Episcopus opus tripartitum ethicopoliticosacrum non praesulibus modo, sed omnibus in christiana republica populorum moderatoribus, principum consiliarijs, diuini verbi concionatoribus maxime accomodatum. Alexander Sperellus Eugubinus antistes e colle

발행: 1670년

분량: 279페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

224 Pars Prima

nabat, dummodo honorem 'illum a se subduceret: quis hoe non admiretur reeens Simoniae genus , non Diaboli inuentum sed Dei opus, non odio a Conciliis habi- Atum sed plausu exceptum ab Angelis λ quis unquam ad dignitates declinandas , quibus attingendis tanto studio numinum plerique deIudant, ingenium adeo et mauit, ut omnium suarum facultatum dispendio illas non emeret sibi, sed aliis ima pertiret : quam elegans & admirandum in Caesarea aula spectacuIum fuit I Caesaris tamen repetitis artibus, & mandatis vitarius reluctari non valeas , parauit imperanti . Nee silentio mihi praeterire fas est Sanctum Arnulphum, eui numquam cordi fuit se Suessoniensi sedi,ad quam fuerat electus, supponere,quoad usque precibus &Sue. 11. Au adhortationibus Hugonis Episcopi Diensis & Pontificii Legati, ut aiunt, a Latere

gust vi suae authoritatis exerta & exercita , illud ei in Sancta obedientia virtute mandauerit.

Quod prorsus idem est, qnod olim Sanini Sino meo Patrono & Precessori Ioanni Laudensi contigisse narratur: hic enim quo magis senecte viribus immaturus,eo Sanctitatis iuuenta maturior , Eugubinam hanc Praefecturam tunc tantum guber- Bnandam excepit , clam Cardinalis Ioannis Apostolici Legati mandato eam reiectare non licuit. Quin licet moderatoris imperium deficeret, si vel Cleti vel Populi suffragia in aliquo eligendo conuenissent, docente Diuo Thoma, capitali piae uio delinquebat, qui ad eorum studia di vota suae voluntatis ceruicosae duritiem non SVi. invetb instecteret; cum enim eius ministerio videretur Ecclesia indigere, ab eius famulatu

Biς non potest ille se subducete: quod idem etiam omnino esset, si probabiliter arbi- ',''' u retur, nullum sibi parem ad populi Regimen in ea Ecclesia reperiri Vettim si sortε contingeret, non leui obstaculo eum, qui eligitur ad tantam diis, ii, viti. gmtatem , praepediri, breuiter, & egregiE Diuus Thomas modum docet, quo se ubi lay. moderaturus ille sit; docet enim, quod si in potestate sua sit ol staculuin illud remouere, exempli causa, si lεthali crimine reum se haberet, hoc remouere tenetur ; si vero non in potestate sua sit, sed sui moderatoris, verbi gratia , si vinculi Ecclesiae, quae vocantur censurae, obstringatur, vel indignitate legali prematur ad alacra obeunda, quae dicitur irregularitas, tune impedimenta ista remouere tenetur Cipse superior, eui patefacere ipse debet, ut vel impedimento vel praecepto eum.

exoluat, cum simul utraque iungi non possint; quod si huiusinodi fuerit impediis

mentum, quo ne quidem ipsius Archiepiscopi authoritas possit eum absoluere , tunc nullo modo eius praecepto parere tenetur; ad quod referre mihi placet con scientiam, quam de suis inueteratis erroribus, corruptisque moribus aliquis haberet, hic enim animo perpendens, se potius detrimento quam utilitati populo futurum, ad eius regimen obstringi nullo modo potesti qua sententia mihi videtur exeipiendus Diuus Gregorius sic docens, Virtatibus pollens coactas ad regimen υμ

piam νecuniam in fidario ligans de occultatione iudicetur, estsi iste cam regimen aρ' petit, attendat, ne per exemptum b=ni operis Phariseorum more ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat, qui iuxta Hummi magistri vocem Maith. 23. nee usi intrant, nec aljs intrare permiιtunt, ct Cotium.q. Ea pariter in opinione Diuus Isidorus est, quod qui adeo se imbecillem pereipie

ad vitiorum certamina retundenda,ut plerumque interea turpiter delabatur, ea u non dum vites induerit, quibus ad illas superandas possit animam suum erigere ad animarum Regimen nullo pacto secoserat, quoadusque in iis fortiter repellen dis victorem se futurum sperauerit : ad haec confirmanda consonant simul cum fio l. r. devit. lido suo dicendi genere Sanctus Prosper, tum valido sui sermonis tonitru Diuus

'' ς ' Chrysostomus, cuius verba recito : Decςre arbιtror, si te eo sexcents vocenι atque Iib. . de ae ideo cogant, non illas oectare, sed 4nimι rcii de te prius examinare, viresque t fas om- aer exa iaὸ persicrutari,atque ita demum cogentibus cedeνe : ad quae eius exemplum aia

fert , qui ineleuiter quidem Architectoniccs arena aspersus, haud quaquam palatia, id templa archielectari audebit, et eius, qui nulla medicae artis cognitione institutus ad medicamenta populis praestanda numquam accedet.

Ut autein superbi ad sua vitia caliga laxes s emetipsos palpanr, sibique nimium

232쪽

Caput Trigesimumcisnauum. 22s

ΑbIandiuntur, sie qui demisi E & abiecte de se senti lint, Iieet reuera dignissimi sint ,

se indignissimos arbitrantur, idcirco licet electus de sua aptitudine formidaret, forismidine tamen hac suo moderatori patefacta, iuxta superius E Canonum & Theologiae Magistris memorata, et Obedite tenetur, quae tamen tunc solum lotum habent, eum nulla amicorum, & assinium studia , vel aliae humanae artes intercesserint, sed eius tantum instinctu fuerit electus, qui Diuinam nobis aperit voluntatem i Christi

