장음표시 사용
211쪽
HAE C omnia in ambitionis odium dicta sint: verum si quis e viris religiosis a
Deo vocetur ramquam Aaron , eodem plane modo gerere se debet , quo veI
in suseipiendis, vel in repudiandis sacris dignitatibus, Praesules saeculares, ut suo loco scribetur inferius: rerum enim magistra experientia satis ostendit, quam plurimos e religiosis agminibus sacris Infulis decoratos, in populis gubernandis exi. mia prudentia, & undique spectatissimos te praestitisse: ea enim necessitate tene tur , ut titulo potiori studeant sanctitati, populorumque saluti: quam optime seiuni ipsi, quod ad perfectiorem statum euocati, non illis tantum emicare virtutibus debent , quibus inter claustra vacaverunt, sed alijs etiam plurimis illisque potissimum, quae decent Episcopum; eiusmodi sunt ersa pauperes munificentia, pietas in eg nos , animarum studium, vigilantia, solertia , Omniaque quibus commissarum sibi gentium saluti comparandae cosulitur i quam optime compertum illis est, non uti- Bque, uti vulgus opinatur, deperditam sibi restitui libertatem , sed alia sibi vincula apponi,quibus non tantum maior illis licentia prohibetur, sed arctius ad suam integi itatem , ad populorum exemplum , & salutem obstringuntur: quam optime intelligunt, quod si omnibus haec lex Episcopis est , ut in priuata commoda obarmentur, & pugnent, sibique nepotibus, sanguinique suo bellum indicant, multo magis hoc ab ipsis exigitur, qui inter ipsa tyrocinia religiosae palaestrae mundi
contemptum addidicerunt, nec tantum auri iubar calcarunt, sed in semetipsos clarissimo quodam triumphi genere imperium tenuere: hoc ipsum est, quo Eugenium Pontificem Sanctus Bernardus admonebat his verbis, sti quin ρer quem alas m haeciam debita libertas sperabitur ,s ct ut quod ab- in Christi hareduate quaris , qua
tua sunt, qui tam , ct ante dιdicerat, non rico rua nais retinere, sed nec tuus Use Pquod si consanguineis hominibus, rebusque illis posthabitis, quaς innata gradus conditio impertiuit, totos se Deo consecrarunt, an non sacrileg j loco esset, ut vel Cproprio, vel assinium genio indulgerent, sacros census, vel Ecclesiae, vel pauperi-ribus, quorum patrimonium sunt, furarit si hoc ipsi sanguinis amore ducti praestarent, a Platone Romanoque oratore ad Diuinum Tribunal adducti, magnum sugsalutis discrimen inirent, eo quod in sacro regimine partes iPas non expleuerint, quas ad profanum Magistratum recte gerendum perutilas, & necessarias statu c-tunt: Egregie hoc explicans Tullius audiatur,on sino qui Repasticae praefaturr sanidus Platonis praecepta tineant ; unum Ut Utilitatem ciutym sic tueantur, υι quicquid agunt, ad eam referant obliti commodorum Horum: Alterum , υt totam corpus Reipublicς carent, nedum partem alι quam tueantur, reliquos deferant ' pro eximio Numinis amantissimi beneficio ducunt, quod post multa, & repetita exercitamenta virtutum ad gentes erudiendas eos elegerit, ut thm exemplis suae integritatis, tum pijs concionibus, quibus prae aliis excellere illos decet, effraenatos populorum mores comprimant, obseuraque opera illustrent; precibus item, & voluntarijs
supplicijs, quibus prae assiduo usu sere obcalluerunt, maiores sibi vites conciliare L a Deo possunt, ut oves suas ad pascua Beatitatis adducant: si namque teligiosa intersepta lucernae erant , quae sub modio positae uni tantum lueere Deo studebant, ct ad eius aspectum iubar pietatis effundere, ad populorum oculos postea obiecti, lucem augere tenentur, ut sibi simul,& suae Di incest, orbique uniuerso, prudentia,
caritate, animo, voce, ipsoque aspectu praeluceant.
Egregie illis etiam innotectit, quod cum tam illustri titulo , e sui ordinis distiplina fuerint educti, macu Iosius,&obscurius in eis crimen esset, si pietatis, cui se aut horauerunt,obliti, populos exemplis illis fraudarent, quibus se instruendos,&ad viam salutis dirigendos sperabant ι virtutes omnes iam in ipsis adolescere arbitrantur, graduque maturo perfectas, quod potissimum de tolerantia in Sancto Eusebio Vercellens Antistite Ambrosius commendauit, cuius verba prosero , IIaec
patientia in Sancto F ebio monasterj coaluit Ua , durioris obseruationis consueta ae ne hausit laborum patientiam: sui ordinis venustatem dc formare ipsi cxistimarent,
nisi tum operibus, ita m verbis virtutes in se persectissimas prae se ferrent: praua enim de
212쪽
de eo ordine suspicio posset haberi, E quo vulgares tantum in virtutibus viti
Demum eos non latet , quod ab eo tumore & saltu, quem reeentes pariunt dignitates, futuri sunt alieni ; nec enim ad animandam fulserbiam dignitates designantur, nec virtutis palaestra Christique Gymnasia, per honores acceptos enuutrire arrogantiam docent, cum haec stygius veluti rivulus h fonte solum Antichristi derivetur; monitum ergo, quo olim Eugenium Pontificem Diuus Bernardus in. struxit, semper animo praeferant, ut scilicet numquam a consideratione termini ἀ quo recesserunt,& ad quem accesserunt oculos mentis auertant, hoc est a vitae religiosae paupertate, de incommodis , ad Epistopalis dignitatis opulentiam de delicias : Abrectus eram in domo mea: quod ad seruandam fidem , & ad pia humilitate vivendum obstringit. Sanὸ qui dixit mihi, Amice ascende t operias, amicam fore
