장음표시 사용
131쪽
& urbanitate a Ilectus . iadeo ad eius amorem, aesti arationem 'tre trahebatur, ut quocunque alio inconsulto, illustrioribus eum Saeerdotiis decoraret; hine autem Afiebat,ut cum locus remedio non esset , eiusque vitia,quem improui Oe praetulerat aliis, per hominum ora publice circumius a molestissime audireti tune prosteli, animaduertebat, quam immature eum ad tanti honoris culmen extulisset, que ex consuetudine secum habita , leuissimis tantum erroribus aspersum sciebat, eiusserte immemor, quod Sanctus Gregorius admonebat: Altissima sunt Ecclesia nego. ,. Α' ιιa , quasi infirma ct imperiti fasiiριuor , i a reram magnia adine deprimantur e ex quo inde accommodatissime colligebat , attente ergo in Fabiiιιssima inueingatione perquiritur, qui tanto csimini praeferatur.
Nulla alia inrepertractanda , adeo hnmana imprudentia eorripienda mihi videtur , quam in ea , ubi perpetrato malo, nulla medicina seruetur: Proh Deus immortalis i quem unquam videris, qui equum empturus, si phaleratum eum aDpexerit, sibi satis penitus faciat ξ an non potius phaleris omnibus eum exuens , diuturna consideratione eius dotes exquireret ' tum ne illarum venustate dece- nptus, elegantior & concinnior, quam re vera sit appareat, tum etiam, ne sub illaia rarum tegumento multa latitent vitia, quibus eius probitas destruatur an igitur e perbrevi verborum elegantium ambitu, lex alienis sermonibus, qui plerumque astu & fraudibus intexuntur, ex commendationibus ab exteris emendieatis di beneuolentiae magis, quam veritati consentaneis librari vir potest, di penitissime ex hisce leuit rimis argumentis, eius expIorata natura, sublimis sacrae dignitatis moles, tam fluxo caducoque fundamine potest inniti P hoe sorte aliquibus suo supercilio rigidus exprobrabat Seneca, cum diceret, Equum empturus sola; iubes si a
iam astimas ρ Quinimmo, haec quae priuatis viris susticere videntur, haud quidem in Prineipe suffciunt; cum enim fortunae blandientis fastu acrioribus affectionibus aestuent, sibimet ipsis immoderate fidentes, suoque genio largius qua in par est obsequentes , palma ς discrimen subelint, ne vividum equi caput spectantes, aIacremque iubati colli speciem, oculorum laqueis animum in transuersum trahant, C
pedesque quibus veluti fundamentis totum decus & robur eius innititur, explorare reciis antes , ad eius amorem impotenti feramur impulsu. Hinc fit, ut equum. empturis nudus equus obiectetur, facilisque ad omnes eius corporis partes circum spiciendas aditus concedatur: venustissime haee omnia lenocinantis pennicillo estos Venusinus vates expressit. p. satyr.ε. Regi hic mos est, ubi Nara mercantur, apertu
Inoiciant, ne si facies υι Iape decora
miti satia pede est emptarem intacat hiantem. Hane mihi similitudinem afferre plaeuit, ut eo minus opinioni suae Principe adhaereant, licet solertissima diligentia utantur, in eligendis ad excelsiora Sacerdotia viris, qui absque prolixo, maturoque examine difficillimum est, ut ad tantum munus idonei cognoscantur.
Faeile autem hoc prit, si famam opinionemque , qua apud populos praestant , velut ad libellam ponderent, di ad amussim absolutissimam aduocent. haec enim populorum aspectui vis est, ut lynce perspieaeior, quocumque Geometra doctior quorumlibet introspicere valeat mores, & apta eognitione metiri: quod facibus etiam dicendum de ijs est, qui sedibus lublimioribus impositi, omnium Oc
lis, omnium sermonibus exponuntur: quanquam ut mox dicetur, raro accidat ex Diui Bernardi sententia, ut inter aulicas artes educatus ad sacras diSnitates vix habilis educatur.
Erum quia frequentissimE fit,ut extra aulam viri potius aptissimi ad populis
moderandos reperiantur, & vel modieae Vines & Religiosa claustra, scon-ites Insulis coronandas suppeditent, commendatissimum foret, si poenes Princi-- pem
132쪽
pem Electorem nota esset aliqua, qui spectatissimi viri tum scientia tum integri- A late recenserentur , iique potissimum , qui praelo datis operibus populorum sibilandes & saeculorum enconita compararunt . Hoc quidem praestare Regius Vates significabat i s verbis , Oculi mei ad eles ιεννκυι sedeant mecum ; tu e proui- pi si dentiae lumina , circumquaque Rex tantus e solio porrigebat, & vel in abditissima regni sui littora mentis aciem protendebat, ut ad Praesectaras & Magistratus idonea capita eligens, in partem sui regiminis, temper praesentia sibi haberet. Hoc etiam monito, Moysi genero socer Iethro consuluit, dicens Provide autem iribi de omni plebe potenter se timenstes Deum , in quibus ι υeritas ct qui oderint a - , iaνitiam ct qni indueορ ρορ alum omni tempore ; e quibus colligit oleaster, peculiare Principis munus sere, toti diligentia studere, ut propter ingentia beneficia, quae redundant in populos, vitos ad Maiora Sacerdotia eligant absolutae virtutis: Pra
cipsum munus Principum est ad ex meu hsininum , ad iudιcanium oculos super omnem populam habere , 'It ex eo Rectores elitant. Sic oleaster. ibid.
