장음표시 사용
251쪽
c fit.de minoratione in principio morborum adhibenda ab illis verba sieri. putantibus hanc in quovis morbo euacitatione indigente commode adhiberi pOIse. uantum autem decepti sint, quisque facile deprehendet,qui veterum, Hippocratis pra sertim,scripta paulo diligetius excusserit. Nam is unus errore hunc vulgo receptum satis explodit, iii. i. aph. xxii. ita scri/
ήν μὴ οργἀ,τα 6 π ολλα ουκ ο γῆ. quod est:COcocta me. dicari & mouere,non cruda oportet, neque in principiis, modo non turgeant, plurima vero non turgen
Si igitur humores crudi, qui in aliqua corporis parte firmati sunt,nullo penitus pacto mouendi sunt, con sequitur nec eosdem parca illa vacuatione educi lice
Minorase re, neque enim citra motum eorundem minoratio fieti Q δη ς r i potest. Manifestissimu itaque minorationi ante contiἴ ioeum coctionem non eme locum. Τestis eius rei existit Caleno habes. 'nus libro quarto de tuenda valetudine, in hunc in D dum scribens: ἰ κατουτον υ m exu αυria κο r u
ωμα.id est. Si in eodem homine, in lasso corpore san/guis bonus exiguus sit,crudi humores plurimi, huic
252쪽
hec sanguis mittendus, nec alui delettio, aut exercia Atatio,aut omnino motus,aut balneum adhibendum. uippe incisi vena bonum sanguinem emittit, ma/ium vero qui in primis maxime venis circa iecur, &quod mesenterium vocant colligitur, in totum attra
hit corpus. Deiectio autem in talibus tormina & ro/siones creat, animi h deliquia, cum eo quod nec no latu quippiam dignum educit, quando crudi omnes succi, pigri, atque ad motum inepti, propter crassi riem & Digiditatem sint. Quo sit ut omnes angu stas vias obstruant, per quas id quod medicamen/tum vacitat, fera i ad aluum debeat, acciditq; hac ra tione viueque ipsi educantur ,& aliis sint impedi/mento. Id quod sane Hippocrates breuissaria illa sententia admonuit, dicens et Concocta medicamento tentanda else, non cruda. Hinc est quod & libro De Crudi ligiis quos oportet purgare, & qualibus medicamen iis purgantibus,& quando, humores crudos ante co ctionem nullo pacto mouendos essὰ doceat iis ver
voci . hoc est: Qui in parte certa corporis fixi sunt
succi, hos antea quam concoquantur, nullo alio au/xilio mouere , neque medicamentis tentari opor/tet: tunc enim naturam ipsam habemus euacuatio/ni adminiculantem et videtur siquidem & ipsa post
coctiones humores secernere, & superuacua expel re , quo in tempore fiunt iudicationes. His acce/dit, quod medicamentum materiam diminuens ini/becille admodum sit , atqueadeo audis humori/bus ac copiosis existentibus praeualere non possit,
alias enim a debiliori in fortius sierct actio, quod
253쪽
--Ω Milo ost ideoa; illos tantii mouet, neg
'πii, hecessatio magna totius corporis turba OduςW9 δ deosultissimum est iuxta Hippo uo solum non diminuerede..iod si tamen turgeant limbres licet 2:q
α Gotibus tale quid cosueuit Hippo rates Per
ctata aliqua cococtione,expedit. Proinde ut in se morbis Galeno teste coni.xxvii.primi apho. semper ortet expectare coctionem ,ita in acutis, cum tur gent etiam'ab initio possumus uti medicamentis purgaissibuS.