Domini exemplo hoc abundὸ docetur; hie enim a Regia dignitate,quam plaudem lea populi spondebam, celeri se fuga subripuit, led cum caelestis genitoris sufflagio in Monte Thabor gloriae lumine circumfusus, Dei filius suit renunciatus, adeoque princeps totius uniuersitatis, oblatos Regni fasces excepit & alieno vaticinio suam de hoe voluntatim explicauit illis vocibus, Ego autem constitutus suis Rex ab eo fuer

BReuiter hie perpendendum superest, an ad huius dignitatis molem adeo gra

uem tot periculis obsitam, tot vepribus circumleptam, suis humeris perferendam cogi quis possit aut debeat: Pontificia enim authoritate numquam ad hoc extorquendum Oharmare se voluit Sanctus Pontifex Gregorius; quin ne quidem praeceptis uti voluit, ne nauigationem adeo asperam pertaesos, in periculosos hose ee studius conamentis suis committeret, sed inter preces, & vota se continens, amvoluntatem explicabat, alienam non cogebat: Sicat locus regiminis desideνantibus negandus est, trafugientιbus osserendas quapropter eum in tuum Episcopum Florentium Romanae Eccletiae Nubdiaconum Neapolitani elegissent ,& hic ad tantam dignitatem euitandam prae terrore animi fugam arripuisset, Sanctissimus Pontifex,licet tanto muneri parem eum ad illas infulas induendas agnosceret, ab ince- C pto proposito destitit, adeoque ut ad alterius electionem accederent, praecepit, Romamque viros, qui eligendi facultatem haberent, transmitterent. Quin ne quidem commendarit iis studiis aliquem, ut in Antistitem eligeretur, pr sequebatur; tam enim arduum implexumque opus hoc ipse censebat, ut nullo prorsus nexu humani libertatem arbitri; ad hoc obstringendam existimaret; quae tamen prae sua singulari mode stia Gregorius Magnus effecit, non excipienda nobis sunt , veluti nostrorum operum regula, cui nos consormemur et qua propter pIurimi non desuere Sanctissimi Pontifices, qui vim suae authoritatisexeruerunt, ipsisque diris se obarmarunt , ut prae Diuini Iudici I terrore nonnullos cogerent ad Hierarchicum munus adimplendum. Ipsi ijdem fidei Christianae Satores, ut ex eorum canone habetur, a fidelium a communione eos absciderunt, qui se Episcopali Sacerdotio subiicere pertinaciter repugnarem I ipse etiam Athanasius Alexandrinus Antistes, ut Dracontium Episcopum , de quo superius egimus inauguraret, non leuem vim praestitit, quo pari-D i et violentiae telo se adactum coactumque fuisse Diuiis Petrus Damianus ic flatur, Pontificem ea de causa pio clamore redarguens , Tenetis , haec in me proiecta fasse onera non suscepιa, dr, υι iιa loquar, retiacuιam non ingressus fama, sed violenter

expertus.

Sanctus vero Augustinus ad Donatum scribens, ut inter saeros Canones inueni re facile est, quam plurimos ea tempestate fuisse narrat, qui carceribus alijsquo id genus iupplicijs torquebantur, ut oblatas infulas, animi duritie deposita,parati

susciperent, Et rameis tam multi, υι Episcopatum suscipiant tenentur, insiti perducuntur , includansur, custodiunrar , patiuntur tanιa, qaa uolunt, donec eis ad / υο

tantas si scipiendi operis boni: sic ille o terque quaterque Beatam Christi ReIigionem , si ea vere aurea laecula refluerent, quibus non ambientes a dignitatibus , sed dignitates ipsae tepellebantur i quam commendanda fortitudo eorum erat, qui virtute ineluctabili se it Iis fatebantur indignos, &ut sibi Deoque, quem unice deperibant, vacarent, totis

nitebantur viribus, de ipsa sum suae quieti consuebant , ne in Antistites eligerenus tur ἄ

e 1 . sub init. e. displicet

233쪽

ααs Pars Prima,

tur: quam selta ea glas suit , qua studiis. preeibus . monitis, praeeeptis , optimi via Ari urgebantur , cogebanturque ad sacra subsellia implenda l profecto nostra hae arata te optare quidem nobis haec licex, non spe lare, humana nimis pectora vis ambitionis inuasit, & ad dominium exercendum uscordi impetu praecipites rapimur: nobis nimium blandientes ad nostra vitia caligamus, nostris viribus temere innixi nostras cupiditates palpamus, & quadam inani ollantatio oe virtutis ad impares nobis conatus pares nos facimust Non eo tamen nostrae huius aetatis corruptela grassatur, ut illi comparari possit, qua Petrarchae aetas misere contabescebat, adeo ut non absque lacrymis immanem. ambitionem, qua sacras ad sedes tenuis imi viri reptabant, describens diceret, ori, nisi Dexιgo mουβιι m ρς sima , AEd quod olim sonsueaeνant , cst deberent cogi homines, inde p. c. o7, nunc retrahi non fossunt, ct xam praecus sauιι ambitio , υρ non Christianus pudor aemode tia vιdeatur, sed araeor er pertinacia paganoram; postremum etiam addit, pareatur utique Caesari, si ad supremum Saceidotium polsidendum , ut suffragia sibi coemerex, munera opulenti sima disperserit, & Se tum accessurus genitrici dixe-Bxit, se numquam domum suam reuersurum nisi insulatum di sed Christianis viris numquam parc cadum, dum δm auidς discitates expiscantur, easque in lane dein pereunφ.

3. II.

c.venientes

o. x

e. s.

