장음표시 사용
141쪽
rates sunt , & quaedam incorporales, merito subnectitur praetent tit Corporales sunt quae corpus habent , idesti quantitatem, seu prineipium trinae dimensionis, de sic tangi, & videri possunt , ut homo, equus, lapis &c. quod intelligitur potentia: nam licet actu aliquando per accidens tangi , seu videri mo possi it, ut quae iris prosundo mari, vel in aere sita sunt , non per hoς desinunt e
Incorporales res sunt, quae non cadunt si sensibus corporeis , quia corpus non habent ; vade nec tangi , nec videri possunt, &se ea quae in Iure consistunt, abstrahendo illa a corporibus subiectis , incorporalia sunt, prout sunt actiones, obligationes, serub tutes,& similia quae in iure consistunt. Differunt autem corporalia ab incorporalibus, quia eorpora iatradi possunt S. πν traditionem supra titi proae. Incorporalia vero tradi non possunt, sed in eis patientia domini habetur loco traditionis L quoties 1 deseruituti Praeterea corporalia possunt vendicari , i corporalia minimet t. vendicatio 1. de rei vendis. Sic etiam in rebus corporalibus cadit vera possesuo et in incorporalibus solum quasi possessio . l. 3. in princ. 1. de acquiri possess. Sunt etiam aliae differe tiae , de quibus apud Plat. in L aque infri de amom
1Nter res incorporales connumerantur iura, idest seruitutes pr diorum rusticorum , & urbanorum , dc ideo ponitur hic tit.
Pro euius intelligentia . . . t . it. INotandum est, quod seruitutes aliae sunt mere personales, quae debentur a persona personae, ut est homo seruilis eonditionis , quieogitur domino suo seruire , & de his servitutibus personalibus dictum est in superiori libro titi de Iara person. Quaedam dicuntur mere reales, quae debentur a re rei, idest ab uno praedio alteri praedis , de quibus agitur in hoc tit. Quadam vero dicuntur mixtae , qnae vel debentur a persona rei, prout est seruus adscriptus glebae, seu fundo, & de his hic non agitur, sed supra dictum late in eod. tu. de iuri persem vel debentur a re personae, prout est usus fructus, usus, dc habitatio, de quibus habetur in duobus titulis. seqq
In hoc itaque tit. agitur de seruitutibus mete realibus, quae de
142쪽
Dentur a re rei, seu ab uno praedio, alteri praedio. Et seruitus re, alis sie definitur per Barti int. I. f. de seruit. Est ius quoddam praeis esto inhaerens, per quod dominantis praedij utilitas augetur , servientis vero minuitur.
Servitus autem realis alia dicitur rustica, alia urbana. Rustiea est quae debetur praedio rustico, siue a rustico , siue ab urbano deis heatur r Vrbana est quae debetur praedio urbano, siue ab urbano debeatur, siue a rustico, quia denominatio fit a praedio dominan
te eui debetur seruitus, tanquam praestantiori. Dissieultas autem est quae dicantur praedia rustica, & quae urba. na. Et in hac re tres sunt opiniones. Prima est quod omnia aedificia sine praedia urbana, ubicunque posita sint. Ita gloss. in I. I . de seruit. υνλ praec secunda est Alciati in L urbana ta a. J. de verb. ygnisqui tenet, quod aedificia parata ad habitandum homines sine urbana , aliis dicantur rustica. Tertia est Corasij in l. i. f. deserui- rati qui dicit urbana praedia esse ea, quae sunt in contineatibus, idest contiguis aedificijs. Sic stabula, quae sunt contigua alijs aediis fietis, sunt urbana, quae vero per se stant rustica sunt. Ita in I. ea iure r. stabula F. in quib. caus pign. taciti contrab. Vnde concordando praedictas opiniones possumus dicere , sola aedificia non esse urbana , nisi vel sint aliis contigua, vel in his habitent homines. Servitus item subdiuiditur tam rustica, quam urbana . Rustica alia dicitur nominata, alia innominata. Innominata dicitur illa, quae non habet nomen a Iure , sed sibi ab actu, qui geritur, nomen assumit, de qua inf. in s. inter rusticorum. Nominata est quae a Iure nomen habet, oe ista quadruplex est, scilicet, Iter, Actus, Via in Aquaeductus, i prout dicitur in rex. - Iter est ius eundi, de ambulandi hominis, non autem agendi tu. mentum , vel vehiculum, idest qui habet seruitutem itineris, vel
