장음표시 사용
231쪽
C Non sustinente autem homine sanguinem sibi detraλ hi,augere deiectionem. Idem quoque faciendum docet in suis commentariis quos in sextum Hippocratis Epidemion librum edidit, in his enim cona. v. de ve/nae sectione & purgatione loquens ita scribit: i δ''
nnb ελεβοτοώας αρκτεον ελι. hoc est: Si homo utrisque auxiliis opus habuerit, tum manifestu est quod a ve/' nae sectione auspicandu sit. Q uid oro iis verbis apertius e quid denique receptum iam dogma magis imλ , atq; explodit Z Uerum ut & ratione nostram iam firmemus, videat quid ea de re autor eius libit, qui de renum affectuum dignotione& medicMtione inscribimr,statuat. Is enim etsi Calenus no furarit, apparet tamen fuisse vir apprime doctus, vete/rum , Hippocratis praesertim,diligens mi ator.Scribit vero in hunc modum:ti s riσσαρες χυμοὶ πλεον ιν
σξό oc φλεβοτομiας. quod est: Si quatuor humores it xta abundauerint,potius vena incidenda ante purga/tionem est,quam purgandum ante venae sectione L Et subiungit mox rationem dicens:ἰπμύκ ει προκεν '
doquidem cum sanguinis missione corpus primo va/cuatum est, medicamentum purgans exhibitum,ve/nas & attetias inanesci; corporis regiones inuenit minime oppletas, quo fitvi absque ullo impedimento in totum corpus Gaanet,succosq; attrahat:facillima
232쪽
quoque fit eorundem per vasorum latitudinem seu Ax alia,fusionem, & tenuitatem succorum,euacuabo. Nam si vasa sanguine repleta sint,& purgatorium idederis medicamentum, non poterit propter pleni, trudinem in corpus differri, sed substat, di nihil essi i Ct, aut id quod essicit, male essicit. Hac siquidem ra itione nihil essicacius esse potest, nam ita aduersario rum sententiam expugnat,ut nullus plane sit qui contra mutire audeat, aut queat,etiam si velit. Et mirum ne admodum est, cur non Avicennae ea in re con filium secuti fuerint,quem tamen in aliis tanquam da cem optimum sequuntur, qui Fen.primo,Cano.ter tio,iract.primo,capite vigesimonono, de canonibus, uniuersalibus idem etiam docuit, quod veteres iam docuisscte monstrauimus. Inter reliqua enim sic ira quit: Etsi alii etiam dominentur humores, tamen ab ea incipimus, quoniam phlebotomia est communis humorum euacutio. Cogitet itaque nostri seculi me 'dici, quanto hactenus in errore versati sint. dum pansim omnibus, maxime iis quos ab imminenti mor ho praeseruare studuerunt, purgationem ante venae sectionem adhibendam esse docuerunt, & resipi/scant tandem, iuxta que veterum praescriptum ac ve/ram medendi rationem , sanguinis missione priamum uti distanti
i In internorum viscerum inflammationibus tutius rectius y e dia recto,quam in opposito latere contra Arabum ac recentiorum ferme omnium sententiam,venam secandam esse,idet non modo e
Mandi,sed & reuellendi gratia iaciendum. Cap. IIII.
