장음표시 사용
61쪽
Paschatis Resurrectionis, & alia similia, de quibus diffuse amtur in Institutionibus Iuris Canonici, & ponat Nauarrus in Ma
Impedimenta vero impedientia , & dirimentia sunt illa, quae non solum impediunt ne matrimonium fiat: sed si fiat, illud reddunt nullum,& irritum. Haec autem sunt duodecim , quibus additur aliud ex determinatione Concilii Trid. & memoriae causa continentui his carminibus
Error onditio, votum , eognatio, erimen,
Cutius disparitas, vis, ordo, ligamen, bonestas. Si sint actines, si foria coire nequibunt , Si Paracti, oe duplicis desiit praesentia testis . me facienda vetant connubia , octa retractant. Error intelligitur in persona, ut si credo ducere Titiam, de sit seiat error tamen in sortunis, vel alterius similis qualitatis, non dirimit, ut si puto ducere diuitem, de sit inops &αd Conditio, ut si puto ducere liberam, & sit serua . Votum, ut si antequam nuberet quis, emiserat solemniter votum in prosessione religiosa, quia tunc matrimonium non tenet, etiam sequuta copula, sed debet regredi ad Religionem. Cognatio, vulgo parentela, de qua insta dicemus. Crimen, quod triplex est, Primum est uxoricidium , seu mari. ricidium, caula contrahendi cum altero, seu altera, utroq e machinante. Secundum est uno tantum machinante, sed eun interuentu adulterii. Tertium est adulterium scienter commisesum. cum fide data contrahendi post mortem alterius coniugis .
Idem Nauarrus d. eap. 22. n. 66.
Cultus disparitas, ut si Christianus ducat Iudaeam, vel Iudaeus Christianam. Sed si Christianus Catholicus cum haeretica , vel
schismatica contrahat, vel et contra, matrimonium tenet, cum ambo sine baptizati, licet grauissime peccet. Verum contrahens cum non baptizato, non tenet, etiam si esset cathecumenus , cum adhuc sit diuersitas religionis . Vis, ut si contractiun sit matrimonium per vim , aut per me tum ; consensus enim habitus per .vim , aut per metum non indu cit matrimonium e. eum locum, ct e. veniens , ct ibi Abbas, Ac ceteri DD. de sponsalib. de licet in aliquibus casibus coacta voluntas voluntas sit c si mulier g. si metu it a. ubi Alsis in verb. voluit f. de
eo quod metica . tamen in matrimonio contrahendo consensus deinbet este omnino spontaneus d. e. eum locum. Sed non sufficit qui-cituque metus,& quaecunque vis: sed debet esse metus cadens a
62쪽
In eonstantem virum, vel in constantem λminam ci evm eonfiata. tioni in m. de sponsalib. e. cum dilectus de his, qua vi, metusue causFavi. Secus si vanus esset timor, quia vani timoris nulla est exequutio ι. vani timoris f. de reg. iura ι ordo, nempe si sit sacer, scilicet Subdiaconatus , Diaconatus, di Presbyteratus : Ordines autem minores non dirimunt; dantur enim etiam Clerici coniugati . Ligamen , ut qui habet iam unam coniugem , alteram accipere non potest ,& si accipiat, nullum est secundum matrimonium , etiam sequuta copula cum secunda , di tenetur redire ad primam etiam non sequuta copula cum illa prima . Honestas, ut si sit impedimentum iuititiae publicae honestatis, quae variis modis contingere potest, ut insta dicetur. Si sint amnes , idest impedimentum amnitatis, de qua dicemus inst in s. Unitatis . si forte coire nequibunt, id est impotentia coeundi, de qua in Institutionibus Canonicis F. item frigiditas titi qua matrimonium in ope&ν. post. Nouissimum impedimentum impediens, & dirimens est si eon. trahatur matrimonium contra sormam praescipiam a Conc. Trid. hoe est sine praesentia Parochi, seu alterius Presbyteri de licentia Parochi, vel Episcopi, de sine praesentia saltem duorum testium; quia tunc matrimonium est clandestinum , de nullum , ut supra-
