hippocrati & Galenono dissentire ait,cum costet Melaen simpliciter nega. re,nullo habito ad occultas aut manifestas qualitates respectu,naedicamentu purgans humoribus attrahendis esse simile. Atqui bonus senex instar sui magistra Avicennae,a quo medicinam edoctus est, simul calt. dum & frigidum spirare olet:ia enim sinules humo. res medicamentis purgatibus,tam aute disi miles effei fatetur. Hinc post multa quibus praeter necessitatem, occultam proFrietatem Ostendere conamr, ita colo
192쪽
ies primo de generatione & cori uptione ' Humorax M
li ni . Quae argumentandi ratio sipulchre Dro eclar
mensorum attiactio fit a contrario. quod omniti DL
itβque ad Aristotelis,quo Montulis utitur dictum re i d 44 V Montuli ho ociabiisti m. α
193쪽
quod nullum simile a simili quicquam patitur. A ltera Democriti existens contrarium plane statuit, nempe
Issen; similia esse atque adeo una secta actionem acotrario altera autem a simili fieri dixit. Vn ari; auteimprobat Aristoteles,tanquam Veritati non satis consonas cum ea quae agunt & patiuntur talia existere Oporteat ut quodammodo similia,& quodammodo dissimilia & cotraria sint. Ita Cnicus agit in pituitanuhanc scilicet attrahens,quod huic partim similis,par tim dis illis existat. Similis quippe secundum substatiam quia pituitosus est:dissimilis autem secudii qualitatena eo quod pituita frigida, cnicus autem calidus sit Enat itaque Montutis quod simpliciter omnem actionem a contrario fieri putat, cum hanc sentetiam Aristoteles via veritate alienam penitus impugneti Proinde ipse fallitur, Aristotelem n*ngens Potius, o Manardus aut ego,qui ita Galenta Dei benignitate callemus, ut Montuo in hoc probe tra/ctando praeceptores escte non detrectaremus . Relisnua Guae producit, ειδεν et e M A1wσον,-id nihil ne cesse est ut illa diluamus. Nos hic simplicium media camentorum paradoxis colophonem quod alibi forte de iis multa dicturi simus,& quod tacite duisque ad illorum exemplum reliqua etiam suo marte scrutari possit,atque composita aliquot,m qui buς a vulgi sententia dissentimus,attingemuS.
Theriacam cuius vix hodie verum extat nomen,eos quos veteres pollicentur ed ectus nostro seculo non praestare,quod multa huius consectionem constituentia,nedum a pharmacopolis,sed dicis etiam ign0rentur.
Emo est qui nesciat hodie nobilissimam illam
Andromachi antidonim, corrupto palsim nomine Thiriacam, a Thiro nimirum serpente
Arabibus nominato dici,cum Theriaca recti dice
194쪽
retur, ita enim veteres nominandam eta voluerunt, Galeno in libro de Theriaca ad Pisonem teste: ουx οτι
non solum quod ferarum morsibus probe ccaueniat, sed etiam quod ferae ipsae deinceps in confectura misceantur. Cuius certe miri a veteribus traduntur effe/ctus, ut videre licet apud Galenti in libris de Theria. ca ad Pisonem & Pamphilianum, ita ut vix morbus fuerit cui no conrode adaptari potuerit. A tq; hinc fa ctu ut ναλκιά et Graecis dicta sit, no sane a Galeno medico, ut Nicolaus nugatur, sed a trasillitate qua aegrotis afferre solet. Testis Andromachus qui ita scribit:
Dicitur haec Graiis hilare, simul Eudios, atq; Calene. Quae verba Galenus explicat deinceps, in eam sen/
ipsam in propositis versibus Andromachus arbitror ideo vocavit, quoniam ceu ex quadam affectuum topestate tranquillitatem quandam, ipsam nempe sani talem corporibus conciliat. Amisisse autem nostra tepestate pristinos effectus iam dicta antidotum nihil mirum, multa enim sunt.ad compositionem eius iae. cessaria medicamenta, quae penitus ad nos non affe/runtur, vel si affertitur aut adulterina . aut plane nedum edicis, sed & seplasiariis ipsis incognita sunt. Nam ut a vipera initium sumamus, quis est Arabum ac tu. morum decretis hodie addictus, qui illam agnoscate tam varia enim immo inconstantia de hac ipsa pro dunt, ut nemo sit qui certi quidpiam ex illis venariqueat, quemadmodum videre licet apud Leonicenumiri apud
Theria effectus Theriaca cur Galeone dicta.