Tiberius ipse Caesar antequam animum stagit ijs impurasset, seque Seiano,viiij I-que simul omnibus et seni licentia committeret, lege hae sapientissima, Tacito teste, suum regimen temperabat, Res suas Caesar spectati fimo cuique, quibώsdam l. . Annal. ignotis ex fama mandabat; in vitis virtute doctrinaque praeitantibuς tot se liaberi thesauros persuasum animo Ptincipes habent , nulloque pretio illorum quemlibet posse definiri: in ipsis Alcides suos habet, quorum humeris tum sacrum tum Pro fanum regimen fulciatur: absint quidem isti ab oculis, at semper animo adsint. licet enim dissita loco sit virtus, adhuc amatur, cum Solis instar radios suos undecumque dispergat; quin imo Princeps ipse, si hoc praestiterit, sol alter euadet , benefica cuiust prassentia virtutum, doctrinarumque germina, florida ubique sobo. te pullulabunt ι facile namque ibi merita florent, uni ad illorum praemia Principis animus fertur, eaque calore amabili fouet veluti quaedam semina dignitatum ;ex hoc fiet, ut quae olim Paulino recens in Consulem inaugurato dixit olim Atha-
- laricus, usurpare de se merito valeat, non υereamιui absestes, nec sitis de Prancipis Cari l. 3. ignoratiine sollicui i tit Me fors rao potest υulgare homisam genus, nesci a non potest proles Senais 1 r quando be me nori sumo , qui inerr tis obserunt. , s abunde cognascitur, Misiquisfam4 res a Iaud νωρ: φοβ ρνopter te long si me constitutum me πιις nostrae σcu Ius sirenus inspexi , ct υidir meratum , quod non habebatur occvilium . Quantis profecto eommendationibus Principum ciectiones cxciperentur, si Aila alarici exemplo diicti virtutis meritum sacris Infulis coronarent quantam sibi gloriam , quantam populis seelicitatem eriuarent qui plane ratione, cum ad Senatum pro eoncione diceret,Themistium Senatoria dignitate exornans, gloriabatur Constantius Caesari licet enim quam longe sibi abesset, ad tam illustrem Magistratum. praesentem illum habuit de accersivit , ut quae de eius merito volitabat fama, impei, titae dignitatis mercede coronaretur: a Diuo Bernardo hoc item documento instructus Eugenius Pontifex fuit: verba adamantina gemma dignus ma hic a m
proserantur, Tuum est Undecumque euocare draccersiere tibi sienes , quos ta nosti , quia senes populi sunt, non tam atate quam morιbus: an non eligendι sunt de toto orbe, qsi rora m iuricata νι sunι orbem
D Philippum Secundum Hispaniarum Regem toto orbe viros praestantissimos habuisse vir purpura ingenioque elarissimus loannes De Lugo Cardinalis refert, qui ti sua tioeculio illum certiorem faciebant de bene moratis &pijs viris, quos & Oido Li- iurthurgicus & praecipue Canonicorum Collegia haberent: cum igitur recens aliquis alicui sedi dandus esset Antistes, suae tantum considerationi rem hanc committens, Z 'eum frequenti Isim ξ eligebat, qui sibi auisque toti ignotus , per epistolas decollato sibi Episcopali munere admonebatur, alijs non raro relebis , quos ambitioni immolatos, caeteri commendabant, eo quod vel in pauperes non essent benefici, vel nimio corporis cultui addicti, vel alia de causa a debita virtutis via deficerent: his artibus religiosissimus illePrinceps sui Regni pietati consulebat, cum tanta fidei virtutumque progressione, ut ea aetate Antistites eos haberet Hispania, quus fio rentissima nase mis Eccletiae incula numerarunt. Diligenti stimum hie in re prae
omnibus Bout ficent lore Romanum quis ignoret, cic arctissima qua premitur lege
133쪽
ut Religionis orthodoxae elicitati animarum saluti, populorum virtutibus , incremento fidei tota vigilantia ad laboret 'Uerha, quibus Samuelem Vatem Deus alloeutus olim fuit, perpendit hie Diuus
Gregorius, tune quando ad Palaestinae regimen Pastorem David aduocauit, Unges ' is..is injUM. F. tibι; nisi enim precibus Diuinum nobis auxilium comparemus , ut eos nobis ostendat , qui tam excelso regimini pares fuerint, omnes prorsus humanae,quibus utimur,artes, ad id praestandum erunt inutiles , nulliusque momenti: quod si autem post exoratum ardentissime Deum, improuidi negligentesque Lerimus in idoneis viris perquirendis, in nostrae socordiae poenam nequaquam illos nobis Deus ostendet . Ω- id hortor Reges, pastores sua era, cisis nisi mas ocutis proferat, nequeant inaeuira , quiι mim aliud est, ingra quem moUνaaero tibi eramen quarendι sunt , quia os quasiti dis , minimὸ rim straaιαν. Illud iam addit, quod plerumque spectatissimi virtutibus viri , ut thesauri, nostris luminibus i subdueunt, ut securiores illos sibi Deus habeat , & ab omni furti , rasuaeque diseerimine immunes, tuis tantum electis opportune aperiantur: Quarat ergo, qui a nare caput Ecclesia cupit, occultos ibo συι Gristi: o. a. uir omare gsu, sita Bis potest, . oculus sponsi ιbesauro ema ornamentum perducat , θανα dematiri, e latente, inueniat, cte. sic Pontifex Gregorius, . . Aptissin te hie placet inserere argutissimum sermonem, quo Beatus Iordanus piiDsimae vir famae,& alter a Diuo Dominico illustris Pridicatorum familiae supremus Cinui λ. Moderator lepide suam mentem aperuit: pluribus hic PGsulibus & Episeopi, a Chromistans, togatus ab illis fuit, cur E sua Religiosa familia ad Episcopales sedes accersiti, non ea virtutum excellentia praestarent, qua ij praestant, qui religiolae vitae nunquam se deuouerunt, cum a Viris religiosis ossiciis exeultis, maior plerumquo Wirtutum soboles enascatur 2 rogantibus sic ille respondit, Uobis hoc crimen itiis buendum o Domini est i eum enim religiosi viri sui ordinis receptaculo continentur , moderatorum est, ipsos admonere, coercete, corripere ι simul ae vero Monasticam vita exuunt, vobis se associantes, eadem prorsus imbibunt vitiata .