Inter impedimenta enumerata frequentiora sunt cognatio,&amnitas. De cognatione modo dicemus. de amnitate dicemus in b. a itetis. Cognatio est perlonarum proximitas ex eo proueniens , quod una persona descendit ab altera , vel ambae ab eadem . Triplex autem est linea cognationis. Prima ascendentiuin, quae est a Patre supra . Secunda descendentium , quae est a filio infra, & inter istos perpetuo sunt prohibitae nuptiae usque in infinitum, adeo ut si Adam hodie esset superstes extincta Eua , non posset amplius ux rem ducere , cum omnes mulieres, quae in mundo sunt, & futurae sunt, sint descendentes ab Adam .glog. in L nuptia Ia 4. 1 de riti nuptiar. Abbas in c. non debet n. 8. de confanguinit. o innit. Tertia est linea collateralium, seu transuersalium , quae est inter fratres,& sorores, filios fratrum, & patruos , aliosque hinc inde . Et inter illos olim erat prohibitum matrimonium usque ad septimum gradum ean. nulli 33 . quaest. a. Sed hodie est prohibitum usque ad
quartum gradum de Iure ciuili, & de Iure Canonico est prphib,
63쪽
eum etiam in quartor sed sume it quod unus sit in quarto, Ae alteria quinto, quia attenditur remotior gradus. In materia autem matrimonii seruatur Ius Canonicum promer periculum animae, de ita connumerantur gradus secundum Ius Canonicum , quamuis in successionibus gradus connumerentur secundum Ius ciuile. Advertendum autem est , quod inter ascendentes, & descenis dentes eodem modo connumerantur gradus de Iure Civili, de Canonico , quia dempta prima persona, quot deinde personae, seu generationes gradatim sequuntur, tot gradus faciunt. Ex eminpium , quod ponit Aeto in Iustitationib. ti de gradib. cognata est . Ad faciendam primam fenestram requiruntur duae columnae r dea.
inde ad faciendas singulas alias senestras, singulae columnae sum. ciunt ita ad faciendum primum gradum ascendentiae, & descena dentiae requiruntur duae personae : deinde quot personae, seu generationes gradatim descendunt, tot gradus faciunt. Sic Pater cum filio facit primum gradum. Nepos cum Auo facie secun . dum. Pronepos cum Proauo facit tertium, & sic deinceps. Sed inter Collaterales est differentia inter Ius Canonicum. Civile, quoniam personae pares de Iure Canonico faciunt unum gradum: sed de Iure Ciuili duplicant illum . Sic fratres, de sorores siueis germani, siue consanguinei, siue uterini de Iure Canonico fa ciunt primum gradum collateralitatis: sed de Iure ciuili . faciunis secundum: & filii istorum de Iure Canonico faciunt secundum y sed de Iure ciuili faciunt quartum ,& sic deinceps. In nuptiis autem attenditur Ius Canonicum , visupra diximus. Regulas autem ad dignoscendas graduum distantias ,& differentias videis te infra ρομε tit. de gradib. eognat. ubi ponitur arbor . & ipsius deci ratio, quam etiam ponit Oinotimus in hoc tit. de nupti Cognatio triplex est, naturalis, Iegalis, & spititualis.
