장음표시 사용
141쪽
VENIENS ad nos Μonaehus quidam ex radite vestra, ut asserebat, sua nobis relatio.
ne indicavit , quod vestra sublimitas nos gravi simὸ arguebar de Ioanne de Oxenesord , Cleri eodi fideli Domini nostri Regis, in Decanatum Sa-resberiensem admissis, quem quidem communi voto & unanimi assensu capituli nostri eanoni electum suscepimus , & sem sim Deum & juxta consuetudinem Melesiae confirmavimus, attendentes ex hoe ipso majorem ine alae dilectionis fidimitatem inter Dominum Papam dc Dominum nostrum Regem proventuram . Vestrae nihilominus commoditati prospicientes , ut exinde ad gratiam Domini nostri Regis promerendum Deilior sanctitati vestrae pateret accessus , non mialis quidem de vestia , quam de Eccles a Saresberiensi , parereformanda, dc libertate conservanda diligentes di sollieiti . . ia vero praefatus Monachus inauditam suspensionis sententiam, tam ab omni Sacerdotali, quam Episcopali ossicio in nos proposuit, ne
tanto gravamine innocentes opprimeremur, absen
tes, non citati, indesensi, non consessi , neque convicti , ad sedem appellavimus Apostolieam . Et sicut tune verbo , ita nune stripto in vestra Praesentia appellamus , tam personas quam totam Helesiam nostram protectioni Beati Petti Ze m. mini Papae submittentes. Noverit Sanctitas vestra non modica nos admiratione moveri , meterosque hujus rei auditores, tam subito motu, tam sev ro judieio, non dim praecipiti voluntate, Patrem in filium irruisse innocentem , immeritum, non contumacem, non venio, non laeunta, sed nee semel eitatum, ut praedictum est, absentem, indefensum, non eonsessum , non convictum eo, idemnasse, ut vestram prudentiam praeteriisse videatur illud Gruorii : saepὸ is solvendia ae Mandus ditia suae toluntatis motus , non autem causarum
merita sequitur Pastor, Apis ipsa Dianae atque ρμvendi potestate se privat , qui hane pro sua et iumte , non pro subditorum moribus exercet , qui erga quemlibet moximum odis vel gralis movetis. Consi. derandum erat , quod subjectos magno moderami.
ne pastores solvere debeant vel ligare . Dignumerat memoria illud Augustinἱ : Coepisti Mωνι δε
trem tuum tanqu- publicanum, Ilas eum ιn terra,' sed ui jum alliges , vide. Nam injusta vineula di, rumpunt justitiam . Settis quia qui dieit justum injustum , aut qui injustum justum , abominabilis utique est . Avertat Dominus 1 Patre meo & m. mino, ne quid sibi de Phariseorum assumat super,eilio, ut vel damnet innocentem, vel solvere noxium arbitretur. Legit sinetitas vestra de leprosis praeceptum essὸ , ut se ostendant Saeerdotibus: dc si lepram habuerint, tune 1 Sacerdote mundi fiant. prius habenda erat notitia delictorum , audienda varietas peccatorum, exinde ligandum aut solvendum . Nemo enim , ut ait Gregorius , praeprope
Q vel praepostere, scit e9 non common;ius neque eonvicts, est judicandus, dieente Statb Papa et
Incerta nemo unquam Pontificum jud care praesumat . Et quamvis vera sint, non tamen credenda sunt .
nisi quae certis indiciis comprobantur , nisi quae manifestε convincuntur, nisi quae judiciario ord, ne publieantur. Denique, Pater venerande , ne factam appellationem prosequi compellamur , qua postiamus de debemus humilitate Sanctitati vestrae devotius supplicamus , ut nostri gratia , paterna moti miseratione , sententiae rigorem in nos , dc in Ioannem meanum Saresberiensem , dc Eceldisiam saetae miserieorditer reIaxetis: dc quae in nobis corrigenda videritis pro Ioeo dc tempore , juxta statuta Patrum, dc sormam Canonum cum deinbita veneratione corrigatis.
Inter haec, venerande Pater, unum est , quo admodum movemur , nec vos minus tangere do bet: quod vobis, tantae authoritatis viro , in tae maturitatis persona, tanto Patre ae pastore , tantae facilitatis processerit verbum , ut Dominum dc Papam nostrum , sive alium nobis Praelatum abjuraremus vel abnegaremus. Αbfit ut nos adeo derelinquat Dominus de eonfundat . Deum test mur de veritatem, quae Deus est, quia nec ex ore nostro processit hoe verbum , nee ex corde pro
postum , nec quidquim 1 nobis actum est , vel etiam exactum , quod adversus Eeelasiam Dei sum rit , vel quod Dominum Papam vel Praelatos nostros in aliquo debuerit ossendere. Unde testes invocamus tacestrensem , de Exoniensem , dc Lincolniensem Episeopos, qui in omnibus, quae diximus de fruimus , interfuerunt , ubi Dei gratia remissa est nobis de Melesiae nostiae Regia indignatio . valeat dc vigeat chara nobis vestra
AD nos usque pervenit diseretionem vestram
in Episrupum nostrum gravaminis non mo diei dedisse sententiam , de graviorem in Decanum nostrum vos daturos proposuisse . Quoniam
ergo Praelatorum nostrorum gravamen nostrum re
putamus, statim hoe audito ad Sedem Romanam appellavimus, dc in vestra praesentia appellamus , protectioni Beati Petri de Domini Papae nos dc Emelesiam nostram submittentes . valeat de vigeat
VENERABILEM fratrem nostrum DomInum
Sares riensem Episcopum vestrae , Domisne , sublimitati dignῆ duximus eommendandum . Quem vobis utique fidelem novimus , dc charitate non ficta vestros per omnia desiderare sueces.sus , indubitanter agnovimus. Undὸ Majestati Regiae
142쪽
Regἰae honori proeul dubio eedes & gloriae, ut in
ipsum elementer respiciatis , dc Regiae pietatis oculos in ipsum attentius habeatis . Fidelem quippe Cleri eum vestrum transimittet ad vos , ut quam pie Dominus Cantuatientis sit circa ipsum sollieitus ,& verbis mus de scriptis, quae prae manibus haberi agnoscatis. Ο vis si quidem suspensionis ad praesens sustinet , & iam citatus, juste sive injusth, excommunicationis sententiam , ut ex scriptis perpendimus, & retro actis manifeste eonii ei mus, nisi per vos in proximo non evadet. Qi iam si eontigerit in ipsum dari. erit utique sibi dedecori, dc omnibus Regni vestri personis concussioni pariter &. timori. Quem si vestra Ben;gii; tas evocaret ad se, iter a celeraret ad vos, ct imminens hoe periculum ope vestra serius, juvante Domino, optime declinaret. Unde cum petente laetimus, eum supplicante supplicamus, quatenus suspiranti in hoc fideli vestro accessum ad vos ad praesens, si placet, concedatis, di ipsum eo natus eius, qui vobis advers tur in om nibus , de appellationibus δc modis aliis, quos re velabit Dominus , usque ad Legatorum vestrorum adventum elidere permittatis. Hoe siquidem vobis honori , securitati nobis omnibus suturum eredimus , qui vices nostras in protectionem vestiam fratri nostro fidelissimo committere sal .e poterimus, ut amoveat abundans cautela, si quid in Regnum vestium ma .e machinari voluerit potestas, quod absit, indiscreta. Valere vos optamus in Domino.