AVicenna loco praecedenti,capite citato,com
munisi iam eius erroris,quem omnes fere hodie medicinam exercentes sequuntur, au/xor misse videtur, dum venae sectionem in contra
ria doloris parte fieri debere suadet. Hunc & alii Arabes veluti ducem imitati sunt illos' que supe/
233쪽
C rioris artatis medici ex aequo omnes, licet nonni,hil diuersi inter se fuerint, id quod horai scripta abunde testantur. Queantum autem a vera medendi ratio/ne aberrarint,conjicuum fiet ubi veterii ea de re sententiam producemus, rationibusq; Arabum tandem opinionem explodemus. Breuiores autem erimus quod fusius, immo ita abude ut nihil desiderari pol si in apologia nostra contra Hieremiam Thriuerum Bracholium illam confutauerimus. Perversam itaq; hanc Arabum recentiorumq; sententiam,m interno/nim viscerum insanimationibus venam ex opposito
latere secandam esse, in primis explodunt ea quae de curatione pleuritidis & peripneumoniae scribit Hipγ
o sim penetrauerit ad clauicialam, mamillam, vel br chium,internam brachii venam secare oportet, ab ea videlicet parte quae dolor fuerit affecta. Et in lib. i.de morbis, ubi itidem de iam dictis affectibus agit,in ciumodui scribes:ἱ φερου την φλε ut αποι-άσαι - ἰν Hi
nam vel iocinoralem in manu secare colari,qua morbus ruerit,sic dolor lateris & alioru lenitur. Quod autem his locis inpleuritide & peripneumonia fati dii suadet hoc in sexto epidermon,aphor.vii. in om lubus doloribus simpliciter eme tentandum docet,ni mirum ex proximis loco dolenti venis sanguine detrahendum fore. Verba eius haec sunt:οδ αυέων iis ἐν
est : Dolorum proZimum ventrem purga, sang unis, vera ventrem seca. Quare adtem non ex distaritiorib
234쪽
bus venis,ut quidam temere docent,singuinem init. Atendum docuerit,nulla alia ratio est, nisi ea quam Ga lenus in lib.de artis constitutione affert,ita dices: ι
ςαρ - - α . quod est Q uoniam ex proximio/ribus & communibus affectis partis venIs, euacuatio optima & facillima. Atqui nequis hic dicere queat,verum esse euacuationis ratione ex proximioribus ve/nis singuinem detrahendum esse, reuulsionis autem gratia ex distantioribus, aut saltem parti affectae op/posita: age demonstremus & eam venae sectionem, quae reuelledi etiam causa sit e directo loci affecti fa/ciendam esse. Calenus siquidem lib. ii. ad Glauconem cap.Vii.euidentis me utrunq; euacuationis genus per comunes fieri debere venas praecipit, dum sic scribit:
morum revulsio,sic enim Hippo.nominat,eoru autequi iam membrum obsederunt,deriuatio medela est. Vtrunque vero euacuationis genus, per c nnines venas fieri praecipit. Veluti in utero in contrariu trahes, si eam quae in cubito est uenam secueris,aut mamillis cucurbitas apposueris,uel manus cocalfeceris,sticue
235쪽
C ris, dc ligaueris. D erivabis si eas quae in poplitibus
aut talis venas diuiseris,& cucurbitas coxis applicue ris.& aura calefeceris,fricueris 3c ligaueris. Et si qui dem dextra uteri pars affecta fuerit, ex deXtra manu aut crure sanguinem detrahes. Si vero sinistra,a metu
bris quae illi e directo sunt. Q uod enim ab ipso Hippocrate κατ P dicitur,hoc ipsum est secundum rectitudinem. Interiores aute venas incidere Oportet, hae enim viciniores magisq; e directo siuit affectis men bris. Ex quibus Cal. verbis luce clarius sit tam in deriuando si in reuellendo eas quae e directo sunt venas . secandas esse.Et in lib.de curatione per venae sectio/nem in pleurinde reuulsione e directo factam ei quae ex opposito sit multis nominibus anteponit,dum ita
ο ς καλουμενης ψ λεβος τεμνομ . quod est : Q uin Sc uipleuriticis quae e directo laborantis lateris sanguinis nussio ,essicacissimam saepe utilitate attulit. Ex opposita autem manu,aut omnino obscuram, aut post tense. roris interuallum. Ad haec oculorum persaepe grauissimos e directo venae, quam humeralem nominant , -
sectio intra horae unius spatium compescuit. Q uae utique Galeni verba ita nostri seculi medicorum pristernunt sententiam,vi nihil sit quod obiicere queat. Experientia nanque, qua Galenus omnes reliquos vi Misis, is fit messicos, quod in Urbe hominum multitudine roveha qui rertissima, artem ipsam exercuerit, docet.eam quae e citrecto fit venae sectione multo maiore, si eam quaeri. si oppo ζη opposita sit manu, utilitatem adferre. Hinc librositae uiui- iam citato ita post verba iam dicta inquit: duitam rarari tam τίω αψέλειαν αἱ κατενά τῶν
236쪽
Sic efficax in*rdum celereq; remedium, quae e dire cto affectis partibus venae secantur afferunt.ut & qui patiuntur,& familiares ipsorum saepenumero obstu/pescant. Idem quoque Galenus libro declinotertio, the.capite octavo, ubi phlegmones in locinore cura. tionem ex professo tractat,e directo singuinem mit/tendum docet. Sed praestat verba eius subscribere,
tum reuellendus pariter atque euacuandus qui ad te. cur fluit sanguis est,interna in dextro cubito incisa vena, propterea quod & e regione, & ampla via cum vena quae caua dicitur societatem habet. Et paulo Post, ubi venae sectionis pro partium ratione ele/ctionem tradit, ita inquit . ἄμεινον ἐυν αδ τι- ξίνα -
igitur ubi partes quae in ore suntlnflammatione cor/ripi coeperint, derivare ad nares. Paxi modo venam quoque bi hae partes sic affectae fuerint, incidere humeralem in manu. Et si ea non ces nitur,mediam.