sidit. non ad imperium sed ad laborem , non ad sceptrum Principatus, sed ad ligonem seruitutis in solio collocandum, Ut euellas, o destruas, o di perdas, cr di B Hes , ct adisicei, O ρlaates : quid horumfastam sonat ' rustieani magis sadoras Abeisma, quam laboν pirituatis expressus est. Ad haec aliaque praestanda eadem religiosa vestis eos excitat, quam vel in Epincopali dignitate seruandam docet tum Synodus Constantinopolitana Adriano Secundo imperante coram Basilio Tertio Caesare, tum Synodus Budensis sub Nicolao Tertio anno Christianae salutis millesimo ducentesimo nono supra septuagesinium, tum demum Lateranense Concilium sub Innocentio Tertio, quod inter Canones sacros habetur: hoc idem de illis commendant vota, quibus iuxta opinionem Magistri Aquinatis, cui concorditer omnes Theologiae, & Canonum p r .ceptores adhaerent, etiam in sacra dignitate vinciuntur: hoc plane praestiterunt Samsti viri Basilius Cesaraeae Antistes, Helias Hierosolimae & Matthaeus ex Ο.dine Clunia censi ad Romanam Purpuram induendam, & ad infulas Albanenses ab Honorio Secundo accersitus , Ioannes Eleemosynarius Alexandriae, Beatus Lauren- this Iustinianus Venetiarum Patriarcha, Thomas Villa nouanus Ualentiae Archiepiscopus, Beatus Nicolaus Albergatus Cardinalis, & Episeopus Bononiensis, Sanctique Ioannes, & Rodulphus Laudenses ambo in hac Eugu bina Sede mei praecessores: hi enim omnes eadem plane vivendi forma purpurati,de insulati usi sunt, qua degerent , chm religiosae militiae adscriberentur: horum exempla ipsi sequantur velim non illud, quod Iordanus, ex eodem Cisterciensi ordine exhibuit: hie enim quam diuersam vivendi speciem egit sub Galero, ac sub Cucullo Θ adeo quo moriens, pedibus nudis obstrictus, Daemonum vi visus aliquibus est ad Diuinum raptari Tribunal. Moderationem hie obiter praeterire non possum , qua idiotae inconsultam simplicitatem sustulit ex eodem ordine Cisterciensi Cardinalis Henricus Albanensis Antistest hie enim a Pontifice Clemente anno a salute Domini millesimo cente. simo dui denonagesimo in Germaniam missias, ut in Saracenos bellum indiceret, Sacraque Cruce signatos colligeret,ut quadam die molestiam leuaret itineris,Mo- D nachos, quos laeum habebat , interrogauit, an aliquis eorum dicendum aliquid haberet pietati fouendae idoneum : hic ex illis unus, hoe satis ille praestabit, digito hie idiotam quendam indieauit:) aeeersivit illum Cardinalis humanissimus, eaque, qua praestabat authoritate, praecepit, ut candide, & liberaliter proferret, quae pius illi animus suggerebat: multus ille fuit in se excusando , quantum enim dedeceret, si eoram doctissimis viris simplex, & rudis idiota balbutierit i Sed demum Cardi. natis Imperio coactus, in haec erupit: cum post funus rapiemur in Cassum , Sanctus
nobis Benedictus Occurret, cucullum nostrum aduertens ruet in nostros ample-. xus , suaeque nos participes Beatitatis ericiet: at Henricum Cardinalem aspiciens prae purpura intumestentem , scrutabitur , quis nam es tu ρ tune ipse, ex ordine &ego Cisteretensi sum , A Pater ; tune Benedictus, non te in eum agnosco ; mei nam isque Thiaras non induunt: suam tunc aget causam Henricus, multa pro se asserens, quibus se expurget, sed Benedictus ad Caesi ianitores conuersus , resupinate illum solo, de stomacho reserato, si in eo olera, legum in I , aliasque vulgares dapes inueneritis, una cum aliis Monacis Cauestem sedem illi praebet et sed eseludatur
213쪽
omnino, si exquisitas , & opiparas in eo seruauerit; haee ille dixit, posteaque non sine aliqua licentia ad Cardinalem conuersus subdidit. auid illa hoνa dicturtis., tau eν Henrice e pergrate sermones illos Cardinalis excepit, vultuque subridens
idiotae simplicitatem commendauit. Nee ex illis defuere, qui inter palatia mentis illas delicias non delibantes, quibus in sacris domibus pinguestebant, inter Liae molestias Rachelis amores a helantes, enixissime quaesiuerunt, ut ad primaevam sui ordinis sedem redituri graui is mam illam curarum molem simul cum mithra deponerent, illud Sancti Iob usurpantes. I idulo meo moriar: longam horum seriem apud Diuum Petrum Damianum habes: duos tantum nos dabimus, antiquum unum,recentem alterum, vi sua cuique aetati Iaus impertiatnr . Primum e veteribus suscipiamus a Niceta Michaelem ossitum nomine et hie ex aseetieae Domus claustris ad Graeciae Patriarchalem dignitatem summo cum honore delatus, ad caelestis Beatitatis, & mundanae caduci tatis aspectum, a steterium, suum repetens , tantum illius honoris pondus exuit: quin ad ianuae vestibulum supinus exporrectus, calcari sibi ab unoquoque Monachorum collum iussit in reatus illius poenam, quo propriae salutis oblitus alijs se gubernandis tradiderat,sia aeque nil litiae religiosae sacramentis Omissis, inutiliter sacras sedes sedes impleuerat. Bartholomaeus de Martitibus alter e recentioribus sit, qui sim ma eum omnium approbatione diu Bracharensem Ecclesiam moderatus, e concessione Pontificia Iactas Insulas deponens,Ordinem suum Dominicanum denuo ingressus est, ibique iam sancte reliquum aetatis traduxit, ut non pauca sint ea prodigia, quibus eius nomen Sanctorum parens Deus illustrauit. Non ideo tamen Abulensis, aliorumque opinioni suffragamur asserentium, t 'neri Religiosum Episcopum, ut suum ordinem reuertatur, dignitatem exuere reontraria huic opinio maiores pro se centuriat tum e Theologis, tum e Canonum Magistris autho reS. Haec tamen nobis spes est, ut tandem absoluamus, Episcopos, qui nostra haeaetate e religiosis familijs suscepti sacris dignitatibus decorantur, non ea se laedaturos contagione, qua olim Cardinalis Vgo eos suae aetatis obscurari non sine uberissetu videbat: ut nempe tot spinis, & aculeis obsitam sedem veluti pro molliter strato lecto susciperent, cui dulciter accubarent: Nostri autem Theologi , quando habest Episcopatus, dicunt, Amodo debeo quiescere , quia dici laboraui in guria: υnde non propter Iabενem operis desiderant Episcopatum sed propter quietem, dicentes
eam diabolo, Asendam in caelumsuper astra cati exaltabo soliam meum, sedebo an moniare testamerti; in quo notatur avetitus quιetra, Cr dignitaιis, sed dicit Beatus Beνnam s , O impodicos, ct impudeni, millia millium ministrabant ei, o decies centena
millium a V ι bant ei, G' aliis stantibas solus sedere prasumis t
An honestis artibus Episcopalem dignitatem
sibi comparare fas sit. Cap XXXVI.