CCEPTIS litteris amieissimi mei R
Atelli . Diaconi, Dominum Cantuariensem, quod ac ante sepilis seceram . super consolatione vestra instantius sollieitavi. Et sicut ante i , quan do Magister G praesens adsuit, omnem Ope
ram dedi di diligentiam, ut satisfieret petitioni vestrae . Sed qualis primo inventus est, talis perseve rat adhue. Non quidem, ut conseientia teste loquar coram Deo, in proposito constans odio vestri,s d ne dentur eornua Neeatori , de ne Leto isto inobedientium temeritas invalescat. Nam si ad ebdidientiam redieritis, non dubito , quin eum illico inveniatis elem estissimum Patrem. Nititur autem in facto isto Et consilio amicorum, quos habet in Ecclesia Romana , dc sapientum Ecclesiae Gallica.nae , qui vexationem ejus ita acerbe serunt ut suam. Nec est aliquis eorum . qui consulat, ut sententiam revocet, dum inobediens exstiteritis , dc excelIum vestrum sub appellationis praetextu velitis excusare . Recepit enim Appellatorias vestras, Ecalias nomine Episcoporum, etsi neutram receperit appellationem, ut ex responsione ejus omnibus palam est . Vos autem, ut ait, nec recessistis adhue, nec ei unquam super appellationum renunciatione scripsistis, cum tamen hoc patentibus litteris opor ieit fieri, si ab eo misericordiam exspectatis. Λrpellatorias vero vestras Domino Papae misit . Et
utinam verum esset, quod in suis Episeopi testificati sunt de in noeentia dc justitia Domini Regis ,
qui , ut a junt, dulae putat obsequium , quoties me netur ut eorrigat , si Did forte deliquit ιn Deum . Gbris. Lum opera Tom. X.
Si tanta est benignitas Hira , quare non e niunt eum, ut Melesiae Dei pareat di sibi λ Si non est, quare patentibus litteris testificati sunt inani mas suas Haec praetendit Archi Episcopus: dc si
reluctantibus Ac patenter sitientibus singuinem ejux contra Ecclesiam dc teipsum acquiescere non decrevit . Caeterum si vos subtraxeritis coetui pers cutorum , dc redietitis per exhibitionem obedientiae, pronior erit ad veniam de omnem misericordiam exercendam, quam vos ad preces . Et haec
quidem, seut ipse videtis , fieri expedit di immo necesse est. Scitis enim quid Dominus Papa rescripserit statri vestro Episcopo Constantiensi r quid etiam solatii a Sede Apostolica vobis retulerit D
canus vester. Nam conatus ejus dc processus nota
latet Archi , Episeopum , qui nuper per Nuncios
suos recepit consolationem Apostolicam eum multarum laseiculis litterarum. Praefatus quoque mea.
nus, si dignum ducit, meminisse potest pactionumqυas iniit , dc cautionum quas praestitit Domino Papae. Et si ab injuriis Arelit - Episcopi sui dc D
mini postea aliquantulum temperasset, sortasse sibi ipsi utilius prospexiiset in posterum. Ex eo tamen ipso, unde praejudicatum videtur Archi. Episcopo, praeter intentionem gerentium prospectum est et :dc patet ex absolutione excommunicatorum ejus , qu1m periculose eis antea communicatum sit. De hae tamen absolutione, dc aliis caumam hane coni ingentibus, necessitate mandati ad silentium eoarctamur usque in diem certum, quo constet an Dinminus Papa pactionibus, quas admistin ea usta Ee. etesiae, instructus sit , an illusus . Interim nihil aliuA consulere possum , quam quod lex Divina praescribit, quod Deo potius oportet obedire, qui rhominibus. Nec unquam acceptantur victimae obe.
diem iam subtrahentis. Nee salubriter incedit, qui debito omeli sui praeponit voluntatem mundanae Potestatis. Haec vobis loquor tanquam Patri dc Domino coram Deo, quem testem invoco in animam meam in districto examine, quia si salubrioris comsilii mihi pateret via , illam vobis devotione protinptissima aperirem. Et si videritis in quo vobis valeam ossieiosus esse, seeute praecipite ex animo pro viri bus paritum. Credo vos recepisse litteras , quas misit Domino Constantiensi, dc amicissimo meo Ar-ehi. Diacono , ut ad praesens pluta scribere non
Thomas Cantuariensis Arelit - Episcopus Gilberto Londoniensi
Mi RANDUM de vehementer stupendum ,
virum prudentem, sacris litteris eruditum. praelertim Religionem habitu praeterentem, adeo manifeste, ne dicam irreverenter , & timore Dei postposito , aversari veritatem, justitiae resistereo: ad omne fas nesasque confundendum , statum San
143쪽
ctae Erelata, mim sanda it Altissimus, velis' te evertere. Veritas est Meit: Portae Inferi non κιων- eam. Non lani igitur ea pilis esse digno seitur, qui intentat ei ruinam : Homini similis montem magnum lane circumligatum tentanti dejirere. Sed nunquid ira vel odio defetbui , ut exaret batus jaeulari compellar hujusmodi verba in Fratrem meum, & collegam, de Coepiscopum meum Absit . Sed de litteris tuis, quas mihi per Atehi. eonum tuum destinandas areepi, talia eollegi. Nequε enim de spinis uvas, aut fieus de
tribulis mitigere potui. Utelareat, an ita sit; pro-Ponamus eas, de continentiam earum in lucem proferamus. Finis eollatus prinei pio similitudinεm stodironis eonformat: illo blandiens ad nos ingreditur, illo pungens nos aera , silentium nobis imponere
Quid enim aliud est primo reeognostere debitam ectis subjectionem, &subjectioni coharrantem obe.
dientiam promittere, demum ne obedire debeas , ad appellationem convolare Nunquid apud me
sunt, Es , o non , dieit Λpostolus. Sed nequ apud Λpostoli deberent esse Distipulum . Neeesentio Meeperunt Distipuli , Domino potestatem
oleandi super serpentes & seorpiones . Habitat enim Ereehiel de hodie eum seorpionibus . Et iblud vide quo sensu dixeris: ad appellarion 3 rem dium ea fui s. Christi sequelam te dieis r in hoe dicto seeus inveniris. omnium enim malotum nostrorum emeax , immo emaeissimum remedium commendavit nobis Christus obedientiam, non sin sim verbo, sed evidentissimo exemplo fictus obe. diens Patri suo usque ad mortem. Et in qua fronte appellas remedium obedientiae impedimentum Quod non remedium . sed detrimentum rectilis nominari. Sed dc qua fiducia tae praesumis Sperasne te habiturum desensorem ad non obediendum illam, qui vindieandi in omnem inobedientiam de offetum aeeepit de praereptum ' Μala est irae sperare de eo. Et in ipsum graviter offendere. voterant te retariare ab hujusmiai praesumptione, quas jam passus es, prima de seeunda repulsio. Uiva quippe vox tua primis, di deinde litterae tuae ad persuadendum eompositae , expertae sunt quam firmiter stet, quam sit vicarius Petri, quem non
precibus, non donis , nee comminationibus, vel promissis movere potuisti . Sed tertio attentandus est, ut Domini sui exemplo tertia attentatione triumphum reportet.
Porro ut nihil deesset gravaminis. defixisti tet.
minum tuae appellationi anni sese spatium . Nee misertus es nostri exilii, vel laboris Sanctae Eeele.
, Sponsae Christi, quam ipse sibi suo sanguine
aequisivit. Et ut haec omittam, non omittenda tamen , providere debueras, cui te favere dicis, Domino nossio Regi, qui quamdiu sie aget in nos , vel in Beelesiam Christi, nec ad bella procedere , vel in pace degere sine animae suae periculo potuit .