237쪽
' C Ubi vero iecur,pectus,pulmo aut cor ita laborat in In princ3 ternam. In angina autem primas in manibus, seclidasn , .ha' eas quae iub lingua. A t iis quae in occipite sunt sic tio
dilecto m t flictis,etiam eam quae circa cubito est, necno ea quae sidus san' habetur in Dote. R enibus vero & vesica,pudendo deSμμ' utero sic habentibus,eas quae in tauribus iunt, potissimum autem quae circa poplitem. Sin nuntis,eas quae iuxta malleolos. Perpetuo vero in Oibus quae e dirocto est: ubi iecur inflammatione laborare inceperit. quae in dextra sunt manu: ubi lien, contra. E quibus verbis iterum dilucidum sit errare eos qui in princis hio inflamationum venam quae e directo est,incidendam esse negat,in aperte hoc loco bis Calenus prin/cipii inflamationis mentinerit, in eoq; venam eiusdeIateris incidenda esse docuerat.Galeno accedit Alex. Tral. lib. I. cap. xli. sic scribens: Noli reuellendi causa, aliam ir in affecta parte venam incidere.Verum si parte dextra dolor magis excruciat,eodem statim latere Vena ter quater' ue, ut diri, non copiose solueda est. D His itaque testimoniis iuniorum sententiam satis si perq; improbatam putamus: neq; est ex graecis auto ribus quispiam,quod sciam,praeter Actium, qui illo nim sentetiae accedat. Nihil autem nurum hominem Syrum arabico errore fuisse infectum,maxime cia alis quot annis post Galent tepora vixerit. Sunt enim quistb Constantino magno qui etiam sub Iuliano viniari se putant. Id si verti est,conleporaneus Oribasii fuit.
iudii ii- qui eius Caesaris archiata Os fuit,quea odii epigra.
Magnus Iuliani medicus qui Caesaris olim, . Diuino cultu dignus Oribasius, . i
238쪽
Hic animo sapiens apis instat carpere nores Nouit,quos medicus priscus ubique tenet. Meliquum est ut & ratione sententiam nostram firmenritS,quam tame aduersarii plane nullam, aut omniuolgidili mam habe iat. Incidendam itaque in interno tum viscerum inflamatiCnibus venam esse quae e di/recto est,& minime eam quae in distatissimis, aut op/sosita parte doloris,hac ratione ostendi potest. Cum Medis in omni medendi ratione medico ad id quod magis ad idq;ryrget respiciendum sit, ut scilicet idipsum qprimit fie/iri potest tollat,debet certe in omnibus internoru Vi ciendum. serum inflammationibus omnium maxime animum aduertere,quo humorum defluxum,impetum cy,do lorem ac tensionem immensem in parte aegra facien/res,amove t:nam nisi idipsum fecerit,dolor semper auctior fiat necesse est, eo ch aucto maior quoque hu/
est. Dolor omnis fluxiones irritat. Et lib.the.meth. Bni. ca. iiii. τρ οδαιόμενον-τὶ 'rλεον -i ρεῖν.hoc est: Quod dolet plus ut affluat efficit. Tum aut ' humo/rum defluxum dolorem ac tensionem in parte aegra Quo pa-
procreare prohibebit, ubi non solum humorum ina. ης Penim In contrarium auertet, sed etiam plurimum & 2g: --
eleriter a phlegmone seu inclammatione euacuabit. Gus. Id ver' faciet, si venam quae pani affectae e directo 'VNest, quaeq; cum sa comunitatem habet, pertulerit. Ita in pleuritide internam venam quae e directo est Galenus secandam monet,quod haec partem eam quae in flammatione laborat non solum plurimum & celeri/ter vacuet, Versietiam ab ea revellat. V erba eius libro
239쪽
Humorsi impetus Iinflamationibus secundum rectitudinem fit. Medicus
