장음표시 사용
71쪽
Et vero singularem quandam diuini auxili j ac veluti caelestis
tutelae pro millionem siue imprecationem his diuinis in versebis Patriarchae, immo Prophetae Iacob contineri manifestius liquescet, si totus locus suis cum circunstantiis expendatur. quam ut pius lector Iudaica non obstinatus perfidia, aut Tu cica non caecatus inuidia ambigat. . Initio enim Dei opt. max. auxilium suis nepotibus implirat diuinus Patriarcha : deinde de Angeli sui tutelaris meminit,qui me inquiens eruit de cunctis malis,cuius praesidium, ducatum & tutelam multo fidelissimam iuxta&accuratilli. ipsis imprecatur. Deniq;,ne quid suis nos tibus. qui hac pat- te quod materno stemmatetaciat aut Pagani, aut idololatra aliis videbantur inferiores, inuidisse aut omisisse censeatur, quod ad diuinum ipsis perpetuo conscruandum atquc tuc dum patrocinium facere queat. Tertio loco ctiam auorum
sanctissimorum Dei hominum pollicetur subsidium,quod i uocati suis istis nepotibus praesentissimi aderunt patroni , t
Simile prcsidium verissimamq; tutelam,& D. Esaias cap.
novi simili prorsus expressit phrasi. Inuocetur tantu nomen tuum ιuper nos, aufer opprobrium nostrum: hoc est tui nominis ti
iis D viqi tela. clie tela, dc appellatione aduersus publicam iniuriam defendamur, ac tuto delitescamus in Ierosislymorum excidio nevis vlla nobis fiat,quod principali tutela, tuaque clientela censemur, in qua nos voluisti assciscere. Hoc inuocationis patrocinium,certumque suffragium apud Moysen planius atque euidelius adeo elucet, ut ubi praescripta Sacerdotibus diuinae imprecationis formula Dei ore dictata sici legitur: Inuoc bunt nomen meum linquit Nu. cap. 6. super filios Israel e,An non stolidum plane fuerit hoc loco inuocatione inte pretari nominis appellationem & nomenclaturam Z Certe phrasim hanc habere diuini beneficis imprecationem & estacaciam mox D. Moyses Dei ore exposuit. Et ego benedicam eis ait unde perspicuum fiat inuocatione diuini nominis non esse nomenclaturae aut adoptionis tesseram: sed diuini auxia iij atquc patrocini j tutelς quo imprecationem. Hac ex fide, certaque suorum apud Deum opi. max. Ph.
72쪽
triarcharum pro ipsis intercedentium fiducia per pe leguntur ph viri Dcum orasse,ut in ipsorum gratiam populo Iudai-iem ori in suo co nellis attrito,calamitatibus variis cisque grauisl.fracto,ho- D morant. 3ltilibus aerumnis pcriculisque tantum non absumpto succut- 1 rere dignetur. Ne auferas misericordiam tuam a nobis,orat S. ille Azarias in medio aestuantis fornacis, propicr Abraham di o MEI, lectum tuum,& Isaac seruum tuum , & lsrahel sanctii tuum. Sic de Moyses Deo Iudςis iratissimo ceu placationis hostia, gratiaeque illicium sanctorum patriarcharum obiicit memoriam. Quiescat ira tua inquit Exod. 32.) &csto placabilis su riod. ιι. per nequitia populi tui. Recordare Abraham, Isaac, de Israel sermorum tuorum.Rursus o.diebus orans supplex ne deleret Iudaeos uti fuerat com minatus: Recordare seruorum tuorum linquit Deutero. 9.) Abraham,Isaac& Iacob, ne aspicias du-
iniam populi huius,& impietatem atque peccatum.
