장음표시 사용
221쪽
C dum alibi negasse,alibi statuisse Calenii causam con/iunctam impudenter mentiens Ostendere conatur,cutamen constet nullibi locorum causam colunctam mmorbis statuisse Galenum.Et pro pudor,quae dem entia est asserere humorem putrescentem febris causam esse mediatam,calorem aute in corde succensum conPutredo tinentem seu immediatam,cum utrunque falsissimum causa re' sit putredo enim immediata causa febris est. Ex pu/duit. ' tredine enim, ut ait Calenus de morborii causis .cale. fiunt tum corpora reliqua omnia tum maxime semi/na,& stercora. Calor autem ille immodicus non cau/sa immediata est, sed ipse morbus, qui scilicet actio.
nem impedit. Pudet in tam puerilibus refellendis oc/cupatum eme debere, praesertim cum sexagenarius - illa deblateret senex. Porro nullam esse in morbis causam coniunctam latenter innuit Molamus, cum morbum rem permanentem facit, id quod ita mon/D stramus:R erum pernianentium non sunt causae con/Retu per- iunctae,morbi sunt res permanetes, non habet igitur
manentiu causas coniunctas. Non esse autem rerum periaranen
eius: Ch tium causas conjuuctas inde satis liquet,quod no posiuncta. sunt simul cum suis causis auferri. Morbos aute esse res permanentes fatetur Montuus ipse, & docet etia . Calenus. Morbi enim affectus sunt. Affectus autem, ut ait Galenus lib.de symptona. differ.costas & pera manens est. Morbus autem qui adhuc fit, non dicitur morbus iuxta Galenu, sed pathos, ut videre licet lico iam citato,& lib.ii.the.methodi. Falsum praeterea est quod Montutis causam coniunctam Calenti litat. de sympto.causis statuere ait, neque enim vilibi eius
- meminit. Septimo vero aphorismoru ζOm. XXX. Cau sar quidem coniunctae mentione facit,at non ut mor
bificae, sed tantum ut spumosae pituitae. Sic & in libro de pulsibus causae coniunctae mentio fit,quod pulsus habere causas cotinctas indubitatum sit. Proinde pa/
222쪽
tum quid dicatur hoc loco animaduertit Montuus, nobis enim de motbificis,litiic vero de quarumvis rerum causis sernao. est.Stat itaque firma adhuc senten/tia Galeni, nullam plane in morbis eme causam Colmiunctam, quicquid Arabes ac barbarissimi illotii sectatores nugetur. Fatemur autem iuxta definitione moro Dum actionis laeta causam coniuncta dici posse. Per inde enim ut morbo posito actio quoque laesa poni tur . ita illo remoto,di haec etiam remouetur. Atqui morbi ipsius plane nullam esse causam coniunctam
Medicos iuniores repletionis specieν confundere . neque quod turpe admodum est,easdem recto definire. Cap. II.
Ostrae aetatis medici duplicem faciunt reple
tionem,unam quidem ad vasa,altera vero ad virtutem nominantes. Q uar ad vasa sit, alio nomine repletionem in quantitate appellant:eam vero quae ad virtutem in qualitate repletionem vocat.
iae in quantitate fit Plectoriam, ita enim loquun tur,alio nomine dicunt, quemadmodum eam quae in qualitate fit Cacochymiam. Plectoriam seu repletio/xem in quantitate describui esse, ubi omnes simul humores sua quantitate excedunt,aut unus tantii. Caco chymiam autem ubi humores sua qualitate tantii,pu ta caliditate vel frigiditate, humiditate aut siccitate exuperant. Haec quidem iuniorum de replerione sententia est, quae quam erronea sit satis costabit, ubi primum quid repletionis nomine intelligendii sit expla/nauerimus. Repletionem hoc loco magis generatim Inaudire oportet, quam ut cum plenitudine coincidere possi quam Calenus πλ ρος κα m nominat,
ut sit potius idem cum eo quod πλvimois Hippocrati,di Galeno πλεονε α dicitur. Id quod ideo monedum esse duxi, ne scilicet qui temere me postea cacochy miam inter species repletionis enumerantem ignora
medicorsi repletio is diu illo er
223쪽
tiae arguere:ac plane obtrudere Galenum queat, hae neque plenitudinem, neque plethoram vocari posis in libro de plenitudine asserentem. Longe enim alia nobis ratione hoc loco de repleticae sermo fit, quam Galeno illic de plenitudine,quam duplicem tantii fa/cit, quemadmodii in libro de curandi ratione per sanguinis missionem, & comen. xvii. secudi aptior.tomi. Neque enim simpliciter de eo quod redundat in eo libro agit,sed tantii de plenitudine, quae est humorum in animantis corpore abundantia, vel vasa extendes, vel vires grauans. Adeo b repletio generalius multo quam plenitudo vocabulum est. quod hoc ad plethoran,& ad vires,multitudinem tantum, illa vero ultra iam dicta ad cacochymiam quoq; genus sit. Q uare repletionem hoc loco de omni eo quod in corpoierecludat dictum esse,genus p ad plenitudinem existe/re,& minime cum illa in significato coincidere intelliganaus, atque ex veterii sententia eam ita diuidamus:
Repletio duplex est,una in quantitate, altera in qua late. Repletio in qualitate,ubi sanguis, aut alius quopiam humor, vel calidus,vel frigidus, vel crassius, vel
tenuis plus iusto est effectus. In quantitate vero cum unus vel omnes simul plus iusto aucti sunt. Ita clefinit praedictas repletiones Galenus lib. xi.ther.meth. ca.
