장음표시 사용
301쪽
οἱ ἐλε&αιτιωme νιγνονrα/.hoc est: uippe moibus qui elephas nominatur,atque tabes ipsa plane forma mismutant.Etenim nasus simus, labra crassis, aures acuminatae In elephantiasi videntur,atque in totum sic Iab'rantes satyris similes sunt. Paulus Aegi. lib. nu. cap.l. haud aliter et supra Aetius elephantiasin, Ibi iam tu perauerit.incurabilem, atque cancrum toni occupan rem corpus esse ait. Sed verba eius subiiciemus: Si cancer unum tantum corporis membrum infestans, ip/poc.sententia incurabilis est, quanto magis elephas, Qui cancer est totius corporis,immedicabilis erit ρLa/dem itaque quae ex Gal.& Pauli sententia de elepha liasi dicta produximus, A vicenna de lepra tradit. t ennanque. iii. Can.ilii.trati. lii.cap. l. ita scribit: Lepra est infirmitas mala proueniens ex sparsione cholerae ni/ grae in corpore toto, quare corrupitur coplexio me brorum,& forma ipsorum,& figura eoru, & fortalte corrupitur in fine eius ipsorum continuitas, ita ut corrodantur membra, & cadant casu qui fit ab ulceratio ne & est sicut cancer communis toti corpori. Razes
quoque lib. v. cap. xxxv. lepram morbum eue scribit vulnerantem membra ac eorum corrumpentem liguras. AuenZoar etia lib. il.cap. xii. lepram esse cancrunx
pessanum ortum in corporibus hominum tradit . Ita ut ex iis euidentissimum sit lepra Arabum ab elephantiasi Graecorum nihil distare: ubicunque enim Paulus elephatiasin habet,hic Auic.aut eius interpres lepra transtultiad quod manifestissime indicant verba elus quae loco paulo ante citato scribit in huc modum: cum cacer, qui est lepra unius membri, sit de illis qui/bus no est sanatio,quid dicemus de lepra quae est cancer totius corporis e Q uae sane verba si cum iis quae
302쪽
antea ex Pauli sententia diximus contuleris, videbis Aiuidenter quod colendimus verum esse. Idem Attici eodem cap.ita de lepra scribit. Et quando aggregatur caliditas aeris cum malitia cibi, & esus essentia est eae genere piscium,& carne salita,& caine crassa & carnibus asiliorum & lentibus proculdubio est ut eueniat Iepra siciit multiplicatur in Alexandria. Quae utique verba eX. it. lib.artis cur. ad Glaucone desumpta sunt
ubi de elephantiasi sic scribit: ἀλλ ἐν Aλε μία
diit enim farinam elixata & lente,& cochleata,& plura salita. Nonnulli ex ipsis carnes asininas,& alla eius/ nmodi quae crassum & atrae bilis humorem generant. μNam cum aer ambiens calidus sit, humorum motus verius cutem agitur. Caeterum Auic. eodem quoque
capite lepram alio nomine leoninam dici scribit unν de iterum liquet eam ab elephantiasi non differne, nam dc hanc ita vocari paulo supra ex Aetio demonstrauimus.Idem Atrici cap. iiii. eiusdem loci de cura Ie prae ita scribit: Et scias quod caro viperae & illud in quo est virtus eius, est de nobilioribus medicinis ei. Elixatio autem viperae est ut sumatur vipera abscidss extremitatibus,mudificata a visceribus, deinde eli xetur cum porris,& anetho,& sale pauco, decoqua tur cum aqua donec dissoluatur. Quae iterum Auita verba desumpta sunt ex Caleni libro iam citato, ubi de elephantiae curatione sic scribit: udi δε τι- ἰM H
303쪽