SED ut ad nostra refluat ea lamus, lieet summo Pontifici, ut Diuus Thomas de

Suire Z assirmant, e suae potestatis virtute ad sacrum hoc munus imponendum diras aliaque Ecclesie vin via, quq Censurae vocantur, ultro adhibere , chm omnimoda auoboritate donatus ille a Caelo sit: potest utique ad Ecclesiae vel uniuersalis vel singularis utilitatem eos , quos tantae dignitati pares existimauit , Obliga re , nulla licet necessitas urgeti: nec tantum potest, sed debet, licet ille, qui eligitur, susceptis irretiatur votis, quibus a sacris dignitatibus suscipiendis abduca-Htur: Da huius nodi enim votis seu iuribus curandis, semper Pontificiar voluntatis arbitrium, ut sacri Canones docent, implici th, ut aiunt, intelligitur: nec temere nobis Suin mi Pontificis mens inuadenda est, quamuis enim alij fuerint ad Episcopale ministerium obeundum a aliores, potest utique alios, ut sapienter d icri Sua rea , ex ignoris nobis c ausis sibique tantum notis eligere: Sancti Gregorij sententia roborat haec tantus M gi ici, T. AEc humilitar ante Dei oculos vera est, cum ad refitueodum hoc, quod Otιliteν μιινε ρraecipimur , peνιinax non est, sic Ponti sex : s namque potest Rex aut Caei ir inax mis poenis impositis ad rizllica manera subditos cogere , ut super iis explicauimus, an non hoc idem supremo Christianae Religionis Moderat lari ad eiusdem bonum se decus liceat, cum plenior, & perfectior in eo consi tat a Deo donata eligendi pote itas Q ; antae alitem utilitatis lit, ut identidem hanc ipse authoritatem in eos exerisceat , quos ad genisum Regimen idoneos esse cognouerit, perspicuum fieri potes De tanta operis praeflantia , & ex eorum ingenti penuria , qui numeris omnibus ab Ioluti perfecte velint Episcopali Sacerdotio vacaret qua quidem ratione Sanctus Bernardus ad Pontificem Eugenium scribens , eum ad Ualcntinam sede in implendam quidam postularetur, ad Sanaim hanc violentiam inferendam, Pontificem acriter excitauit; audi Bernardum , Strebus rarit.s preiium faιit, niι in Ecclesiatretrosius υei optabilius booo υtrisque Pastore I Nempe rara asi est illa: proinde sic ubi talis inteνdam reperiatωr cst occasio det vir, cst Uritim ini,cienda fior manus, ct totisvm,m μι ηgesdum , ne qua is , ne qua arie malitia , fructores promotio υβIeat pra-ρe ινιν Hoc eodem monito eundem Pont fleem in opere de consideratione instituit, postquam enim assi masset nusquam eos in Episeopos eligendos , qui vel sua vel aliena opera ad sacras tedes vis .indas irrepselint, subdit itaque non υolenIes neque caserenteι ν hed re ventes etiam coge illos , ct ιὸ elle intrare: sic pariter ad Innocentium Pontificςm scribens , dignum Pontifice opus esse pronunciat, vim eam infe

234쪽

A re , qua ad Saeerdotium suscipiendum Bernardum quendam Portum obstringebat; - hoe tantum in Pontifiee postulari, ne apud Longobardos adscribere illum velit An-ristitem,eum flagitiosissimi omnium sint Sacrorumque hominum,imo Dei ipsius imp ij eontemptores. Sed & Alexander Quartus hoe idem exereuit: eum enim Albertum spectatissimum undequaque virum ad Taruisinas insulas suseipiendas pertinaei & refracta ria vi repugnare aecepisset, anno 1 Christi salute II sy. ad eum scribens, Pontificia,qua pollebat authoritate, ei praecepit, ut Deo voeanti protinus responderet, φ. V neque reum se superbiae faceret, voluntatem suam diuinae voluntati prςponens quapropter si supremi Pontificis arbitrio, ex ea, qua ipse tenetur solertia & earitate populorum utilitati euigilare, sedes allevi Episcopalis offeratur, & ab illa exeipie

da lieita se exeusatione subduxerit, si reiectum honorem suseipiendum postea manin in summis clauerit, tenetur praecipientis Pontificis authoritati parere, dummodo ab eo rite suseipiendo non impediatur, ea sibi tacite suggerens, In υeνM tas Iaxabo rete et Sσω l. is Beantem Deum sequi debet, Diuinaeque sapientiae se committens, per viam, quam O mst illi suus Vicarius Pontifex aperuit, utiliter, & secure proficisci: si secus fecerit, non us et L. tantum caritatis, de iustitiae reus piaculari noxa se polluet, ut pluribus tum hie,thm p.pasti c. o. superius explicauimus, verum etiam debitae erga Summum Pontificem obseruantiar: eontumeliarum Ioco habentur repulsae,quibus Principum beneficia respuuntur, idemque prorsus est munera ab illis impertita nulla de ratione repellere,ac aliquid ab eis postulatum denegare i opprobrio sibi hoc vertent, de minimi se fieri aestimabunt ; sie olim doeuit Seneea Nihil ad rem pertinet, utram dare aliquid Regi nobis. an accipere a Reger in aqao υιram se posiι ν passam ct super, fastidiri acer ιιas es, si1.e.6.

quam non timeri.

Quin ipsa humi Iitatis virtus in superbiae vitium desciseit, eum Episeopale Sacerdotium a supremo Religionis nostrae Hierareha impertitum ceruleos a duritie de- erectast voluntatis pulehritudinem sque denigrat avide nimis dignitates appetere, easque durE respuere: pretio fissima gemmarum, quibas humilitas redimitur, est' voluntaria animi submissione se moderatori committere : quapropter iure merito ad Alexandium ritum PontificemArnolphus LexoviensisAntistes seribens ait, ut

Baronius recitat, Pari culpa tene ar obnoxias, qui vocationem Domini prauenit, Wirecusar oblaιam: Tune esim ante Dei νcalos vera est bamilitas, cum ad respaendum m.1 sp.

hoc, quad υιiliteνsabire pracipitur, pertinax non est; multo autem se turpiori Iabe Ost fili .

foedaret, qui non abs re existimaret, se recusante eligendum postea alium,qui lon- mi. pNI .ge minori virtute ad oblatum munus instructus, longe minus idoneus instruendis populis esset; in re enim maxima mirum quantum ipsa charitas l7dereturi 2 strigi. vi Qua in re magno se illaquearunt errore, mutuaque postulatione se cast arunt qap. Ammonius , di Euagrius Presbyteri: cum enim Euagrius in repellenda Episcopali dignitate obduresceret,ut se adhortantisTheophiliAlexandrini Antistites molestiis mutavis eriperet, aurem sibi rescindens, ad Sacra munera eapessenda ineptum se reddidit ; aeerbe illum ex hoe inuasit Euagrius, eo quod moderatoris voluntate contempta ,