πτοτερον.Repletio vero in quantitate iterum dissecati
potest in eam quae cacochymia dicitur, & eam quae plenitudo. Plenitudo rursus duplex, una ad vasa,al/ἴera ad vires. Et haec sane optima est repletionis diuisio nihil a Caleni ac alioru veterii dogmate varians. Cacochynala autem, quae Graecis nihil aliud sonat quam succorum vitium,a Galeno libI.xiii.the.meth.
224쪽
qnod est: Vbi vel flaua bili, vel nigra, vel pituita,vel
serosis humoribus refertum est corpus,eum habitum cochymian,& non pletoran nominat. Plenitudine Ps sturavero ita desinit ἔτιμ ιδι ομμίμως αλχκλω ο χυ iqv uit
aequabiliter inter se succi adaucti sunt, id & plenitudinem,&plethoran, seu succorum redundantia vocati Si itaque succi aequabiliter adaucti fuerint, vilata va sorum spatia distendant,tum plenitudo seu multitu/ as -,r do ad vasa dicitur. Vbi aurem illorum exuberatia tania est ut vires grauare possit, tunc multitudo seu plo Ad vnes. nitudo ad vires appellatur. Adeoq; altera plenitudo Iocum continente respicit,altera vero vires.Eius quae locum continentem respicit, tanta oportet copia sit; ut omnino ferri nequeat:eius aure quae vires,tanta ut grauet. Proinde queadmodum qui onus gestat,non taprotinus ubi grauatur ac fatigatur ia cecidit,& victus ab eo est,ad eundem modum si virtus a plenitudine grauatur,fieri potest ut nodum aegrotet. Haud aliter in libro d e plenitudine iam dictas repletionis species describit Galenus,dum ita describit.μο- ειπου πλεονα
τη-ειρ σου.hoc est:Si sola pallida bilis, quam& flauani nominant,aliquando superauerit, ut in re/gio morbo laborantibus,non adhuc plenitudo, neq; plethorica dispositio sed cacochymia huiusmodi aD sectus. Hoc pacto in atra bile dc pituita dicedum est. vero,n antea dictum est,uel grauitas,vel tumor:
225쪽
supra naturam sit,plethorica quidem talis dispolino diceti ir.Ex quibus omnibus constat multifaria in re/pletionii nominibus aberrata iuniores. Ptimii enim repletionem aim plenitudine confuderunt, quod minime faciedum erat cum haec species,illa vero genus sit. Deinceps quod cacochymiam inter plenitudinis species collocarint, quam tamen plethoran , ut antea ostendimus non eme liquet. Hallucinantur quoque duod plethoran eme definiunt,ubi unus humor abu/dat, cum ex iam dictis manifestum fit,plethoran seu plenitudinem fieti ubi aequabiliter succi adaucti sint, quod non ita intelligendum erit,quasi eo pacto adauctos esse oporteat,ut unus aliti proportione no excedat nam idipsum raro admodum accidere solet: tectouod increuin omnes necessie sit. si plethorae nomemereri debeant. Proinde nihil obstat, si unus ex illis proportione excessierit reliquos,modo omnes a MLcti sint:& id sane ὁμοτίμαρ dictio, quae aequabiliter i terpretatur,hoc loco significat.Τestis huius rei Gale nus est qui in libro de plenitudine sic scribit:πλεονε κ
-- Πue.id est: Plenitudo est humorum in animan/tis uniuerso corpore abundantia. Neque igitur par cularium tumorum,neque vitiosi succi species in hoc sermone audire desiderandum est, sed cum uniuerstnixta pristinam proportione increuerint, Vel exiguiuuendam excessum unus inter eos acceperit. Itaq; Ianguis in plethoricis statibus vehementer potest prae cellere aliorum humorum nullus. Caeterum cum se .