Naturalis cognatio prouenit ex propagatione carnis , ut inter patrem , de filium, fratres , & sorores dic. Legalis cognatio inducitur per adoptionem , de per arroga tionem α mie. de cognati legat. ubi Abb. & haec triplex est. Prima dicitur quasi ascendentium, & descendentium, quae facit impedi. mentum perpetuum, vel duret adoptio , vel dissoluatur per emancipationem , ut dicitur in hoe f. ergo, ct in ean. ita diligere 3 o. quast. 3. Secunda contrahitur inter uxorem adoptati, & patrem adoptiuum . di inter uxorem adoptantis, A: adoptatum. Et haec etiam
perpetuo durat, etiam dissoluta adoptione per emaneipationem i. adepti s 6 de να ηπι. Tertia est quasi transuersalium , & haec 'etiam durat inter adoptatum , & filios legitimos, & naturales ado-
64쪽
adoptantis, durante tamen adoptione , vel durante filio legitimo, & naturali essem pNNm Batri , qui si emancipgtur adoptiuus,
vel filius legitimus, & naturalis , cessat inter colla ter ales ista cognatio legaIis, nec remanet inter eos impedimentum iustitiae Puohlicae honestatis, quod semper remanet inter ascendentes, & desistendentes etiam dissoluta cognatione legali per emancipationem; abhorret enim a publica honestate , ut quis coniungatur cun
ea , quam loco filiae, seu neptis prius habuit i. si quis alumnam
Spiritualis cognatio hodie quoad effectum matrimonii contrahitur solum inter Patrinum , & baptizatum, eiusque patrem , ac
matrem. Item inter baptiZantem,& baptiratum , eiusque patrem , & matrem . non autem inter Patrinum , & baptirantem , nequo inter alios . Idem seruatur etiam in Chrismate. Ita Cono. Trid. 14s. I . eap. a. de reformat. usurim. secundum opinionem
Nauarri idem seruatur etiam in Cathechismo , idest in instructi ne ad fidem, vi explicabimus in institutioni b. Canonicis in titi de
E st tamen adnotanduin , quod non positim ducere in uxorem filiam fratris mei, vel sororis meae quamuis sit mecum in quarto gradu de Iure ciuili, quia est loco filiae: sicuti nec filiam fratris mei adoptiuir sed si sit filia sororis meae adoptiuae, potero illam uxorem ducere etiam de Iure Canonico , quia filia sororis meae adoptiuae non est mihi cognata, & ita nullum impedimentum intercedit: sed in fiIia fratris inei adoptiui est impedimentum, quia illa fit mea cognata . Vnde sciendum est , quod illa persona , quae per adoptionem mihi non agnascitur, neque cognascitur. l. si quaas de rit. napi. Αgnasci est fieri de eadem familia. Cognasci est
fieri cognatum . seu consanguineum, vulgo , parente; sic filia fra tris mei adoptiui est de familia mea ;ereo fit mea cognata et sed filia sororis meae adoptiuae non sequitur familiam meam , sed patris siti; ergo non fit mea cognata. Item dicitur de matertera, quia soror matris meae adoptiuae non fit mea cognata: sed amita, idest soror Patris mei adoptiui fit mea cognata, nisi sit ex altero patre nata d. l. si qua iasin. is de ν it. nupti & ita idicitur amita adoptiua, non tamen dicitur matertera adoptiua, quia matertera est nomen cognationis, non agnationis . Et quamuis in L pepadoptionem f. de rin nupt.legatur matertera adoptiua, illud tamen intelligitur secundum vulgarem sermonem , non autem proprie. Videte totain glossam Ne in g. item amitam in verru materteram o
65쪽
8 LIB. I. S. Affinitatis, usque a. s. si V e p
Alterum impedimentum prineipale impediens, & dirimens est
amnitas. Amnitas autem est attinentia personarum ex concubi4 tu procedens,quae de Iure ciuili non inducitur nisi ex matrimois niali concubitu: sed de Iure Canonico indueitur etiam ex illiu
cito c. I. s' a. de eo qui cognovit consangu. πιον. sua , imo inducitur etiam ex concubitu coacto e. discretionem σ ibi DD. eod. tit. de es qui cogn.cons. υα sua. Amnitas autem inducitur ex eo quod una e
gnatio accedit ad fines alterius cognationis L non Dcile g. ad fines . de gradib. cognati Αmnitas inducitur inret uxorem,& cognatos mariti, & inter maritum , & cognatos uxoris, sed inter cognatos uxoris, & coingnatos mariti nulla inducitur amnitas; ideoque duos fratres possunt ducere duas sorores , di Pater, ac filius possunt ducere ma trem & filiam. filli pariter ex diuersis coniugibus nati possunt
inter se contrahere , etiam si habeant statrem , sororemve ex ma trimonio postea inter eorum parentes contracto natos , quia nul lum est inter eos impedimentum aut cognationis , aut amniu
Est autem aduertendum , quod quoto gradu distat cognatus a cognato in cognatione , eodem gradu distat a coniuge eius ilia, amnitate. Vnde ego, qui disto a filio statris mei in secundo gradu cognationis , disto ab uxore ipsius in secundo gradu amnit eis. Est autem dubium quare maritus, ct uxor utantur matrimmonio post illius consumationem, si matrimonium prohibitum est ratione amnitatis & ad dubium respondet Additio ad gloss. biein veria innitatis, scilicet maritum , de uxorem non esse amnes , sed principium, fontem , & originem amnitatis, quae inducitur
inter maritum , & cognatos uxoris, R inter uxorem, & cogna tos mariti : non autem inter maritum ipsum ,& uxorem , nequo inter cognatos mariti, & cognatos uxoris . ut supra diximus. Licet autem vir , & uxor proprie non sint amnes, tamen in male ria fauorabili veniunt appellatione amnium ut inquit Barti in L I. F. vnd. vir, O υχ. de ita stante Statuto quod cause amnium compromittantur , cause inter virum , S uxorem sunt compromitte uae . Ias. in L seruum I detondit. caus dat. eaus non sequuti. Amnitas duplex est, naturalis, & legalis . Naturalis est quae medio cognationis naturalis inducitur. Legalis quae medio cognationis legalis, ut si ego adopto Titium in filium , uxor eius fit
66쪽
e mea amnis legalis in primo gradu , & uxor mea fit eidem Ti.