Quid quod ipse Deus diserte profitetur sese Ierosolymitis εα is. salutem allaturum contra Sennacherib Regem impium pro- pter David seruum suum. Quam Dei promissionem aureum orationis flumen fundens Iohan. Chrysostomus explanans , o ineffabilem Dei Clementiam sexclamat homil. 2. in Psal. Fo. 13 Dauid mortuus est, de Ezechiae vivo patrocinaturi Et paulo a inferius: Protegam ciuitatem hanc propter me de propteri David seruum meum : Dauid mortuus est,& merita eius vi-rγ
Certe ex hac vera meritorum fide& priscos Iudaeos snam istos degeneres ut amoribus,ita&a pietate,fide,auitaque do iia,es,irictrina alienissimos nihil moramur)inuocasse Abrahamum, δί-- ut apud D pro ipsis intercederet orasse, unus D.Esaias haud obscure docet, cum diuino suo oraculo pr dicit impiam Iudaicae gentis posteritatem, quam Moyses prophetarat altinos& sobolem hominum peccatorum pro patribus surrecturam, ut augerent furorem Dei contra Israhel, eo per varia peccatorum omnis generis offendicula prolapsuram, ut pius Abra' iram tisi ham patriarcha sitos ignorare nepotes, id est, nullo succurrere su ς vo 4 apud Do. patrocinio viderctur. Nam in assilitionibus suis atq: solerem
Calamitatibus tam publicis, quam priuatis Iudaeos prisco derim emore solere confidenter confugere, ille diues Epulo Euange- ' 'd licus
73쪽
vit nos, An faciat erantia tan .ctotuin inuocationem, Sc non potius pro ea
licus perspicue satis suo testatum facit exemplo, ipsi suppli
cans ut misereatur nepotis miserrimi, diris flammae tormeni, es iii xii Gustulari,atque siti ardentissima discruciati. Epulotid irida. Neque vero Christus Dominus tam fuisse Iudaicς opinor, fit avi. fibri Religionis impcritus cuiquam, nisi forte semi- Iudaeo, videbi- 2. .u': μ tur,ut hunc epulonem docendi caussa induceret suo Patriar- supplicatio πω chara morte supplicantem contra solemne Iudaici populi mo 'x' re,contra religionis instituta,contra caelestc deniq; Veritatem. Ist id enim Christi Domini, qui unus ipsissima est Veritas, exemptu no contra decorum modo fuerit , sed cum manifesta etiam impietate coniunctum, sit diuorum inuocatio esset diuino mandato uctita de damnata, quod ad uel fari; nostri temere nouaque blasphemia priscos haereticos vincentes ematiunt. Quam blasphemiam,quia loco Esaiae dudum commemorato conantur statuere, nos veritatis illustrandae caussa get manum Prophetae sensum vindicare studebimus. Deprecantur Dcii igitur illos 3. cap. Iudaei ,tcstc D. Hieronymo,qui aut iusti erant, aut peccatores ex quorum pcrsona D. Elatas illam adhibet orationem. Qui tanta beneficia,inquiunt, maioribus nostris olim exhibuisti Domine Deus , attende Mnunc de caelo , ne Zclum tuum super nos contineas diutius. Tu enim es Pater noster, qui creator es omnium. Abraham non cognouit nos ,& Israhel ignorauit nos; non quasi rcru noestrarum sint inscia aut ignari: scd ignorant nos Patriarchae nostri, quia solita denegant apud maiestatem tuam patrociania , quibus tuam exorare solent nobis clementiam. Tanta enim Abraha Patriarcha noster apud te valet gratia,ut ctiamnum vivus suis precibus Loth patruelem Sodomitico eripit rit incendio. Siquidem Abrahae recordatus Dominus liberauit Loth, uti ait Moyses, ubi Chrysostomus diserte anno tat, iustum Loth propter orationem Abrahae esse se tuatum In hanc sententiam verba D. Esaiae accipienda esse. D. Hieronym. non obscuris verbis in Commentariis expressit. Nescit nos Abraham,& ignorat nos Israel inquit, quia te ODfendimus, nec cognoscunt filios , quos a Dco suo intelligunt non amari. Conscij igitur diuini in illos aut fauoris, aut indi
gnationis, tales sese filiis Iudaeis exhibcre intelligendi sunt P
74쪽