te.semper contingat inplethoricis dispositionibus,
226쪽
utunus aliquis humor caeteros excedat, docet eode Alib.Galen.plenitudinis species ita distinguere : τας δε Plenitud,
est Ipsas plenitudinis species,cu totum corpus aequaliter humoribus distentu fuerit,hoc modo distingue. re oportet. Rubicunda siquidem sanguinis plenitudo est, subpallida vero nauae bilis. Albescit supra naturalem habitum cum pituita excedit:quemadmodum nigrescit, ubi atra bilis superat In singulis autem come moratis sanguinem simul coauctu esse oportet. Pro. inde si sanguinem semper simul coauctum eme in plenitudine oportet, fieri non potest ut unus tantum humor plethoran seu plenitudinem, sicut iuniores existi Bruauersit,facere possit,cum sanguini omnes humores alii comisti sint. Q uapropter ubi unus tantum abun/dat humor,tum cacochymia dicitur,quemadmodum Calenus post verba iam citata docet. & paulo supra eius sententia adscripta est. Sed hoc loco posset quisepiam in hunc modum iam dictis obstare. fateor quisdem neque solam pituitam,neque utranque bilem solas,plenitudinem dici posse:solus aute sanguis vehe/meter adauctus,ita ut venae amplius distendi no pos sint,plethora dicenda est. Cui ita responsum volo. Licet tantum sanguinis incrementum, ut testatur Gal.in lib. de plenitudine, ut venae distendi amplius no posesin exacte loquendo, plethora dicenda non sit, sed
227쪽
C interdum, ut in sanguine solo plethorae generatio sta matur, id ; dum fit, sanguinis copiam per excellen nam dictam esse putandum erit, non segregando,udi diximus,reliquos humores, qui simul cum illo in ve/Nunqua nis continentur,cumq; eo pariter abudant. Nunquam 2 - enim syncerus in venis sanguis continetur. Proinde ..ille idem est dicere humores,& sanguinem abundare. Ten tur. stis est Galen. qui libro iam saepius notato ita inquiti
potest tam exacte sanguinem unquam in venis contis neri,ut nihil vel bilis,vel pituitae,vel serosae saniel in. D feratur. Vnde &ego insuperioribus idem intelligi volo,siue humores, siue sanguinem abundare dixe/rim:quippe immistus,& ab aliis humoribus syncerus sanguis nunquam in venis detinetur. Ex iam dictis de Mis, tis Montui deliramentis occurri potest, dum in pleth
ohiectio ra humorum omnium non ex aequo semper abudan/nes diluu' tiam esse contendit, qubd in ea sanguis vehementer μ' praecellere possit, Galeno teste,aliorum humorum nullus. Nam nihil obstat quin plethora dici possit, etiamsi unus humor reliquis antecellat,ut antea abunde demostrauimus:satis enim est ut omnes ex aequo,srhusi hoc est simul,& non unus tantum auctus sit. Cur at liquis hu- tem sanguis in omnibus plethoricis statibus praecelamo ribv3 lat,nulla alia ratio est,nisi qubd is semper reliquis hara ' moribus, ut recte in problematis A phrodiseus age rit. largior sit. Hinc cum omnes incresunt humores, - . , quid mirum si sanguis,utpote copia sua caeteros vii cens, in plethora vehementer praecellata Proportio
enim eius ad reliquos humores nunquam non inarue
228쪽
.ῖ ' LIBER SECUNDVS. se existit. Q uid multis opus est in plethora non ita ex Aaequo se habent humores,ut omnium aequalis sit co/
nia, semper enim sanguis largior,dein pituita, tertio bilis flaua,& postremo atra, sed quod secundum iam
dictam proportionem omnes simul augeri & incre scere contingat. Vnus enim tantum si redundauerit. tum non plethora, sed cacochymia vocatur. Ita ne
mo non videt nihil plane illorum quae diximus intellexisse Montuum,minimeq; Disum escte ut ille impsedenter colendit, in plethora ex aequo seu simul om nium humorum abundantiam esse. Porro errant i niores medici quod in cacochymia humores tantum sita qualitate molestare putant, cum satis constet eos dem etiam sua quantitate nocere, ut de flava bile in cui gmorbo regio affectis liquet. A lia utique est repletio in qualitate ab ea quae cacochymia dicitur, veluti ex supra dictis satis inanitistum est. Nec minus errant, ridum cacochymiam repletionem ad virtutem nomisnant, quando antea ostensum sit cacochymi ni nota Iposse simpliciter dici plenitudinem, multo minus ad virturem,ita ut plane ab illa differat. Hactenus itaque ex Galeni ac veterum sentetia repletionum nomina, quae a nullo hactenus ita explicata esisse constat,enara rauimus, idi no ab re,quod iis ipsis exacte cognitis, cuiqye etia sua curatio facile adhibeti queat. R edun/dantia enim in qualitate,alteratione tantum,mauente R/pinis adhuc substatia, ratur. Cacochymia vero purgatio/ na cinae ne quae cuique superanti succo sit accomoda. Plenitu NM
do seu plethora tum sanguiniς missione,cii Dequenti balneo,& aliis quibusdam quae a Galeno lib.xiii.thri
meth. p.iu.enumeranturianatur. Vnde iterii abun/de dilucidum fit cacochymiam a repletione in qualistate,& ab ea quae ad virtutem dicitur differre, diuerasas nanque curationes habent. Unius aute & eiusdem
morbi diuersa curatio esse no pol. Sed ea de re satis.