tio amnis legalis pariter in primo gradu. i s io iii Est autem astinitas impedimentum impediens,& dirimens ivsque ad quartum gradum inclusiuere sed ex illicito concubini non impedit post secundum gradu in ex dispositione Conc. Trid. seu potius ex declaratione sanct. me. B. Pis Quinti facta anno x366.
dc propterea non possum ducere in uxorem socrum meam , id est macrem uxoris meae, etiam mortua uxore mea propter amnitatem, quam cuin illa contraxi; quod si copula non fui stet sequuta cum uxore mea, nec possem ducere propter impedimentum iustitiae publicae honestatis. Sivautem uiueret uxor mea, ob aliam ratio. nem non posIem ducere illam , scilicet propter impedimentum ligat ni S, quia nemo pote it eodem tempore duas uxores habere aut in Ipso textu dicitiae . ex quo colligimus regulam , quod ubi iaaliqua ai spolitione concurruat duae causae, seu rationes, quarum una cellat , & alia remanet, remaneti etiam dispositio; quod est intelligendum ceteris paribus , ideat si ilat duae rationes totales s
Ad intelligentiam praemitto, quodisponsa non est uxor, sedi
promi da futura uxor ι vade sponsalia suae futurarum nuptiarum spontio, de repromissio t. f. de Donsalib. spontalia autem hund per verba de futuro, vi accipiam te in uxorem, accipiam te in vi tu .n z matrimonium vero fic per verba de praesenti, accipio te in Horem, accipio te ia vitum ; quod meelligitur coram Paroeho, aerestinus, ut sit validum . Inter inhabiles vero , ut inter impuberes, licet sint verba de praesenti, tamen non eontrahitur matrimoniumrsed illa verba resoluuntur in futurum, & sic sunt sponsalia; ideo re si impubes dicat alteri, accipio te in uxorem, perinde est ac.
dixerit, accipiam te in v x, rem, quandis erra pubes . . . artem praemitto quod diuortium eli dissolutio matrimonii , quae utroque coniuge vivente contiugie; & hodιe non poteti heri, nisi quando non est sequuta copula, per votum solemne in professione religiosa emissum, vel per Papae dispensationem et sed polhquam est isquuta copula, nullo pacto potest fieri diuortium . sit matrimonium est validum: si vero esset inualidum propter aliquod im-m dimentum dirimens, pote it declarari nullum . Docesi tamen hOcie fieri separatio tori , quae successitia locum diuortis, non qcload dissolucionem matrimonii, quia remaaent veri coniugςI, quandis se ma Duilired by Corale
67쪽
matrimonium est validum: sed quoad mutuam eorφoeum Iemluditem; vade committeretur' adulterium , si post hanc separsitionem rvnus ex a mugitius cum aliquo alio coniungerezur. Potest autem haec separatio tori fieri variis ex causis , veluti propter adulterium ab uno ex coniugibus commissum, propter haeresim superuenientem , propter odium capitale, inimicitias capitales, nimiam saeui. tiam . infirmitatem incurabilem dic. Si quis autem dixerit errare Sanctam Matrem Ecclesiam, cum docet posse fieri separationem tori ex variis causis, est anathema. Coae. Irid. sess. sq. de sacram. matrimi. ean. 7. s 8. Quae tamen separatio non potest fieri propria auctoritate , sed praecedente sententia Iudicis Ecclesialilei. His praemissis noto quod si feci diuortium cum uxore mea, quae postea alteri nupta filiam procreauit, quamuis