P Et multis iam , validis limisque machinis euulsa eversaque ambitione, ne sacrarum dignitatum lucem virulento a fila tu insectam obfuscet, earum quo sanctitatem suae sordibus profanitatis in coeliet, expedire quaestionem nunc licet, an scilicet commendandus vel arguendus sit, qui sacras sedes implere desiderat, di honestis artibus probataque forma, voti compotem se facere contendit: nec enim desunt, tum ex una, tum ex alia parte, qui Apostoli aut horitate suffulti tria. utrumque vertuntur , si enim ille assirmauit, Nec quispiam Oamit sebi honorem , Fed qui vocaιur ἀ Deo tamquam Aaron, alias etiam pronunciauit Melis sermo , si quis Episcopartim desiderat, bonum opus desiderat nec damnari merito posse videtur, qui iam sancto muneri supponere se desideret, dummodo in eo exoptando comine n dabilis, & tectus finis habeatur; quis ergo sanctum opus recto fine desiderans,eriminis arguatur tDuae Diuiligod by c,OOule
214쪽
Duae hic mihi se viae aperiunt ad diseuItatem hane enodandam: praecepti una A est , altera consilij : quae ad praeceptum spectat, ardua implexaque videtur ε varijs opinionibus, quibus Theologicae palaestrae decertant. Ducem iam habeamu1 Aqui- ,ri. .iss. natem Magistrum i tria hie in Episcopali dignitate perpendit, animarum regimen m p populorum salutem , quod potissimum est, gradus excellentiam, di dignitatem, obsequium denique populorum, commoda diuitiarum,saerosque census : his consideratis statuit, nefas esse Episcopales sedes optare, ut illa honorum pompa , di diuitiarum copia potiaris: auaritiam enim, di ambitionem quis hoc redolere non agnoicat nefas ilcm est, easdem optate titulo dignitatis; hoc enim arrogantiae verti potest: sed si populorum salutem , fideique bona respexeris, earum desideria commendanda sunt, ut illustris actus virtutis: quia tamen eum honore, di e cellentia hoc idem lege indiuisa coniungitur, hoc etiam quandam praesumptionis speciem praeseri, cum praesertim nulla vel Ecclesiae utilitas, vel Dei vocantis i stinctus lutercedati Praesumptuosum υiderari quod aliquis praese aveιat ad boc, quod m, subdi iii prosint nisi manifesta necessitate imminente. - Totam hanc, quanta quanta est, doctrinam in suas canonicas lectiones Cardinalis Turrecremata transtulit . qu p.
Haud tamen Angelicus Doctor satis suam mentem explicat, an scilicet huiunmodicum desiderijs lethalis culpa contrahatur: qua propter Cardinalis Caietassus 3 is Diui Thomae fidus interpres, ea qua praestat ingenij perspicacia , bifariam Rit psi- ati p. mum, & lecundum intelligi posse: primo quidem cum redditus, commoda , honore S , Si supra alios excellentia tamquam operis finis optantur, adeo ut ad illam tanquam ad finem sutim Episcopi munus referatur: hoe autem idem omnino tanat, si diceres, te ad commoda illa temporalia possidenda finem potissimum , hoc est salutem animarum facile omissurum: hoc autem quis non videat culpam lethalem P h. Q. interre , cum finem dignitatis corrumpat, & veluti medio utatur, quod tamquam a L .finis esse deberet concordes in hoc etiam asserendo sunt Caietanus, Dominicus N3M . O SOLO, Petrus Nauartus, Gregorius Valentia, Paulus Laim an alιj qui magni no-C minis viri, nec sane immerito; qui enim hae tantum cogitatione, obiectoque fine V let. to. 3. directi sacras ledes affectant, Pharisaeis adnumerandi videntur, ut docet Angeli. 3 cus, & eadem obiurgatione corripi possunt, qua olim Seruator Dominus eos casti. -m. i. .