eoiu, , diligenter addidici ,- - --ς - .
teruallo, quo me huic religiose Militiae sacramento deuoui, nunquam vel cumsteneralia vescum Provincialia Comitia haberentur, eorum mores examinari,
librarictoe aduerti , quos ad iacras digni at C. ij designant, quorum arbitrio datur, eo, in E pileopos eligere & Postvl-re ἰ Quid ergo mirandum, si nulla eorum not sea peniticiti habita, in eorum electione facienda tam facilε decipiantur e non mores non pietatem electiis sequitur, sed in CR facienda, genio, propensionio sanguini, mi uatis rationibuεν humanis stud ijs indulsetur.
Largius idem explicatur. Cap. XXIL
A Ceuratae considerationi,de qua superius egimus, illud etiam, ut eautior pru- Ddemiorque reddatur, addendum est, huiusmodi electionibus perneeessa hium, scilieee rvt viti iam longa virtutum exercitatione versati eligantur, de matu to tum pietatis, tum prudentiae Vis , constantique experimento probatia Laod, eensis haec Synodus statuit iis verbis, αεο eώνησαν nisi bi quos malia aute salaprea Pe ... babili ae υιta commendet . nisi etenim haec meritorum approbatio fuerit in candi-
γε di x. dato, eius electionem virtutum omnium excidium, populorum ruina, de multo
facilius Elector ipse de tantis criminibus reus consequentur: uberrimis haec lacry Ad ep. in . mis prosequebatur Nazianaei sanetissimus Hyerarcha Gregorius hae de re se al-- OP r. loquens: ingentis pretii gemmas expiscaturi ad indicas usque plagas velificamus, Momata ab extremo Mundi deficientis margine trahimus, paucissimos inter equorum Meges ad certamen eligimus t an igitur momento temporis aptos habere li-eebit Antisti res & properato labore eorum ita naturam, moresque immutare, ut exercitas mundi arte. , cogitationes, solatia, voluptates, consuetudines, ludos
134쪽
Caput Uigesimum secundum. I 27
A exuentes, toti Deo vacent, rebus solum sacris intenti, omnibusque a rebus vi banis alieni, adeo nuncium rebus humanis remittant, di in rerum contemplationia
et lestium studia sua ponant, ut vivendi exemplar moribus suis exhibeant e hoe prope Circem aemulari est homines haec in belluas immutabat, humanos isti mo res illis insinuare contendunt, qui belluina uiuendi licentia ad quaeeumque illieita rapiebantur: Diuinae tantum potentiae detur E Saulo Paulum faceret optare quidem hoe ab homine licet, sperare quidem non licet ; audiatur iam sanctissimus aeque ae doctissimus vir in huiusmodi praeposteras electiones insurgens, βαν sit, ut magni ρνeiij gemma disticulter conquiri podsint, ct nou cuiusuis rora aut loci sit ara --ata dare: δ equarum item o mulorum in sua copia est,cum genraos, tantum domusticularum alant: Antister υer. faciιι momento reper aror, qui nibit aute prasDeνDest nouitius ad dignitatem accedat ' O subit m morum mutationem'. res diuinς δεηι
αιέ. iactus aleariam caborumque.
Quin imo e si igitiosissima frequenter vivendi ratione ad sanistissima pietatis ει- B dia gradum facimus; vitiorum heri sectator, hodie virtutum mi Ies emeritus r qui voluptates ardentissime inhiaverat, aduersus vitia valide Obarmatus occurrit: quis haee adeo aduersa aequo animo credat fieri non posse docuit Stagyrites, ut ex uno extremo ad aliud sine medio compositum aliquod gradiatur: quid isti ad haeci igno.
rantiae erimen Aristoteli vertunt, usuque ipsis egregie docere praesumunt, e Simone Mago turpissimo rerum sacrarum Mercatore, celeri subitaque conuersione Simonem Petrum fieri coronatum Pontificem t Heri Simon magus eras, hodie S monPetras I heu nimiam celeνιιatem l Heu i sic eadem in re pergit NaZianet enus M sister
Alia pariter ratione validissima utitur sanctus idem Praeceptor, adhoc idem suI-ciendum : quis enim,ait, Medicum in Urbe excipiet, quem prius in Medicinae facultate addiscenda diu versatum ignoret nisi prius morborum status, medicaminum rationes, febrium aestus apprime nouerit, quot sanὰ periculis urbes inu Iuet, populos infestabit Quis pariter si sui vultus imaginem colorandam velit, pictorem haud exquirat, miscendis eoioribus diu excultum, ducendisque eorporum lineamentis expertum: lApellem quidem mea andro fimilis non affectauerit, sed adhue imperitos, obscurosque pictores oculo indignante trede iet: a igitur praeeipiti eonsilio eligendus erit Antistes, qui futurus est, tum Lorum . morum exemplo , tum adhorationum eloquentia populorum Magister 2 fungino more noctis unius spatio nascuntur, diuinaeque fiuno paucis horis participes potestatis: die una seruntur, simulque nascuntur Urbium Praesules & Prouinciariim . Praefecti; eo plane modo, quo de intersecti Draconis dentibus disseminatis, cata. phractas emersisse protinus legiones Graeciae vanitas fabula ture ergo ne ad Prine pis arbitrium , ad aulicorum ossiciosas commendationes, in aurum migrabit plumbum , adeo ut, qui vel nuIlum vel tenuissimum, suae integritatis suaeque prudentiae speeimen in populorum regimine dederit, populis regendis tanquam prudentissimus imponetur e tanta ne in solo subsignato manu Prineipis placet potestas Ni.
est y tam arduum Opus uno tantum sic urio perficietur cumque nec medici, Me pictoris gramen qui sam obtineat, nisi prius morborum naturas cansiderauerit, aut D malus calores miscueris, variasique formas pennicillo expresserit, Antistes contra incile inuenitur non elaboratas, sed recens, qaantum ad dia uatem satas simal est ediatas , quemadmodum Poeta Gigasse ν fabulantur .