Sedorisenem illuna Adamantiu audiamus,quidnam hac de re &ipse senserit. illud Euangelij expositurus; Ne ceperitis dicere,Patrem habemus Abraham, subtexunt: Apparet sanctis ait Tomo. I 8. in Iohan. in qui ex hac vita migrarunt, curam esse de populo,quemadmodum in Machabaeorum gestis,, scriptum est, postquam plurimos annos ab obitu Ieremiae, hic is est Ieremias Dei Propheta,qui multum orat pro populo. Vido Crgo num exponere possimus historiam de Regulo) quod Abraham Regulus quispiam existens ςgrotante filio coque morituro populo Iudaico) Dominum rogat pro filii laborantis sanatione, prosectusque ad ipsum obsecrat,videscendat& curet
Quare cum Diuus Esaias Propheta hic ex Iudaeorum tam sona conqueratur,de solitoPatriarcharum apud Deum patrincinio non praestito,certoque auxilio negato,quod suis tibi interpedierut peccatis,ucterem videtur astruere prisci Iudaici populi morem,quo rebus afflictis atq; deploratis, uti dudum exemplo Azariae & Moysis docuimus, ad auita suoru Patriarcharum confugere solent patrocinia, disertis inuocationibus postulata: quem morem clate Christi Iud is fuisse solemnem diues ille epulo suo satis contestatum reddit exemplo. Geres ut vi Iudaei prisci hac de re senserint omni tamen luce mania festius est Christianos omnium ubique de locorum& temporum piam hanc sanctorum inuocationem S docuisse & suo usu frequentasse. Atqui hanc Christianae Ecclesiae consuetudinem, inquiat aliquis, perspicue quidem video veterum Patrum testimoniis dudum confirmatam; sed exemplum Scripturae diuinae postulo,quo eadem statuatur firmius. Excplum ries.so sis Scripturarum desiderare non potvst,qui dudum commemo' CAI 4 πratas tenet scripturas,cisque,vti par est, fidem habet: quae ladi. --.sertis verbis inuosandi sanctos praescribui formulam, liquido etia hebraismo, phrasiq; Hebraica ex D. Esaia comunita. Sed ne quid nutabundo lectori supersit scrupuli,illa D. Iacob P triarchae vox, Angelus qui eruit me de omnibus malis, benedidicat pueris istis; an non manifestam habet S. Angeli aduocationem, siue interpellationem, siue inuocationem
75쪽
Certo quando cum Davide dicimus, Deus misereatur nostri S: benedicat nobis; liquido Deum inuocauimus,ut hcnedicat, licet loquendi formula magis sonet optantis, aut impron. August. . u. cantis voccm. Similitcr illud D. Augustini: Adiuuet nos h V- Cyprianus hac carnis mortalitate laborates, certam habet inuocandi formulam licet optandi voce iit cxl cessa. Sic igitur ubi Iacob paruulis nepotibus optat Angeli sui tutelaris benedictioncm,dicendo. Angelus qui me ciuit, ben dicat pueris illis diserta oratione sanctum Dei Angelum inuocat,ut pueris benedicat, siue omni beneficiorum cumulo prosequatur,omnibusque tutelae atque custodiae modis descii dat & tueatur.
risisti i , ,hi . Quo ex situ Iudaeis illis priscis solemni, si quis dixerit mo heulius don' rem Christianis hominibus iam pridem usitatum de sui ange ' μ' 'μ l: custodis inuocatione: nihil profecto absurdi dixerit. Testatur D. Gregor. Nissenus vita Moysis,occultissima fuisse Christianis traditionem de angelo cuique Christianorum ad custo T..ὲό diam deputato. D. Ambros hos custodes S tutela res diserteatn k,sim o . inuocandos monet suum populum M cdiolan. quemadmo--tati. Ambies: dum totus Orthodoxorum Patrum senatus longo dudum c talogo recitatus uno ore concordique sententia piam sanct rum docet inuocationem. Quorum vestigiis& nos si mi immotique iniistentes,sanctos Dei amicos & seruos,immo filios agnum illum immaculatum sequentes,rebusque nostris praesentes atque nobis conuersantes religiose ad auxilium &praesidium inuocantes colimus atq; veneramur: non eos quidem
ut Deos adorantes, sed ut Dei serui una nobiscum Deum &nostrum & suum orent nobisque exorent propiriu,reddantq; placidum atque benignum. Non igitur Christiani Catholici sumus idololatrat,quod sanctos colimus,veneram ur, ad auxilium, & comprecandum inuocamus: quemadmodum praeclari isti Consellioni starum patroni Iudaeos, Machumetum, Iulianum cum aliis Prophyrio & Libanio apostatis imitati nobis exprobrant: sed Deum
unum rite colentes, venerandos eius etiam reuercter colimus
fanctos,Dei amicos & filios. An vero ipsi Protestates hanc id lolatriae notam a Caluino lib. contra V vcstphalum obiectam effugiant,
76쪽