tiam patiuntur,in viperarii esu est mirabile auxiliii. Ita vero conditas eas comedere oportet, quemadmoduvidisti Marsos,qui fetis venenatis nutriuntur. Capite quidem primu abscisso,& cauda,vrii ad digitos qua tuor, deinde omnibus interaneis exemptis, cute euavidelicet adempta,aqua dem corpus ipsaru abluatur. In his aute qui elephantiasi laborant,in olla anguilla/rum modo,per albii ius praeparantes.Fit aut hoc mo- do: A quae abunde,& olei paucum in ollam funditur, & cum hoc porrum & anethii adiicitur. Liquet autequod viperarum carnes sunt decoquendae donec ex/quisite molles reddatur. Repetit ia dicta Aetius seramo.xiii.cap. cxxiii.dicens: Mirabile elephantiasis reo medium viperaru esus existit,eas vero hoc modo apparatas edere oportet. Primum quidem amputato capite & cauda,& detracta pelle, exemptis interiori bus visceribus omnibus,caro aqua pura bis ac ter lo ra,in olla Instar anguillaru coquitur,aqua quidem sutficiente affusa, & oleo modico cu anetho & porro. Viperae deniq; carnes ubi condiuntur ceu anguillae, nempe oleo,sale,anetho,porro,& aqua, contra ele phatiasin utiles esse lib. xi. cap.ii. de simpl.med. facita docet Calenus, idem p tribus elegantissmiis historiis mostrat,quas,quia prolixae sunt,impraesentiarii omittere volui. Ex quibus omnibus satis demonstratu est eum morbum quem elephantiasin Graeci nominant
ab eo quem Arabes lepra vocant no differre. Qui
304쪽
etiam inter Latinos Cornelius Celsus lib. iii.ca. xxv. Ade elephanuasi haud aliter quam Graeci loquitur, dubc ait:Ignotus pene in Italia . frequeimsi mus in quia
busdam regionibus is morbus est, quem Δεφω vi Graeci vocant,lsq; longis annumeratur. Totu corpus assicitur, ita ut ossa quoq; vitiari dicantur. Suma pars corporis crebras maculas, crebrosq; tumores habet. Rubor harum paulatim in atrum colorem conuertis ruri Suma cutis inaequalitatiS, rassa,tenuis,dura,molatisq; . quasi squamis quibusdam exasperatur, corpus emacrescit,os,surae,pedes intumesciit. Q uibus equisdem verbis nihil aliud quam morbum illum, qui ho die lepra dicitur, describere Celsum nemo no videt. Plinius haud secus atque Celsus lib. XχvI.cap.Lele phantiasin depingit, dices:Diximus elephantiasin an/te Pompeis magni aetatem non accidisse in Italia, &ipsam a facie saepius incipietem. In nare prima veluti Blenticula,mox inualescente per totum corpus macuolosa, variis coloribus,& inaequali cute alibi crassa,ali. hi tenui, dura, ceu scabie aspersa, ad posterum vero nigrescente,& ad ossa carnes apprimente, intumescentibus digitis in pedibus manibusq;. Aegypti peculia re hoc malum. Ita ut& Latinorum elepitantiasis a lepra Arabum non diuersa sit. Neque temere dictum est, Arabum .lepra enim Graecorum diuersum morbi genus ab eo quem Arabes sic vocant. Arabum enim Lura
lepra dirum ac horrendum morbi genus est, nec ab Θ sς elephantiasi, ut diximus, quae carnem interdum de/ . zi,
palcit, & ad ossa usque ingreditur disteri. Graeco/ Arabum. rum autem facilis est morbus, ac lcabiei adeo simulis, ut vix ab ea discernatu solamq; cutem Occupat, id quod in primis testatur Hippocrates in libro de affectibus, in hunc modum scribens ι λ, - κin -
305쪽
id est:Lepra,pruritus,scabies, impetigo, vitiligo,pi tuita gignuntur, potiusq; corporis turpe quid sunt umorbi . Hippocrati subscribit Gal. lib. de tumoribus,
