장음표시 사용
611쪽
N T E R omnes parabolaS, quubus Saluator noster usus est plurimis, ea qua ex Matibaeo hodie audiuim', maxime insignis est, sanctorum Patr. comentationibus illustrata plurimu, sompiscit tum autoritate celeberrimo tempore
Septuagesimae, tanquam in primo aditu ipsisq; Ioribus poenitentiae ac sanctitatis proposi ta. De Origώ-- qua parabola sic scriptum reliquit Origenes: ro in d--. Sc re inutem debem- uodsi parabola Iesia n quo μι--- Gesuris ientia O scientia ab nditi sunt disi Matisi cQ μerat, tanta dogmat mysterio abscondi
ta inuemuntur ab his, quipossunt talia 3nuenire, set maxime de icta parabola iacat Salu tori Aperiam in parabolis os meum, si quin proposit ones Ab initio , O eructabo abscondita a const/Ititione
mundi.Sed quo praestantior uberiorque parabo- . la est de operarijs in vineam missis, eo plane Rad intelligendum obscurior, S ad explicandum dissicilior. Itaque vix alias aut plures aut magis inter sedisserepantes interpretandi rationes inuenias: ac quo tandem pertineat parabola, ae- grὸ omnibus expensis constituas. Igitur illud in Primis tenendum est, parabolas Euangelicas, di multis pauca, & paucis solero multa complecti: quod videtur quidem esse repugnans, & est tamen certum & constans. Nam si primarius ac praecipuus scopus attendatur, in quem tendit parabola, sine dubio est una quaedam sententia. quae totius parabolae tanquam conclusio est. Quale est pronuntiatum illud, siti. με μαιμι TMe. rt humiliabitur, O qui se humiliat exaltabitur. Q 'od ex Pharisaei & Publicani.oratione con--ubaL cluditur. Sic ta Pater meus calectis faciet svobis,
612쪽
snon remiseritu son quisque fratra suo de cord
ώ-- Tris. Quod ierui denacios paucos a colis Iega dure ac crudeliter exigentis supplicio demonstratur. Atque ad eundem modum in caeteris oportet institutum Domini cognoscere, cui demonstrando parabolam inducat. Caetera vero quae in narratione parabolae inseruntur, non admodum opus est cuncta rimari dummodo ico Pus, teneatur, ut in parabola dece virginu μή - oegredientium obuiam sponso, summa est illa; oportere nos e ite paratos,quod nesciau1us diem neque horam. Eo omnia percinet,quae de somno & excitutione intempcstiua virginum attexuntur. Cur vero decem dicantur, cur pares fatuis prudentes numero, cur meiata nocte adue- - eius spoliti, quonam pergant fatuae ut compavent oleum, caeteraque similia disquirere, non facit a i parabolae propriam intelii gentiam, qua Basiliis racpropterea dixi multis pauca complecti. Sunt Ρωινe- enim pleraque narrationis gratia i nducta. Eam ounbia . regulam parabolis explicandis Basilius statuit
his vecbis: Sane qua eruntur νtitudines ,ram io,.suAquam ea omnino singuia earum rerum, ad
quin aliatae sunt, parrabus restondent. Sed al. Ad agunt, si mentem ad id, de quo agitur, αν - ment m dirigant. Quod sane Basi Iij praece hom. mptum Chrysostomus non semel parabolis expli Candis commendat. In ρariabolu, inquit, nono Idem docet portet nιmia rnsri ulu ὐ bu raperisvι. Sed hom--δ ε -m qu do ariabolam ιntendat Hieer intis, in- - μα de Qulitate costecta, mhιlὐlterius anxia est cona no esse sin-m inuectgandum. At est etiam aIius druinaia gula verbaru parabolarum usus, ut non salum una illa senia parabola- entia intelligatur,quam praecipuae intendit pa- xum expQvmbola, sed obiter parabolae partes enuclcantes nςuda
613쪽
iuueniamus, quas res quibus vocibus significa re voluerit parabolae narrator Christus. Neq; e-ni m dubium esse potest, quin diuina illa sapientia simul rem praecipuam quam vult, efficiat, si mul ititelligentias multas atque praeclaraS para bolarum suarum snibus intimitque recessibus includat: quas latebras perscrutari & sanctis Patribus usitatum est. & ad innum merabiles intelligentiae commoditates idoneum. Ideo dixi ac merito dixi, parabolas solere paucis multa coinplecti. Patet enim amptissimus campus, intellia Sentiae mirabilis,vocum propemodum singui Tum significationibus enucleandis. Quae fuit. non exrrema ratio, quare Christus tam freques
docendi parabolis suerit. Id vero & magni esse Mus εν laboris & singularis Dei gratiae Augustinus d
gistinus difficilem operam sentit singulas partes parabolarum explicandi: sed tamen fructuosam & Dei munere conς effam censet. Αο-
614쪽
que esse hunc legitimum minimeque superua.