effugiant,ipsi viderint. Accusat enim Bremeses Lutheranos, quod interpretationis suae falsitato non minus faedarunt Lutheri nomen squod ipsum docent verum Eliam quam Ac-gyptii Ieremiae corpus, sepulchrum cius adorando. VARE nunc& illas scripturas expendamus, quas Con- fession istae Catholicis oppon ut quasi piae SS. Inuocationi con criptum protrariaS quibus vero germanoque redditissensui, ostendemii, - ψ'μ- μ' neq; obiectas Ambrosit, Chryso. au t August. sententias, Catholicae aduersari doctrinae. Hotum enim sanctiss. Patrum verbis alio, quam illi senscrunt, detortis quos diserte nobis suffragari dudum est demonstratum,suam caussam voluerunt inspeciem constabilere atque constituere, prorsus peregrinum dogma Christianorum Catholicorum auribus inuehentes. Quod igitur ad solius Dei inuocationem statuendam ex Deutero. 6. Matth . Psal. y. Esa.63.adferunt, Catholica reuerenter suscipit Ecclesia,unum Deum, unum Dominum, qui unus nobis Pater est, sese colere prosella. Sed quemadmodum, teste Paulo, seruos oportet dominis suis obedire,no soli Deo Domino; ita Sc Patres carnales opor plure domino tet reuereri,cOlcre,obsequi,morem gcrere. Verum sicuti haecet μ' D.Pauli doctrina non facit idololatras , quod plures inducit Patres aut dominos: ita nec idololatriam docet Catholica Christi Ecclesia,dum sanctos Dei amicos , ciusque societate Ecelesia sancto, beatos colit,veneratur,inuocat,aut etiam exemplo Dauidis &Abrahae homines adorat. Non enim diuinum illis exhibet homine adora' cultum , sed longe inferiorem . offert honorem hominibus Dauidem. dignum : Superiora ergo scripturarum testimonia si gemmano illo suo sensu intelligantur, quemadmodum alia Scripturarum loca nos accipere cogunt nisi Natan Prophetam, 3. x, 3.
quod Dauidem adorauit;& Abraham , quod populum tertie Ρ' adorauit; & Paulum,quod seruos dominis suis scruire iubet, facere impie audiamus idololatras) nihil vetant quin & homines suo quodam honore dc appellemus dc colamus patres Mdominos,sed longe alia significatione. Sic& scriptura ipsa quosdam improprij sensus inducit Christi ore deos & Pauli ore dominos. Vnum ergo Deum VCrum, triin iovnum proprio omnium Dominum, unum uniuersorum Pa-
77쪽
trem colentes,venerantes,inuocantes, S diuino latriae cultu adorantes, non sumus idololatriae rei, si suo quoq; honore homines colamus, inuocemus,& ad Scripturarum exopta quo- su=, tili , .s; dam sensu adoremus: modo pia mens adsit, quae ordinem re- bus diui Mitus inditum sua non violet temeritato,aut sacri lcga
non prophanet supcrstitione quae hic suum proprio habet licum,quado quod Dei est,inferioris ordinis creaturae siue Amgelo, siue homini facii lege tribuitur. Sicuti in contrario hera est pictas suum cuique non religionis,quae Dei opt.m . pro pria est,sed honoris legitimi cultum impendere. ' Qesem cultum creaturis exhibitu recte a maioribus, teste vere eoli de in D. August. dc ci. Dei lib. Io. dulias, id cit, piae seruitutis,atque ' μ' h' ossicii humini dictum,cum non vetent loca ab aduersariis excpist. Ro Io.& Apocal. i9. obiecta, nihil obstant, quominus de sanctos Dei homines vel angelos inuoccmus,suoque, uti diximus, sensu quodam,licet improprio adoremus. Quod enim
Romis. te. D. Paulus RO. Io. scribit,quom bdo inuocabunt,in quem non
crediderunt' verissimum cst,nullum posse inuocari tanquam Deum, in quem non antea credideris : agit enim de fide per Apostolos prius an nuncianda bominibus , quae in Deum est. Proinde mire insulsum est,quod Confessionistae hoc ex loco ita colligunt: Iam si prohibitum est, inquiunt, credere in
sanctos homines mortuos certe non licebit cos inuocare,quod veru esse concedimus,si Catholicae orthodoxorum Patrii doctrinae cosormiter accipiatur atque concorditer nimiium de diuina inuocatione,siue latrie adoratione. Catholici cnim nullum hoc sensu adoramus martyrem uti ait D. Hiero.& Curit lusi neque ullum sanctorum ad Sacrificium illud diuinum ii vocamus martyrem,teste Augustino de Civit. Dei lib. io.