modi viros non detestetur, qui Caelum telluri postponunt, qui eterno tantum atrio V: ι es haerentes, Sanctuarii adyta ingredi reeusant quis eorum regimini suas oues co m. miserit, qui proprio tantum commodo consulentes , lupos potius quam Pastores repraesentant: velut adulteros abhorret istos Ecclesia Sponsa: pulchritudine enim eiusque forma despecta, ornamenta tantum opesque suspieiune, ut sibi luscipiam: Aethiopes hosce te pellit, qui e sole lucis sonte maculas hauriunt & tenebras,nta virgineum suum candorem Obscurent. diecundo, ut Caietanus philosophatur, Sancti Tliomae mens intelligenda est, cum ea commoda non ut finis operis, hoc est Episcopalis muneris, sed ut finis apri petitus optantur: licet enim primario propter illa quibus abundat commoda,lacra dignitas exoptetur, adhuc tamen ea omnia, quae muneri sacro conueniunt, implere cogitat, & leges quibus obstringitur accurate obseruare: quae si hoc modo processerint , non grauiori, sed leuiori labe damnandus emet, qui eam desidet ret: sic ipse alijque perdocti cum eo. Haec autem distinctio peracuta adeo est, ut eam Dominicus Soto dissicillimam aestimauerit, quae opere exerceatur: Gabriel vero Vasque E nullo modo fieri posse , . h '
docet, ut quis agnoscat se temporanea boni optare, non ut finem Operis , sed V iqopus. ut finem appetitus ἱ alia igitur ipsi via procedunt, hoc est leuiori tantum se culpa obstringere, qui ex illis temporaneis bonis , quae potissimum in Episco- b. . . AP li munere optat, nullum facere detrimentum muneri ruo decernit; nun tamenii: te aliquo timore est Dominicus Solo, ne qui tam obliquo cras usurpat sedes,omncs suis muneris partes adimpleat, nam sedatis est ordo ιχυργυιtus obiecto, talis
Nec Cardinalis Ugo discordat; illos enim docet non recte sacris praefecturis an sidere
215쪽
sidere , qui tantum ad Imperii exercitium, & pompam opulentiae, non ad vIrtutum a studium, & pietatis incrementum Thiaras induendas anhetlant: aliquos hine ille 'Diui Dominici ordine Theologiae magistros obiurgat, qui magno insularum aestu aeeendebantur, non ut vigilarent, sed ut quiescerent, non ut seruirent, sed ut imperarent .
Tertia demum nunc pars consideranda est, qua Diuus Thomas superius a nobis allatus a merebat, nulla sine noxa exoptari Episcopalem sedem posse , ea ratione ut primo Dei gloria, de salus animarum intendatur, dein vero ut commodis &praerogatiuis quibus ornatur dignitas, perfruantur: cum Caietano perpendendum hie est, nequaquam dici a Sancto Thoma,praesumptionem esse, sed videri, ademi is i , queri qui uiguitatem c optet, Par eidem sit, nullaque macula inficiatur, illisque illustretur virtutibus, quas in Epistola ad Timotheum scripta recenset Apostolus, arbitratur tantus Magister , quod attenta paucitate eorum, qui ad hoc ministerium exercendum, pari virtutς sulciuntur, nec ipse veniali labe delinquere, qua tamen. inficeretur, si haec quam diximus paucitas tolleretur: hanc san8 Betiam ab eis repellit Martinus Nauarrus,qui multis ad hoc utitur argumentis,dum. Nom . de modo tamen ambiens simpliciter dignus videatur de sit: hane Diui Thomae Disseis es. kEI sententiam Nauarrus censet, cui etiam suffragantur Laim an , Granius Toletus, ve s. qitan alij que quos apud Hon Obonum de Bonis inuenies; opinatur tamen Valentia,quod, o R., si pericula libreniux, α incommoda, quibus, ut suo satis muneri faciant Praesules supi. Obruuntur , possit ambiens licες ceteroquin dignus se culpa teibali polluere tacerbus tamen nimis in hac opinione Ualentia videtur, de facilis nimis scrupulorum laqueis eonscientias hominum ve a te quin ijdem ipsi electores, e scientia quam habent de dignitatibus ab illis optatis, eorum quoque culparum consortes fierentop. p. M . iuxta legem,quam in Epistola ad Romanos scripta, Apostolus, & Alexandet Ter- ωiT- tius Pontifex in una e suis decretalibus statuiti praeter quam quod discrimina, quae illis obi jeiuntur, non proxima sed remota videatur, eademque sibi, vel euitanda , vel superanda diuina virtute confidunt. CAccommodatius igitur,si mihi habenda sit fides, VasqueZ philosophatur,qui le-' thalem omnem noxam non tantum ab eis excludit, qui sedem Episcopatus desi- , .i. q. ibi. derant . sed ab ijs pariter, qui licet non omni virtute se instructos agnoscant, illam in sibi conquirunt, dummodo tamen legitima ratione illam assequantur, nullumque sibi inesse crimen aduertant, quo iuste possint inde repelli: nullam autem hic reperiri superbiam, aut arroganriam idem docet, quae vel ad proximorum contemptum perueniat; qua in re, iuxta mentem Aquinatis, superbiae grauis culpa verinia tui: quod validius in illis est dicendum, qui de sua aptitudine se committunt Apostolicae sedis arbitrio. Si vero vel debita doctrina destitutus, vel vitio aliquo irretitus, indignus am- ιό ἡ biens esset, constanti ssima tum Cardinalis Toleti tum Leetanae opinio est, capitaliptim est. noxa reum futurum, qui eam dignitatem exoptet, quae ad nul exercitium abso-
lutam integritatem efflagitat; abunde colligitur haec doctrina e Sancto Gregorio, cuius ea sententia fuit. Vιrtutibus pollens coactas ad regimea υenias: υirtutibus
ia Ei - Si xuςndum iSitur cum Soto est, Episcopatus desiderium indifferens in se ess i p. ea=. id suamque tantum formam vel probam vel prauam e circumstant ijs assumetei licet
autem, ut docet Suarca , etiam attentis circumstant ijs,si moraliter loquamur, perieulosum sit , adeoque nullum ad eas perquirendas adhortandum, si tamen itu, ambiente sit aptitudo, non ad praeceptum i pellat, sed ad consilium, ut ab ea sibi comparanda abstineat. sc Layman. Quacumque tamen religione liber eorum animus esset, qui se moraliter dignos aestimantes,corrupta adeo tempora offenderent, quibus viris aptissimis saerae se. Va'. loe. des implerentur: hoc enim eueu tu VasiqueZ , & Azorius docent ab omni prorsus noxa piaulicae utilitatis causa excusiandos : gratias imo referret eis Ecclesia, siquidem tum cruditione, tum probitate tam bene instrilisti secum inire nuptias studuita sunt, cosque alios hac ratione a sponti titulo remouisset, quos profanis moribus deditos sacrae diὀnita es abhorrent.