acutis nobis raro,& in principiis uicinis purgat
tibiis uti ovortet.Ob id cum humorum de lita parte in aliam trans fluxus non nisi raro accidat, plerunque
'iuem ii per uniuersum morbi tempus uno rat sperloco quoad concocti tande laluantur resideant,prae/
254쪽
stat illos non tantii non minuere, sed ne mouere qui. Adem donec coquantiar. Sed obluctatur hoc loco Motuus, atque euacuationem quae morbi materiam mi. Mnuit, non turgentibus etiam humoribus ante conco mittit, ctionem ex Hippocratis & Caleni sententia adhiberi posse probare nititur. Primum autem ad id euincet dum,aphorismum.xxix.secundae sectionis producit, ubi Hippocrates ita inquit: Cum morbi inchoant' siquid mouendum videtur,moue. Q uasane sentetia Hippocraquid ostendere velit montuus non video, neq; enim xk iq2 quicquam nostiae aduersatur sentetiae: fatemur enim P q/x' aperte circa morborum initia mouendum eme,siquid
mouendum videtur. Tum aute mouere licet ante concoctionem,cum morbi inchoant,cumgi humores turgent. Proinde iis verbis, Siquid mouendum videtur, , dilucide Hippocrates insinuat,non in quovis morbo circa principia esse euacuandum,sed tunc quando hu mores instabiles sunt, & de una parte in aliam trans, fluunt. Et nisi hanc particulam adiecisset,& simplicister pronunciarit, morbis inchoantibus mouendos
esse humores, sibi ipsi pugnaria scripsisset,quadoqui/dem paulo ante cruda non esse mouenda dixerat. Calenum deinde affert,quin in ta citati aphorismi enar ratione ita inter caetera scribit: Circa initia illorii mor Urum,in quibus speratur aegrotum conualiturii, tentandum maiora afferre remedia:de quibus Hippocrares dixit:Siquid videtur mouendum,moue. Sunt autehaec maxime, venae sectio, nonnunquam vero & purgatio, quorum nihil oportet morbo iam consistente adhibere:vt enim in libro de crisibus manifestauimus coctiones tunc maxime fiunt. Ut igitur hae citius eue litant,mellus est circa principia euacuare, quo minore iam factam materiam,facilius possit natura concoquere. uibus utique Caleni verbis probare conatur,li
cere ante costiouem materiam morbi minorem face
255쪽
C re quasi nos simpliciter negaremus nunquam ante coctionem diminuente materiam euacuatione uti lice. re,cum tamen fateamur interdum licere, quando sci. licet morbus valde acutus fuerit, ac humores turget.
materia turget, eadem die Oportet. Tardare erum ins talibus malum est. Statim itaq; in iis facienda euacua/tio antequa videlicet robur corporis dissoluatur, vel febris caliditas augeatur, aut ad aliquod membrum principale, hi qui per corpus vagantur humores de/cumbant. Q uid multa PGalenum non de iis morbis in quibus crudi admodum humores, in q; loco fixi sunt, locutum esse,inde colligi potest,quod venae se νctionis & purgationis meminit, quoru remediorum neutrum, ut supra etiam ex Galeni in libro de tuenda in valetudine sententia diximus, morbis praedictis adhi/beri potest. Locutus itaque est de acutis morbis, quisbus venae sectio peculiare est remedium, ut. iiii. de visctus ratione in morbis acutis. xvi.testatur Hippocra/
ουαρι α -vid est:In aciitis affectibus sanguine detrahe, si vehemens videatur morbus, & aegrotus aetate floreat,roburchi illi aderit. De acutis autem locutum esse niorbis inde etiam manifestum fit quod ait, No/nunquam vero & purgatiomeque enim semper pur/gatio accommodum in morbis acutIs remedium est, ut Hippocrates etiam in aphorismis indicat, dicens: In acutis affectibus raro, & in principiis medicinis purgantibus uti oportet, & hoc cum praemeditatio. ne faciendum. Cu igitur fateamur,diminuente male riam vacuatione in acutis morbis in quibus humores
turgent,uti pota medicum, nihil plane iam dicta Ga
256쪽
leni ententia nobis aduersari potest. Vacuatione au/ Atem diminuentem materiam eam Intelligas,quae tan/tam humorum molem educere potest, ut humores posthac turgere desinant. Q uod si enim talis fuerit quae parum aut nihil plane educat, cum maiorem in humoribus turbationem exciter,consultiuS erit peni/rus illam negligere, quam magno aegri detrimento adhibere. Reliqua quae producit nihil opus habet ut confutentur, nihil enim nobis pugnant. Optassem igirur validiora attulisse Montuli argumeta, quibus sua roborare opinionem ac stabilem tacere putauit.