I suam ei posthabuisset; sed eum postea ab eodem Theophilo ipse Euagrius ad Seiadem ab Ammonio reiectam sulcipiendam studiis ardentibus urgeretur, qui rectEolim prudenterque aliorum gesta correpserat, prudentia sua deperdita, eodem errore se maculauit: ut enim ab eodem se dignitatis saerae pondere sub dueeret , linguam sibi reseeauit, de quo asperε fuit postea ab Ammonio obiurgatus: vides . . igitur, quo viri extetoquin pijssimi suae voluntatis impetu obcomati trahantur, de emetu, quo ne insuIati pereant, laborant, in quae vitia resupini labantur λLonge quidem moderatius hac eadem in re se gessit Sanctus Malachiasi hie enim, ut habes a Diuo Bernardo, licet E etlesti internuneio Diuina illi voluntas de saeris Infulis induendis innotesteret, ad illas tamen suseipiendas trahi numquam valuit, nisi ea conditione seeurus, qua sciIlaei sthnica illic superstitione abolita , Diuinoque eultu instituto, suas inde posset ad religiosas, de pauperas aedes reuerti ; quae omnia triennalis temporis spatio ipse perseeit . Haud tamen e viris Sanctitate conspicuis aliqui defuere, qui prae tenuissima, qua se ipsos agnoscebant, aestimatione, de pre ingenti metu, quo ex periculis, quibus

235쪽

22.8 Pars Prima.

saeνae dignitates obsidentur, eorrepti fuerant, sunremi Pontificis praeceptis diu repugnarunt, Iicet postea ad eius nutum voluntatemque se componerent: ex his RDiuus Antoninus fuit, qui cum constanter Florentinam sedem ab Eugenio supremo Ponti fiee sibi impositam detrectaret Pontifex, tum , ut Florentinae Reio ublicae quae erant missis Romam Legatis validissime hoc ab eo postulabat, tum ut viri Sanctissimi lucem ad populorum aspectum, & lalutem efferret , suis primum Epistolis ad thiar m suscipiendam excitauit, tum postea arctis eum praecepcis obstrinxit , di horrendas etiam diras sere in illum intorquens r sic etiam de Sancto Anselmo Episcopo Belluacensi habes i hic enim tum litteris Pontificijs, tum mandatis quibus eum, Pontifice imperante, suus moderator Urgebat, forti sit me reI uctatus, Romam accedens, di Pontificios ad pedes se deuoluens, quam plurimis excusationubus explicatis, ignarum denique se eme nullaque litteratura excultum, & longo flagitiosum praetendit; sed apprime Christi Vicario probatus ab eo excepit, ut vocanti Deo parens, eaque declinaret extrema, quae semper virtuti aduersantur, ad

qui facilis, & promptus Christi iugo collum subiecit . BSanctus Gregorius Agrigentinus, licet Pontifex e ecelesti oraeulo se ad eum illi

Ecclesiae praeserendum accedere profiteretur, indignum se tanto munere exhibens, numquam dignitati suscipiendae acquieuit, sed Pontificijs inde praeceptis accedentibus , ut de re tanta sedulo serioque secum discuteret, aliquam temporia intercapedinem postulans, fugae se dare meditabatur , sed hane prohibentibus exteris,irrita eius studia cecidere. In Diensem Antistitem electus Sanctus Stephanus, e Monachis Carthusianis,ad Epistolas, quibus hoc illi praecipiebatur a Pontifice, vires omnes admouit,ut oblatam praesecturam a se abdicaret illud asserens, haud se votis absolui posse, quibus in moderatoris pote state commi serat se et quam imbecille quam inane hoc erat lsuscepta enim voti vincula potestate maxima Pontifex reseindebat: eius tamen pietatem refregit Pontifex suoque Abbati praecepit, ut eum ad obedientiam cogeret: hoc ubi Sancto Stephano innotuit,e suo asceterio fuga eeler euasit prae dolo re quo cruciabatur, dum lea suae Sanctissimis Rachelis amplexibus auellere .l; sed tae ius cogitatione ab eum quaerentibus deprehensa, licet inuitus inauguratus fuit Antilles: prosecto non ab omni Porsus labe, repugnantia haee suisset immunis, ni Diuioa quadam impellentis numinis virtute derivasset: quapropter huc ea Diui Bernardi verba Sancti Malachiae gesta scribentis reserre licet, Ego υσε sua nec is

Sancto redarguendum nec usurpandum consulo ei, qui Sanctus uansuerit .

Absolute loquendo Episcopales sedes non esse

abdicandas, praesertim si ad ingente Spem

siones abdicanti soluendas quis obstringatur. Cap. XXXIX. D

HV manus animus ad coelestia destinatus in hoc luteo carcere se irretitum

agnoscens ,suam demissionem exosus, simulacris inanibus adhaerens, non plena seu vacua, non vera sed vana, non pretium sed colores insequitur, in naufragio portum , in exilio Regnum molitur, &fascino ambitionis deceptus, venusti iaque imaginibus,quas da magnificam pompam repraesentandam res humanae praese- ferunt, tamquam illius pulchritudinis vestigia, qua caelestia exornantur, in eas amandas toto impetu trahitur, illis adhaeret, ea deperit, ingeniique laborum pretio, & sudorum e ffusione tandem consequitur , vix tamen illarum dulcedinem delibat,ut earum caducitatem, & vanitatem agnoscat, syderum loco cometae ipsi

effulgent, dc ubi molli velut in culcitra quiescere designauerat, Alcyonis instar sedem spinis compositam experitur, tranquillitatis in sinu agendam sibi vitam sp ponderat, sed immanissima procellosaque charybdi se spectat inuolui , cuius vireciprocos inter curarum fluctus misere deturbatus occumbit.