Ipsam et, quae tantis viribus pollet in rebus ereatis effagendis natura , ad magna conficienda praepropera sestinatione non Meedit: e minimis ad maiora, e maioribus lento labore procedit ad maxima: non prima ablutione, colore optimo Ianas imbibi, Seneca docet; vessoridissimum purpurae , coccinique eolorem sibii sinuent, diu multumque versandae sunt & abluendae: hoc planε modo humanis in. genijs haud quaquam prima documenta lassiciunt, sub diuturno grandique conatu sunt ea quotidie exercenda, ubi potissimum de populis regendis agitur, animatumque saluti consulitur: profecto nisi alth colorem virtutis imbiberint, non accipient ornamenta, sed maculas: Hae νιν alia defendit, o diu sedit, animam Aon Θ'ς ς'
135쪽
Quae probatum Antistitem sermam animi dotes, plurimas eme quis neget, &longa solum usa constantique exercitatione possideri ρ vitae integritatem quis ne, Asciat, post domitas vitiorum vires, post innumeras voluptatum reportatas victo rias , in nobis solum enasei t iam Conciliorum, Canonum, sacrarum Litterarum, sacrorumque Rituum cognitio, multoque magis regendarum animarum scientia, quantum temporis, quantum experientiae, laboris quantum postulat y an haec Omnia quae maxima sunt, poterit electis recens Episcopis, festinata largitate Elector impertire t an noctuae imperare quis ad arbitrium queat, ut terrarum dedignata sordes assumat pennas υι aquila, nubesque celeri penna supergressa, Solis venustatem propius contempletur ρ an Antistitistoeo sacris initiandus ille est , qui ut falsae gloriolae usura fruatur, nuIla integritatis & virtutum ornamenta secum ipsis ad sacras sedes asportant E an summo Pontifici exhibendus ille est ad Cleri, populique effraenatam vivendi licentiam infringendam, ad sacras Virgines in Gynaeceis instruendas', ad viam salutis errantibus populis reserandam aptissimus, qui suis voluptatibus indulgentissimo animo adhaesit, qui rebellantes sui corpo is sen- osus nulla honestatis lege coercuit & sacras litteras ne primo quidem limine salutauit Nos una die Sanctos segimus, eoq; sapientes o eruditor esse iubemus quι nih/ι didiceνaut, nec ad Sacerdotium qui uam ρrsus tulerunt praeterquam υelle: sic eandem
ad rem roborandam pergit idem NaZian Zenus, qui tuae aetatis electores ad tanta praecogitanda incommoda excitaturus, acerbo hoc dicendi stylo eorum animos pungit, dum ungite Papa quam egregia Praefectura , quam excelsus ani mus t 8νοιι nus Samuelem ab incunabulis sanctam is ore habemas, protinus sipientes fumus, pro tinus traceptores, protιuus legislatorer, protinus rerum diuinarum cognitisne fabis. mes, nosque ipsos calcato Mostro calesses designamus.
Ex his tam festinatis adeoque deturpatis electionibus, quibus illa aetas affluebat, quaenam utilitates , quae commoda in subiectos populos poterant eriliarie quae fidei incrementa, quae Christianae Religionis amplifieatioὸ mihi certe ex horrore haec pronunciare non vacat, sed sanctissimus idem Magi ster audiatur. Nune periculum est, ne ordo νmsium sauctassimus fit omnium maxime νιricatus: electiones hu- Ciusmodi eliminet Diuma henignitas, eum lue nulla pestilentiori polsit unquam decor Ecclesiae deformatia ruat quodammodo fides , necesse est, si veluti per iocum & Iudibrium ad Hyerarchieum culmen,ad moderandam Religionem viri ineptissimi efferantur: Sanetissimus & maxime venerandus dignitatis ordo, nullius pretij, nullius rationis esset, & prope ridiculus i tantum mali, tantum incommodi ex eo lotum enuit, quod tam excelsas dignitates non virtutum perfectione, sed personarum beneficio metimur: Non enim υirtute magis quam malesicio Sacerdo iam flaro ν, .u riguioram , hed potentiνram Throni sunt
OVIS autem temerE prae firmat, ut nostro genio Deus obsecuturus, consue Dias rerum leges transgrediens, miraeula patrare velit p ipsi ergo Electores tenentur eos in Praesules postulare, quorum virtus , pietas, prudentia, adeo in aperto omnibus sit, ut de eorum exitu nullus locus dubitationi supersit: sibi persuasum habeant Electores, dicenda a Pontifice Moysis verba , Date ex υobis uirors pientes ergnaros , quorum conae alio m ρνobata in tribubus vestris,est poηam eos vobis niueipes: Viros exhibete mihi probatae virtutis, fama integros , Moribus sapientes , scientia illustres, experientia graues; mihi enim de illis inquirere non datur: vestro arbitrio, vestrae fidei, vestrae religioni acquiesco : Vestrae sententiae retus piscatores istos hi mare populorum immittam , rctiaque eis potestatis sacrae
committami ipsi quin etiam vidui populi supplices, toto corpore humi obuoluti, Iacrymis simul & vocibus hoc ab illis efflagitant, ut scilicet illos eligant, illos praeficiant, quorum regimine in recta virtutis & salutis via proficiant: quorum virtus concord i gentium suffragio probata non probanda sis: probata autem haee sit in loco nulli suspicioni obnoxio : ad Eugenium enim Poati sidem stribens Diuus Bes-
136쪽
nardus, ait dissie illimum sibi videri, quod in aula, hoc est in ambitionis , auaritia:
Aque palestra possit quis Tyrocinium habere virtutis, de prima rudimenta capere sanctitatis . non acquiritur in aula integritas, sed amittitur;nec raro fit ut quae illite affertur virtus, indecore ibi decrescat: qui igitur ex aula viros regendis populis idoneos emersuros, tibi suadea se ει hoc sibi persuaade, qui admirrcndi hina, dificiis in curia ρσῆ ρrobari, o i/o si feri potest , υiros probatos oportere deligi, non νιbandos : sie Bernardus, qui rationem de hoc afferens pergit, Nos in Manasternomnes recipimas ste metroyandi, at curia bouos recipere magis, quam facere consue-
ωιν. aod si plores in eae defecisse bonos , quam malos defeeisse eognoscimus, qua-
Hate, quibus sapientissme nos Diuus Bernardus instruxit,veritati quidem maxime consonant, sed aliquem exceptioni dant locum i non raro enim ambitio, quae turpissima in se est, ut infra docebimus, si fines moderationi debitos non egre-B diatur, virtutis quiddam refert, & in ea vitia obarmatur & assurgit, quibus a con-eeptis honoribus arceri poteli; humano quidem ex fine ipsa dirigitur, sed paulatim consuetudinis vi, virtutes ipsas edocet, eosque potissimum , qui Romana in Aula saetis Insulis decorantur ι cum perpendi horum mores & accuratissima in uestigatione librari opera uoleant, adeoque dee oris quibusdam stimulis excitati, virtuti studere cogantur: hoc iste sensiu Sancti Matthaei codicem explieans Glossa ait, quod appetitas gloria propinquas est υirrati: virtutem aliquando ut Aurora praeit
ambitio, si tamen immoderata non fuerit: cum econtra, qui fulgere dignitatibus in eap. s. nolunt , se vitiorum sordibus faciliori lege committunt; praeterquam q iod labo- vh ribus eos aula Romana fatigat, moles laque exercitatione retundit, citin in vir ut aiunt signatara spectaados omnibus & palam audiendos se tradenti multarillis agendae sunt clientum cautae, plus imaque sunt negotia, quibus a Summo Pontifice implicantur: in his autem qu .im tacile est, ut eorum ingenium, solerti . ,
C prudentia, laborisque amor agnoscatur, quae suturae dignitatis praeludia quaedam
videntur, ut de eo dici possit sidetis seruus θ ρνadeas, quem constituit Damιnus J- Matth. α'.per familiam fiam, quae vel ba explicans origenes ait, qui in 'eρν ciι,communi-
hoc autem maxime observandum est in ijs, qui designantur Episcopi, quod stilicet suae virtutis specimen in alijs muneribus sibi creditiς dederint, & in causis peragendis , tum quae ad iustitiam , tum quae ad pietatem reserebantur, famam sibi &heneuolentiam conciliauerint: ex hoc enim facile argui potest, quid postea in . Melesiarum Regimine sibi commisso sint peracturi, ut olim apud Cassiodorum. Rex Theodoricus loquebatur, hac de illo futura promittere, prateritorum sides tem
bram faciι: hi profecto viri dignissimi sunt, qui ad honorum apices euehantur;
nee enim alia ad honoris remplum datur via quam virtutis e praeterita laborum exercitia merita quaedam sunt,quibus ad praemia conserenda Principum animi exiscitantur, quod alibi Cassiodorus significauit his verbis Dignitas dum ad incogulis ram υμι donum est, cum ad evertam compara/is est merit νηm,1ον am alιὸν debιιὸν ῆν π yyes iudic, , alter obnoxius est auari.
D Quod si ex aduerso, ad aulae Romani aspectum Praesul aliquis arduum asperumque virtutis callem auersatus, totum se luxui componat, ludos, solatia, voluptates delicias amplexatus, an non suomet suffragio saetis E sedibus deturbatur equendam ex his nos in stoli n nouimus, qui eum validissimis ossiciorum altibus , Summo Pontifici ad Episcopales induendas Insulas commendaretur, licet procli uis admodum Pontifex ad eius fauorem oblatas commendationes exeiperet, sortiter tamen inuicteque eum reiecit dicens, nihil propemoduin in eo esse quod deceret, & ornaret Episcopum ,&illud Apostoli merito usurpare posse , Di domui;Ysis praesse ne sis , quomiso Ecisi.e Dei ἀιligentiam habebis : quod si Praesulem . '' agens versatus hie in aula non esset, vitiis suis obuelatis , sacile aliorum artibus sibi propitium Pontificem impetrasset. Quin ipsimet Deo , cuius potentiae datur, eum dignitate conferre simul de merita, usitatum maxime fuit ad Pontificum ilia, Episcopis eligendis documentum, ut ad maximas illos adduceret Praefecturas,
137쪽
quos prius inter minora munera tenuis palars ira exercuisset: hoc in Moyse cognos.cas , quem prius in gregibus ducendis solertissimum , ad ducendos iu de populos ADeus euexit; hoc idem in Davide quis negeti cuius sortitudine ab Ursorum Leo. numque aggressionibus custoditum pecus aperte ostendit, quanta cum confla talia ab hostium insultibus Dei populum esset vindicaturus: antequam tamen supremum eis populorum regimen daret , laboribus alijs, eorum vires exercuit, ut minoribus illis veluti leuitationibus , ad futura certamina , praeliaque praeluderent: Apostoli hoc idem testamur; quos in maritima piscatione Magistros,ad animas per orbem Diuini verbi retibus expiscandas Deus elegit: testatur Matthsus,qui e pei uniarum lucro, cui tam aut de inhiabat, ad animarum quq stum faciendum quodam veluti experimento vocatus suit; hoc demum Paulus ipse testatur, qui proposito tam iam immutato, ardorem, quo in suis defendendis ritibus aestuabat, ad Christi fidem . seruandam amplificandamque aptissimum demonstrauit: adeo verum est, praeteritae vivendi normae futuros mores consonare, festinatasque morum conuerfiones appetere, ipsi Deo vim inferre, quodammodo esse: metito igitur Sanctus Grego- ririus pronuntiauit, Nemo se imaginibus cogitationum magna se facturam i Iurat, sied
ex anteacta ista sadscet, quid in Praelationem acturas.