οιτο. -ῖνο Δομα ετου. quod est: Psora & lepra me iancholici cutis tantum affectus sunt, nam si in venis& carne proueniant,cancri vocabulii sortiuntur. Pau/lus quoque Aegineta a iam dictis nihil dissentit,dum lib. iiii. cap.ii. sic inquit: Lepra pariter & psora comu/nis quaedam summae cutis scabrities seu aspredo est, cui sane pruritus corporisq; lenta consumptio accedere consueuit,ex atra bile utraq; originem trahes. Sed lepra profundius circularibusq; erosionibus, corpo ris cuticulam depascit, & piscium instar squamulas ex se remittit. Psora vero superficiem tantum varia ero sione laedit,furfuraceaq; magis quam squamola ex se corpuscula edit. Autor denique libri, cui titulus In/troductorius seu Medicus est, lepram haud auter etiam citati autores describit,dum inquit t
2 ων est: Lepra cum est vitrum atq; aD sectus dii stilicet ipsa candidior asperiorq; fit. Aspre/do vero veluti psidracia emergentia . Psora aute seu scabies exulcerata magis existit. Cum itaq; lepra Graecorum morbus sit facilis,ac cutem tantum, ut ex iam dictis patuit,occupans, euidentissimum fit eundem a lepra Arabum esse diuersum,qui morbus inges, aspectu etiam turpis est, vehementem cruciatum excitas, nec solam cutem sed & carnem & ota plerunque vi vans. Q uod si vero quispiam obiecerit, leprae nomem sacris literis pro graui accipi morbo, id quod &Montuus facit,adeo ch non tantum cutis esse ullium, necue enim alias a reliquis hominibus separare eo
306쪽
affectos morbo Mosis lex praecepissiet.huic ita respo Λsum volo:Nobis hic non esse contentionem quid sa/crae aut Hebraeorum literae de lepra statuant,sed po/tius quid medici Graeci de hoc morbi genere scripse/rint indicare conamur,esse nimirum lepram Graeco/rum a lepra Arabum, qui lepram vocant quod Grae/ci elephanasin,admodum diuersam. Q uamuis siquis etiam caput. xiii. Levitici rectius expendat, lepram incute latum miri videbit,maxime inter initia,& haud aliter quam in ea vitiligenis specie qua λό GCrarari nominant, pilos albos apparuisse. Hinc est quod Augustinus etiam lepram coloris eri vitium,non vaIetudinis aut integritatis sensuit atq; membrorue Icribat. Neq; mirum est cur Moses separare lepra correptos a reliquis hominibus praeceperit,contagiosus nanque morbus fuit,perinde atque hodie scabies etsi scabies forte tolerabilior sit. Ridiculum autem immo puerile admodum est quod scribit Montutis in Grae Bsorum euangelio inter praecipua Christi miracula le/prae lanationem recenseti,igitur no facilem eri mora Dum lepram Graecorii. Mira sane sequela, quam vel 'puer etiam explodere possit: neque enim euangelicae titerae obsunt cur minus apud Graecos facilis fuerit morbus lepra,nisi forte Montutis euangelium Crarocorum nominet,quod a natione Graecis scriptum sit. quo nihil stultius dici posset,cum constet ab Euan Ilitis, quos certe Matthaeum maxime & Ioanem He braeos miri nemo nescit,conscriptum esse . idis; litoris graecis. Nihil igitur ad rhombum, quod euangeli cae literae leprae sanationem inter miracula Christi comemorat,nam cum Iudaei fuerint. quos , leprae con/tagio sanauit Christus, quibus utique hoc mali genus exolum erat, quadoquidem a reliquorum consortioeo affectos segregabat, nihil mirum si miraculum itinus ullum iit. Etsi enim cutis tantum vitium fuerit,non
307쪽
C tamen dicite abigi, maxime ubi radices paulo intimi
us egisset,potuit, ita ut merito etiam eius sanationem inter miracula comemorarint Euangelistae. Q uid autem ad Graecos attinet, quod in Iudaea fami esse ne/mo non nouite Potuit etiam fieri, nam non anxie re