236쪽

Caput Τ rigesimumnonum. 229

. Hine Uliur est, ut plerique, nul Ia prius sirarum virium eonsideratione ha-

obita , nihilque perpendent f ea, quae ad thia induendae Sanctitatem requiruntur, ad illa peruenire toto anι mi conatu contendant, vix autem voti compotes facti sunt, aureis se catenis obstringi infelices agnoscunt, curarum, laborum , molestiarum

iliade inuoluuntur. & eam quam sponte reiecere quietem, solliciti petunt, &eoncupiscunt: quapropter cogitationibus alijs intenti iugum,cui se subiecere , excute- te sibi tentant, pondus quod ultro sibi posuere, conantur depoaere, & quam de- perluerunt dignitatem, cuiusque amplexus frui tam impense exoptarunt , iam saturi , & fasticiosi repellanti quid nam hoc aliud sane est, quam ad errorem delendum, errorem alium adhibere, & ad mali Unius medicinam grauius malum supponere e vituperandum omnino opus , vel non commendandum, vel periculosum

est, nulla sine pΡsa 1 infulas Episcopales induere, ut superius explicauimus, sed indutas exuere impositasque deponere, maius aliud malum est, vitiuaeque primo

deterius.

B Quod inter EpT opum de Ecclesiam initur coniugium , prius ad caeli, quam ad

terrae aspectum statui docet Sanctus Pontifex Telesphorus, qui etiam subdit, Diuino tantum spiritui veluti pronubo electionem tribuendam, adeoque, qui libelli repudio transmisso eam dimittit, diuinae sapientiae iniuriosus euadit. Quo autem sanctius coniugium est, & perfectus Sacramentum, quo Antistes simul & Ecclesia clesponsantur, eo etiam illustrior obseruantia requiritur, qua ineundum est: tale inter ipsos coniugium agitur, ut in Enciclica Epistola ad Galliarum Episcopos transmissa, & Canonibus sacris immixta Sanctus Pontifex Ca- oti m. Iixtus asciat, dimitti ab Antistite suam non posse Ecclesiam, Quia D sa Oxorque eius dicitaν Eccis . arctoque adeo de amabili vinculo sponsos obstringi, ut sicut

de eorporeo coniugio ait Deus, Erunt duo in carne υua, sic ad Florentium Pup- ιέ.

planum Sanctus Cyprianus scribens dixerit, Scoe deber Episcopum in Ecclesia es,or tapidita

Ecclesiam in Discuo : necessario hinc habetur , nuptias hasce,si earum vis conside- qu retur, ab omni prorsus esse diuisione alienas, & Antistitem ad fidem se e sponse 'seruandam eonstanti lege icneri, nec unquam sine palmari eius ignominia diuortium ab ea meditandum i se alloquentem unusquisque Episcopus credat Aposto- Ium , Alligatus es υκονι, noti q reresistionem: ad hoc ostendendum sacer Annulus Episicopo in tonsecratione inseritur, grauibus illis adiectis vocibus, Accipe An- GL R natum fidei scilicea fgnaculum, quatenus Jonsam Dei Sanctam videlices Ecclesiam intemeν.uastae iLibate custidias: arctius hoc annulo animus quam corpus obstrin. gitur: quam egregie eplesti oraculo de his admonemur, cum precipiens Isai et Drus,& acerbE maximum Sacerdotem 'obnam corripiens, mirandis illis eum vocibus descrip fit, Vade ingredere ad eum, quι habitat in tabernaculo ad Soba ιω Prosium in x an ιempti, ubi Sanctus Hyeronimus ait, a leptuaginta Interpretibus Io eo raber,aeuti hhi' legi Pastophorio hoc est in thalamo : hic etiam adurriendum est, Pastophoriso Gaeeoidiomate idem prorsus sonare ac thalamum naptialem, ut ostenderet maximum Sacerdotem , & Episcopum verum esse suae Ecclesiae sponsum: quapropter cum non- Dnullis offensionibus irritatus Ananiensis Ecclesiae Regi mea Pcitus deposuisset,Hie. . rosolymam prosectus,ut ibi totus Deo caelestibusque contemplandis vacaret,sanctus ei Magnus E suis praedecessoribus unus, urbisque patronus spectandum se dedit, di imperauit, ut ad suae sponsae amplexus reuerteretur, illud pronuncians. αuad Deus coniunxis, homo non festarem. quid ni ergo, quod de huin ano connubio dixit Sanctus Augustinus, spiritali huic aptare pominus e Sicat coniugiam a Deo , tr. ia D. ta diuortiam a Diabolost: haec illi O .

Hinc autem discrimen egregium innotescit, quod inter Episcopales sedes & regalia solia intercedit, nam commendatissimi omnibus illi habiti sunt, qui teg: astrabeas generose sibi exuerunt: cum Dictaturae fasces administrauit Sylla,omnium calamis, omnium linguis mordacissimi, ut tyrannus seuerissimus impetitus: cum eos sponte deposuit, omnium inuidiam prossigauit, scommatum, & Pr iptorum aculeos eneruauit, ipsasque Satyras in plausus, &encomta ad sui honorem conuerti ἔ tune ab omnibus eo dignus honore ereditus est, cum se ipse eo credit indignum , di scelera omnia, quibus suum nomen iacestauit, hoc unum opus illustri

arce

237쪽

ago Pars prima.