Colligendum hine facile videtur, eos, qui longa annorum serie Vicatiam Epis. eopis praestantes operam, magna cum laude suum munus obiere, magnum ad Episcopalem sedem attingendam habere suffragium, ut enim Diuina Sapientia docuit, qui fidelis in re modica est, fidelior est futurus in magnis, & qui in alienae sponsae decore seruando, tota mentis vigilantia desudauit, multo vigilantius in , propriae sponsae amore suam sit operam praestiturus: quam eleganter hoc idem enauigatoria arte, militarique disciplina similitudinem dueens Sanctus Gregorius Nazianzenus ostendit: in illa etenim clauo gubernando nequaquam aliquis committitur, repentino Magisterio vix instructus, sed primum remis ducendis, inde prorae studio vacat, longa demum exercitatione satis eruditus, Nauarchum induit, imperia tota naui dispensans: Nauticam legem lauda, qua gubernat s futuro, pr/mo remos tradis , delude ad proram eum ceruca , sicque ρνi rabiu muneribus Vs com- Cmissu, Modem eum post diuturnam natiuationem ac Neuι strum obseruationem. adg.-bernacula constituerit; eadem rei militaris est ratio, miles primum, deiade centurae,
tum Imperator: hic prosecto ordo , si in sacris etiam praefecturis impertiendis seruaretur, quot e medio tolleret errores di quot utilitatibus subditas gentes cumularet Qnicumque huiusmodi via solium Episeopale eonscenderit , illud de se merito dixerit, quod ad Eugenium Theodoricus scribens ait, atqae ideo tants iudicio larare sescepto, sat pro laboνe bonoνis tui, honorem alterum accipere Mero se; nati sanι ιιbit asces ex fascibas, ct nataram retinentes fatas aνόον ei, pallulaνunt iterum decenteν absius. Commodum hine etiam aliud ad probatas electiones pernecessiritim eri uatur: frequentillime enim fit, ut tum morum sanctitate, tum scientiarum splendore candidatus eluceat, sed illa prudentia & dexteritate destituatur,qus ad aliena tractan- Dda negotia & ad humanas mentes flectendas valide grauiterque conducit, se ii a deo se ab aliorum societate subducat, ut ad eius consilia documentaque excipien da subditis populis aditum praecludat, sed parua rerum humanarum experientia edoctus, fidem facillime eis omnibus praestet, qnae ad ipsum asseruntur: illud ipsum hoc est, quod, Aquinate duce,Theologi docent, non semper ad sacras Infulas induendas sanctissimum virum eligendum: motum enim sanctitas ea non est, ut ad Episcopale munus excrcendum, idoneum aliquem prorsus efficiat: quapropter frequentissime fit, ut, libratis omnibus, Episcopali Magistratu melius fungatur, qui minori quidem sanctitate, sed prudentia , doctrina, rerumque usu maiori pol leat, de ex aduerso aptior erit, qui indoctior quidem, sed sanctior, & utilior tum exemplo, tum moribus, sit. Quis hoc apertό in Iethro non videat, qui MoyIis so-eei , Moysem ipsum a Deo electum, thm rerum experientia, tum ingenij dexteritate ad suam populi Rempublicam gubernaudam luperauit, ut Rupertus Abb ssignificat.
138쪽
Caput Uigesimumsecundum. x3IA F. II
OVam igitur perniciosum nefas sit ad sanctiora Saeerdotia Lateos postula
vel assumere , ex hoe ni fallor manifeste colligitur, quod acerbe in hune errorem tum sacri Canones , tum Concilia sanctissima inuehuntur i sed prε exteris anno Christianae salutis quadringentesimo nono supra vigesimum Coelestinus Plimus supremus totius Christianae Religionis Merarcha ad Apuliae, Calabriaequo e
Episcopos scribens, eos de memorato errore coarguit: quoniam autem in popu- -der'. . lorum violentiam Praesules suum errorem reserebant, grauissima illa & digna t- ς ili Pontifice verba pronunciauit, Ducendus es pusior, non seruendas: duas hasce litoteras Canonibus sacris inscriptas inuenies.
Idem pariter in sua quadam ex Decretalibus Hormisda praecipiens valida haeratione eonfirmat, nam longa de ex vitam fiam probatioue manstrare, cuigubrenais
B cuia committantur Ecclesia: illud autem quod dicebatur, vel ε iacularibus viris aliquem probatissimis moribus efflorescere, negare quidem ipse non audet, sed Miuus μει probatos sibi saarant sussula Deliam. Ipsa etiam in Synodo Sardilaensi in Antistitem aliquem inaugurari vetitum fuit, qui in saerarum rerum palassia diuturna se exereetatione non se fati- mp. u.
Sed prae omnibus hac in re admirandum in primis illud est, quo ad Praesules A.