solus, vel cum aliis transire potest, tam necessitatis , quam volunotatis causa, de etiam letica portari, vel equo duci: tamen vehiculo
duei non potest, neque ibi agere iumentum, nisi equum ascendat L qui sella is de feruit. νustic. prad. Actus eli ius eundi, & ambulandi hominis, dueendi iumentum;& vehiculum , non autem trabes trahendi, ut in d. l. qui sella. Et qui habet seruitutem actus, habet etiam seruitutem itineris, qua etiam sine tui nento uti potest. Via est ius eundi, de ambulandi hominis, vehieulum duce adliumentum agendi, trabes trahendi, de hastas rectas serendi , ita ut fructus fundi non laedantur, ut in d. l. qui sella.. Λquaeductus est ius ducendi aquam per fundum alienum , quod
143쪽
potest constitui tam in aqua inuenta, quam in inuenienda L Labea
f. de seruit. rustic. prad. Ad hoc autem vitam supradicta , quam infra dicenda sint se uitutes requiritur primo quod constituantur a domino. Secunα do quod praedium sit contiguum , unde si sit via , seu praediunias intermedium , non erit seruitus , si sit via , vel praedium priuatum et 'steus si publicum iuxta texti ind. l. qui siesia β. m. de 'iuxta distin ctionem per gloss. ibi positam in verb. in rusticis, quae refert se adtex. in I. seruitutes la 4. u. publico 1. de seruitia. rbi glsis in verb.
haustus. Tertio requiritur quod debeantur a praedio alteri praedio,& respiciant utilitatem praedii si non immediatam , saltem media. tam : immediatam, ut ius hauriendi aquam ex puteo uicini ad irrigandum proprium praedium : mediatam , ut bibant operarii contio
gui praedii, & animalia , quae illi praedio interuiunt. Sed ut bibat
Paterfamilias, qui non colit tim dum, non esset seruitus, sed obligatio personalis. Et discrimen est , quia mortuo eo, cui debetur,
extinguitur obligatio : sed si est seruitus, semper sequitur ipsum fundum. & perpetuo manet l. servitates la 3. in princ. σ ibi Barnis de seruitutis. Praediorum Vrbanorum .
In hoc ν. enumerantur seruitutes praediorum urbanorum, qua rum aliquae sunt astirmativae, aliquae negatiuae .
Inter affirmativas. Prima est seruitus si illicidii auertendi , idestius, quo mediante alicui licitum est stillicidia domus suae in domum , vel aream vicini avertere: nemo enim compellitur stillicidia vicini suscipere, niti seruitus sit constituta I seruitutes L si antea f. de seruis υνban. praed. Secunda est seruitus itineris, seu aditus , id est ius, quo mediante alicui licitum est ire domum propriam per praedium alienum , ut in d. l. seruitutes si, si domo V. de seruis. υνban. ρMd. Ex quo colligiatur quod seruitus itineris non tantum in rusticis, sed etiam in urbanis praediis constitui potest. Sed qui habet seruitutem itineris per domum alienam ad domum suam, ea de die, di non de nocte uti debet L iter, ubi gloss. Ban. ut Bald. 1 comm. praedior. nisi aliud si constitutum . Tertia est servitas operis ferendi, idest ius, quo vicinus tenetur sustinere onera domus vicini super parietem suum, vel propriam columnam Leum debere β. de feruit. v an. ρMd. Et haec seruitus disereri a ceteris, quia qui simpliciter tenetur ad alias, ad nullum factum
144쪽
ctum tenetur, nisi ad praestandam patientiam: at vero qui tenetur ad hanc seruitutem , cogi potest ad factum v.g. ad parietem, vel columnam reficiendam, si corruerit, ut in d. l. eum debere. Quarta dicitur seruitus tigni immittendi, idest ius, quo licitum est vicino immittere trabea suas in vicini parietem L I. 1. de seruit.