Iuctor,ut aliud fuerit morbi genus,de quo sacrae lite rae & Euangelistae tradunt, q id de quo medici Graeci scribunt. adeo ut Montui argumentum sit plane inef/ficax:aliud enim euangelium esse Hebraeorum, aliud Graecorum, aliud Latinorum somniat, quod si ridiculum sit nemo sanae mentis ignorat. Unum enim euangelium graeco sermone coscriptum, quod ad omnes cuiusque nationis homines spectat. Evangelicas tamehistorias singulas in Iudaea factas esse, quandoquide Iudaeis tantu Christus missus sit ut praedicaret,euide/tissimu est, adeo ut de lepra Hebraeorum in euagelio D tantum mentionem fieri certum sit, neque ob id con/ sequi possit lepram etiam de qua Graecorsi medici scribunt inter grauissimos morbos esse conumerandam. Falsissimum praeterea est quod lepram interdum pro cutis affetita, interdum etiam pro elephantiasi accipi apud Graecos ait,idq; ex lo satyriasis ostendere co/natur,ita colligens: uemadmodum satyriasis iuxta Graecos diuersos denotat affectus,ita & lepra. iis aut nisi plane ames sit illa sequela admitteret Fateor quide veru ee, satyriasin diuersos denotare affectus, elephantiasiti scilicet,& pudendi praeter naturam ereclionem,nam id abunde Graecorum testantur scripta. Quod vero itidem de lepra dici possit,constanter nego. Nam producat unu saltem testimoniti ex Graec cum medicorii libris, quod lepram elephantiasin esse
vocari ue astruat, Motuus,& victum me fatebor. Tantus est ergo dialecticus Montutis, ut sequelas eas etiaadmittat,quae omniu maxime pugnare videntur si reclius expendas. Sed verum esse puto, quod vulgato
308쪽
iactatur prouerbio, Bis pueri senes:anxie enim labo/ Αrat in eo ut ostendat satyriasin significare diuersos aOfectus, id quod tamen nemo it inficias:at ne uno qui dem verbo quod omnes eruditi negant,lepram cum elephantiasi apud Graecos nonnunquam coincidere, probare studet. Verum valeat cum suis deliramentis ac ficulnis argumentis Montuus, discati interim vel meliora confingere, vel penitus silere.
Morbum quem vulgo Gallicu vocant,n5 esse eum quem Graeci Lichenem Latini vero Impetiginem appellant,scd nouum Potius Ad veteribus incognitum. Cap. X V II.
Niurium me sibi fuisse hoc Ioco conqueritur Symphorianus Campegius, quod in ea sentetia illum - esse suspicatus sim, quasi gallicii morbum euidem cum lichene seu impetigine dixerit, cum tame omniti notissimum sit idipsum in lib. ii.cap. xii. Aggregatoris Lugdunensis astruxisse.Et certe nisi libium huc ad se pertinere negabit,fateri cogetur hoc ipsum quod scri qpsinnis sensisse. Titulus enim capitis idipsum satis mobrat,qui sic habet: De lichene seu mentagra siue pMdendagra, quam nostri Neapolitanum morbum vo cant, Itali vero gallicum. Q uibus verbis quid oro apertius esse poteste Ameriit enim lichene nihil aliud esse quam eum morbum, quem hodie quidam Ne politanum,aliqui vero gallicum vocant, ita ut mirarIsatis non possim, quare se sic non sentiisse ausus fue/tit negare Campegius. Confixit deniq; nescio quam annotatione, emi passim suis libris inseruit isto lomate, Hoc capite respondet dominus Symph. Cam/pegius Leonardo Fuchsio, qui eum de pudendagra siue morbo gallico immerito reprehendit. Quibus verbis iterii satis mostrat se mea sentetia, ut metagra a morbo gallico nihil differre putet. Praeterea quae ibi cOtra me annotauit, plane ad institutu nihil faciliti
Mihi contentio est morbum gallicum non esse licheo
309쪽