Ad reliqua transeamus . Quaedam commemoras
turbata esse in discessu & ex distessu nostro. Ti. meant turbationis hujus authores & Consiliarii , ne & ipsi iurbemur. Magnis me laudibus extollis' quasi de bono ptinet pio meae peregrinationis. Et ' quidem sapientissimam non neglige te, sed disere. ti est nulli magis de se quam sibi eredere. De in.juriis insimulor, quia illatis Domino nostro Regi. Sed quia nullam desgnas ex nomine, nee ego selo cui respondere debeam. Queta igitur superfiete tenus accusor, superficie tenus in hac parte me evenis. Hoe tamen interim adcipe responsiam: quia nullius mihi mn seius sum , Me propterea iustiis catus sum. De comminatorio minaris, quod nos in eum misimus. Qyis Pater videt filium aberra. re, & tacet Quis virga non percutit, ne gladium in eurrat ' Desperat Patet de filio, quem commina'
tione non eorripit vel flagello. Absit autem ut te eum sentiamus Dominum nostrum Regem, imputientem correptionis, ad exterminationem apostvsiae lapsurum. Non enim Pylis caelestis plantatio
eradicabitur. lNavem eo neurit saevissima tempestis Clavum teneo, & ad summum me voras. Congeris & st tuis ante oculos nostros benefieta nobis 1 Domino nostro Rege collata, ct de exili me commemoras ad summa provectiam. Ut autem his aliquantisper respondeam, in insipientia mea tamen, de quam exili putas Si tempus, quo me in ministerio suo praestituit, respietas, Archi . Diaconatus Cantuari , Praepositura Bevertaei, plurimae Ecclesiae, praebendae nonnullae, alia etiam non pavea, quae nominis mei erant possessio tune temporis, ades tenuem, ut
die is, quantum ad ea quae Μundi sunt, contradi. eunt me fuisse. Quod si ad generis mei radiem& progenitores meos intenderis, cives quidem suerunt Londonienses, in medio concivium sucim in habitantes sine querela, nee omnino infimi. Sed fui aliquando Mundi tenebris semotis judieemur alumine veritatis, quid gloriosius, nasci de medi eribus vel etiam infimis, an de Mundi magnatibus& honoratis , eum dieat Apostolus: Inbone ra
uore λ Stemmata quid saeiant, ait gentilis Poeta .
Quid habet dieere Christianus, Episeopus, & Religiosus P Sed fortassis de exiguitatis meae mem in ria noram eonfusionis mihi objicere voluisti. Comsundere vero Patrem, quantum cedat in reatum , ipse videris ex praecepto, quod de honorando Pa. tre aeeepisti. Pro gratia vero Regis nobis commendanda , eommemoratione beneficiorum ejus non multum fuit laborandum . Testem enim Deum Invoco ,
nihil sub sole me gratiae ipsius & saluti praepon ter tantsim salva sint quae Dei sunt & Sanctae E
elesiae. Non enim aliter poterit feliciter regnare veliseeua. Esto, quia ita est, multo sunt plura, ct etiam ampliora, quam tua explicet oratio, benemeia ejus erga me. Debul ne pro his omnibus, vel etiamsi centumplicarentur , Melesiae Dei liberta, tem exponere Quanto minus pro famae meae. quae saepius a vero deviat, eonservatione. Si minus icialiis egi, in hoc nee tibi nec alii parco, nec Ang lo, si destenderit de ecelo, sed statim, ut audiero
talia commonentem, audiet ex mei rara retro sa-
tbara, nan sapis quae Des s t. Λblica me ista do. men a. Avertat a me Deus dementiam istam, ut aliquatenus persuadear aliquibus tergiversationibus inire commercium de Christi corpore, undὰ ego Iudae venditori. & Dominus meus Iudaeis assimile. ur emptoribus Christi. De promotione ver5 mea, quam selibis iactam Matre Domini Regis dii suadente , Regno reclamante, Ecclesia, quoad licuit, suspirante, hae tibi
144쪽
ibi respondeo: quod Regni reclamationem non au. divimus, sed potius acclamationem . DiiIuasio vero genitricis Domini nostri, si fuit, usque ad publicum non prodiit. Potuit autem fieri aliquas Eecle si alii eas personas ad eandem promotionem , ut solet, adspirames suspirasse , cum se sentirent ab ea, quam conceperant, spe decidere: quia&hodie fortassis , in ultionem sui ea sus, pratistitis dissensionis aut ho- res sunt & consiliarii. Sed vae illi, per quem scandalum venit. Praetaxatis vero obstaculis, di aliis , si qua suerunt, Divina praevaluit distensatio, ut est hodie eernere. Exigor itaque ab ea, quae ipse est, justitia nulli omnino eum postponere , qui me statuit in gradu isto sua miseratione .
Illud etiam quod ad justis eandum Dominum Regem videris proposuisse, iudicavi non praetereundum leviter, vel absque discussione . Et utinam 4 justitia non dissentiret, dc nostra adessus eum minus justa appareret querela . Die is ipsum ad satis iacieti. dum semper fuisse paratum . Hoc te configenter dicere, hoc te asseris praedicare. Sustine igitur paulisper, Ac ad interrogata responde. Illud quod di .cis paratum ad satisfaciendum, quo sensu intelli.
gis y Ilios, quorum se Deus dicit Patrem dc judicem , orphanos, pupillos, viduas , innocentes , dc omnino quae nos movet controversiae ignaros , vides proscribi, dc taces; Clericos exterminari, Snon reclamas: alios bonis suis spoliari oceontumeliis a mei, dc non contradicis; servientes meos invia,eula conjici dc teneri , dc obmutescis ; matris tuae Cantuariensis Melesiae bona diripi, di non re. sistis ; me Patrem tuum gladios cervici meae jamjam imminentes vix evasisse , dc non doles. Sed quod deterius est , cum persecutoribus meis, dc innae Dei de Eeelesiae ipsius, dc hoe non in occulto,sare non erubescis. Estne hoc satisfacere, perpetrata mala non corrigere, dc malis deteriora de die in diem adjicere Sed fortassis illud in contrarium intelligis, ut satisfacere sit voluntati impiorum do servire , seeundum illud : Deb MD sagittas meas
xum est, fili mi , dc nimis verum respondes. Et ideo gladium non habes. Quod enim seribis ipsum para. tum stare judieio Regni sui, quasi condigna satis .elio sit haee. Qitis est in terra, vel etiam in coelo, qui de Divina dispositione praesumit judicare λ Humana judieantur, Divina penitus ineoneussa relin. quuntur. Quanto melius, Frater mi, illi salubrius,
tibi sererita intimares ei, Ac persia dere modis omnibus elaborares voluntatem Dei de conservanda pace Ecelesiae suae . de non appetendis his , quae concessa non sunt ejus administrationi, de honorandis Saeet dotibus Uei: nec qui sint attendat, sed eujiae servi sint. In Saresberiensem Episcopum .dc Ioannem deoxeneford , non Decanum, ut dicis, sed meanatus invasorem , me praejudicio abusium calumniatis . Sed meminisse debuisti quaedam manifesta praerede. re ad judicium. Et motum te dicis . Quidni P Luca egon tremdat , paries cum ρνοα mas ardet. Et uti.
nam bene movearis ab eo, in quo non benδ seeisti. Seiat ergo dc intelligat, te intimante , Dominus meus , quia qui dominatur in Regno hominum , sed dc Angelorum, duas sub se potestates ordinavit: C s. Lapi opera Tom. X.
PtIneipes di Meerdotes . Unam terrenam , aIte tam spiritualem; unam ministrantem , alteram praeeminentem; unam cui potentiam concellit, alteram
cui reverentiam exhiberi voIuit. Qui vero his vel illis de suo iure subtrahit, Dei ordinationi resistit . Non indignetur itaque Dominus noster deferre illis, quibus summus omnium deserre non dedignatur , Deos appellans eos saepius in sacris litteris . Sie enim dicit: Ego dixi, Dii ritu , Et:
m te Deum Pbaraoη ι . Et: Diis non dematis. Id est, Sacerdotibus. Et de eo qui surgatus erat, loquens per Moystn ait: splica scum ad Deos . Id est , ad Sacerdotes . Nec praesumat Dominus noster judiees suos velle judicare. Terrenis enim potestatibus non sunt commissae claves Regni caelorum, sed Sacerdotio. Inde scriptum est : Labia saeredoris ea-stodient frientiam , ω legem requisent ex ore ejus , qui Angelus Domini exercituum est. Paulus etiam dicit et Nonne Angeias IuleabImus p. quantὸ magis iam nes illud etiam, re suggerente, commemoretur D mino nostro , dignum memoria δc imitatione , quod
in Ecelesiastica histo: ia legitur de Constantino Imperatore, cui cu in oblatae fuissent scripto actiones contra Episcopos, accusationis quidem libellos ae- .cepit, de aeeusatos convocans, in eorum conspectu eosdem incendit, dicens : Vos Du estis a vero Deo consistuti, ite Θιnter vos ea Ias vestras kilpon ι te. suia diguum non es , ut nos bomines judicemas De M. O magnum Imperatorem l o discrete regnantem in terrai Quae aliena sunt non usui pantem , dc Regnum aeternum in coelo promerentem . Studeat itaque Dominus Rex tantum, tam discretum , tam
selicem imitari Prinei pem, cujus di memoria Iauda - 4bilis frequentatur in terris, oc vita perpetua ac gl l riola habetur in coelis. Alioquin timeat, quod in tu Deuteronomio Dominus minatus est diems: Πω-
quicumque fecerit ut non Axaudiat sacerdotem ain Judicem , mortitur. Ad hoc enim vocatus est , dc νnhoe ipsiam temporalis Regni pax , de qua nos com mones , ministratur ei de coelo. Alioquin non salvatur Rex per multam virtutem suam, nee si su dantur ei Regna, dc inclinentur nationes. Sed liaee tinctenus . Quoscumque autem praelaxatarum habuisti eoo scriptores litterarum , quod tibi responsum est, noverint sibi esse responsum .