Quinta dieitur seruitus altius tollendi, idest ius, quo mediante vicinus compellitur altius tollere aedes suas, quia vicini intersie propter ventum, vel solem l. s arborem , vers interdum 1. de seruit.
' Inter negativas seruitutes urbanorum praediorum prima dicitur seruitus altius non tollendi , per quam prohibetur vicinus domum suam inuito vicino altius extollere, ut in d. l. I .F. de seruit. vis. p d. O l. altius C. de struit. oe aqua. t Secunda dicitur seruitus, ne prospectus ossiciatur, idest ius . quo vicino non licet quidquam facere in domo propria, per quod ossiciatur vicini prospectus I. inter semitates 1 de sernin urban. praedis
Tertia dicitur seruitus stillicidii non auertendi, idest ius , quo non licet vicino aliquid facere , quo minus stillicidia domus suae in praedium vicini defluant , quia forte vicinus illis utitur ad implendam cisternam, vel quid simile d. l. ν 1. de seruit. vis' prad.
ubi Bart.' Sunt aliae plures seruitutes urbanorum praediorum tam amrmativae s quam negatiuae, quae recensentur in toto tir f. de seruit.
urban. praedior. de de illis Iate agitur per Cepol l. in suo tract. D seruitutib. I. Inter rusticoram Enumerantur in hoc seruitutes rusticorum praediorum in4 nominatae , quarum quinque sunt species. Prima dicitur seruitus pecoris pascendi, idest ius paseulandi in fundo alieno l. I. s. in praediys 1. de seruit. rustie. praedior. Et si quis non habens tale ius in alienum iundum animalia sua immio serit ad pasculandum , punitur ex l. Aquilia, L quamuis, s ibi BD. 1 ad legem Aquiliam. Secunda dicitur sernitus pecoris ad aquam appulsus, idest ius, quo mediante licitum est mihi pecora agri mei ad isntem, sed rivum agere per praedium vicini d. I. I. s. in praediis, στrebatius β. do aqv. quotid. σ assis. Quod si quis habet ius, ut cer
145쪽
tum numerum ovium per iundum vicini dueere possIt st pyur appulerit, non omnes a domino praedij repelli possunt. sed solum illae . quae numerum excedunt d. t. I. s. Mandus Τde aqu. ruo O M. Tertia dieitur aquae haustus, idest ius hauriendi aquam a fonte,
vel ex puteo vicini L υηic. F. de fonte δέ habens hane seruitutem , iter habere praesumitur l. 3. F. i in habet istae seraratimstis,pradion quia concesso uno dicitur concestum omne id , sine quo concessum haberi non potest ad rem in I. I. g. de Iuri Lomm fudici arta dicitur seruitus calcis coquendae, idest ius, quo licee calcem coquere in fundo vicini ad utilitatem sui fundi d. l. I. s.
in praediis.. Quinta dicitur seruitus arenae diendae , idest ius , quo Iae, tum est in p radio vicini ad utilitatem suι praedis arenam fodereqd. s. in pratis . g. Ideo astum Appellantur autem istae seruitutes praediales , quia sine praediis constitui non possunt, & ex hoc colligitur , nemini posse acquiri
seruitutem siue urbanam , siue rusticam , qui praedium non habeat di neminem polle constituere seruitutem siue urbanam, siue ru sticam , qui pariter praedium non habeat. Colligitur pariter cuique licitum esse in proprio praedio seruis tutem imponere dummodo alteri non praeiudicet arg. texti in I. iure mandata C. mandati . Quod procedit, si unus est praedis seruiea tis dominus i secus si plures, quia tunc requiritur omnium con sensus l. per fiandum 1. de seruit. rustici praedior. Item proprietarius Duuam habens proprietatem, dummodo usufructuario non nOceat , in prAEdi O, in quo proprietatem habet,potest alteri seruit
fi quis ergo dicat esse seruum, idest quod alteri praedio seruitutem debeat, hoc debet probare . Et probare potest se illam seruitutem acquisiuisse, vel per contractum, ut quia illam emerit a domino , aut ei donata suerit , vel per testamentum, ut quia ei legata sit dic.