nenit ille theologum agens ostedere conatur ira eme Dei id quod nemo negauit. Optare certe eius octinetentis bonas chartas non comaculari. Mendacii itaq; arguendus nobis potius Venit Symphoi ianus, qui notantum mihi,sed & Leoniceno iniurius existit. Leoniceno siquidem,quod hunc lichenen a morbo gallico nihil differre docuisse asserit,cum tame idem in libro de morbo gallico edito eam opinione quae morbugallicum esse lichenas astruit penitus explodati Mihi porro.quod me morbum gallicum ab impetigine di. uersum non facere putat, cum tamen constet coniurationes meas legenti, me ab ista sententia tame olim, ut hodie sum,alienissimum, ut qui docuerim lichenas non esse morbum gallicum,sed eum potius qui impetigo Latinis dicitur. Scio autem quid deceperit Cam/pegium:praepositionem is in themate ad lichenem refer edam ad gallicum morbum retulit perpera. Atqui erroris sui eum monuisse colatatio mox sequens po/tuit ita ut mirum sit cur hoc loco in nostris legendis tam negliges fuerit,cum alias no raro totas paginas, immo solia etiam integra, in sua transferre e nostris latitus sit. Sed ut haec missa faciamus,ad institutum reuertentes monstremus si turpiter errent qui morbum gallicum vocatum eundem cum lichene putent. No/uus cum sit morbus is quem hodie gallicum aut Neapolitanum nominant, fieri non potest ut lichen dica/tur.Lichenas enim seculo etia Hippoc.fuisse constat,
harum nanque in tertia parte aptior.XX.inter verna
Ies morbos meminit,& in libro de morbis, multisq; Iocis aliis. Quapropter vehementer errauit Plin. qui lib. xxvi. cap.i.lichenem morbum non Italiae modo vervetiam uniuersae prope Europae ante CL TiberirCaesaris principatum incognitii fuime scribit. Si enim
toti prope Europae incognitus fuisset lichen nullo modo Hippoc.eius tam crebram metionem lac et,
310쪽
quem multis annis ante Tiberiit e vitiis excellime con Astat. Verum autem est quod paucis ante Tiberii prin/cipatum in Italia cognitus fuerit, nondum enim Ro. imperio ad exteras nationes propagato nomine carebat, donec medici Graeci qui urbem Romanam fre/quentare coeperunt, hunc morbum suae linguae vocabulo lichenen nominates, illustriorem pluribusq; notum fecere. Meminit lichenum Diosc.Galenus, Pau lus,& quotquot sunt Graeci alii medici,ita ut morbus gallicus dici non possit. Is enim anno a Christo nato
M CCCC X CHI. apud Neapolim primu irre GRilicus
psit. Nomen vero inde sortitum est, quod in Gallorii exercitu, qui illic Caroli regis sui auspiciis belligera/ mu orbebat, apparuit prius si usqua alibi. Hac occasione Calli sit, ominosam a se appellationem amollientes non gallicum hunc, sed morbum Neapolitanu vocarunt. Pervicit tamen consuetudo ut gallacus vulgo dicatur. Q uare λsxlis Graecis aliud a gallico morbi genus est c, tis Icilicet vitium & aspredo, Latinisq: impetigo no/ βminatur. Fiunt autem lichenes, teste Paulo lib. iiii.ca. Di.mistis saniebus tenuibus,& acribus, cum aliis cras. Periguis . Iis humoribus,& celeriter in lepram & psoram, sca/Diem ue transeunt. Lichenem eme cutis aspredinet statur quoque autor libri definitionum,dicens:λμxlia
ε' τραχυτης ἐπιφομείαςμπα πολλου κνήσου .id est: Impetigo est summae cutis cu multo pruritu asperitas. Au
tor quoque Introductorii quisquis tadem ille fuerit.
Ilchene inter cutis affectus recenset,iis verbis:ο in λει
iου φαο ετω. quod est:Impetigo quidem ipsa cutis affe/citis existit. Eius autem duae sunt species. una tolera