Theriaca hodie pri stinos effectus amisit
Arabes no satis cognata ha buere.
195쪽
C in libro de Dipsade & aliis serpentibus. Item in libro Vipera de Thiro seu Vipera. Est itaque Vipera serpentis ge/'' '' nus quod Graecis εχι α, Arabibus Thirus, nomina tur. Arabes autem nomen generis speciei tribuerunt: cum enim vipera θερος, hoc est,ferae species sit, illi ta/τhisu, a men pro Therio, corrupto & ex Graecorum lingua vipera no detorto vocabulo, Thirii dixerunt. Q uod vero Thi.iffert. rus A rabum ab Echidna Graecorum L annorumq; vipera nihil differat:vnus Serapion docet:quaecunque enim is ca.ccccxlviii.sui de simplicium temperametis libri de Thiri carne ex Galeni & Diosco. sentetia scribit, haec omnia de Vipera dicta eme utrorunque scri/pta conferens manifeste comperiet. Proinde vehemeter errant qui Thirum aliud a Vipera animal esse cre/dunt,aim in nomine tantum, nulla autem re ipsa sit diuersitas. Hinc Trochisci siue pastilli e Thiro a Tro. D chiscis e vipera nihil differunt. Est autem viperarum
in Italia magna copia,vulgoq; dicitur Maralsus, no
magna eo menclatura nec barbara,nec citra rationem excogita/-- ra. Q uippe a Marsorum populis nomine ducto,qui id genus serpentis olim maxime consectebantur, cir cuferebantcs. Testis eius rei nequis nullo autore con/fictum putet, Aulus Gellius lib.no t. atti.xvi.cap.ri. in hunc modum scribens: Gens in Italia Marsorum orta fetur a Circes filio Marso propterea Marsis hominibus,quorum duntaxat familiae cum externis c gnationibus nondum etia permistae corruptaest; sunt, vi quidam genitali datum ut serpentium virulentorii domitores sint,& incantationibus herbarumq; succiso faciat medelarum miracula. Gellio subscribit Plinius lib. vii. cap.ii. Marsos itidem a Circes filio ortos escte,& naturale illis vim quandam contra serpentes inesse . dicens. Et Virgil. lic. Aenei. vii. sic scribens:
missi & Marrubia venit de gente sacerdos, Fronde super galeam,& felici comptua oliva,
196쪽
Α rchippi regis iussu fortissimus Umbro, a
Vipereo generi & grauiter spirantibus hydris, . iSpargere qui somnos,eatamq; manu l; solebat, Mulcebatq; iras,& morsus arte leuabat. Syllius quoquoItalicus libro octavo, eadem de Marss cantat,ita dicens: rHae bellare acres noran ac Marsica pubes, Et bellare manu,& Chelydris cantare soporem, Vipereumqti herbis hebetare & carmine dentem. Idem denique testatur Galenus lib. xi. de sinapi med. facul.qui se Marsos Romae viperas venantes interrogata scribit,nunquid haberent signi quo genus dipsa
dum & viperam discernerent. Marλs aute interrogauit,tanquam eius rei peritos,ac quotidie manibus viperas tiactante. . Inde discere potant nostrae aetatis medici, quanto hactenus fuerint in errore versati,qui
Thirum seu Viperam ex terris admodum calentibus Baridisq; , ex Aegypto nimirum &jArabia petierunt, cum tamen in Italia hunc haberent serpentem,multo peregrinis & Memphiticis meliore. Hinc nisi ad Theriacorum orbiculorum seu pastillorum colemonem veram illam & genuina vipera adhibuerint, id quod hactenus factum esse vix crediderim, non e it cur pri/stinos illos effectus sperare debeant. Sed fac veram
adhibitam esse viperam, quot adhuc in Hedychroo H dyae
magmate,quod sic a coloris iucunditate ac hilaritate dictum est,sint medicamenta simpliciaΤ, quae a nem, ne ferme hodie agnoscutur:qualia sunt Aspalathus, Calamus aromaticus, Xylobalsamum, Phu, Cinamomum, Amonui, Casia, Rhaponticum, Myrrha,&alia quaeda,ita ut nec illorii ratione genuini effectus spe/rari queant. Aspalathum enim fruticem quotusqxust at . est qui agnoscat: Hunc certe Avicenna in descriptio ih ii ne Trochiscorum Alindaracs,ita enim H edichroon lex hodia
appellat, Daresalian notat, quemadmodum & Sera
197쪽