caneum parabolas tractadi exponendiq, usum, non modo Patrum omni u fontentia documen-
toque perspicitui , sed etiam ipsius Christi optimi tua tum parabolarum interpletis exemplo liquet. Cum eriim parabolas quasdam suas rogatus Apostolis explicuerit, non est cotenuas summam rei indicare, sed etiam parabolae partes,ac 'stagulas pene voces quid sibi vellent, exposuit. 2tenim de zizaniorum parabola interrogatus, δ/- ' minute atque enucleate dixit, quid esset semen L ς' bonum, quis ager, quid Zizania, quis inimicus homo, quae messis, qui mes ores. Atque In alia parabola eius qui exijt seminare semen suum,
poterat latisfacere summam eam docedo, quod plurimi auditores fructum ex diuino verbo non reserrent, pauci tandem ad cumulum peruenirent: tamen singulas partes persecutus malaid demonstrare,quid semen esset, quae aues rapientes semen, qtae terra petrosa ac tenuis , quae im-.pedimeta veprium ac spinarum. Ex quarum rerum notionibus magnas ac mirabiles sapientiae caelestis opes eruere licet. Ergo quod in i liti dixi, verissimum est, atq; Euangelica maiestate ig- 2 Parabo nissimum, Christi parabolas non minus paucis lae scopum multa docere, quam multis pauca tradere. esse, Dei. Haec generatim disputata, deinceps ad rem gratiam de qua nunc agimus perducenda sunt.Praecipuu ostendere. hodiernae parabolae institutu in illud est. vi diuia qua inserinae gratiar maiestas intelligatur. Praedicatur e- ores , ijs nim summi Patris benignitas ac liberalitas ma- . qui de suis gna in quosdam electos, sine ulla iniustitia in meritis caeteros. Itaque cum omnibus iustus sit, non o- psumunt , mnibus tamen est et que munificus,sed non ullos anteponum uneribus gratiet pret alijs extollit, eos pscrtim, itur. ' , Nn r qui
615쪽
qui de suis meritis minime praesumunt, quonque opinio hominum inferiores putat. Itaque parabola haec, mea quidem sententia, praecipuὸ texitur de ijs,qui ad regnum caeleste vocati sunt,& tamen diuino munere non aeque potiuntur.
Nam cum de ijs qui Euangelicae persectionis
sublimiorem gradum tenent,disseruisset,subie- Matth. Tu. eit: Multi autem erunt prami nou sfims, ta nouissimi primi. Cui sententiae mirabili demonia strandae inducta est statim parabola hodierna. Simile enim est regnum raeorum hominι patra -tiaeae: &caetera. Cui intuo respondet exitus idem .Me erunt nouissimi primi reprimi nouissimc Multi enim seunt Poeatι,8 Ges Uero et D. Tanis quam dicat, Quemadmodum: udistis Patremfamilias omnibus quidem iusta mercedem reddidisse operarijs: sed tamen liberalitate sua eos prς tulisse qui videbatur extremi,quibus & prius datum est, & amplius quam ipsi sperabant praemium , ita profecto inter ipsos fide es gratia in quibusdam prae alijs elucebit, qui &existim
tione sua & opinione hominum abiectiores erant, cum nemini tamen Deus faciat iniuriam. Sunt enim multi vocati ad comunem salutem,
pauci vero ad peculiarem atq; insigniorem gradum gratiae electi. Qum sane doctrina Euangelica mirifice valet, primum ad illustrandam Dei gratiam, & illam munificentiam extollendam. Hoc enim est quod Paterfamilias praedicat: non bere mihι quod volo este voti huic nous modarefleui re r. i. Valet praeterea ad humulitatem commendandam , & spem fiduciamque Omnem, non tam in nostris laboribus aemeritis, quam in Dei benignitate ac misericoris Ha collocandam. Ita enim 'idemus vltimos e stem tracta-
616쪽
co NCIO PRIMA. mpralatos, qui de se scilieet demisse sentiebanti
Qui erat opinione hominum inferiores. Hi nihil pacti sunt de pretio, sed vocati in vineam ierunt, quacunque mercede contenti. Quod potuerunt laborauerunt: sed neq, laboris pretium petierunt, neq; quicquam oblocuti sunt. Quo-- Tum voces nullae, ope qualis contigit praemisi humilitate & silentio &obedientia amplissimurptulerunt. Quae omnia sapienter expendit sanctus Gregorius Theologus ita hanc parabolam tractan M. Tametsi quantum ad laboris modia Greg. me, pus cotenderant,qui 1n se ne priores ingres sunt, in oratione non tamen ad ansmi liberaeque soluntatu modia. insanctumiati en/m non prius crediderunt , ingress sunt, bapti a quam i i esset merces conuentione constituta: hs nota eodicta mercede ad labore accesserunt,quod quidem maiori dei argumentum est. Ad ha e sitaffueruli, επuiH, ac murmuratores inuenti sunt: fu nihil tale o bycisuri Tiam etiam issis mercedis sisnem habebat, quod donabatum. his gratia.