Non esse aetate etiam consistentes tam sanos quam aegros. ut inulti hodie medicorum facere consueuerunt mmo dicis medicamentis purgatoriis excarnificados. multo minustinfantes. Cap. VI.
ir Emo est qui nesciat, medicorii hodie quorunt dam tantam esse inscitiam,vt in quoviS mor bo deiectiora medicamenta commode &ci/tra noxam exhiberi posse existiment. Q uinetiam eo usque illorum procell:t temeritas, ut si quispiam bo/na adhuc etiam valetudine utens,vel letiissime saltem in victu deliquerit, mox huic deuorandum pharmain cum adhibeant. Neque quouis tempore aliud in ore habent illi carnifices verius quam medici, nisi hoc Vnum, purgatione opus habes, quasi unico hoc rein medio quibuslibet morbis succurri queat, non antinmaduertentes quanta sit noxa, quae ex crebra medicamenti sumptione subsequi solet. Q uare diligenter
admodum cauendum ne integra adhuc valetudine Praeditis temere pharmaca exhibeamus. Hippocrate enim secundo, aptior. XXXVl. teste,οἱ υλιεδεῶς εχοντες τα
. id est et Q ut salubritatem corporis habent, per medicamenta purgati cito exolvuntur. Et mox se queliti, οι ini τα σοροπη οπες, ραI Rivdalia δε s.
257쪽
quod est Quei bene se habent corpore, dissiculter D.
runt medicationes. Cum enina medicamentum pur/gans, propriti quidem attrahere humorem appetat, vel flauam scilicet bilem vel atram, aut pituitam,aut aquosam superfluitatem,illis vero non praesentibus, sanguinem colliquet,ac carnes, ut ex ipsis proprium attrahat humorem necessie est. Sed obiicet hic sciolus quispiam,dicens: Fateor quidem bene habentes non facile medicamentis en purgandos,verum cit indies in corpore multa superuacaneoru fiat generatio, ex/pedit crebra alui subductione illa euacuare, ne si plus aequo redundauerint morbum procreent. Cui ita re sponsum volo: Non opus esse ob eam quae quotidie in corpore aceruatur supernuitatem crebra purgatio/ne,sed lassicit ut singulis diebus collectam, exercitus expurgemus,interdum etiam per balneas, aliosq; euacuationis modos educamus. Testis est grauis aus autor Cal. qui tertio aptior. xv.in hunc modum scribitet
hoc est:In siccitatibus superuacaneae humiditates dis scutiumr. Per imbres autem intra corpus collectar putrefiunt,nisi quis singulis diebus congregatas exerci. tus expuro
258쪽
tiis expurget. Q uae enim fit per balneas euacuatio A' modica est , & solum ea ferme quae circa cutem sunt Euamat. Q uar autem in profundo per carne, & par εtes solidiores dispersae sunt supernuitates, haud lassicienter per balnea euacuantur. Neque tamen ea quae sit per purgantia medicamenta superuacaneorum vacuatio idonea est,nam valde indigentibus,& ex innegis interuallis utilis est. Eorum vero quae quotidie generantur in corpore superuacaneorum euacuatio,minor est quam ut exigat purgantis medicamenti opeν rationem. Q uod si vero quispiam voluerit bis memse,aut saltem ea uti, veritus ne superuacaneorum multitudo aggregetur, praeter id quod nocebit, corpora P-gara etiam in malam consuetudinem trahit. Quid oro vui his verbis apertius est e ita enim hodie medicantium peruersam medendi rationem damnant, ut nemo sit oqui illos no toto coelo aberrare videat. Neque enim, μγt solent, quibusvis temere, & quocunque tempore M purgantia medicamenta esse exhibenda monent, sed indigentibus tantum,& ex longis interuallis. Q ua er. go ratione se tuebiitur qui levicula ob causam, quam vel victus recta ratione vincere queas,mox deuora dum medicamentum propinante Q uo denique pa/ - - .cto ab errore se vindicabunt, qui non semel aut bis, Gis,di