De caetero, Fratres, vos commonefacio, rogo, dc obsecro, ut vos non separent schiunata, nec o,
nubilent simultates, sed sit vobis in Domino cor unum dc anima una. Et audiamus illum qui dieit :Pro justitia agonnare pro anima tua. θ' usque ad mortem certa pro iustitia. Et Deus expugnabit pro te
inimicos tuos. Non obliviscamur illum districtum Iudicem, ante cujus Tribunal constitutos sola nos veritas judicabit , amoto timore de fidueia omnis terrenae potestatis . valeat in Domino Sanctiinh
Ioannes sin beriensii Magistro Radulpho Nigro s
tii purgare studuistis, sicut probabilis est , ita probatam habeo, sciens Dilectioni vestrae nequa
quim diligentiam de1uisse , sed ipsi diligentiae
145쪽
non adstitisse fortunam. M autem de diligentia est.
tita liquet, quod post diuturnam di odiosam mihi moram charitati a vestrae sedulitas ad instructionem
meam compegit omnia, quae ex opinione vestra no.
his obesse potuerunt vel prodesse. Et lieri quaedam eorum per alios ante cognoverim, nullus tamen se speciatim universa peregit dc singula. Fuerint autem vera omnia quae audistis, licet plura salia esse non
ambigam, quid aliud sine dispendio finere possum ,
quim quod ex testimonio conscientiae praeseribit ratio, dc ipsa ossicii mei nee tas inexorata eompellit Nonia eum Domini Regis ad Curiam aeeessissem , in omni humilitate offerens quameumque satisfactionem jura permitterent , vel voIuntas sua mihi indi, ceret honestate incolumi, exclusus sum, larma pacis , quae tunc magistro Philippo oblata est dc allata Quidnam erat ulterilis laetendum Numquid posses.siones mihi pro lege Dei violenter de erudeliter abla. tae, quod secure protestor eoram Deo, qui, velit nolit Mundus, judicaturus est eausim istam , tam
turpi erant commercio redimendae, ut jurarem me observaturum consuetudines, quas lex Dei condem.
nat, de omnem Λrchi Episcopo meo o dientiam abiurarem y Possent haee ad subversionem fidei meae fumerae, sed tamen ulterilis processum est in ea , quae etiam ab adversariis honestius essent tacita , quam expressa. Non itaque in Ruem ista refundo, sed in eos, qui se animum ejus pleni in nosse diem hant, erantque, ut jactitabant, interpretes voluntatis ejus. Ipse enim me audiente non dixit, quod aut meam aut ipsius dedeceat honestatem: in eo so. Io ipsum possum arguere, quod eum responsum fixgitarem de dispendio Ac temporis eonquerens, sic detorquebat verbum, ut tam majessati de honestati suae, quam meae necessitati esset usque quaque invitile. Sciens ergo dc prudens pro instantia temporis ab eo diverti, ut innocentiae, necessitati, dc verecundiae meae prospicerem, immo de eausia Dei oreversurus tamen, Deo propitio, si quando, quod spero, mihi cum indemnitate constientiae de famae a apparuerit pacis via. Alioquin ante mihi mor. tem inferat temporalem pius Iesus , quam ipsum pro Dee vel gratia hominis recuperanda seienter
Sed tu multas proponis di multates . Primo, quod
Eeelesia Anglorum, in areum pravum eonversa , caleaneum erigit adversus Dominum. Et Episcopi sub appellationis praetextu malitiam sum nituntur colorare , dc evacuare sententiam , quae de Sedis δpostolieaejudieio emanavit. Sed prosecto, si Deus nobiscum est, immo quia per miserieordiam suam nobiseum est, pro se patientibus Zi proseriptis, quia ei in caussa ista ex eonscientia nostra decrevimus sa. mulari usque ad mortem, plures nobiseum sunt , quam eum illis. Ceriumque est amodo, quod Epi storis imminet Iabor dc dolor, nisi salubriori conilio aequiescentes, pacem Ecclesiae, quam non prindendam, sed custodiendam susteperunt, citius studeant relarmare . Rex in Imperatore confidit, dc in captione Domini Papae, quam ei vati ei nantur Proophetae Baal, salsa videntes dc stulta, quia non Ιωquuntur a Domino. Sed ita Λchab deceptum esse memineris, de dum speraret victoriam, hostium gladiis eorruisse . Sapiens interim audiat a Catone r
noeentis dc Domini , cujus diem praevenire vel vinto, parrieidii instar est. Sed Deo aut re Dominus
Papa prosperatur, dc capto nuper Albano, sicut cer.
tissim8 eonstat, dilatati sunt gressus ejus. Cum εcontra Theutonici tyranni , de haeresiarctae sui vi ssepiat Deus quotidiὰ spinis. Et quod dissimulare
non possunt, eorum minuantur vires, & evanescit
authoritas. Quod audistis de Sieulo. silsissimum esse dicunt milites Remenses, qui stipendiarii ejus
fuerunt anno integro, dc pridie reveri sunt . Quod illi non evitantur, quos Dominus Cantuariensis denunciavit excommunicatos, non tam ipsum
laedit, quam illos qui eis communicant. Ipsi viderint, qua conscientia communicent: Et qui Geommunieati sunt, qua innocentia aut negent aut excusent crimina, quae eis impinguntur. Ego stio , quod neque in serenda sententia praesens sui, neque de consilio meo aut de conseientia lata est. Et neodum, Deo teste, quosdam eorum, qui vocati sunt, novi, neque, quia meminerim, vidi. Tentabo
utique, ut consuluis , Λαhi-Episeopum sectate pro Λrehi - Diaeono Pictaviensi, si tamen intellexeritis, quod ad pacem Eeelesiae possit profieere labor
meus. Alioquin probrosum esset dc turpe, Patreme irrum venire dc LMminum. Sed nostris, quod cum hoc ab anno praeterito egerimus, nee semel nobis responsum est ab Λrchi - Diacono unum verbum. De itinere autem vestro quid consulam, nestio. Sed iter praeei dictarem, nisi quia non video, quomo do 1 partieipio exeommunieatorum possitis abstinere. Nam quoniam sententiam meruerunt . nobis aliquatenus, sed illis ex testimonio conseientiae plenius liquet. Eum qui seminat inter fratres discor dias, detestatur anima Dei: quid ergo eum, qui eum Idumaeo satellite persequitur Meerdotes, ae
bernaculi Domini succendit vicum, de gladio Principis in Leviti eum ordinem debacchatur Z Ia hoe
ergo articulo consulite conscientiam, dc aliquem religiosum dc diseretum arbitrum adhibetor de cum effuderitis cor vestrum in conspectu ejus, sequin M.