bς4 dubitatur, numquid per usucapionem, seu Praescripti
146쪽
nem probari possit esse aequisitam seruitutem . Et communiter DD. teste Facchi n. lib. 8. controuers iuri cap. 2 a. dicunt posse ustic pi per decem annos inter prauentes , & viginti inter absentes, si seruitus habeat causam continuam, vel quasi continuam , idest in cuius usu non requiratur factum hominis perpetuum , prout est aquaeductus, & stillicidium , quia semper aqua de sui natura fuit, Δ st i ilicidium de sui natura defluit. Si vero seruitus habeat causam di scontinuamidest in cuius usu semper factum hominis exigitur . ut est via, iter, aquae haustus , & simi lia, requiritur tantum tempus, cuius initii memoria non extet ad praescribendam talem seruitutem, id est spatium centum annorum . Ita glossi in L seruitutes D q. prisc. J deseruitati in Derb. certam, omnino videnda, quia est glosia
Sed quod seruitus non possit usucapi, seu praescribi est texti ind. l. seruitutes in prine. ubi dicitur quδd seruitutes quia res incorporalesset, non possunt usucapi. Sic etiam est rexti in l. 4. I. M. β. de υ-- capioηib. ubi dicitur quod per legem Scribonia- in seruitutibus prohibetur usucapio. Tamen in I. m. in D. C. de praeseripia lang. temp. dec. etes vigint. ann. dicitur, siue set res incorporales, siue corporales ρ seriabi possunt. Hoc etiam habetur in I. si quis diuturno 1 si semit. υendicet. Et ita videntur esse iura inter se contraria. Vnde Facchin. ubifupta conatur hoc modo conciliare, scilicet quod ad fauorem libertatis praedis contra seruitutem procedat usucapio r non autem ad fauorem seruitutis contra libertatem . Quod probatur in L sincinfri de usinum thi, non utendo per modum, oe tempus. Exemplum Habes ius immittendi tignum in parietem meum : sed ille tignus postea cecidit, di per decem annos illum non reposuisti, ego us ccepi hoc ius pro Iibertate mei praedii , ut non possis amplius itinium immittere. Sed si tu non habens aliquam seruitutem, appo. suisti de facto , etiam si tenueris per quindecim annos, & amplius, potium nihilominus te prohibere, ne amplius illum teneas, quia tu non potes usucapere seruitutem contra libertatem mei praedij.
Αlij vero distingunt, quod in rebus incorporalibus non in4 ducitur usucapio, sed solum praesumptio tituli , ut si apposui tignum in patiete tuo,& post decem annos velis me prohibere , ne illum teneam , habeo praesumptionem Iuris, quod ab initio habuerim seruitutem apponendi; unde ad te spinat probare , quod ego apposuerim propria auctoritate sine ulla seruitute. Videatur idem Facchineus De. supti citi qui quaestionem hanc diffuse tractat, pluresque adducit auctores .