229쪽
Quandocunque virisque auxiliis, Sc venae scilicet sectione , se purgatione opus erit, tum Venam potiu incidendi ante purgationem,u purgandum ante venae sectionem esse, contra omnium ferse me hodie medicinam exercentium sententiam. Cap. os .
Emo fere nostra tempestate medicorum qui non tam in iis quos a morbis praeserirat'. qin illis quos aiam correptis curare studet, venam ante purgationem incidendam esse confidei ter consulat. Et eousque animos vulgi etiam hoc irre, psit dogma, ut nullus hodie sit qui no idipsum sequi tuto posse sibi persuaserit:tantum inueterata , etiamsi pessima sit, consuetudo potest. Q uantum aute ea in re aberrent, probe nouit quisquis veterii scripta pau/Secanda Io intimius scrutatus est: neq; enim illos venam postv Π nte purgationem incidisse,sed plane contra, purgatione hiri '' post venae sectionem adhibuisse, modo utrisq; opus fuerat,legimus. Ita Hippo. liti iiii.de rat.vict. in mor acu.aph.xviii.Vbi morborum qui primum sanguinis D egent missione deinde ab ea purgari expostulant,cain talogum recenset fecisse constat. Nam illic sic scribit,
μπα φλεβοτομὼν φαρμακὴ r. id est et Solui non possunt siquis primum purganti medicamento uti aggressus fuerit,na venae sectio in hisyraeferenda venit. Dein/de ad clysterem procedendii, si magnus & vehemens fuerit morbus. Si vero non, & postea medicamento
opus sit, sane id post sanguinis missionem secure, dc
mediocriter adhibendum. Mox autenuatione subiu
230쪽
τως M 9. hoc est:Q uicunque ea quae inflamantur ita tilia inter morborum initia medicamento soluere coenantur,ii ab distenta inflamataq; parte nihil auferuli non enim affectus, utpote crudus, remittitur dissipa tur ue,ac ea quae morbo aduersa & sana sunt collique Icunt,ductoq; ad imbecillitatem corpore, morbus superior euadit,qui ubi corpus vicerit, remedium non nabet. Praeterea nunquam non Galenus, ubi & venae
sectione & purganti medicamento opus fuit, ad sat guinis nussionem ante medicamentum peruenit, id quod luce clarius videbit qui quartu eiusdem de tuenda valetudine librum diligeter perlustrabit. Hic enim itastitudinis species curare docens,non semel, sed ite rum atq;. iterum a sanguinis detractione auspicatur; dein quoque aluum medicamento deiicit. Sed nequis a nobis excogitatum putet, ecce verba Galeni subibiaemu ;- - δειλον Vm i το xoς όν ου ut πλωεος
να οσρο χωου.quod est Siquidem bonus sanguis eri. suus sit,reliquus vero succus plurimus, utique in hisa detractione sanguinis abstinendum est.Sinisqtiide exiguus fuerit,sanguis vero copiosus, audacter incradenda vena est. Dein aluum, ut dictum est, deiiceret oportet,ratione habita de abundantis succi copia,pariter & specie . Et paulopost : μαλιο μα οὐν ωπ ύρς α
ergo ut dictu est detrahere primo de sanguine opor te dein succum illum educere qui superare videtur.