arte deleuit: imperium eontempsere Aurelius,& Pertinax Caesares, Se ex hoe eonis temptu , ipso maiores imperio suum deeus amplifiearunt: Principes enim inter de APrincipatum connubium illud non intereedit,quoEpiseopus,&Ecclesia obstringuntur I N unctum mundo remittit, qui principatu se abdicat, at qui Episcopali dignitate se exuit , ferε dixerim in suis ovibus desierit Deum t eae teste sibi diadema moIitur qui terrenum amittit, sed qui thiaram a Pontifice impositam deponit, eoronam illam deperdet, quam aeternis radiantem sulgoribus illi parat aeternitas; simul eum Regia chlamyde lenocinia, fastus, superbia, pompa, s culi illecebrae abdicantur, sed Epistopale Pallium deserere aliud non est, quam labores, curasque sepone is re, suoque soIum otio exoptato gentium salutem negligere est, terramque coelo praeponere. Quot perieulis obiectatur, ait Sanctus Cyprianus, qui saeras praesectatas deponit, quae Diuinitatem ipsam redolent: miserrimus hoc testetur Esau, qui eum primogeniti sortem , quae tunc temporis cum Sacerdotio coniungebatur,germano. suo relinqueret, ipsius caeli iura imprudentissime obcaecatus reliquit, per o, ατ ι.Iosam sit in diuinis rebus, ut quis cerit taresos, o praestate, Seriριώνa sancta δε T. q. pia curaricum in Genesi Enu primatus suos inde perdiderit, nec recipere id psmodum ρι-

iamr , qaadsemel cessit: sic penes saeros Canones habes a Diuo Cypriano. Cum seuere quidem sed aequissime in Cturem Borgiam vitio diuina se intulit, quis non animaduertit in eum indignatum numen prscipue egerbuisse, eo quod Pampelonensi Ecclesia deposita, stcularibus iterum se rebus immiscuerit, illud sapientia diuina disposuit, ut eius squallidum erueniumque cadauere in Eeelesia omnibus spectandum daretur , quam ipse ambitione ob coecatus deposuerati

f. I.

SE D hie diluam ueeesse est ea, quae splendido eIoquentiae apparatu Beatus P

trus Damianus ad Alexandrum Secundum Pontificem, & ad Hildebrandum CCardinaIem scribens legenda posteritati reliquit a eum enim d ignitate Episcopali deposita suum tueri opus vellet vir Samstissimus , formidandum it Iud seripsit, nempe illorum plerosque,qui Regimen animarum sibi impositum ad mortem usquiperferunt, a piorum sede reiectos , cruciatibus urgeri sempiternis; eos vero qui sancta cogitatione excitati se eodem abdicant, probabiliter in optima spe salutis

l. ν .rvi esse: Dico quod sentio, . a te ιq.e Pontimat.1 iura oon deserunt, ct de Disspis hisnaquotquot autem Iegimus recta intestione Gmupse, certa sipes est, eos de aterna cum Christo socioιate gauderer eius verba audisti.

Quis ad haee lane non inhorrescat ρ sed tanti magistri verba introspieienda penitissime sunt, ut eius mens perspicue deprehendatur: primo enim ipse docet, maximis solum de causis ad sacras dignitates exuendas accedendum: Neqse hae dici- ιι, υιρ αν deseri Episcvatum liceat, nisi υidelicet id sieri necessitas magna compellis G hinc suam opinionem multis roborans in eadem, & praecedente Epistola , -- ad Nieolaum Pontificem eundemque Cardinalem Hildebrandum triginta trium L Episcoporum affert exemplaὴ borum quatuor praua corporis valetudine coacti se a suscepto sacrae dignitatis onere subduxerunt, coeteri vero alii, quibus se ipsum adscribit, singulari quodam pietatis motu, Dei qtie voeantis instinctu id esse eerunt , ut aristiori quodam vitae genere, inter solitudinum nemorumque supplieia Deo soli vacarent: horum tamen plerique inviti, & reluctantes illa onera no tantum susceperunt, sed etiam perferebant, adeoque iure quidem merito leuandi illis erant, cum repugnantes, & moestas victimas respuat Deus: Hilarem enim datorem diιigit Deast quapropter Eugenium Ponti fieem enixε Diuus Bernardus postulauit, ut quendam e suis Monacis, sua aut horitate imposito sedis Episeopali

4; a. i,g. onere Iiberaret, At o um iu itum tenere ad quod inuitas nactas est, dώνam pro illo, Invictaasam nemini est: quod etiam ut fortius euineat, Diui Ambrosij sententiam an fert se alloquentis: Nemε, v ait B. Ambrosas, inuitus bene eis, etiamsi bonam ess

Hinc

238쪽

Caput Trigesimumnonum. 23 I

lline Episeoporum xligister Diuus Petrus Episcopos suos admonuit, ut tristi. tia omni abdicata,hilares, & gestientes se animarum regimini tractando committerem : Ppo, identes non coacte sed θηπIaneὸ: si vero secus euenerit , Simonis instar Cyrenei illatam Crucem sumino eum angore perserentes non praemio dignabuntur, iuxta illud Apostoli , Si volens hoc ago , mercedem habeo : si autem 1nuitus, dispensilio mihi credita est. Praeterea ea in aetate Beatus Petrus Damianus , & alii , quos eκ ipso retulimus, versabantur , quae per summam licentiam bellis grassantibus, militibus inseruite cogebantur infelices Antistites , eaque illis enutriendis administrare , quae lubuc-niendis pauperibus erogare exoptabant: compertum hoc habebis , si memoratas Epistolas perlegetis: caeterum, ipso mei Beato Damiano prohibente, Sanctus Ro-dulphus Eugubinus Antistes Epitcopales numquam insulas deponere potuit , licet eremo se tradens studere solius Dei obsequio vellet, & nullo virtutum progressu cum populis sibi subiectis agere videretur: ut igitur negotijs omnibus omissis, se B totum in re tu in diuinarum meditatione collocaret, Episcopale onus conatu ingen ii contendit excuteret abunde haec a Petro Damiano referuntur in Epistola, quam de pijssimis Samai Rodulphi moribus, sanctissimoque eius ad coelestem Beatitatem transitu ad Alexandrum Secundum inscripsit, hic etiam addens, Ideoque me Vim ingerente coactus , Ecclesiam quam dimiserat voto, retinebat efficio, in eremo tamen perseuerantias habitabat. Si ergo ex ingenti tantum necessitate a Diuo Petro Damiano docemur, sacras dignitates deponi posse, quis nam adeo coecutiat, ut eius authoritate, & suffragio utatur ad probandum diuortium, quo ab Ecclesia sua se subtrahat, vel ut patriae commodis fruatur, vel ut inter Romanas delicias otieturi' quae to etiam g aut Ora sunt, si dereli ista sponsa dotem sibi eius assumat & expendat, tam ingemi pensio ne eam onerans, ut vix suo statui congrua successor possideat pauperumque necesse stati subueniat: prosecto nescio qui conscientiae suae contulere hic possit, ciuia for-Ctnidandum illud a Pastorum Principe sibi intonuerit, Redde rationem υιlticatio

nis tua .