quod Dominus inspirabit . Si vero vos ad Curiam suadentibus amicis cone gerit proficisti, Arelit - Diamnum, quem diligitis,
dc ego, quatenus permittit sinceritas charitatis, i ta mente veneror dc amplector, persuadete, ut juxta quod Propheta monet, reflectat oculos mentis ad
suas de Domini sui vias, Et ponat cor super illas, de non amodo subjiciat ei mollia, sperans in incertoedivitiarum, dc variis lenoeinantis laciunae blandia
mentis. Memineritque, quod summis negatum est stare diu , dc ante ruinam exaltatur cor. Nam qua tumcumque dissimuIet, novit sententiam pastoris .
justa sit an injusta, esse timendam. Quid multa pSi potes Loth eme in Sodomis, Ioseph in Λu Ia Pharaonis, Chusai in eos loquiis de consiliis Abia loci , Abdias in obsequio Achab dc eonlartio Ieetabel, si Daniel in Babylone, illuc salubriter tibi di illis pro-fieisteris , quibus persuadebis , ut custodiant innoeentiam, dc videant aequitatem, quoniam sunt x.
liquiae homini paeifieo. Et eum injusti simul dispereant, salus justorum exspectatur a Domino, qui fidelis est in promissis, de electos suos supra id quod
possunt, tentari non patitur, sed eis universa go
i perantur in bonum. Iter dc actus tuos dirigat Domo
146쪽
S. THOMAE CANT U A R I E N S I S. I a T
FIDES&devotio tua testimonium habeat nutus
Ioanne, quae non verborum strepitu, sed operum exhibitione elarescunt. Nam& Iesu veritas , majus utiliam sic imitatores simus, sevi sumus &professores, attestationem operum testimonio Ioannis praestri. Non Me quidem comtemnans ut reprinbum, sed illud tam iam probabilius sui innotestentia censuit praeteremtum . Siquidem opera cujusque testimonium perhibent de eo. Et arbor nee ex sui parvitate & robore, nec ex ramorum multitudi dc venustate, nec ex ubertate foliorum & eondensitate, sed ex fructuum utilitate pensatur. Cum ergo tu nihil omiseris ex eontingentibus, & fidei tuaeae devotionis fructus, etsi non pro voto, plata Pro tempore processierit&speretur, cur ad allegationes le haritatis adstruendae oratio tua progredit ut Si eam vis esse fidelibus eommendatam , aera agis ; si infidelibus, nihil. Unus autem, de singulariter unus est, eui eam desidero commendari , sed non tam allegationum ornatu dc phantasmatibus dictionum , qu m charitatis sineeritate, dc vitae eontinentis de affectuose orationis instantia. Et quidem ex his lincis tibi arbitror provenisse, ut amico nostro Hugoni responderes id , quod etsi imperitis rerum videatur afferre dispendium , conscientiae tamen de salutis procul dulso compendium adfert. Vade dc studiis uis congratulor, quem agnoseo ex sigias perspicuis in urbe garrula , ventosa, ut pace se holarium dictum sit, non tam utilium argumentorum I OS inquirere, quam virtutum. Nam qui argumento rum multipliera locos de sedes credit, Ac virtutum nullos, garrulus utique potest esse & vanus , sed
procul dubio non Dialectieus, immo nee Philosophus est.
Ut tamen 1 generalibus ad speetalia transeam , quod Arebi Diaconi Pictaviensis, dum excommunieatus est, quidquid tibi offeratur, detrectis inire consortium, laudo quod Deum homini , tempora Iibus aeterna pr ulisti. Sed ut sine priiudieio veri.
xis sententiae loquar, dc Canonum reverentia salva se . distinctionem in participatu ne cum excommunieatis sentio admittendam. Nam qui malit eorum communicat , se ipsum quoque anathematis obligatione condemnat. Caeterum in his quatuor cautio speetalis videtur: Oseulo sellieet, mensa , oratione, dc salutatione. Personarum de rerum multi Plex, ut arbitror, disserentia attendenda est . A liter enim haec professionem persectionis habentes, aliter imperfecti determinant. Λ litet qui necessitate urgentur, aliter expediti. Nam presectus nulli unquam excommunicato communicat, nee etiam in
verbi commercio, quin ei denunciet culpam, qua re ipsum oporteat evitari. Quanto magis ergo inmensa , vel in Ecelesia , de similibus ' UndE Heli-xeus a Rege Iuda super exitu expeditionis conventus, de Ioram Rege Iirael, quem noverat esse Ido.
Iolatram, respondit: Dominist, in myus com
Ecce quia propheta, in persectionis gradu eonsti
tutus, ob alterius reverentiam necessat Ium , quod quaerebat, divinae voluntatis, quamvis Idololatraeulpa , ut oportuit, denunciata , revelavit area. num. Naaman vero Syrus, etsi curatus 1 lepra, &vetum Deum agnoscens ac confitens , nullum persectionis gradum assecutus, de sancti terra duorum burdonum onus deserens secum, ab eodem Heli reo obtinuit, ut ei orationibus Domini sui , quod ex necessitate ossicii cogebatur , lireret assistere, de Dei gratiam non demereri. Ait enim : Quanaea imgreditur nus meus Iutem Remmon, ut addiret , ι-Irente super manum meamsi adoravero ei miseσ-dem loco, preeor ut Igηoseat m D Dominas servo tuo probae re. Dixitque ilireus: Vade ια pace . Patet hinc, quatenus. imperiectos ussiet interdum rev rentia publicie potestatis. Ex quibus quae tibi ausi iam suadere mitigo, ut si praefatus Arehi . Diaeonus tuum vult habere consimium, aeredas ad ipsum , exploraturus quatenus apud ipsum possis proficere , de quod fides exigit familiariter & in aure denunincies, ut meminerit se Christianum esse, Ac sententiam, qua innnodatus est, vereatur, Ec prae omnibus mortalibus timeat illum, qui potest corpus de animam mittere in gehennam. Utinam cum Rege, de iam isto quam aliis omnibus exeommunieatis sint aliqui viri timentes Deum, qui eos familiariter ecamiee statuant contra laetem suam, dc revocent ab impietatibus suis. Quod si te, quia Christianus es , voeare desilierit, Christus, quem in te odit, dispendium hoe saeillime di felicissimὰ, nisi merita tua praepediant, poterit compensare. Salus enim just tum, Domino est, qui protegit eos in tempore tribulationis .
PROPOSUERAM paternitati vestrae non seria
bere, quia scripti vestri vieissitudo mihi negata est. Uerumtamen circumspectionis vestm prindentiam attendens magis approbo vestrae consider
tionis in non seribendo industriam , quam quasi amieam quandam in seribendo dispensationem . Facto enim magis quam scripto , rebus magis quam verbis, beneficio magis quis suaviloquio, filii ad obsequia paterna sunt invitandi. Siquidem serua-dhm leges saeculi obsequiis paternis filii sunt deliniendi, non obligatoriis pactionibus adstringendi. Visis autem litteris, quas Regi Angliae, dc quassu D staganeis vestris direxistis , exultavi gaudio magno pro servore de justo rato tuo pro riclesa Dei, quo inardescitis: Quod saltem in hoc perieulois tempore liquis invenitur, qui pro injuriis Meleius, pro membris Christi, quae ipso gloris, in sanguine suo redemis, in servos nequitiae , in hostes veritatis, in persecutores Christiani nominis serrum eum Beato Petro pro nomine Christi stringere non dubitat . Laudo zelum dc propositum , laudo meritatis v
sttie de diseretionis rensuram . quam adversus impe bos mores exercetis. Sed attendo quod seriptum est: Caphe Ianguescente caetera membra redduntur languida. Λttendo suSaganeos vestros qui defecerunt in die belli. Immo erexerunt cetvicem inobedientiae, de se adversirios statuerunt. Quid igitur solus
147쪽
nei et, qui non habet subleuantem, nequ/ eooperatorem λ Si tamen Dominus pro nobis , nemo prosi ciet contra vos . Ipse enim reprobabit cogitationes
ct machinationes injustas Episeoporum Λngliae, didissipabit consilia Prineipis. Seripsit autem Rex Angliae Domino Coloniae Henrieum Pisanumhelmum Papiensem in Franciam venturos ad novaSexa tione FBelendas, ut undique eorradant &eOntrahant, unde Papa Alexander in Urbe sustentetur. Λlter, ut nostis, levia est dc mutabilis, alter doIo.sus dc fraudulenius. uterque cupidus dc avarus: dc ideo de suili munera eiecabunt, di ad omnem in justitiam incurvabunt . Audito eorum detestando adventu statim vehementer formidare coepi praesentiam eorum causae vestrae multum nocituram: dc ne vestro ac vestrorum sanguine gratiam Regis Angliae redimere non erubescant. Hoc itaque consu Io , ut per Regem Francorum dc per Cisteretenses eirea hunc anteulum ita praeveniantur, ut etiamsi velint, in hae parte non possint perverse agere. Confidite ea. men de injustitia vestra: dc bona fides in spe certa vos foveat. Papa enim Alexander indubitanter o, tinet. Filius enim Siculi, in paterno Regno confirmatus, ei ad omnem nutum assistet. Et vindicta
Dei manifeste desaevit in medio Principum Aleman.