Valet igitur etia parabolae intelligentia ad contundendam hominum vana de se fiducia, super-bjamq; scaenandam eorum,qui & merita sua ex tollunt , & alios contenunt prae se, & cum Deo ipso disputare disceptarc q, audent. Quibus dicitur: Amice nonscio tu, iniuriam,an oculin tum Iacobi nequa est exsuperbia enim inuidia oritur. Deus. sero superbμ re m. humilibus autem urat a. . Arq, huius quide parabolae argumetum versare mihi videtur Apostolus, cum gloriatIonem Iudaeorum refellit, desuperbam aduersus gentes contentionem vituperat, quod factis suis niterentur ac fiderent, plus quam gratiae Dei. Cum enim de vocatione gentiu ex diuinis literis di
pqtasset, atq; ostendissiet non solum ad ei qsdem
617쪽
Dei cognitionem & obsequium una eum Iudetist fili fle aggregatas, verum etiam Dei singulari M' eximici beneficio ijsdem ipsis Iudaeis praelatas, eausas huius admirandi consilij pergit quaerere,
Romam. . Rique ita pronuntiat: Quid ergo vicemus Quod gentes, qua nonsectabantur iustitiam, apprehenderunt rustitiam: iustitiam autem qua e de M.
I aes λra sectando legem iustitiae, in legem iustitiae non peruenit. Quareὶquia no exfide,sd q- ex operibus. Videtis plane eo summam rei perductam , ut electionis Gentilis populi prae Iudaico ea ratio demum assignetur a Paulo, quod Iudaei fictis Ac obseruationibus legis nimium fiderent, gentes beneficium Dei, nullius boni sibi cosciae, bonitati ac misericordiae totum tribuerenti Viarius Q immobrem Hilarius ac HieronymuS para-- ev c holam maxime de inuidia Iudaeorum in gentiu
μπσι. populu interpretantur: de Saluator, ait Hieronymus, concludens parabolam. Erunt, inquit, mu ssimi prim , O primi nous i. Quod Iudas de e pate Uertantur in caudam nos de eas mutemur n caput. Haec igitur quaerela erat I daeorum aduersus gentes: Hi nous i Una hora
Patrisfamilias an non aequitatis plena vobis videtur em ιce non fac o ubi iniuriam, toste quod ruum est sade. An non licet mihi quodsol Ἀ-cere An oculus tuus nesuam est, quia ego bon-
θοὐ Quae verba satis declarant inuidiam I daeorum iniqua, quod Dei gratia in gentes m nasset nequaquam inferior. Itaque cernere est pactum cum populo Iudaico, qui prior vocatus est, ad obsequium Dei, initum nec violatum, PChristus insalutem ipsorum venturus esset: qui . veluti
618쪽
veluti denarius & merces promissa uniuersi laboris legalis, persolutus est etiam Iudaeis. Sed tamen gentes quae sunt posteriores vocatae, neque ullo pacto interposito, Euangelicae gratiae consortes sunt factae, Prius denariu accipiunt, quod bonis Euangelieis &Christi salute prius fruuntur. Cae Citas ex parte contigit in Israel, donec Rom. II. plenitudo gentium intraret, & sic omnis Isita et saluus fieret, ait Scriptura. Caeterum parabola non his finibus concluditur , desceptationis Iudaeorum & gentium, sed latius patet, atq; inter ipsos sideles populi Iudaici intelligi vult, eos diuino beneficio priores partes serre, qui sunt opinione hominum posteriores. Qui enim de sua iustitia praesumunt, quales Pharisai de Scribae, illis posthabentur diuino cosilio atq; electione,
qui se, peccatores agnoscentes, totos ad diuinae miseri eordiae praesidia conserunt: quales fui me constat multos Publicanos & meretrices, qui Christi sunt clementiaco seruati. QDmobrem Matu. H. superbiam Pharisaeorum Christus comprimere volens aiebat: Amen dico seobu, bis n.