haec non sit mea priuigna, tamen non possum illam ducere in uxorem propter impedimentum iustitiae publicae honestatis. Sed hic casus de Iureis Canonico non potest contingere. quia diuortium verum non F test fieri, di etiam quia iam est contracta amnitas; sin autem non est sequuta copula cum illa mea uxore, neque. -ssum eam ducer propter iustitiam publicae honestatis , propter quam nec sororem , nec filiam, nec matrem meae spondi possum in uxorem dueerei spansam , de sponsal. oe e. litteras de desponsas. impub. quae iustitia die si sponsalia sint valida non impedit nisi in omni primo madu , cum olim impediret usque ad quartum e. non dehel de consangua
in agniti Si vero sponsalia sine inualida , haec iustitia publicae ho
g. Illud certum is, Naturalis cognatio spectatur in matrimoniis, adeoque qui suae serui inter se cognati, si postea fiant liberi, illa cognatio contracta in seruitute impedit matrimonium usque ad gradum prohibitum. Ideo autem dicit textus, si manumissi fuerint, quia se hmia Poterant ecintrahere matrimonium , sed contrahebant con- tu ratum, cum nota essent ciues Romaai. Sed de Iure Canonicinsi suae serui Christiani contrahunt inter se verum matrimonium c. D. deconium femor.& de Iure Canonteo possunt serui contraher matrimonium etiam cum libeta perisna , sciente tamen eticu eoaditionem seruilem ia . .
68쪽
sunt etiam aliae perlanm, quae prohibentur nuptias contraher nam non potest tutor ducere pupillam, quam habuit sub ev tela, nec curator adultam suam , M toto tit. C. de interd. magrim sed de Iure Canonico redditis rationibus possunt. Et sunt etiam aliat per me de quibus diximus in impedimentia supra positis, de dqillis videte atissam hic in verbis enumerayi . . '.
Matrimonium factum contra ius non tenet, quia nullus actus factus contra dispositionem Iuris est validus i. non dubiam C. dei go. Se propterea nulli sunt effectus, quia quod nullum est, nubium producit effectum l. d aullo C. de fer. unde non est dos , non donatio Propter nuptias , non patria potestas et imo ex parte eius, qui est in mala fide confistatur dos, aut donatio , si incestae nuptiacontractae sint Alciat. in L I. 1 solis. matrim. Sed ex parte eius, qui est in bona fide validi sutit omnes effectus. unde etiam liberi sunt legitisi, & in potestate . & adeo sunt legitimi, vi possint promoueri ad ordines, & dignitates Ecclesiasticas, quia sume. hona fides unius . i ; . Noto ex rextu quod filii spurii dicuntur vulgo eoncepti , quasisne patret, a litteris S. P. ita Theophilus iae. Sed in genere apopellatione spuriorum veniunt omnes illegitimi, inter quos Natu rates sunt nati ex concubina domi retenta .i Manrares sunt nati ex scortis , dest eκ mulieribus extra domum habitis per consuet dinem. Nothi sunt qui nascinitur ex matrimonio non legitimo . v. g. contracto oreulus strinis de nunciationibus absque licentia ordinarii. Adulterini sunt nati ex adulterio , quod committitur eum coniugata . Incestuosi sunt nati ex consanguineis transuersalibus. Nefarii land nati ex ascendentibus,& descendentibus. Sacrilegi sint nati is personii Deo sacris . Et omnes isti veniunt sub nomine spuriorum lato sumpto vocabulo.