c pion capite. xxvi.de simplicium med. temperamentis facit ut patebit conferenti caput hoc de Darsisahan, Niςφ'M oim capite Dioscoridis de Aspalatho. Nicolaus au/ Π' ' tem apud quem summa atque praecipua nostra temepestate in componendis medicaminibus, si Diis pla/τYMhilai cet, fides est,trochiscos Alindaraco,vocat trochiscos Alindara- diacoralli,magno nimiru errore pro Aspalatho Co/ μ' rallos ponens cum nemo sit qui nesciat Aspalathtim longe a Corallis diuersum esse. Variant & in plerisq; aliis ab Hedychroi confectione praedicti Nicolai tro Sisci adeo ut verae Theriacae adaptari non merean tur. Sunt qui Darsisaham seu Asphalatum, ex quorii numero Serapionis interpres existit, arbore granatis sylvestris esse putarint,ita ut nihil mirii sit in lata Arabit autorii, eorundemq; interpretum diuersitate, non
fuissJe qui quid esset Aspalathus intelligerent. Aspala: thus vero, Dioscoride lib.i. cap. xlx.teste, nihil aliud V est et frutex limosus,multis spinis horrens,qui nascis
.. ,- tur in Istro, Nisyro, Syria,& Rhodo. Caeterum Cala. mus aromaticus que passim ossicinae venalem habet, cns offici-' non videtur eme is quem Dioscorides ac alii veteres ' mmdescribunt,nam ille radix potius si calamus esse appagenuuius ret,ita ut cum Manardo credam Acori radicem esse. Huc accedit,quod notae quas Dioscorides illi tribuit nostro non conueniant:est enim, ut libro.i.cap. xviii.
geniculatus, & in multas affulas fractus, fistulis ara/nearum plenus, albicans, in mandendo glutinosus, adstringes,& subacericum noster in multis discrepet. Xylobal- Nec Xylobalsamum quod in ossicinis prostat, verum D v hq-Xylobalsamii, quod Dioscoride autore fulvum, officinia' odoratum opobalsamum spirans existit, cum nostru
m st-t plane inodorum sit. Phu deniq; quae herba sit hodie
198쪽
Ignoratur,neque enim Valerianae nostrae per omnia Aapud Dioscoride Phil historia respondet. Phu nanq; caulis quemadmodum Dioscorides scribit,' u Valeriana υφεροζ,id est,iaeuis & tener molli ue existit. Flores etiam Narcissi floribus similes. Valetianae contra cati lis angulosus, ac duritiem nonnullam prae se ferens,
neque fores Narcisso similes. Cinamomum verum Cinamo ad nos non adferri,ante nos indicauit Manardus no/ m. Verum
ster libro suarum epistolarum medicinalium sexto, aestui'' idipsum ex Galeni de Antidotis libiis probans. Et Dioscoridem expendenti facile animum subit suspi/ icio ex tot generibus Cinamomi non optimu ad nos inuehi. Neque mirii hodie Germanis hoc modo im poni,cum constet Galeni temporibus idipsum quoque i factum esse,quemadmodum ipse in libro de Theria/ca ad Pisonem indicat. Q uid multis opus este siquis
nostrum Cinamomu cum eo quod bonitate alia Om nia antecedit comiserit, facile quod asserimus verum esse comperiet. Est autem praestantissimum omnium Cinamomum,Galeno loco iam citato teste,
κω. quod est:Cmerium colore,odore longe optimi
suauissimum ,& gustu acre, & admodum mordax,
mansumq; rutam prae se ferre videtur. Q uae quomodo nostro Cinamomo quadrare in uniuersum pOD Amomum sint non video .nihil enim minus si rutam odorem co/ nQst undimanducatum refert. Amonium quod in ossicinis vendinlr,non arbitror esse quod Diosco. describit lib.i. V
ter,sine carie,acre,gustu mordens, simplici colore &minime vario.Nostrii e regione nec odoris argum
199쪽
C to nec alia ratione huic respodent. Casiam vero qua in ii nunc officinae utuntur non esisse veram quam Diosco/ auii ima rides ac alii eius farinae scriptores describui, diximus paradoxo quinto. Monet vero Calenus in libro de Theriaca ad Pisonem, ut in hac diiudicanda solicitisimus, quod inexpertis frequenter imponere solear, esse enim pseudocasiam,nurum quam germanae simi Rhabar- Iem, sed odore minus grato coarguitur. R haponti v Q -veterum ab eo quod hodie in usu habetur fuisse,adusti- diuersum,paradoxo quarto ostedimus. Myrrha qua sum. passini obtrudunt seplasiarii, non est vera & optima illa Myrrha , quae ut Dios rides refert libro.i.cap..