quod tamen Calenus reprehendit,sed quavis hebdo inponamada catapotia deglutteda iis qui integra adhuc D lintur valetudine exhibent e Multo itaque consultius erit ut hoc potius conentur, quo vitiosorum humo Garum,superuacaneorumq; multoru generationem re via victus ratione aliisq; modis prohibeant, quam ut 'semper tot immodicis purgationibus sanos iuxta ac aegros excrucient. Id quod Galenus etiam probat li/
259쪽
me ignorasset Erasistratus,si vel per somnium aliqua/do cum peripateticis fuisset versatus, aeque ut ea uel quae ad generationem succorum pertinent. De qui bus cum quod diceret nihil haberet,ne quod medio. criter quidem probabile esset, fallere se putat, dii ini, tilem prorsus esse id genus cotemplationem praetendit. Sed nunquid per Iouem quaeso quemadmodum' cibi concoquantur in ventriculo scilla est utile,quem. D admodum autem in venis bilis fiat est superuacuum, ac solius vacuationis eius habeda est ratio, genetati nis elus nulla cura ξceu non longe satius sit prohibeὸ re ab initio,iae multa gignatur, quam solicitos esse de occupatos de vacuanda . Proinde oportet & nostrae artatis medicos, si non Erasistratii magis quam Gale/niani esse gaudent,de non generandis prauis humoribus potius solicitos esse,il de ciebra illorii per medio camenta purgantia Vacuatione,quibus nonunil aegro ais, 22: tantes naisere enecant. Huc accedit, quod cum hauri hora pars modica morborum pars ex indigentia seu inanitione , md Se oriatur,um decet certe quouis mometo ad exhibenda medicamenta purgantia tam procliuesbesse mediscos,quado hos ipsos repletione potiuS quam vacustione curare coveniat, id quod Hippocrates quoque
260쪽
.i Ghoc est: ulcunq; morbi ex repletione fi lit,curat AEuacuatio , dc quicunque ex euacuatione, repletio,&- aliorum contrarietas. Denique cum Hippocrate autore in libro de flatibus. ικτρι- εμ- α α φαρεπις,
quod est, medicina sit appositio & detractio, dilige
ter curandum ut medicus sis apponat quae desiciunt, auferat autem ab illis tantumodo quae redundar,neq; temere uni tantum, ut Drme hodie fit,inteius sit. Sed
quid dicam 'scio esse hodie qui nedum imodica exhibendo medicamenta delinquut, verum in eam etiam saeuitiam prorumpunt, ut ne infantes quidem ab hae carnificina immunes esse permittat. Scythae profecto aut carnifices verius quam medici, quod contra ominmuni tum veterum tum recentioru decretum in adiri hendis medicamentis purgatoriis aetate non animad/uertunt. Neque enim fiustra est quod.i. aph. XVI.ma gnus ille Hippocrates in purgationibus admonet. B '
σους, ἔσιδ'εινι M. hoc est, inspicere oportere & regionem,& tempus,& aetatem, & morbos, in quibus conueniant aut non. Nullo autem pacto esse purgandos mupueros, multo minus infantes, in hunc modum stris p S mbenS lib. IX,cap.Xvi.the.meth. Calenus ostendat: si x-
YM.qa est Puerorii substatia olum facillime digeritur ac dissipatur,apterea qd est olum humidissima, nulla vero frigidior, ita ut vacuante remedio aut praesidio no opus habea cii ex seipsa obtineat, unde naturast vacuetur. Si itaque nullo plane vacuate auxilio pueri opus habet, igitur nec purgatione,quae post venae sectionem potissima existit. Atqui dicet quispiam quid itaq; factedii si infanti aut puero aluus nimisi adstricta meritanam citra periculii nisi subuenias, aluo hoc pa/