216쪽
. Lieet autem hae ratione Caietanus tantum utatur ad curias , & pars cias aliaque Calati x. αἰ Saeerdotia dignitate Episcopali minora; Nauareus tamen, a quo non discrepat Sotus nullam prorsus disparem rationem agnoscit. de orae. a.
AD Theologieae veritatis trutinam dicta haec velim, non tamen, ut ullo modo
desideria huiusmodi approbem abiectis adeo rationibus deturpataaea tamen solum de ratione placuit ista significare, ut qui prurigines istas, vel ne seiunt, vel nolunt in se ipsis extinguere, falsa conscientia non laborent, suasque saltem cogitationes legibus diuinis accommodent, viresque suas librantes & tenues eas. dem reperientes. tam ingenta pondere, quo Athlanigi humeri fatiscerent, non se audacter supponant, Venusini vatis monito ad baerentes Horat. de νβιὸ diu, quid ferre resUents arte Poet. B Quid valeant hume is Maeo Iogquo eodem consilio nos erudit Romanus Philosophus hoe stylo Aptari εaas viribas debet, ses plus σέ capari, quam cui furi ere possumus. rerum cui compertum non fuerit, quam facilius, quam heurias sit regiam priuatae vitae viam premere, quam per confragosos, praeruptosque calles lpinis, de vepribus et uentos ambulare, alienos ex arena stuetus inspicere, quam se proeello mari committere , cuius reciprocantibus, &insanis undis validissima, quandoque nauigia,miserando plane interitu corruerunt e Singulari de illis admiratione Socrates occupabatur, ut habet apud Platonem , qui alienum regimen sponte sibi imponebant, cum tot tantaeque sint leges arctissisimae quibus Praesules, & moderatores obstringuntur, adeoque praemiis ,& pcenis eonstitutis, ad illud eos esse cogendos ipse existimauit. Quot sane voces illae sed non bene ulli perceptae ex Apostolo illaquearunt, Qui Tim. 3. Episcopalam desiderat, bonum opus desiderate tempus quo fuerint illa scripta, bene p. Cperpendatur, illud nempe erat, quo in Antistites ferociebant Tyranni, & purpura magis sanguinea, quam Episcopali pallio induebantur: idem prorsus erat Episeopum esse, ac se carnificum licentiae immolare t quam longe tunc temporis ab Episeopis erant annuorum cetrsuum opes, titulorum insignia, pompa obsequiorum, famulantium comitatus, & circumfusus undique splendor insularum quam pia Euegregie mihi haee suppeditavit Diuus Gregorius, Illo te stre boc cratur, quo quis- Ali ac Pe quis plebibas praerat, rimos ad martyre tormenta ducebatari tum erga laudabitisait 'ig MDisivatum quarere, quanae per bunc quemque dubsam non eras ad 6vlicia graaio ῆς ς δ' rape νuemrer cum enim Christianae religionis statum senditiis ea tempestate eueriatere conarentur Tyranni, nec voti compotes se fieri posse aduerterent, si Antistites veluti bases, &stylibatae starent, tota in ipsos potentia, & immanitas detona bat i in ipsorum sortitudinem vires Omnes exerebant, praeliaque ominia exercebant , adeo ut primis illis tribus seculis vix inueniatur Episeopus, qui cireumcilis in vadique membris pro Christi fide Martyr non occubuerit. Opportun8 hic mihi accidit vi enarrem, quod de Demosthene legitur: eum enim semel atista hostium obsidione laboraret Vrbs Athenarum, dueem quidam ex urbe alloquentes retulerunt, paratissimum eum esse ad urbem obsidio te laborantem liberandam,dummodo Demosthenes ei traderetur: hae de re du in consilium li a-betur, Demosthenes de lupo fabulam memorauit, qui gregem rogab t, ut ei canes committeret, ut secura postea licentia in oves grassumtur: sic pariter eum in Episeopos tyranni saeuirent, haec eis mens erat, ut illorum conitus reprimentesimo delentes, victoriam de toto Christi grege facilius decantaren t. Nee ab ea fuerim opinione alienus, quod sacris Inhilis Episcopi donantur,non ad ornatum tantum, & pompam, sed ad eorum doctrinam, qua se domini victimas Ant. Aue. fore eognoscerent, enim Aethnici coronas eas Uoeabant, quibus Uitulos, d sie& Agnos mendacibus eorum Dijs immolandos decorabant: qua forte de causae νt'': i. .aticinante animo de Epistopis ait David, & postea confirmauit Apollo ius, Astia ad Rom. 8.mati sumus sicut oves occisionis. H
217쪽