Illustris simul, d/ pius aetatis huius striptor, quo cum triginta ab hinc annis peram jcε fui versi ius, in huiusmodi Praesules acute vlum intorquet, eisque verba illa,quibus Ezechiellis ore Deus minatur, adscribit, D, Pastoribαι Isael, sti pascebaut semetipsos , nonne greges β pistoribas pasiuntur, lac comedebatis , or lanis ve

gulis autem horum subdit aptari cbiurgationem illam , qua olim Deus apud L, chariam increpabat, O Pastoν, ct idoιum derelinquens grerem , dum o aes suas derelinquentes , Ecclesiae censibus se ipsos saturant: in Christino peccare istos quis inficietur, dum gregem eius obliti se patrimonio eius ingurg tant ρ in Ecclesia miseam p rticularem , quae largis redditibus expers, cum Praesulem scientia, meritis ,

8c aut horitate spectabilem sortiri nequaquam possit, vulgari imperitoque viro desponsali cogitur; in populum, quem vir regendum suscipit, non ea qua par Ui est virtute spectabilis , nec ad ea idoneus , quae eum decent vel ad alios tinstruendus , vcl ad aliorum violentiam retua de adam , in eos qui Eees etiamllam proprijs facultatibus ditauerunt, cum in longe diuersum finem expendantur, quem ipsi designauerint, & sicut si adhuc viverent, ingentes hae de re querelas effunderent, sic perenni imprecatione ad Diuinum Tribunal eos aduocant ue in oris thodoxam Ecclesiam ex ingenti,quo deformatur scandalo, & pernicioso, quod lithurgis alijs praebetur, exemplo, & occasione, qua fidei hostes, haeresique infecti ad blaterandum urgentur; in antiquos Episcopus hi peccant, quorum exempla I sesque pessundant, contra Canones, qui statuerunt,tenuissimas tantum pensiones, di tertiam tantum reddituum partem attingentes, nec sine iustis rationibus imponendas . contra Lateranense Concilium, quo iubetur, ad congruos sumptus faciendos necessaria illis impertienda, qui in Ecclesia aliqua gubernanda adlaborant, &contra Tridentinam Synodum, cuius lex sanistissima est, ut saltem mille aurei cuilibet Antistiti adscribantur, contra Apostoli doctrinam admonentis illis Ecclesiae redditus dandos, qui ei colendae instrueΠdaeque desudant , stat in Sacνario operan

Cone Trid. sellia dere. forin. c. I. p. Chor. 9.

239쪽

232 Pars Prima.

ιον, qua de Sacrario sani edaust, ct qua altari deseratuat, cum alta νi participan , & tandem contra omnium Magistrorum suffragium, quibuε fides Catholica eruditur; hi enim omnes contordi ore ad eos damnandos seruntur, qui in aliqua E elesia administranda tuam praestantes operam illa se abdicant, si tantum in eius regimine suae utilitati, non gloriae Diuinae, populorumque saluti studuerint; ex omnibus verba Sancti Gregorij reserre mihi liceat ad hane rem egregia, & apti iasima, & quae,si ea quis par est animi praesentia perpendantur, non tenuem religio-

.. nem inijcere Meditantibus possint: Pensate fratres, quantis damnarionis fit, sine la- Euine. ' bore percipere me edem laboris, quεnti cνιωιni3 peccatoram metia accipere, o nihil

contra peccatum pradicando dicere.

Meo de fonte hic nil habes lector, ea tantum tibi aperui, quae pijssimus scriptor explicauit ; quin aliqua, in quae ille ardenter inuehitur, data operi omisi , ne que stionis huius arbitrium penes mesiit addere illud etiam lieeat, quod cum Card natis Bellarminus Paulo Quinto Pontifici, qui eius operam Romana in Aula sibi praesentem requirebat, obediturus Capuanas infulas exuerit, pricipienti Pontifi-Bci, ut succetari Antistiti mille aureos in annuos redditus iuxta Concilii formam adscriberet, coetera octo millia aureorum ad Purpurae dignitatem & decus fulciendum pensionis titulo sibi reseruans, inuicta voce respondit, nefas omnino esse , spon iam retenta dote dimittere, praeterquam quod succetati suo res familiaris adeo elaudebatur , ut ad inopum subsidium, egenorumque opem non posset liberalis accurrere taliaque tam magnus Romani Senatus Princeps asserens, liberam

Eeclesiam in Pontificis potestate dimisit, Romana tota aula approbante, de Plau

minc

Tria reijciuntur Argumenta , quibus Episscopales sedes dimittere non licet.

Cap. XXXX.

NO N desuece longε deuolutIs laeulis E numero Antistitum nonnulli, qui triabus praesertim rationibus innixi diuortium ab Ecelesiis approbauerint: eae autem sunt, vel ut placide quieti suae τiuerent vel ut a laboribus, & curis, quibus populorum regimen obsidetur, se absoluerene, vel metu deperdendae salutis ex innumeris periculis, quibus populorum moderatores obruuntur, vel e rigida ratio ne, quae de illis reddenda Deo est. Licet autem ex his, quae in superiori eapite attulimus, harum rationum imbecillitas , & nequitia coniici satis possit; qui a tamen contingere potest, ut praesenti hac vel futura nepotum aetate huiusmodi vota tegerminent, accommodatissimum duxi ad Sanctuarij siclum eas expendere, ut nisi aequi ponderis iuerint, velu.ti deprauatae, Se adulterinae respuantur . . DSed iam a prima sermonem aggrediamur; e tam uberi scriptorum copia ne v nusquidem magni nominis fuerit, qui Ece esiae repudium probauerit ex ista ratione , ut nempe quieti otioque suo Antistes indulgeat . ut sibi tantum vivat, illaque tranquillitate, quam nescius amisit, iterum perfruatur: quin concorditer hoc ab omnibus reprobatur tanquam Diumae, di humanae rationi difforme. Hae vel simili de causa Ecclesiae onus deponere, considerati viri non est, ut Innocentius Tertius in sua decretali docuit, cum huiusmodi postulatio videatur πεπes 4screta, qui etiam subdit, postulationem hane constantissime a Summo Pontifice reiectandam; quis enim non videat, haec e coeco sui amore prouenire, qui quo magis torus sibi vacat, eo magis aliis inseruite fastidite quis non videat, se hac via illis Occurrere periculis, & viiijs, quibus otium largissime abundat: sic certe idem Pontifex monuit, de una cum eo saeri Canonum Magistri. Hine ςst, ut si aliquis vel importunitatis vi, vel stiidijs suis , & alienis artibus dignitatis deponendae facultatem obtineat, ab omni prorsus peccato non vaceti qui. enim