niae . Conspiraverunt nune multi Principum contra Ducem Saxoniae. Imperator paeificare contendit. Colaniens s etiam in partem Adversario. rum cedit, deficiens 1 societate, quam cum Duce contraxerat. Sed dc Coloniensis, eum convocatis
militibusaeein semet ad eundum in Italiam, adireptus in dupliei Tertiana , dc ea adeo laborat, ut quasi certum sit eum ante hyemem ire non posse. Promisit autem mihi in hae aegritudine sua, quod si Ipse in Italiam non iverit, sive Imperator iverit siveton, consilio Cisteretensium, de Regis Francorum, di vestro se committet de facienda pace cum Papa Alexandro. Et ita proponit ordinare , ut quodammodo cogatur 1 taero suo id sacere. Istud in consesessione uobis scribo, sicut Patri de Domno, ut sit a sconditum Penes vos, donec videamus, si res ali.
quem habitura sit effectum. Si 1 debitis meis fuero
liberatus, etiam non vocatus 1 vobis redibo . Medio tamen tempore, si vobis in aliquo me intellexero necessarium, semper ad redeundum Paratus ero. Vale.
DEVOTIONIS ae sinceritatis inspectio , quaeirea nos de Eeclesiam Dei prudentia vestra ferve it, nos admonet multipliciter di invitat vos super negotio Ecclesae confidenter sollieitare , dc vobis, etiam quae ardvassint de dimilia, sine dubitatione committere exequenda. Sanε diseretioni vestrae non exstat incognitum, quantis molestiis , adversitatibus , gravaminibus, dc persecutionibus atque pressuris venerabilis frater noster Thomas Cantuariensis Arehi-Episeopus , Rege suo , etelo justitiae
pro libertate Ecclesiae sibi commissae, suerit praegravatus, dc Iongo exilio maceratus, dctam possessionibus quam reditibus Ecclesiae suae privatus. Siquidem tamquam statri charissimo, de praeeipuo Eecie
ta membro, interna super his mentis affectione eom. patimur, δ: ei, in quibus possumus, libenter nostrae consolationis solatium impartimur . lndὸ eit quod prudentiae vestrae per Apostolica scripta manda. mus , dc mandando praecipimus , quatenus praedictum Regem ex parte nostra commovere dc inducere omnibus modis laboretis, ut sicut animae suae sal u.
tem diligit, praedicto Arehi Episeopo, & EeeIesae
suae reditus, Ec honores, de possessiones ablatas pomposita mora restituat, de restitui saeiat, de libere aequiete dimitti, ita quod ex hoe non possit animae suae periculum incurrere, aut divinam sormidare vindictam. Eidem quoque R i super hoe blanda de dubeia , aspera δc dura, si expedire videritis, sicut viridiseret idc providi, proponatis.
Thomas Cantuariensis Arehi. Episcopus Henrie: Uintoniensi Episcopo.
QUANTO Vobis eompatiamur affectu, is opis
time novit, qui serutator est eordium. Sei-mus quidem quam mulia sintdc magna , quae vos turbent Ac moveant, dc quam nulli vel pauet sint, qui spiritum vestrum roborent, dc in hae tempesta te confirment. Sed viriliter agite, consortetur cor vestrum, ne inimiei nostri praevaleant, de dolis dc ei reum ventionibus suis vos involvant. Capite po- tilis vulpes, quae vineam demoliuntur. Inter colubros siquidem dc tortuoso itinere incedentibus necessatia est serpentina astutia. me vobis loquimur ut
fratri, di dilecto in Christo. Uerum habemus aliquid adversum vos, in quo
ob excessum vestrum non modicum tristati sumus . Siquidem pro certo accepimus, quod Crucem umi tam auream ab Ecelesia vestra alienaveritis , quod satis improvide dc contra omnem Canonum cerisu.
ram factum interpretamur. Alienationes siquidem hujusmodi prorsus 1 Canonibus inhibentur . Pro. ptern vobis mandamus, dc mandantes in virtute obedientiae praecipimus, quatenus insta quadragrsa mum diem post litterarum nostrarum susceptiora empraefatam Crurem ad jus ac dominium Ecelesiae , cui Deo Authore praesidetis, studeatis modis omnibus revocare. Quod si non emeeeritis, ad praesentiam nostram quadragesimo it Io die ins a duos mense , super eausa alienationis saetae suis iacturus, uenire non differas. valeat Fraternitas vestra.
CURAM de sollieitudinem, quam circa Cominmissam tibi administrationem prudenter de magnanimiter geris, digna laude prosequimur . Et toletantiae tuae propositum multipliciter in Dominoeommendamus. εω autem significasti nobis vel nerabilem statrem nostrum Uintoniensem Eptico. pumoetasio injurialum dc Persecutiomam , quas ei
148쪽
ei Rex graviter & importabiliter inserebat, Episeo- patui suo abrenuncias , hoe grave satis dc mole. stum ferimus i de abrenuntiationem ipsam , nisi prios, quomodo iam sit, per vis litteras vel Nun-eios cognostamus, nee pominus ratam, aut non ratam habere .
SACROSANCTA Romana Melesia digniores
personas , & eas maxi- , quas honestate , prudentia, litteratura, de eminentia virtutum I-- fulgere e noscit, amissiori consuevit eharrite amplem, S gratia de honore praevenire . Attendentes itaque devotionis&fidei eonstantiam, qua pro Ecclesia Dei siem columna immobilis perstitisti, honestatis, litteraturae, ae diseretionis prudentiam , qua praeminere dignosteris, nihilominus considerantes, dignum duximus pis nam tuam , tantarum virtutum insigni is deeoratam, qu am speciali privilegio, & singulari pritogativa diligere & h norare, tuaeque utilitati sistita benignitate prospi. cere, di attentiori sollieitudine providere. Inde est, quod nos tibi legationem totius Λngliae , meepto Episcopatu Eboracensi , benigno favore conced, mus, ut ibi viee nostra eorrigas quae inveneris codirigenda , ct ad honorem Dei, & sacrosanctae Rinmanae Eeclesiae, & salutem animarum statuas, aedi. fiees, & plantes, quae statuenda fuerint &plantanda. Quapropter monemus Fraternitatem tu matque mandamus, quatenus cuncta eum prudentia &diseretione , seeundum quod Deus tibi administra. verit, agas, vitia exst epes, & viri ut es in vinea Domin I studeas complantare . Datum Anagniae , septimo Idus Octobtis.