Σ . et in Ad quem sensum ii & Angeli prohibitio Apoc.cap. 1 9. a
Deum adora. ' cipiaturi quid nam pio fauistorum obsecro ossiciat cultui ZProhibet quidem Iohannem angelus, ne ipsum prouolutus adorct: sed diuino cultu. Quid vero, si hac angeli specie Io-o rim; . . hannes Christum existimarit sibi apparuisse quit sese ille prae- ιζ VI: ἡ. dicaret primum esse Sc nouissimu Vnde in vcl. Comment..ul um anhelo legitur, Ioha em sese illum maiore existimasse. Certe D. Anicis obuiuis brosius nihil dubitauit Apostolum hunc Theologum dicere hoc
78쪽
hoc inscium fecisse. Cum enim Christi diuinitatem propugnas docuisset ei flecti omne genu,quod fieri ab omni creatura non potest, nisi Deo, denique Iollannes Apostolus sinquit
Com. ad Rom. cap. 9.) Inscius cum angelum vellet adorare, audit ab eo, Ne feceris : conseruus enim tuus sum, Deu adora.
I A M ubi Consessioni stas nihil ex Scripturis solidum attu- :4'lisse demonstrauimus, quod piam sanctisq; Dei filiis dignam respontio coiia labefactet inuocationem, veterum quoque Patrum testinam et 'nia Catholicae non obsistere doctrinae, porro est ostendedum:' et' huc facere volunt D. Ambrosis locum in Epist. ad Rom. quo ' i' reprehendit,qui dicebant per iustos posse iri ad Deum,sicuti per comitis peruenitur ad Regem, ut suidem a delectis Con sessionistarum Apologeticis cst recitatum.
R Espo Ns Io LINDANI, Praeclare admodum a D. Hilario dictum legimus,cum stul n. Diti iii, ic mentiantur haeretici,stultius tamen in defensionesiui mena Ru ii I.
daci j sapitit: quod si unquam in ullo hominum genere locum 'habuit,certe in istos Anonymos Confessionis August. Patronos dicitur verissimc. Quam enim temere ac prorsus stultc propter piam sanctorum inuocationem a Catholica dissenserint, adeoq; discesserint Ecclesia,dudum satis opinor est demonstratum nunc in reddenda sui sacrilegi schismatis ratione,sive, ut cum D. Hilario loquamur, sui mendacij defensione quanto sapiant stulbrius,paucis venit cxponendism
Simulant sese religiosi isti viri grauissimis sanctissimorum PP. sententiis coaetos a nobis dissentire, atque a Catholica adeo Christi Ecclesia discedere , quod sanctos colimus, quod per eos ad Deum accedimus quod ipsos in auxiliit inuocamus atq; imploramus: cu istud Patrii doctrinae,uti asserunt,
ex diametro aduersetur,quoad modum locis aliquot huc reci talarii a,ri, talis ostendere conantur. Verum quam fide mala,conscientia di ' '
plane impia de sacrilego fallendi studio hac in re vel sati sint, stilum tam Lector candide,delecti isti Confession istarum Patroni paucis retes z: accipe : locu enim ex D.Ambr. recitatu si attentus totu legas, M'videbis
79쪽
videbis non modo verbis,quae calumniae ipsos redarguant, missis mutilatum: sed liquida vel bi etiam unius in quo tota est argumenti vis in deprauatione corruptum , vitio falsatum, dataque opera adulteratum. Qui D. Ambrosii locus si totus recitetur,& suo germano sensu accipiatur , adeo nihil contra sanctorum facit inuocationem,ut ne loquatur quide de Christianis,neduin de pia ipsis solis nota sanctorum inuocatione.