Sed ut ad verba Apostoli reuertamur, eius tota periodus perlegatur , omnesque agnoscent, iisdem omnino verbis audaciam ambientium retundi, terroremquo Aillis incutit laudibus excitauit ad opus, & simul formidandum illud oportet aarem subdens, licentiam refraenauit; tot enim tantaque ornamenta in Episcopo exigit, ut vix ullus dari possit, qui se moderate suaque examinans, ea in semetipso inside- e ubi re eogaoseat; Laudans de eris , i pavorem venit pν sinus, quod laudauit, cum sep me ea re subiungit, oportet βMem Dis Uum irreprehensibilem esser cumque virtarum necessaria μbsequenter esume β γ ast irreprehensibilitas ipsa manifestat; ct faueaeeta ex desiderio, terreo ex praes t ac si aperte dicat, lauri quod quaritis, sed ria, disicite, quid qua ui, Gregorium dedi; praeterea memorata Apostoli Uerba ac rate trutinanti optime indolescet, operis eius a se desiderium 'commendari , quod labores, molestias, viSilantiam requirit: huius desiderii flammam non diagnitatis vel authoritatis aestus accendit, sed fidei, & charitatis ardor: authoritas enim. & dignitas cum exemplis illi. aduersetur, quibus nos magister Christus erudijt, e sinu superbiae pariuntur, Αἰνη est bonam opus, aliud est pνimarus hono- o
ρis .is vianitas est: sic Chrysostomu . qui valido id argumento eonfirmat, nam ad hominum salutem impendere,labores exercere nostrum est, nostraeque solertiae a Deo remunerandae tribuendum, sed alija superesse, diuinae electionis est: spon- ih igitur digaitates lau4dere , illisque nos ultro immiscere , aequaqdam dς-
operis Igitur desiderium laudat, sed laudat speeie non laudantisi cum enim,
- vox bonum e Graeco codice legatur μαλον hoc est Dractarum ετ arduam : quam enim illustre, quam arduum opus hoc est i si tamen nostram vulgatam sequi vo- ., . . . ..i luerimus adhuc Sanctus Hieronymus nobis significat, quod nam sit Osiderium, , . ad γ nobis ab Apostolo commendatum bovum vas desideram, opus , non dignitatem, laceam forem non delicias, opus, per quod humilitaιe decrescat, non inta mesi fastigia, quae; . e. i. s. . verba alibi etiam expendens, dicendi quadam forma utitur eo .magis aspera &phon. aculeata, quo magis florida & amen a V dete qui vixerit barium opus , est non digni. Cratem .. Si autem desecto opera, solum s V exerit dignιιatem, cita corruat taνras is Sit i ct Ecclesia cedrafulmine ferrustur is erecta ceram, frangitur, o Cnnas ex
opus quidem bonum vocat, non bonam dignitatem, non bonos census: qui enim ad alium finem amplectendum huiusmodi desideria diriget, praeterquam ad ., . . p. Diuinae Gloriae incrementum, populorum salutem , non opus sed umbram falsae Donsis gloriae eonsectatur , haec olim Diuo Damiano mens fuit: nec Episcopales insulastisduum ille quςrit, sed faculta res suas ,&sua commoda, ut post Diuum Anselmum Ugo ibi. etiam Cardinalis existimat, qui tamen asseruit, per raros esse, quorum animus compositus adeo sit, ut in sacris dignitatibus usurpandis, diuinae tantum gloriae elaborent: ad quod significandum, ni fallor, ad multas preces Deo fundendas nos Diciis. primus fidei Pastor excitauit,ut idoneos Praesules populis suis imponat, Rogate D minam me βὼ ut mittat operarioι in mesem syam i non Dominos at operarios ipso Dpostulat, Agricolas, qui desudent, non viros, qui luxui vacent, & scoenica pompa se efferant. Labores igitur non honoris opus Episcopatum esse nobis Apostolus significauit, c., t. d. teste Augustino, non quietis, at vigilantiae opus, non dignitatis , at laboris Lecusi prci. Dero prator, sine quo flvulus regi non potest , os ita teneatur , atque administretur 'tati: υι decet , tamen non deces er Upetitur: quae sorsan e lege Uulpiani tantus Doctoririoid. λ eruit, ubi haec habes, auadam enιm tametsi honeste accipiantur, inhoneste tamen
Hae autem animi sententia verba haee pronunciata fuisse ab Apostolo coelitus docemur ex ipsa Apostolorum magistra Deipara, quae Diuae Brigittae significauit; bonum opus in Dei gloria in Christiana fide , in animarum salute versari r alias auistem eidem Sanctissime foeminet sciscitanti, an honestu quidam egisset Episcopatum
218쪽
tum tecta mente desiderans, eadem Augusta virgo respondiis Si de Meraati Disi Rhuiu . s.
A ινρarum propter suuri sine dubio desideraum suam eνat carnale sis vera prop er Deum, Brigid. i. . idest ad bonorem sendam Deo, tuae desiderium saam erat meriιorium, o spiri- ς '
Nee illud ad plurimorum solatium praeterierim, quod ex eiusdem Dei parae ora- eulo Brigitta eadem excepit; cum enim quidam e Canonicis Episcopum suum aduertens a recta Antistitum Wia discedere, ei in eodem ministerio subrogari optauerit, ad pauperum inopiam subleuandam , ad diuinae gloriae iubar amplificandum . ad fidei uberem segetem excolendam, Deum obtestatus fuit, nequaquam sibi in desiderio esse vel opes, vel redditus , vel obsequii pompam, & titulorum splendo iatem : haec ille vota pijssimo animo fouebat se diuinae voluntati regendum commit- Eia i stens, lieee sacram dignitatem non assequeretur: post obitum Pontificalibus indu- reueI. e. i. mentis circumuenitus, diuinae maiestati caelestium Spirituum choragio comitante 'μμα.
fuit oblatus , & inter Episcopos sedem obtinuir , quam Deus miserrimo illi Prae-Η suli designauerat.