Cum igitur superiorum partium codolentia signum fecerit,uenam in cubito secare eam oportet, quae sanguinem ab affecta parte & magis & velocius tum rouellere .lum vacuare possit. Et paulo pomyiν μων ταρ
tiones quidem undecunque fiant ab uniuerso anima γnium corpore evacuare nosti, quanquam neque celerate neque similiter ex omni vena. Nos vero partem eam quae inflamatione obsidetur, tum celeriter,tum quam caeteras partes plus, praesertim in acutis mor bis,vacuare contendimus. Q uod sane interna cubiti vena facit, multoq; magis ubi sanguinis redundantia ad superiora vergere videatur, aut superiores thora cis partes affectae sint. Q uid multa ξin Oibus internis inflamationibus quoniam multum & celeriter a parate affecta vacuadum est,ideo vena quae e directo est,& cum ea parte comunitatem habet, inter initia etiasecanda,quod illa non tantum celerrime evacuet,sed& in contrarium defluxus impetum vertat. Caeterum cum in inflamationibus humorum impetus fere laui ' quam non secudum rectitudinem fiat, veluti parte.ii. sexti epid. vii. Hippoc. demsistrat,di es:κατ' ii'ν πλό
id est: Secundum rectitudinem filii lat rum dolores, praecordiorum distetiones,lienis tumores, sanguini, ex naribus eruptiones,& anginae rubores. Conuenit maxime medico motum hunc naturae obseruare, ut
4 cilicet sciat,promptius per id latus humores inflan
240쪽
nrationem procreantes,& reuelli, & euacuari posscte. AProinde vena potius quae e directo loci affecti est si
Opposita incidenda venit. Per illam enim sanguis qui nuper defluxit,neque adhuc vehementer adhaesit af/fixus ue est, remeabit in ea loca a quibus in partem aegram delatus est, eoq; ablato calor quide & tensio, atque adeo dolor ipse,ut diximus,mitigabitur, quod ita scilicet sanguis confluens celeriter admodii & v 'cuetur,& incontrarium reuellatur, id certe quod op/posita vena non potest i haec enim etsi totam humo/rum molem in se conuertere valeat, imbecilliter ta/men & no nisi tardili me hoc ipsum facit. Quoniam Is infla
autem in inflammationibus internis plus a loco aise d. . .ctoqa reliquis partibus vacuandum erit,& Q fieri po time a lotest celerriine , fit ut venam quae e directo est prae ea ςψquae ex opposito diligamus. Α duersi cnim lateris ve/ ν--μ- Ma secta, nulla nec euacuatio nec retractio a loco aD Bfecto fieri potest nisi tardissima, quam certe medicus non sine magno aegrotatis periculo expectabit. Prae terea si in inflamationibus humorum motus secundurectitudinem fit,certum est in opposita aut distantissi/ ta .rmania parte sanguinem non nisi optimum vacuari, in cu ta parteius locii vitiosus qui in affecto est latere paulatim sur/ et:
rogatur,periculumq; est ne reliquum quoq; qui non iu'soleuidum vitiatus est insciat. Et mirii certe admodum est, ne vacuat.
cur in pestilentibus bubonibus ne idipsum accideret
cauerint, unanimisq; suffragiis venam quae e directo est secandam constituerint, & non itidem in internis insaniniationibus contigere timuerint, cum haud ali ter quam illic venenii ab affecto loco in illaesam par/tem trahatur, ita hic sanguis vitiosus. Sed caeci sunt ac caecorum duces, ut nihil mirum sit cur utrique in foveam cadat. Porro laudat Calenus libro tertio, de
ossibus capite quarto, sanguinem in lienis & hepa/tis inflammationibus rer directum ex naribus Pro/