S. Fin. Illegitimi autem possunt lagitimari quatuor modis. Primo per oblationem factam Curiat, eum scilicet filius naturalis offertur a patre seruitio Pratoris, vel Praesidis Prouinciae, G et ut
69쪽
qui modus hodie non est amplius in via. . Secundo per rescriptum Principis, vel habentis legitimandi potestatem , prout sunt Comites Palatini Se.. Tertio per nominationem factam a Patre in testamento, vel inta Instrumento, ut si Pater in instrumento publico, siue priuato trium restium fide dignorum manu subscriptor vel in testamento, filium suum naturalem , susceptum ex muliere libera, quae ei uxor esto poterat appellauit legitimum auιλ si quis liberes C.de naturaL Iibera Quod intelligitur , non existentibns filiis legitimis , di naturat,bus, ut pre glossibi in verb. si quis, rum sua additione . Quarto per subsequens matrimonium e. tanta, qui s. sint legitὸ sed hoe modo non legitiinantur nisi illi, inter quorum parentes potuisset esse matrimonium tempore procreationis; ideoque si
unus parens habet coniugem eo tempore , adulterinus non legitimatur per subst quens matrimonium , quia retrotrahendo ma trimonium ad tempus procreationis, appareret quod unus habuisset duas coniuges eodem tempore , quod fieri est impossibile. Ex hoc insertur ad Clericum Beneficiatum , qui ex aliqua muliere libera filios suscepit, & deinde dimisso beneficio ipsam ducit in uxorem , numquid legitimentur illi filii antea suscepti l Et ista qua lio controuersa est apud D D. quoniam si Iegitimaαxentur, retrotrahendo matrimonium ad tempus. procreationis fi
geretur quod Beneficiatiis habuisset uxorem simul cum beneficio, quod est prohibitum. Sed possumus dicere quod Iegitimarentur, quia Papa potest dispensare quod Beneficiatus habeat uxorem , di ita hic casus non est omnino impossibilis : sicut est impossibile quod unus eodem tempote habeat duas uxores, vel una h1beae duos maritos. Fictiones autem Iuris fundantur super probabili , vel possibili, non autem super impossibili, quia esset co
tradicito ut suo loco dicemus . Cetera, quae de matrimonio essent dicenda, habentur in I liitutionibus Iuris Canonici , ubi est propria sedes huius materiae, eum hodie in marrimonijs contrahendis: seruaur Ius Canoni cum , ut supra diximus.
70쪽
DIctum est de nuptiis, per quas inducitur patria potestas
Verum quia inducitur etiam per adoptionem, merito se . quitur titulus de adoptionibus.
Adoptio , inque ad s. cum autem Adoptio dicta est quasi ad optionem, idest ad electionem, quia
ex lege Anastasiana ex pluribus adolescentibus eligebatur adoptandu S. Adoptio se potest describi. Est Iegitimus actus, per quem fit quis filius, qui vere filius non est,ad instar naturae . Ita Doctores in lardoptio ιa r. lfeod.sumitur autem adoptio in genere & in specie. In genere continet adoptionem specificam , & arrogationem . Adoptio in specie fit, quando Pater filium suum , quem habet in potestate , dat in adoptionem alteri apud Magistratum. l. a.J eod. de quamuis olim transiret in potesatem adoptantis: hois die tamen non transit, nisi sit datus in adoptionem Auo paterno, vel materno ; tunc enim transit in potestatem illorum , quia tunc adsunt duo vincula , nempe vinculum naturale cum adoptatus sieconiunctiis iure sanguinis cum adoptante, & vinculum ciuile . nempe adoptionis ; duo autem vincula magis ligant quam vinculum unum l. penuit. C. eod. Quod tamen non contingit in patruo , quia si patruus adoptet nepotem suum in filium , non pe hoc acquirit patriam potestatem in adoptatum , sed remanet tria, potestate sui patris naturalis , licet in illo quoque concurrant duo vincula; non enim vinculum sanguinis, quo nepos coniungitur
cum patruo , est vinculum sanguinis natiualis; idest ascendentiae. ruae eii capax patriae potestatis: sed vinculum sanguinis transueris alis, qui non est capax patriae potestatis . Patri tamen adoptiuo, quicuinque sit, indistincte abintestato filius adoptiuus semper succedit. Arrogatio fit, quando adoptatur ille, qui sui iuris est ex Principis relcripto, quia cum Populus imperium suum transtulerit in Priucipem, M.,d o quod Principi μ' de Iuν. uac gent. scis. Priu-ceps hodie hanc Populi auctoritatem exercet, & ita arrogatus