eitumh; Nam D. Pauli Verba Epist. ad Rom. cap. I. Evanuerunt incomicilissima no tationibus suis dicentes se sapientes,suilli facti sunt. exposi-
nymi cosissim uirus ea commemorat, quae nobis obiiciuntur ad crimen tal-
'y' sb impositum conuincendum: quod dum arguti illi veritatis odio caeci moliuntur,sisse falsi crimine astringunt. 'mism .... Haec D. Pauli vcrba, ubi docuisset Ambrosius in Philoso
P g phorum S: Paganorum accusationem D. Paulo dicta, qui nequi i licto Deo glecto, inquit, Deo licet sibi cognito , seruierunt creatum p tius,quam creatorijstolidam illorum conuellit atque refutat excusatiunculam, qua suam passim tuebantur superstitiosam, creaturarum culturam,quemadmodu disertis verbis est apud ' D. Ambrosium t ait enim , Nebula erroris texit cor illorum, , quia cum creatorem ex iis,quq fecit pulchra,amplius honorifi' care debuerint obtusi sunt relicto Deo, haec sola dicentes sibi
, sufficere ad culturam,quq videntur. a P Am- Iam illud Pauli, Dicentcs se sapientes esse,expositurus continenter subtexuit verba, quae aduersaria indignissimis modis deformata contra Catholicam facere asserunt doctrina: quae ' nos recitabimus integra,vti apud D. Ambrosium extant scripta. Solent enim pudorem passi neglecti Dei, misera uti excusa
Haec verba qui audit integra,an ei in metem venire queat de damnata per D. Ambrosium sinctorum inuocatione 3 Quis enim tam sit estrons,qui Catholicos accuset neglecti Dei propter sanctorum inuocationem, quum eos ad facilius exorandum Deum adhibeamus comprecatores' quod dum agimus, non Deum cum Paganis negligimus, non Deum cum Phil sophis relinquimus sed religioso colimus S maiori animi r uerentia,vcraque humilitate suae sibi indignitatis probe conscia ipsum accedimus. Omiscrunt ergo aduersiari j fraude improba
80쪽
proba doloque malitioso ex D. A mbrosii verbis , quod cari dido Lectori germanum exposuisset sensum . nimiru ea nihil P v contra Chialtianos tacere, nedum a D. Ambiosio in i plos di- quη si mrusicta uiso scd contra Paganos. Ni paulo inserius meminit Apis ' - ' μ' Aegyptii vi Sacrorum Coracinpium,quae suis faciebant vola A libros disti talibus Pagani. Dic uiri ergo religiosi isti viri aliquid ex D. Ain. brosio, sed non omnia huc facientia: Quod non i norant ossct
falsi speciem Sophistis familiarem. ς crevi , Sed haec Conscisioni starum fraus perquam improba ludus videbitur, Lector candide, si quidnam in ipsis etia verbis D.
A mbroth ita mutilate a se recitatis designarint flagi th, consideres accuratius. Voles stultam paganoru & philosophorum demonstrare orationem D. Ambrosius,qua in suae idololatriae utebantur defensionem, Per iustos inquiunt, uti recitant religiosi isti Cofession istarum Patroni) posse ire ad Deum,sicut per Comites peruenitur ad Regem. Quantum pietatis ac religios, in Deum mentis insit istisanonymis Confessioni starum Patronis,unus hic D. Ambr sij locus abunde tellatum faciat, tam faedo, eoque manifesti Disimo sacrilegio deprauatus,& malitioso imperitos incautosq; fallendi studio adulteratus.Tota enim argumenti vis,quo ad uersus Catholicos hac in controuersia nituntur, est uno in clemento sita,quod mirifice quidem, sed plagioru more, ne suis a dominis agnoscatur, interuere. Na ex voce I s Tos,religiosi viri ac re axi dent i V S To S,ut pcdi cothurnus quadraret vi mdleolhut aptius. O rei igiosos vi ros, doctores Theologos, & sanctos iustique amates Consiliarios Ro. Imperi j ordinuatq; statuum po--flud 4 liticos Siccine bona fide causam Ro. Imperi j agitis 8 hoccine in me si fidos agere patronos in re momenti tam incomparabilis, ubi de vero agitur Dei cultu, in quo salutis aeternae cardo singulariter versaturi
Est quidem viris omnibus probis omne fugiendum mendacium . quanto igitur odio digni, qui in doctrina religionis
vere pernitiosis mendaciis niti non verentur:idq; verbis contra mentem authoris,contra suam adeo ipsorum conscietiam
data opera deprauatis, de industria mutilatis, malitioso deniq; studio adulteratis Recte namque D. Augustinus primum dea capitale