O merererrespraecedent Vos in regno De . Neque
inter Iudaeorum & gentium populum modo, aut etiam inter Iudaeos ipsos parabola ostendit de posterioribus priores fieri, & quod Scriptura D Mi. at i habet, caudam in caput verti, caput in caudam, sed illud ipsum accidere posse monet inter ipsos Ecclesiae Christi operarios , atq; eos praesertim, qui Euagelicam persecticinem institutosianctiori profitentur , de quibus parabolam declarat magnus Baslius, nempe de iis quibus centuplu Basilius iapro rebus dimillis in hoc seculo, & vita aeterna regulis brepromissa est.Idcirco enim ubi eorum praemia di- ων orab- mxisset qui omnia B Christo sequedo relinquunt, toreu. Ica
619쪽
quibus vicissim pio mittit cetuplum nunc, moma atra. ur. vitam ς terna adiungite vestigio apudMatth qu, Musti autem erunt primi nom ms, O noui mi' prim3. Quam sententiam liquet cum superioribus esse contextam atq; ad idem pertinere. Cui quidem sententiae declarandae ac probandae Inducta est continuo parabola, eandem tandem colligens atque definiens. Quare futurum sine dubio est, quod nos attedere magnopere opo teri ut plerique eorum, qui in Ecclesia videntur potiores partes tenere, quique rerum gestarum magitudine ac multitudine praestant, inferiores diuino iudicio relinquendi sint ijs, quos nequa quam splendidos aut sanctitatis opinione excetilentes cernimus. Quam rem sapienter expendens beatus ille Christi pauper Franciscus dicere solebat,in die iudici j illud mirabile euenturum, ut magni Pastores ac praedicatores idiotis &otiossis &abiectis cedere cogeretur, ad hunc moin dum interpretans illum versum, Donec sterilis peperit pluramos: O quamsito; habebat f bos in. rmata est. Neq; ea est Francisei modo, sed etiamtri . 7. Cluisti sententia: Multι , inquit, dicent mahν milia die, Domine, Domine, nonne n noin ne tυο prophetavimus, ct in nomine tuo damonse e em, , , m- , O ιn nomine tua Virtutes multae eramias Et tune confitebor Hia , Esse nunquam nouρψos:
disceiate a me qui veramini iniquitatem. Quem Domini sermonem Lucas ex alia occasione coina a em orans, etiam hodiernae parabolae clausu- e. v. lam intulit, ita scribeas Cum autem intrauerit
Paterfamilias S clauserit otia, incipietis seris flare, Opulsare ostium, dicentes Domine veri nobis: S ressondens dicet Vobis , Nescio sos funde
620쪽
cer vobis, 'Vesrao vos senis sitis: disceduea me omnes operar ij mrquis sis. Ibi exit fletus O stridor dentism: eum jiderius Abraham es Isaae, O Lacob, omne3 Prophe as m regno Dei, sos autem expelli forin. Et ψement ab oriente O ore dente Aquilone o Austro: O accumbent in regno Dei. Et recesunt noui mi, qui erunt priami: Sueunt primi qui erunt naui mi. Quae san Esententia Saluatoris,quantum series ipsa oratio nis docet, generalis est: ad Iudaeos quidem peculiari ratione pertinens, quod Christum non sint secuti, sed fideles tamen omnes admonens praeferedos eos esse, qui non sunt speeiosa Christi familiaritate contenti, sed fidele obsequium obedientia atq; humilitate praestiterunt. Igitur qui parabolae celeberrimae fructum
capere uberrimum velit, attendat oportet, ut omnem a se sui fiduciam excludat, meritorum horum nequaquam laude capiatur, laborem, industriam, operam suam omnem pro nihilo dueat. Nihil enim humana omnia esse constat, si diuinae gratiae ope desti tuantur. Quamobrem egregius Christi vineae operarius Paul' dicebat: Nous me omnium tanquά abortius sisu, est tam s. Ego en sum minimus Apostoloru,quν non sum dignus sporari Apostolus, quonia persecutus sum Ecclesiam Dei. Gratia autem Dei seum, νd quod sum: O gratia ram in me seaeua non si si sed ab , n/ι- istis omnibus laborauὰ non ego aute sed gratia Dei meeu. Hic ia cernitis qua diastet latus hic opatius ab illis oparijs, si aduersus Patremfamilias coqueruntur, qui taliores suos magnifaciunt, qui praeserri sibi vel poli' aequari caeteros operarios,grauiter ac moleste serunt. di ollar 3 Non n.