147쪽
V Isum est de seruitutibus mere realibus; sequitur modo do
seruitutibus mixtis, idest, quae debentur a re personae, velant vlasfructus, usus,di habitatio . De usust. in praesenti titi devia , & habitatione in seq. Vsus fructus est ius utendi fruendi alienis rebus salua rerum substantia, ut dicitur hic fle in I. I. F de Uuf. ct quemadm. quis viati
. Dicitur ivs, idest facultas, de potentia utendi, & fruendi; nam licet actu quis non utatur , aut fruatur, ut puta in fundo sterili: tamen etiam in illo datur vlafructus i. statua vers licet j. eodem a quia etiam in illo datur facultas, & potentia utendi,& fruendi, si redigatur ad fertilitatem ; & licet actu in fundo sterili non percipiatur utilitas ; tamen remanet spes utilitatis , di actu Pa tieipatur animi recreatio ad texta in I. item si fonssi s. aucupiorum
Dicitur utendi, ad differentiam facultatis, quam habet creditor in pignore , qui illo uti non potest , & si utatur absque con sensu domini, furtum committit l. si in pignore f. de Du. Dicitur fruendi, ad digerentiam usuarii, qui non potest uti se ctibus , nisi pro sua necessitate , υι in titi seq. Vsufructuarius vero ad libitum de omnibus fructibus disponere potest, etiam pro aliis, ut dicitur Ne
Dicitur alienis rebus, ad denotandum in rebus propriis non ca dere vere usufructum, quatenus v suffructus seruitus est . Et licet in L si tibi proprietas f. de υμθ. acereμ. dicatur dari in rebus pro priis usustuctum: tamen intestigitur de usustuchi improprie sumpto a seu causali, non autem de usu fructu proprie sumpto, seu formali, de quo loquitur hic noster textus,ut in D.dicemus . t Dicitur salua rerum sab iantia, quia eatenus durae v sussructus , quatenus extitit substantia rerum, in quibus sui e constitutus , veprobare videatur illa verba posita hie in princi nostri tor. Est au tem ius in corpore, quo sablato sci vel etiam quia usustinuarius debet uti, & frui , ita ut non diminuatur substantia rerum , ne
viuifructus aurem solet diuidi in eausalem, & formalem
148쪽
Formalis est usus rei alienae a proprietate distinctus , eum sciliis Ce r alter habet proprietatem, alter usus ctum in aliquo praedio ;di hic est species seruitutis, de quo agitur in hoc tit. vi inquit additio ad gloss. He. Causalis vero est usus rei propriar, scilicet commodiras pereupiendi fructus ex re propria; di hic non est species seruitutis, de Proprie non est usufructus , sed pars dominij t. quod ηο=rum 1 GLo ibi Ilsis in vob. Ῥώ- actum. Dicitur autem causalis,quasi causatus ab ipsa proprietate.
Pluribus modis vis sei ctus sormalis inducitur Primo per viam contractus, & sic pactionibus, At sipulatio nibus , ut si quis vendat, vel donet alicui usum fructum praecii sui separata proprietate. Secundo per viam ultimae voluntatis , de sic testamento , ut si testator alicui usum fructum reliquerit suae hereditatistiti ne enim heres illius nudam illarum rerum proprietatem habebit , vsustuctuarius vero usum fructum . Sic si testator alicui legauerit usu fructum aIicuius rei particularis. Tertio inducitur auctoritate legis, ut est ille, quem habet P ter in bonis aduentitiis fit ii sui ν. quod nobis, in f . per quas person. ob. aequir. l. eamo νtet C. de bon. qua liber. Sic etiam quando usuis fructus filio relictus est . statim acquiritur Patri . Ex quo dubita. tur an per mortem filij exti insuatur vlasfructus. Quam dubit tionem substulit Iustinianus in I. vlti C. eod. statuens nec mort Patris, nec morte filii extingui usumfructum: sed remanere penes superstitem; unde intelligimus quod us fructus relictus filio. acquiritur Patri, & filio, tempore tamen successivo .
Pro intelligentia sciendum est, quod quadam res sunt mobiles, quae non per se, sed a nobis mouentur, ut lapis, vestis Zeta quadam sunt mobiles, seu se mouentia, quae per se mouentur, vesunt animalia. de quaedam sunt immobiles, quae nec per se, nec per alium moueri possunt, ut sunt: praedia .