240쪽

Caput Quadragesimum. 233

ep. 81.

Aenim ea dispensatione , quam non iustam esse nouerit, utituri:,uxta Doctotis Ange' p. . q. s. lici Dominam, peccat, nec iusta unquam haec esse valet, nisi causa pariter iusta fuerit; licet enim Princeps non subiiciatur legibus, ut ab eis cogatur, subi jc Hur Niis eis tamen, ut ab iisdem dirigatur: omnes fere Canonum scriptores in hac sententia se- d regul. n.

rendi conueniunt , ut Nauarrus & Parisius testantur: sed de hoe postea uberius de 3β P hi

7 benest. s. Magnum equidem Diuus Bernardus terrorem illis incutiebat, qui se animarum s. regimini ferendo supponere anhelabant ; pericula, naufragia, procellas, syrtes, quae undique illis moliuntur insidias, obiectabat, sed post susceptum iam onus vi ores suas inuicte exerere adhortabatur, navique iam suae gubernationi conlinii se, vela explicare , tractare remos, se vento hilariter darei magna quidem se cupiditate teneri patriam & dignitatem relinquendi, ut Hierololymam peregrinaretur,

ubique per annum se Deo voveret, significauit& sanctus Abbas Ioannes Carno - tensis: quid hoc splendidius, quid sanctius , quid magis accommodatum poterat Bunquam exponi quis Diuini Spiritus vi ad tam excelsa eum excitari non crederet, quis laudibus tam pia vota non excepisset sed Diuino lumine informatus Bernardus sub ea luce agnouit latere Serpentem , & Doemonis esse insidias, qui Dei speciem praeserebat: ab synthio amariores succos esse, qui caelestem ambrosiam redo- Iebant,nec lucis esse administrum,sed adscititia, & mendaci luce Draconem stygium

coruscare, Falsum mel cum υer elle permisseus, dum promittit dubia pro certis im mittit, etiam υera pro fa s,non ut conferat quo frustra speras, sed υt auferat r*od fructuose tenes: in promptu ratio est, cuius vi conatur Dcemon, ut pios probatoq; Antistites ab Ecclesiae regimine avertat eo titulo,ut molest ijs & angoribus Omni-hus absoluti rerum Diuinarum meditationi Dei que amori se totos postea committant: ingentem vult utilitatem eripere, quam tum exemplo tum eloquio E Saactis Presultuus in populos videteri uari; pro comperto enim ei est, quod Episcopali sede deposita pluribus illos artibus obsidebit, & fraudibus irretiet, quibus a rebus CDiuinis eos amouebit, curas, molestias, tentationum aculeos ingeret, aliaqueo huiusmodi , quae otium , & socordia foecundissima sobole parit. his peractis an non Canis instar Aesopici erit, quem umbra ipso corpore maior elusit Θ attem e sunt

haec perpendenda, utpote maὀni momenti, & totius sere dixerim fulcimentia

saluti . Nee imbeeillior alia ratio est, quam huic Diuus Bernardus annectit, regimen nempe animarum deponere, ut sibi tantum quis vivat, Caritatem Christiana παι

euertere, exemplaque Apostolicae Sanctitatis profligarer do eius verba, Denique si ''

ιοιι Mιhι vivere Christus est , o mo i lucrum: Vbi erat quod iterum dicit Apostolui, nemosbi moriettiν ρ o nou quod mihi utile est ined quod multis, o qui uiuit u a iamstbi υiuat, sed ei qui pro om but mortuus e g. Id 'ipsi: Vivus seruar fias, qui vividimus, litem dirimere noluit, an salutarius esset Episcopalem dignitatem oblatam suscipere, an rei j cere, Abbati Samai DTheodorici per Epistolam respondens ut dignitatem hic deponeret vehementer agebat intrepide constanterque ad incepta in viam calcandam eum excitauit, breuiter quidem ipse, sed grauiter sic allocutus , Tene itaque meo consitio quad ιenes, mane in quo ei, o pu e prodesse quibus praei, quia vae q.idem tibι se praes , ct nota proris ined υae grauius, si quia praeesse, metuis, prodes refugis . Simili etiam modo Canonicum Regularem ingenua piaque libertate commone- secat: hic enim pareciae mole deposita, solitudini suae iterum se committens, Sancti itimum virum iteratis epistolis exorauit, ut vivendi normam sibi adstrueret, duamores tuos ad formam sanctitatis componeret: ea huic ille respondit, quae si bene perpendantur, huiusmodi roboris, de momenti sunt, ut quo leuinque suae quietis cupidos sectatores ab liis desiderijs amoliere lassiciam: primo autem eum admonet facultatem, quam ab Epascopo obtinuit, ut pareciae regimine se spoliaret, nor fuisse laevitatem sed violentiam, non facile impetratam sed vi extortam e nimia importunitate, qua Antistitem lacessiverat: non ergo facultatis nomine appellan dum , Bene ocentiam quidem quaesisti , Ied quomodo nou licesui , ac per hoc non aece-- 7

citur.

SEARCH

MENU NAVIGATION