Alexander Papa Clem Cantiae Provinciae. o iam Episca vi , semis servωum De , velffera bilibus fauibus Epistula, oe dilectis Mis abbat
EX iniuncto nobis 1 Deo Pontificatus omio
Praeteream , quae diversis Eeclesiarum Praelatis in sibi subditos in eo Messa potestas, quandam speciaIem de omnibus nos oportet euram &sollieitudinem gerere, quae ad nostram soIummodo provisionem, vel ad ejus, cui vices nostras in his minmisimus exequendas , noscitur pertinere . Proindes quidem est, quoniam etsi de universis Dei Melesiis euram & studium habeamus, quae ad nostrumtamen spect ni officium, ubique praesentia litet exo qui non v lemus, venerabilisseatris nostri Cantua. tiensis Arehi Episcopi prudentiam &diseretionem , de ei rea nos & Melesiam Dei suae si erissime devineionis almum sollieita consideratione pensantes , quanto personam suam inter caeteras, quae in partem Comnissae nobis sollieitudinis , Dianino sunt vocatae, chariorem , & in omnibus magis ex per tam habemus, tanto eum prae aliis Melasiae filiis
speetalis dignitatis praerogati pa duximus honora idum. Et ideo diseretionis & honestatis suae constan tiam attendentes, apsum legatum Apostolieae Segis per totam Angliam, excepto Episcopatu Eboracensi, de eommuni eonsilio fratrum statuimus, ct ejus prudentiae nostras ibidem vices commisimus ex quendas, ita videlitat quod ibi vire nostra di eouibranda corrigere, di quae statuenda fuerint, aut re Domino salubriter debeat stabilire. Quocirea Unbuetstati vestrae per Λpostoliea seripta praeeipiendo mandamus , quatenus eidem tanquim Apostoli Sedis Legato humiliter in omnibus obediatis, re ad ejus vorationem sine contradictione aliqua venientes, ei in his, quae ad nostrum spectant ossietum , plenitis respondeatis. Ea quoque, quae ad honorem Dei & fidelium ejus salutem statuerit, suseipientes firmiter & servantes, digna ipsum revetentia & congruis semper studeatis honoribus praevenire, ut per prudentiam & euram ipsius, & obiaientiam ae h militatem vestram Ecelesiae vobis commissae tam spiritualiterquam temporaliter de bono in melius Domino cooperante provehantur, & vos per hoe ad imterminabile gaudium possitis selieiter pervenire. Da tum Laterani, octavo Kalendas Maii
T ratio juris, & fidei ae honestatis vestrae sinisceritas, & sacrarum iuge exercitium litterarum nobis Deilla persuadent, quod nullius turbinis impetus charitatem vestram a fide&obedientia sanctae Romanae Ecelesiae poterit separare di ad quam eum ex institutione filii Dei, Melesiam in se petra soli dissima su antis, omnis anima teneatur, arctior quidem vinetito adstrictus est ordo Ponti fieum, qui in consecratione de observatione regis divinae & Ω-erorum Canonum , & de obedientia Μandatorum Sedis Apostolicae, &eorum a quibus munus conse erationis aeeipiunt, verbo & scripto specialiter profitentur . Sed & nos Eeelesiae Romanae pro Compr vinetalibus nostris non ambigimus obligatos, eum illa utriusque vestrum elemonem procreaverit, &nostro ministerio consecrationem . Unde etiam vos perisnae nostrae magis oportet esse obnoxios , ne
dum Apostolicae sedi, eui fidem & obedientiam solus infideIis, aut haeretieus, aut se hismatieus su trahis. De vestra itaque devotione plenissimam fidue iam obtinentes, Fraternitati vestrae litteras Ap stolicas mittimus, ut vobis & per vos aliis fratribus vestris innotescat, quoniam Dominus Papa nobis vires fias commisit in Regno Anglorum . Loquimur seientibus & doeentibus legem, & quos non et edimus esse de numero eorum, qui tenentes legem Dominum nescierunt: & non in fraudem scripturae, quae solvi non potest , sed propriae salutis quaerunt , ut impugnando fidem fideles videantur, di habeam tur juris-periti, eum perdentes is & alios perdide. int jura, ct putentur filii eme obedientiae , cum qualicumque praetextu inobedientiam suam potu.rint eolorare . Sed mastra. Quia non est sapienti , non est consilium contra Dominum , qui jam testimonio patentis operis ecepit reveIare consilia cot-dium, & pamulos suos jugiter consolatur, nec per mittit
149쪽
mlitit eos tentari supra quod possunt . Clanistretra adversum impios, de coeli revelabunt iniquit a. tem eorum. Consolamini itaque, consolamini, db lectissimi, disic Dominus, quia in proximo eit , ipso aut re, liberatio vestra. Et nisi fides vestra defecerit, salus nobis in ianuis est, & praesoribus Ecclesiarum vestrarum pulsat, ut admittatur. In te. sim vobis in virtute obedientiae Apostoliea aut ri. tale mandamus, quatenias adhibita celeritate δ: di. ligentia procuretis, ut fiatres nostri , dc G. Episcopi conterminales vestri , Vintoniensis videliret ,&Bιihoniensis, Sares beriensis , Cestrensis, Exoniens s , Menevensis, vestra sedulitate cognoscant nobis legationis osseium, sevi ex litteris Domini Papae patet esse commissum . Sed ante eas statrim stro Episeopo Londoniensi eum litteris nostris a vobis eatim authoritate ostendi praeeipimus, ut ipse eas de Comprovincialibus dc Dunei mensi ostendat . Quia in perieulum vestrum, imm5 dc aliorum omnium vertitur, nisi hoe Domini Papae At totius Ee-esesiae negotium fideliui ct diligentius geratur.
QUOD iuxta omeli tui debitum eIrea libertatem Ecclesiae, di jura Eeelesiastiea defensan. a sollieitus&intentus existis, sollieitudinis de eonstantiae tuae prudentiam digna laude prosequimur, 3c eam in hae parte multimodis commenda. mus. Unde sententiam Ecclesiasticam , quam in Riehardum de meleestria, dc Ioannem de Oxen sord, dc in omnes alios Ecclesiae Dei perversores rationabiliter promulgasti, nulla ratione immutare eurabimus, sed eam potius ratam dc firmam authore Domino habere decrevimus.
QUONIAM ad omnem cubitum manus pulvil-
Ium supponere non debemus, Ac aliquos in malitia sua fovere, sed annuntiare impio inisequitatem suam, dc ipsum ab ea rigore severitatis E clesiasti revoeare, Fraternitati tuae per Apostolica scripta mandamus, quatenus f hi, qui in possessionibus di bonis Ecclesiae tuae, tibi aut tuis etiam, violentiam vel injuriam intulerunt, legitime eommoniti vobis ablata restituere , dc satisfactionem congruam exhibere noluerint, tu in eos, si opportunitatem videtis , Ecelesiasticam justitiam non disseras exercere. Et nos, quod inde rationabiliterfeceris, authore Deo ratum dc firmum habebimus.
Verum de persona Regis speciale tibi Μandatum non damus, nee tamen ius tibi Pontificale , quod in ordinatione , dc consecratione tua sustepisti , adimimus, sed de ipsum volumus aut te Domino illaesum di integrum tibi conservare.
QUONIAM ad omnem eu bitum pulvillum suri
ponere non debemus, de aliquos in malitia sua fovere, sed annuneiare impio iniquitatem suam, dc ipsum ab ea rigore severitatis Melesiastieae revoeare , venerabili fratri nostro Thomae Cantuariensi Λrehi-Episeopo per seripta nostra dedimus in Mandatis, ut si hi, qui sibi in possessionibus di bonis Melesiae suae, aut suis etiam , violentiam vel . injuriam intulerunt, legitimὸ eommoniti eisdem ablata restituere , de satisfactionem congruam exhibe re noluerint, in eos, si opportunitatem viderit , , Melesias iram justitiam non disserat exercere. Quo cirea Universitati vestrae per Λpostolica scripta p-eipiendo mandamus, quatenus justitiam , quam l praedictus Arelli Episeopus vester super hoc rationabiliter duxerit promulgandam, ratam de firmam penitus habeatis, dc eam per Parochias vestras faciatis ab omnibus inviolabiliter observari . verum de persona Regis speciale ei Mandatum non damus , nec tamen in aliquo jus ei Pontificale, quod in odidinatione de eoniseratione sua sulcepit , adimimus , sed de ipsum volumus authore Domino illaesum de integrum ei conservare. Nos enim exinde , quos cano mch secerit, authore Domino ratum dc firmum habebimus.