CLarissime hinc patet , sacrarum dignitatum desiderium perraro commendari posse, sed plerumque vituperandum i quia autem quam paucissimi sunt, qu adeo splendescant, de terrenis istis sordibus excussis tam sint expoliti, ut tantum ad Christianae fidei dignitatem & decus, haec honorum vota referant, & Dequentissime inter herbulas , & flores lateat serpens, hine fit , ut suspiciosi semper maxime fuerint sancti viri de eis concipiendis, de fouendis , licet optimis ea rationibus circumuestire conemur; le nihilominus nunc etiam temporis multa toleranda Episcopi nanciscuntur, quibus incruento quidem sed praelongo cruciatu, si partes
- luas explere voluerint , suam charitatem aperient . . His certe quis non dixerit , si apto eas lumine respexerimus, tanquam validissimis tentationibus animum nostrum invadit se dignum sacra dignitate aestimare, Diuinae gloriae idoneum reputare administrum, ill aque virtutum omnium Ornamenta iactare, quibus tantum Sacerdotium ornatur , illis fidem adhibere, qui no/strae eupiditati blandientes nos illis ornatos repraesentant, annon potiis m,quam Christiani debent profiteri virtutem, piam scilicet humilitatem, destruunt, &etiertunt an non modestiam eam extinguunt, qua de sic moderate sentientes , . seis itanto magistratu indignos, licet dignidimi essent, fateri deberentὸ an non exquisita ambitio est,&insolens quaedam audendi temeritas ρ Desiderium Primatus eiactantia nascitur coiars, quι autem humilis est corde, indigniorem se alys arbitra-sar . Primatus autem jugientem se desideraι, desiderautem se adit. dedi Chrysostomum . in .Pia quidem, & ad virtutem composita videntur haee vota , sed o quadam inani, D & fucata specie gloriae prouenire quis nesciat ξ laquei sunt, quibus nos stygius aucupator irretit, imagines quibus nostris oculis mundus fraudulentus imponit, coecus nostri amor nobis ea colorat, ut tam sublime, quod affectat honorum culmen, attingat: lsaiae verba quam apte illis accommodantur Popule meus, qua te beatum Iuῖα dictini, ipsi te decipiunt, est viam gressuum tuorum dis an3 Ad populorum beneficium solis currum moderari Phaeton etiam suis viribus nixus aestimauit, sed currui , quem tam ardenter inhiaverat, impositus, prarcipi'tem se dedit, simulque salutem orbis in discrimen adduxtimullus aequam de se ipso ferre sententiam potest, omnibusque hoc insinuatum est magisterio naturae, ut se ipsos palpent, sibique blandiantur: sui quisque amantissimus est, omniaque nostra opinione metimur, cuius vi bona nostra mirabili quodam incremento coloratu, tui: Mendacessis haminum in stateras, cum Achille congredi Thersites ipse tenta- Homer. a. uit; quid igitur mirum si tot monitionibus tamquam habenis ab huiusmodi desi- ideriis, thm lacra, tum profana monumenta nos repellant e
Cum in Apostolis adhuc in Christi palηstra tyronibus hetc ambitio tam virulen-D u a ta
219쪽
ta serperet, adeo ut primatum affectarent omnes , aliisque post haberi fortiter detrectarent . ut Alexipharmacum tam efferato veneno retundendo pararet Domi- Anus , illa verba suggessit, Scitu, quia Principes gestium da minantur eorum, is qui maiore/ sunt potestasem exercent in eos , sed quicumque voluerit inter vos maior fieνi,
sis vester miηser , cst qui υoluerit inter os ρνιmsi esse , eνiι vester seruus, sicut silior hominis non venit misi ari, sed ministra νe , qua m inhonorum , & turpe sit honores appetere, an non clarissime haec verba significini quis enim ignoret, potissimum Aethnicorum esse munus, quibus Christiana lex & egregia Christi Domini
se ad omnium ministerium abiicentis exempla ignorantur, honores appetere , IO taque animi aestuantis audacia summum gloriae culmen anhelare : audi de re hac Chrysostomum loquentem ι Gentium autem idcirco mentionem fecit, ut ea raιio ς opprobri, plenam , ct detestabitem hanc rem esse ostendat. Quin sapientiis mi etiam Aethnicorum studia haeea se ipsis amotiebant: Tiberius, si danda fides Suetonio fuerit, non tant bin ab exoptanda impetij praesectura prudenter abstinuit, sed non nisi diu reluctatus eius molem suseepit, eosque acerbe re- ridarguit, quorum opere ad regimen assii mendum excitabitur: sui prosecto verita- tem ominis euentus Ostendit, nam suis dignitatis veneno corruptis moribus, ipsam postea dignitatem sua prauit te corrupit: verum , teste Tacito, fucata specie hoc ille praestitit, nam quo ardentius imperij lauream ipse concupisceti.it, eo simulatius ab ipsa fugere videbatur: non alia pretiosiori gemma Traia ii diadema Plinius in Panegyri, quam de eo scripsit, illustrauit, quam ii te , qui retulit , Traianua alieno magis arbitrio quam suo, imperij principatum uti cepisse Sed ut ad sacras paginas reuertamur, hae idem ad tI braeos seribens Piu lup vo, cibus illis admonuit, Nec quiJuam samu sui bonarem . sed quι υ :aιαν . Deo Isti quam Aaron. Porrecta enim docente, ipsum mei desiderium , ipsa appetentia hic fugienda desieribitur peream vocem umst: quo autem modo ad Sacerdoxium peruenerit Aaron, e diuinis litteris habemus, ut enim a summo Sacerdotio ambiendo Hebraeorum mentem Deus aperteret, praecepit, ut in arcam duodecim vi gae Cimmittereatur, quarum quaelibet suae tribus incisum nomen exprimereti illa autem cuius semunditate floresceret,eanto ministerio donaretur: hoc autem Aaronicae tantum virgae Dei prouidentia fuit impertitum: Ea turge σιι bus gemmis eruerant geres, quis lys dilatatis in a muratas desνmais sunt: quam clare hie significatur, ad Deum tantum Antistitum electonem re turea dam , nec glias fore hominum partes , v ira illa dignos exhibeant, quam virtutum stores est iu iere, de suae probitatis odore Mundequaque dispergere: hoc enim modo, ut ita d se i n, Deus ipse ad eum eligendum obstringitur, qui ad suam amplifieaodam glo. iam , ululasque tum suae tum