Dicae seribens sanctus Leo Pontifex utitur: ad domesticas seditιones Melinandas, temporumque nequitiam superandam non se legibus istis conformasse, se illi excusabant; responsionibus hisce reluctatus fortiter est inuictus Pontifex, eosque acerohὸ redarguens ait, nullam unquam dari potuisse adeo validam rationem, quae ad indignos, hoe est Laicos, eligendos posset unquam eos cogere: quid enim bonitam iniquum di inauspicatum exordium parere valeat Θ Difficile est, or bono ρ ' C et stur exitu, qaa malo sana inchoata pyintiptor quod si a minoribus etiam gra ' μ' dibus praepostera haec electionum vitia sunt ableganda, quanto magis praestandum id est, in Episcopali ordine, qui omnium maximus di praestantiis inus est illud etiam Pontifex magnus in eadem in Epistola obtestatur, quod qui ad eiusmodi ele
omnia rursus validissima ratione confirmans, pergit, siem. ad honores mandi siae δε ragio remporis fine merito taberit is ignissmum est peruenire , cst .araνι ambilassior, quos probitatis documenta non μήια.4nt, quam dilige.s ct qaἀωρνudens habeari s dispensatio diuino aem munerum, ct caliβι.m dgnitatam P ubi aduerte,non terrenam, sed eaelestem hic ab eo Episcopalem dignita tem appellari, quae hae nci. Dstra aetate, vix aliquid honoris extorquet: illud etiam demum sanctε statuit, uehae in re, quacumque dissicultate profligata, tum sacris nonibus, tum Cone iis I ijs expeditissime pareant, suamque opinionem subij ciant; Pontificis sententiam .
riucvrum,cum Ide ini aes M, ct absurdum,ut imperisi magistris,noui antiquis, est νades praeferantur emeritis . Serio perpendenda iunt hec ab Electoribus, quos capite undevigesimo S. I. sub mortalis noxa criminis, ad eligendos e bonis optimos asseruimus, cum saeculares viri inepti prorsus & indigni ad tantum Saeetdotium censeantur.
Consequenti postea glate Sanctus iam Gregorius ostendit, quam alienus ab eligendis in Antistites secularibus vilis esset, licet alioquin spectatissimis motibus in ρ ρ Θ R a clu-
139쪽
elucescerent; ad Arelatensem Antistitem seribens lixe potissimum signifieaui ; .
eum enim deturpissimoSimoniae vitio eo tempore longe lateque gliscentis acerbis. simo tactus dolore prius ingemuisset, illud etiam sibi asperrimum esse subdit, quod inualuisse illic aeceperat, duces nempe se alijs fieri, qui nondum Militiae Tyrocinia posuissent, Magistri sedem implere, qui nedum discipuli nomen induit, aliena purgare crimina, quit ne suas quidem sordes abluerit, alienas cicatrices Obducere , qui cruentis adhuc vulneribus toto corpore scedatur de sordet; aduersari hareipse doe et ijs, quae praecipit Apostolus, qui nead elaues administrandas submouerentur Neophili vetuit , hoc est illis , qui recenti adhuc munere minoribus Lithurgis sunt immixti adeoque eidem Antistiti mandat, ut Childebertum Regem admoneat, quod si propatum excitatumque sibi Deum optauerit, huiM M. it -- culam a regno funditur expellar: haec autem omnia quis non intelligat, Clericis omnibus & Eeclesiasticorum rituum imperitis aptissime conuenire Haec eadem eodem seth stylo ad tres alios Galliarum Antistites seribens, i rursus ingeminae ,&tanquam flagitiosissimum erimen detestatur, nee sibi satis deis Bhoc aequiescens, ad euadem Regem Childebertum seribens, haec iterum acutioriri stylo prosequitur, ad Episcopatum pracipita eatis e scendere, o qui ἐιscipulus nonfuit, in considerata ambitione Mursere e cimmοῦ hine postea fit, ut ijsdem erroribus Antistites feareant, quibus olim siculo Macantes sordescebant ι qua propter, ut apertius de suo errore certiorem fae eret Regem , comparatione a re militati ducta , numquam eum se exercitibus ducendis praeficere dixit, qui longo prius usu, non omnes militarium munerum uias attriuisset: alijs etiam Epistolis hoc idem ad Theodoricum, de Theodobertum pariter Reges de ad Brunichil dem Galliarum Reginam sanctus Praeceptor admonuit, & ad Gaudiosum ex Eugu binis Episcopis praeee rem meum , cum ad recentem Tadini Episcopum initiandum ab ipso mitteretur: nimis enim vero, ut Elias Cretensis philosophatur, praeposterus ordo est, ut celerrimis & repentinis saltibus excelsiores nostrae fidei sedes in is dant, & Ecclesiae venustissimam consonantiam tam praecipiti , dissonaque dignita- tum acquisitiore perturbenti ab ipso etiam Magno Gregorio hoc habes, hic enim plures ad Episcopox seribens, ut sacri Canones reserunt, inaugurandorum Antistitu n legem ab Apostolo sancitam perpendens, non eligendum scilicet esse Neo philum, docet, quod, ut olim hoc nomine compellabatur, qui recentissime Christianae militiae nomen dederit, sic nune temporis Neophilus vocatur, qui sacri ordinibus de ritibus est primum institutus, ex hoc tanquam ex fonte illud emanat , apteque consequitiir , Oronatὸ ergo ad ordanes accedendώm est , nam
casum πριιιι, qui ad summι isci fostg o propositis gradibus, per abrupta quaritas ensum