MITTIMUS vobis litteras Domini Papae, quibus praecipit sub anathematis interminatiori , ut Clericis nostris is iversa cum integritate reddari tur, quae eis ablata sunt, cuicumque commissa sirit ex Mandato Regis . Inde est quod nos sub eadem interminatione vobis Apostolica aut horitate praecise piendo mandamus, quatenus insta duos menses pos harum susceptionem, quidquid exinde recepistis . nobis restitui sui tis, ne vobis juxta quod Dominus Papa comminatur, eveniat. Praecipimus etiam, ut Par hianos vestros, qui eorum reditus aut bona abstulerunt vel receperunt, ad restitutionem eorum similitet compellatis.
Thomas Caatu lansis Arebsemiscvru Gilberis Londoniensi Episcopo. ΜΕΜΙNlΜUS nos juYta eonstitutionem Cari-ctorum Patrum vobis denunciasse , quos Propter injurias sanctae Romanae Eeclesiae, dc Cantuariensi, de aliis Ecclesiis in Retno Angliae illatas exeommunicavimus, Ac in virtute o lentiae praee pisse, ut eos tanquam excommunieatos per Episcopatum vestrum fareretis evitari, At hoe ipsum do. nuneia retis Fratribus dc Coepiseopis vestris. Quciflsi iniunctum obedientiae munus ad honorem Do de Melesiae Romans, de utilitatem Eec Iesartim , de salutem vestram, ut oportuit, fideliter implevinis,ehati-
150쪽
eharitati vestrae eongratulamur in Domino. Sin autem , dolemus quidem, non tam pro laesione nostra,
qutim pro Domini Papae, & Sedis Apostolieae injuria, de vestra: Quod ad honorem suum de nobis
salubriter Deus avertat ineommodum. Liret enim plerisque remissa videatur manus & lenta indignatiorummi Ponti Mis, ectes tamen emeax est de gravis, ec exigentibus meritis insanabile vulnus interdiim infligere eon laevit. Non est enim sub sole, qui de manu ejus possit eruere. Solus infidelis . aut qui eum errore superat haeretieus, aut se hismaticus Apostolicis obtrectat obedire mandatis. Seienti legem loquimur, dc qui publich docet obedientiam omnibus vi-mmis praeferendam , ut non oporteat sapientem moneri, de prς sertim in Religione nutritum, di Religionis exereitationibus tritum, quae assectiones
virtutum, aut virtutes affectionum obedientiam ein
nitentur . Moliri potest quis fraudem contra an, mam suam, sed verbum Dei veritate, quam sub stantiituet Liat, defraudari non potest, dicens e
cit illis sed in brevi Vis arerbissimum inseret :Potentes quidem potenter puniens, de judietum durissimum exerrens in eos, qui inutiliter praesunt , dc impio impietatem annunciare detrectant. Tune qui fideliter obedietini, triumphantes feliciter cortinabit , dc interim adversiti injustitiam decertantes multiplieiter eonsolatur. Rc mus igitur do obsecramus in Domino Iesu , ut quoniam mala adversiis Eeelesiam multiplieantur in terra, dc culpis nostris exigentibus nimis invalue-Tunt, exsin gatis in adjutorium Ecelesiae Dei, dc gladium verbi, qui vobis ereditus est , exeratis in virtute Spiritus Sancti ad vindictam malorum de bonorum solatium, ne eum sine causa portetis de vos emos autem segniores vel tepidiores videritis ad ju. sitiam ne tendam, erigatis de animetis, vobisque dictum intelligatis a Christo in articulo passionis suae, quoniam ab impiis iterum crucifigitur. Et tu aIDeuando tondosas cous a fratres tuor. Vos autem
nos ad liberationem Eeelesiae habebitis adjutores de Praevios, dc in his, quae ad honorem Dei pertinere noverimus, in nullo deerimus vobis, quatenus no. bis vites Divina Gementia ministrabit. Sed dc D mi aus Papa debitam opem libenter impendet, dc nobis iam, ut iniquitati possimus emeaeius obviare, vices suas commisit in Regno Λngliae, sicut ex Illi dixis ejus, quas vobis transmittimus, potestis advertere. Mandamus itaque Fraternitati vestrae, dc in virtute obedientiae, & in perieulo ordinis vestri , Apostoli ea aut horitate praecipimus , quatenus eas Fratribus dc Comprovinetalibus vestris Episeopis , dc DuneImenti Episeopo ostendatis adhibita celetita. te re diligentia, dc easdem postmodum nobis resti. tui faciatis. Praedicta eadem authoritate, dc sub ea. dem liuerminatione jubemus, ut horum portitoribbus, qui Domini Papae negotium gerere dignoscuntur, debitum exhibeatis honorem , de eorum si e provideatis indemnitati, sem honori vestro vultis esse prospectum.
PLACUIT exrellentiae vestrae, quid Melesiae
Clelieorum Archi. Episcopi, quae in Epistopatu Londoniensi, sive in Cantia consistitiit, sub no. stra essent eustodia constitutae. Quod quia pietatis affectu vobis intelleximis inspiratum, ne per manus stilieet lateas dispensarentur res Melisiasticae , oblationes sciliere fidelium, eleemosynae pauperum, dedecimationes populorum a I iter quim sis est tracta.
rentur, nos eum multa di mera, Deus scit, charitate libenter onus illud suscepimus, ut de vos 1 pee
eato in parte hae mundum dc immunem servaremus,
de Clari eos nihilominus, si quando debita humiIitate vestram recuperarent gratiam, indemnes par, ter e servaremus Rechi- is pus autem, qui quasi sedens in insidiis, adversas meam specialiter personam occasiones quaerit, inde mihi noeere niti
tur, unde aliis prodesse studebam. Qui directi, lit. teris mihi nuper injunxit in vi obedientiae de ra viri te Spiritus Sancti, ut quidquid ex iisdem recepissem Ecclesiis, insta quadriginta dies post litterarum s sceptionem sibi suisque Clericis restituere non om kterem. Ego vero invocata Spiritus Sancti gratia , objectoque appeIlationis remedio Mandatum , quo meam injustὰ gravare volebat innocentiam, usque ad audientiam Domini Papae suspendi, suspensum que deelinavi ad tempus, emtus quidem, qui, thae ct graviora his supra dorsum meum fabricantur ab eo, de illi assistentibus. Hine est , quod vestrae sa-blimitati sipplieci in ea fiducia, qua me semperau. dire eonsuevistis, ut eustodiam p ictarum Beel si amara alii, cui honestὸ praevideritis, committatis,
dc me, si placet, hoc onere eximatis, ut alia,qum mihi parantur, onera laetitis sustinere, promptius possim explicare in Domino. Meuniam quoque , quam exinde recepi de consignavi, ad sumnam cenis
tum octo libras, dc quatuordecim solidos, de denarios, peto, si placet, Ilarat mihi cum gratia dc permissione vestra in tuto deponere penes quam cumque personam Ecclesiastieam, eamque , Iieti ingratis, his quorum gratia fit, adhue eonsignatam salvamque conservare, donec Dominus judieaverit, ad quem debeat exitum res ista devenire. Superest adhue aliud , in quo tota vobis nobiscum
supplicat Λnglorum Melesia, de illi praei puῆ, qui
salutem vestram Ac vestrum honorem maximε dili. gunt dc amplexantur. Durius enim, quim vestrae expediat magnificentiae, agitur apud vos cum illis , quos Dominus Domesticos suos esse eonstituit , quos in privatam ad se ivit familiam, quos mensae suae disepensatores vidi navit. Cum Sacerdotibus videlicet, qui in Regno Λngliae nee Ialea fruuntur libertate , aee judieiis tractantur Melesiastieis . In quo si omnes tacent, ego non tacebo; si omnes desperant , sed non . Absens igitur corpore , sed spiritu praesens oro dc obsecro vos per salutem vestram, ut 'Vilhelmum, quondam Capellanum Archi. Episto. pi, dc quamplures Claricos per Angliam, quos nee insesses nee eonvictos vestri prilis praesumunt, quam iudierat, punire ministri, Melesiae Dei, cujus sunt