Praeterea quaedam res sunt, quae usu consumuntur, ut frumentum, inum dic. quaedam quae usu non consumuntur, sed solum,
minuuntur, ut lant vestes, de cetera suppellectilia: quaedam, quae R a via
149쪽
vla nec consumuntur , nec minuuntur, ut sunt domus, lapilli pretiosi, gemmae &c. Hoe posito. Vsusfructus constituitur in Omnibus rebus, exeraptis ilIis, quae ipso usu consumuntur. In his enim utilitatis causa constituitur quasi V sustuictus per moduin cautionis; quoniam traditur res aestimata, ut usustuctuarius caueae se restituturum itantam pecuniam, quando contingeret casus, quo ususfructus, si yerus esset finiretu ri
Vsusfructus finitur primo morte naturali usu ructuarii. Limitatur si usustuctuarius sit filiusfamilias, quia ipso mortuo non extinguitur vlasfructus , sed remanet penes Patrem, ut supta diximus. Et si alicui relictus est ys fructus pro se, di suis heredibus, transit solum ad primos heredes, ne proprietas reddatur inutilis
Secundo extinguitur per mortem ciuilem, quae contingit per maximam,& mediam capitis diminutionem usu fructuarii, non autem Per minimam t. corruptionem C. eod. , Tertio extinguitur per non usum, hoc est si usustumiarius non utatur vlafructu per decem annos inter praesentes,& per viginti inter absentes. Quod limitatur in ususructu relicto Vniuersitati, vel Ecclesiae, quia tunc durat spatio centum annorum I. an υ fructus 1 eod. Qu3rto finitur, si res, in qua ususfructus constitutus est, pe-Aeat per incendium, terraemotum , vel vitio suo , ut dicitur in text. Quod adeo verum est, ve licet deinde res illa reficiatur, non ta men reuiuiscit vlasfructus.
V Sus est ius utendi alienis rebus salua rerum substantia . Inta
eisdem autem rebus, &eisdem modis constituitur, di finitur usus, quibus constituitur ,& finitur ususseuictus . Differt vero usus ab usustuctu, quia vlasfructus datur pro ut, litate, & commoditate totius rei et sed vias ob necessitatem tan tumis unde est quod habeas via ructum, licet non possit cede
150쪽
te ius suum alteri, fructus tamen alteri concedere potesti sed usuarius non potest, nisi aliis usus esseς. inutilis, ut . si esset aliis cui relictus usus sylvae remotae, posset in ea regione vendere tot ligna, ex quorum pretio possit sibi emere Romae ligna ad propriam necessitatem. - . Prieterea usus est individuus, sicuti sunt ceterae seruitutes reais
legi sed vs fructus diuiduus est, quia commoditas ,& uti nasilla diuidi potest D D. in I. a. g. borum, iii l. stipulatio- non
Qui habet usum aedium, non potest alteri locare , quamuis possit habitare simul cum tota familia a dc hoc solum permittitue de aeciuitate, net inducatur dura separatior non autem de rigoreis; qui enim habet solum usum aedium, non potest de rigore iuris habitare cum alijs, neque hospitem recipere. Sic qui habet usum serui, ipse tantum potest illo uti, ad alium vero ius suum nullo modo transferre potest . Idem etiam est de eo, qui habet usum iumenti, & qui pecorum , aut ovium habet usum, non potest uti lana , lacte, neque agnis, quia ista sunt in fructu . licet modiis eo tantum lacte uti possit a vi inquit gloss. his , in verb. neque iacte pertex. in I. plenum ρ. sed oe si pecoris F eod. unde si unus habebitvsumstuctum,& alius usum eorundem pecorum, usuarius poterit solum uti pecoribus ad stercorandum agrum suum, vii diui-.tur Aie in D.
Habitatio est Ius alienas aedes habitandi salua aedium substantia. Plus autem est in habitatione . 'nam in via , quia qui habet usum aedium , ipse solum debet habitare , neque potest hunc viam alteri concedere, & vix cum uxore, & samilia de aequitate tantum potesti illo vii , ut diximus et secus autem qui habet habitationem, quia potest illam etiam alteri locare. Et habitatis intelligitur esse tacite relicta, quando est relictus victus, & vestitus, cum ceteris neces . sariis. Ex quo colligitur quod habitatio non finitur per maximam , & mediam capitis diminutionem , cum sit species alimentorum L legatis is de aliment. oe cibari legati alimenta enim cum sine iuris naturalis, sunt immutabilia ad rex. in L sed naturalia supra de