alienae studium tota mente contendat. Ut demum omnia de sacris litteris hae la re attinga Mas , caele Iii. Spiritus ea n sponsam repraesenxans, cuius cantica Sanctis ne resonant, de illis, quorum stud ijs dignitatum apicem fuerat assecutus , sonore con questus ait, Posaer. t me custodem an υineis, vineam meam nos custo inn. fraenum his vocibus, eorum prauis cupiditatibus iniicere ipse co 'tendit, ne sui animi cultum o Mittentes, alien e sal uti in cum- Dbant, sibique ipsis sterilest ei tes, ne rua itatem in aliis non sine aliqu/ praesun ptio ne allaturos cone 'tur: haec semel animo perpendens Diuus Bernardus in illa valide erupit: Ego ισσι bxtur occasiose me ipsam reprehendere steo, quod Osimarum βρ
Emergere meo quidςm ex auimo gemitus isti deberent. nee prae humilitate sede veritate in bas ego lacrym s cogor effluere. Quontum discrimen inter Bernardum & mel ad perfectionis culmen erectus ipse, Vix ego uirtutis limen lalutaui, unius tantum alaeter ij Pxxsul ipse, quo pilisi mi Deoque dediti viri versabantur , tot sentium ego risior, quas prauis meae vitae exemplis meaque palmari negligen-xiarot vitia depascuntur: adeo ille alienus ab optendis diguitatibus, ut oblata juviata repulsa calcauerit, ego autem,licet inopia ito beaeneio Ur: a i , s Octauiis, cuius Saneta memoria est, ad sacras iusulas me alii .irit, diligenter me is r Ospi
cinns insiciari non possum , hae frequenti:sirne prurigiue labor uil. , titulo it o de-ιxrsus,posse me anima tuta, taluti yac re, viresque ili ιν urat: ter exercete, luas mihi
220쪽
Caput Trigesimum sextum. 2. I 3
. ipsi obscuras oculis ingerebant permulti , quietem , qua Romae Praesul fruebar,
amica violentia raptpri: quam vereor ne ex illis unus lim, de quibus Diuus Gr - 1. Pastor. gorius . Sed pleramque hi qui subire magisterium ρηstorale cupiunt, nonnulla quoque ς 9- bona animo yroponunt, ct quamuis hoc elatistuis inιentione appetunt, operaturos se magna pertractant: fitque , υι aliud in imιs sntentio supprimat, a Iιud tractantis animo superficies cogitationis ostendat I atque utinam obiurgatio illa, qua Olim Diuus Ber- serm. 3o in nardus alios percussit, mihi non accommodetur, Mιror audaciam plurimorum,quos si ' videmas de suis vineis nyo colligere u θι fas, σ tribulos , vineis tamen Dominicis ςtiam se ingerere non υeyeri.
SED ut ad rem nostram reuertatur oratio, mirandum san E est, quam eoncorditer omnes morum magistri vires sua S eXerant, ut in nobis huiusmodi cupiditates extinguant, licet pijssimis cogitationibus obarmemur i tertium tentationis genus , quo Christum Dominum in Eremo Demon oppugnauit, Sanctias Cyprianus obseruans, morem Doemonis esse ait, fallaci nobis imagine videndas ab eo exhiberi virtutes, & laudum alienarum praestigijs , oculis nostris imponere ; opinionem , & famam nobis colorat nostris operibus comparatam, di utilitatem,
quam in alios derivare liceret: his tamen omnibus hoc ille solum intendit,scilicet, ut sacris nos induens vestibus, virtutibus pretiosissimis spoliet, & altitudinis specie praecipites nos agat in profundum: fastigia quidem ostendit, & spondet, sed illud paci lcens, Si cadens adoνaηeris me : Solent viris virιutam halom si praestigia se osserra, ct testimoniam religionis conscientia perhibente, eum ab abs dignι honoribus iudicentu acile acquiescust, or tam ρνυνιο quam alieni fascinati iadιcio a recti. time corruunt , esemaque cathedra mentis, bumsfactis ceruicibuι colli star. haec i h & ni
Diuus Cyprianus: Hoc plerumque telo stygius hostis nos petit: hae magicae artes, quibus qualibet
Circe fraudolentior nos Avernus invadit: blanda enim sub honorum specie sexcentis periculis , di molestijs nos implicat, de obvalat et tentam peracalorum is νegenda νίEcclesia, uos potissimum tangit, sic Augustinus: sed de hoe superius satis. Dotes in Antis lite requifieas, molestias, quibus populorum moderato es anguntur , discrimina, quibus obsidentur Diuus Gregorius Nazianaenus animo suo . i per uoluens, totus est, ut ambitiosos verberet ,&castiget ; eos vero, qui oblatos honores non iniucunde suscipiunt, non satis probet, Noa est persesium rarasti membrum , quι lato alacriqae animo se Christi Ecclesia is capaι conssuat ρεtitur.
Ea quoque sententia Diuus Chrysostomus est, qui quadam captos insania illos
arbitratur, qui natiua se libertate fraudantes seruitutem ultro mercantur, & se venales laboribus praestant, molestias tanto numero irruentes aucupantur, di prosalute populorum salutem suam spondent: ad horum medicandam insaniam paretur helleborus: Quis enim futeos vitro se Dbycerefestinaιρνοιιati, labori, dosori, o hom i. in quod maius est perioso tali, in distνactionem pro omnι Ecclesia apud iustum iuricem , ni orte qai nec credit loriciam Dec nec timet, vi abutens ρνι matu Ho Ecclesiastico δε- calariter conaenar eam in sacalarem e quo sensu ni fallor oraculum illud e Caelo lapsum cum Beda Sanctua Hyeronimus explicauit, Mutias bomo plaudet manibas, ps. 17. cum spoponderit pro amicst. Dignitatem tamquam bifrontem contemplabantur viri Sanctissimi Bernardusti Nilus, & in ea sibi simul repraesentabantu honos, ct onus; excellentiam, laudes, opes, titulos, fastum exhibet una, molestias, discrimina, labores, curas altera, ex una tantum parte spectanda se sistit ambitio,eius venustatem contemplatur &amat
di tam concinni vultus lenocinio obcoaeati partem aliam Medusta facie turpiqtem 'spectate recusant: hinc autem incommoda cuneta proueniti ut . Bernardum rursus audie ualli enim non tanta fiducia , or alacritate carrereo: ad honores, esse sim e rest onera