Ut validius haec omnia roborentur, cum ad Lateranensem Synodum Alexandro Tertio imperante coactam, Berthoidus Bremensis Antistes doctissimi vir nominis accessisset, ut sibi inter alios Episcopos sedem usuparet, Pontifex benigne perini sit; sed cimi consectari rursus ille a Pontifice postulasset, hic, ut eius electio a duobus Cardinalibus accurate libraretur, imperam n his autem reserentibus, quod Dcum Eligeretur Antistes , sacris nondum ordinibus erat initiatus, & ante susceptos ordines Caelareae potestati se sub ijeiens ab ea suam potestatem receperit, Pontifex eius electionem coram Purpuratorum Patrinn Sunatu , reprobauit; reIuctanti a haec Bertholdo, cimcii obstitere,& assurgen es ostiatij, ex Episcopali sede eum dimouentes dixerunt, Surge, Surge & Abi. Quod si aliquis Diui Ambrosii exemplo uteretur, qui recentissime adhuc minoribus ordinibus initia ius, populis conlpirantibus suit Episcopali sede donatus, P aeterquamquod admirando prodigio, alloquentis infantis ore, fuit eius electio
comprobata, adhuc validius a Diuo Bernardo telum hoc retunditur, his verbis, Sed etsi scearrat de Ambνasio, qu/d de Tribonalibas ad Sacerdotiam rVras fuerιt, nstra valde consνιaι, cum a puero mundam in mundo duxerit vitam, o sic etiam sva driaιebris, multitque di simulaιιonum modis decimare cosatus sit ἔ ad eb autem in
ea fugienda fortitet se gessit, ut crudelitati de libidini deditum se ii mulans, nihil intentatum reliquetit, quia tam periculoIum pondas excutercte, sed Dei arbitrio factum
140쪽
sactum est , ut quem aeterna septentia ad Religionis Christianae inerementum ele-A MYat , statutis legibus violatis ad sacrum culmen adduceret. Prosectb, ni ritea mens fallit , ad hoc potisti iniim neruos omnes intendere Ele .ctores debent, tum quia, dum longo obedientiae usu in minoribus minister ijs exercendis , se viri saeri praestiterint, ad principatum postea agendum possiant idonei videri , elim aptissimi tantum illi videantur ad imperandum , qui diutius sub aliorum imperio extiteres tum etiam quia hae ratione perspici potuit, an natura, quadam propensione ducantur ad sacram vitam gerendam,ad Ecclesiasticos ritus addiscendos, ad preees frequentandas , aliaque huiusmodi Lythurgicae vitae osticia consentanea exercenda: fiequentissimo enim experimento constat, eos, qui festi nato Sacerdotio ad sacras sedes irrepserunt, vitia secum illa illuc adduxisse, quibus olim profani inatebant f nec enim faeith adeo est, ut una cum sacra veste sacri pariter mores in istari ruri quam etiam immane malum in , ad coecos ducendos coems eos praefieere, 'stos nulla experientiae dies illustrat qua de causa in B lassis Antiquis Patribus usitatum erat, ut istum E Canonicorum Collegijs Episc pos praeficiendos adducerent,& populis gubernandis imponerent.
HINC etiam factum est, ut a sacris Magistratibus moderandis iuuenculi quidam amouerentur, qui nullo rerum humanarum usu eruditi aptiores ad patendum sunt, quam ad imperandum , discendoque magis quam docendo idonei: in cuius rei documentum Ioanne familiari suo posthabito, Petrum ad totius Ecclesiae Principatum Christus Supiemus Princeps adduxit; licet enim ad amoris leges moderandas, aptissimus ille videretur , quem flore virginitatis illustrem singulari amore prosequebatur amantissimus Christus, adhuc tamen aetate maiorem virum praeponere placuit florescenti adhue Ioannis aetati: sic in Iovinianum scribens
Hyeronimus habet, Atiati delatam est, quaa Peινώι senior era , ne adhus auolesens paene puer,progresa alaris homini praeferreor : eas autem voces, pcne puer, non sine admiratione perlegi; duorum enim tantummodo annorum spatio a Christi ae t.ite Ioannis aetas distabat; Ee tamen esim de sacris Infulis agitur, noene puer aestimatuit Qua propter sanctissim ε Synodus Lateranensis, Alexandro Tertio imperante, stari tuit, ut trigesim tim saltem numeraret annium, qui ad huius dignitatis fastigio messeratur: in electis ergo, sic ibi, exigatur atatis maturitat grauios mstram , sit te ararum sicientia. Quamuis, ne audax audirem , dicere non diibi rarem,alia etiam
de eausa praehabitum Ioanni Petrum i cum enim lacobus & Ioannes suae genitricis artibus , illustriores attingere sedes affectarent, aequissimum fuit, ut soli Petro ad illas obtinendas daretur locus, qui nullius emendicato patrocinio, documento posteritati suturus erat, a sacris dignitatibus eos reliciendos, qui nil intentatum ad illas induendas reliquissent: suam hae quoque lege Rempublieam ipse Plato instruxit, docens,aι enim magistratas sunt da si hominibus, imWνν minime cupidis: aliaquin simultas inteν aemuιes orituri quod quidem inter Apostolos accidit; vix enim v, duorum fratrum vota mentis acie comprehenderunt, ut statim, sacro sic e eodice habetur, amues indusati sint: ae si non sanguini & stud ijs officiosis debeat tanta Saeerdotii moles innitit Petri vero Principatum nullus aegro animo tulit, eo quod ad eum aceessisse dignitatem scirent, non eum ad dignitatem e Aaron natu maiori, mysem germanum Deus ipse praehabuis, lioe sorte titulo, quod honorum contemptor, ipsius Aegypti habenas sibi temperandas traditas, illustri sortitudinis m numento de exit inuictus; qua propter, ut se ad Hebraei populi regimen eligi diuino suffragio comprehendit, admirabundus haesit, Regisque vota conatibus suis elusit. Quia,sic de Moyse Gregorius Magnus, va Ie mente humilis extiιιι, oblatam
protinus tanti regiminis gloriam expauit.
Hoe itidem fortε Deus significauit, chm successorem Moysi electurus ait, Tolle sessium Num: vim quandam & conatum sonae vox illa Totu, ut doceat, vim ei inserendam exercendo'; ei conatus, qui facra potestati committitur: nec minus apte