fragilis,leuis, undique concolor,& quae confracta in/ternas quasi ungues candidas & leues diuisiones ostedat,minutis glebis,amara, odorata,& acris. Quibus notis ut nostra respondeat. videant qui adulterinam i D esse nondum persuasum habent. Hactenus simplicia medicamenta Hedychroi confectionem ingredie tia,quorum hodie exactam cognitionem no esse dein monstrauimus,obiter attigimus,lam alia quaeda,quae scilicet Theriaces compositioneru constituunt,prose quanaur,quorum itidem ut praedictorum nostra aeta/tremn te certa notitia nondum habetur. Ea sunt Piper lon/gum, opobalsamum, Scordion, N ardus, Iunci odorari flos,Dictamnus, Petroselinum macedonicu. Q umquefolii radix, Rubrica Lemnia. Thiaspis,& alia mulPiper Ion ta quae breuitatis gratia omittere placuit. Q uod adga V vm piper enim attinet logum, vix credibile est verum ad 4 RQ 'st nos asportari, quod in illo dolos fieri certum sit. Te/- ῆφ' stis eius rei C alenus est, qui ad Pisonem ita scribit
200쪽
quod est: In pipere oblongo dolos fieri te ignorare haud est verisimile. Siquidem nonnulli adulterantes ipsunt aequalem cum germano longitudinem habes, pyrethri vel sinapi modico indito ita gustus mordacitate gustantem fallunt. Q uod si utique Galent tepo/ribus sic adulterari piper longum contigit, quid mirusi hodie in tanta mercatorum copia,ac insatiabili auristi similiter accidat opobalsamum certe ad nos non opobalsa affertur, vel si affertur,syncerum non est,multis enim mu-RQ modis Dioscoride teste adulteratur. Argumento est 'qqd is q ad nos asportatur, colore,odore,& substatia
mo & syncero, non ad acorem verges, citissessi penetrans, lamis,adstringens, & modice lingua mordens. Quid multa Psi opobalsamum germanum Theriaces Aconfectioni adhiberetur, certe totius antidoti pre Dum pramerteret. Duodecim enim drachmas, prae rer id quod in Hedychroi consectionem inditur, to ta A ndromachi copositio recipit. Scordion qui agno Seoiasin stat neminem esse hodie credo: neque enim est al/ nemo holium sylvestre, ut quidam non sine magno errore exi/ :/ς ῆγ' stimant. Habet autem is error inde originem. Σ ό ον ' 'δον Graecis Allium significat, hinc riis io, allium syl/uestre esse putabant, id cui non modo in Theriacam, sed in plures quoque alias compositiones adhibe hant. Inde factum ut non solum herbam ipsam Scor dion dictam amiserint, sed & vocis ipsius significa/tum,huius loco Allium sylvestre nominis similitudi/ne decepti accipientes,cum tamen Allium sylvestre,' quod alio nomine ο ιο ορδο hoc est, Anguinum al/ Seosd otium vocatur,a Scordio herba plane diuersum sit. Et dii .