Petri Victorij Commentarij in 10. libros Aristotelis De moribus ad Nicomachum. Positis ante singulas declarationes Graecis verbis auctoris ijsdemque ad verbum Latine expressis. Accessit rerum et verborum memorabilium index plenissimus

발행: 1584년

분량: 761페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

466 Petri Victorii Comment.

Quid autem Poluptatum , quaedam sunt necessariae: hae vero minime; sique ad aliquem terminum exuperatiae autem nonsiunt necessariae; qi pauciatates similiter autem σcirca cupiditates se habet , dolores, qui quidem ex perannis persiluitur rerum iucundarum, aut exuperanteri as fersequitur, siue electione, propteri rara nustam aliam ob causam,quae inde nasci possit, u intemperans est neces enim est, hunc talem ,π quem mznim aeniteat quapropter insanabilis is enim, quem nihilsa tet, in anali sis: qui vero manus capit,est,sui ou tus huic est e medius autem est, qui temperamane fatur . . .

vo D usu venἰre In voluptatibus saepe docuἰt, & minc repetit, Idem contingere in cupiditatibus, doloribusque,vt ostendat, incumbit: declaratum est autem quasdam voluptates elle neces Iarias: alias vero non nullas minime neces larias: & quae necessariae stinuusquequo necessariae lim: exuperantias vero ipsarum minime. neque etiam paucitates , ac penurias: hoc autem est, quod ponit, &quo utitur tamquam solo ct fundamento eius, quod osten/ere vult; sequitur autem redditio, quae est, similiter autem; nec quemquam turbet, quod δ' addidit, id quod non requiri videbatur: certum est ei: in hoe eum alias non semel sectile. Sed hoe relicto, eodem pacto inquit, ut in voluptatibus, ita se res habet in cupiditatibus, atque doloribus, qui sequitur exuperantias . donimium rerum iucundarum sine modo. ac mensura sectatur vulgarem marcriam carum

cupiditatum, seque ipsa ingurgitat, si id facit consulto, & pmpter appetitum, nulla aliare impulsus, quae inde proficiscatur, hic erit intemperans. Cqnstituit a item, quod dixit hoc pacto; necesse enim est aῖt, hunc non paenitere, quod fecit, quare addit, insanabilis crit, quod itidem comprobat, assirinans, quem non paenitet. culpam aliquam admisiste, non possie sanari ac corrigi : ut autem, qui incumbit in exuperantiam , significauit, qualis ellet, ira qui deficit, atque eget, dicit nitatium esse illi: medium vero.

rempetantem vocatum esse tradit

Similitor autem,s qui fugit corporis dolores Am quo har illis feren is non siit , si elemone eorum autem,qui non electione labuntur, hic quidem trahitur xoluptate: hic vero, quia fugit dolorem,rui prouenit a cupissitate : quapropter disserunt inter se. .

Eoo tu pacto se rem habere in eo, inquit, qui fugitat, reljcitque a se dolores corporis, tisque tamen id facit, quia par ipsis ferendis natura non sit, &, cum expertus suerit, ipsis resistere nequierit, sed consulto id facit, totoque animo ab ipsis perpetiendis abhorrens; quod enim definitum est de voluptatibus ipsis, idem etiam de cupiditatibus ipsarii in statuendum est . Ostendit etiam quomodo sie res habeat in illis, qui improbe non se gerunt, neque peccant consulto, sed praeter voluntatem, & veterem deliberationem: unum enim quempiam corum ait trahi a voluptate, quam sperat se inde capturum: alterum autem, vevitet dolorem, qui oritur a cupiditate illa, nisi ipsam expleueriti quare inquit, hi dicerepat

inter se.

omni autem homini deterio sederetur, si is nulla cupiditate incensius, H. ue leuiter cupiens, rata tuo turpe facinus, Fam si γ emoter cupiem,m

472쪽

sinon iratus verberat: quam si irattas: quid enim fecisset motus eum occup.

st: quapropter intemperans deterior incontinente.

. v I v No ix nemini dubium elle posse, quin deterior sit is, qui non illecto, neque ἰncensus cupiditate, siue etialis icti iter cupienς, facit aliquid, quod turpe sit quam si Inlioneste quippiam gereret, raptus a vehementi cupiditate: declarat autem hoc limili, ut enim, inquit, qui non ira commotus verberat honestum virum, quam si id facit inflammatus. quid enim inquit,faceret, is accellerit perturbatio, postquam sedato animo , M tranquillo non cauet incuriosus esse: quapropter inquit, intemperans homo peior incontinente: lii- temperas namque homo paratus semper est, promptusq; ad peccandum: statuitque siccum, nullam occasionem dimittendam esse potiundi voluptatem; incontinens tunc labitur cum videt, se tinctum facultatem percipiendae magnae voluptatis,cui acri desiderio ratio aduςt fati non potest, etsi iungitur ossicio suo in eo deterrendo a scelere.

rerum igitur, qui dictisunt onus quidem, mollitudinis species e re hic au

tem intemperans e opponitur autem incontinenti continens .molli autem tolerans doloris: tolerare enam manet in resissendo e continentia autem in VincenL aliud

orem est re si rere, aliud ,sincere,veluti aliud non vinci, aliud sincere: Quapro

pter magis expetendum ea continentia, quam tolerantia.

os TENDIT prImum, duorum illorum; quos narrauit, vitium unius reserre magῖs mollἰ-iudinem , & aliquo modo speciem ipsius esse: Iutolligit autem incontinentem, qui, nisi mollis aliquo modo tenerque foret, resisteret cupiditati, nec teretur se vinci in co certamine, cum praesertim secum habeat rationem: alterius autem, esse plane intemperantem. Deinde significat, oppo itum elle, &aduersari incontinenti homini continentem: molli autem, teneroque constantem, ac firmum, quod probat hoc pacto, exprimens inquam, in quo positum est, quod dicimus, constantem se praebere; manere enim ipsum dicit, munusque suum obite in resistendo, continentiam vero in vincendo: diuersum autem este, & longe aliud, dicit, resistere Sc vincere, id quod simili probat ,&re magis aperta, & plana, quemadmodum inquit, non superari in proelio content oneque o inni aliud est at eo, quod dicimus vincere ac superare aduersarios: quapropter inquἰt. melius est, magisque expetendum continentia, quae vi uix restat in sua pugna, quam constantia, quae solum non patitur se superari ; non tamen palmam reportat ex eo

Qui autem par non est s tolero is,contra quaesie multifortes prael et, ac valent ipsis resistere,his mollis estae r tener teneritas enim est mostitua quaeda quirrahit pallium, ne laborem aliquem in eo extollendo capi atra cum referat, ite uri e de rotantem Aon putat se miserum se , miserasimi luctat Asimili r

473쪽

4ost Petri Uictorii Comment.

autem se res halet m circa continentiam, oe incontinentiam: non enim , ' ρiam a validis,c praessantibus 'voluptatibus superatur, siue doloribus, iami

νandum ea: sed potius ignoscendum ei est, si resimns: veluti Theodectis niloctetes a vipera morsus, vel arcini in Alge Cerc m.

Da scR Bi T diligeter : ponitque nobἰs ante oculos eum, qui merito possit appellari mouiis: itidemque illum, qui sit vetus incontinens, dipnusque quilaoc nomine vocetur: i quit igitur: Is, qui ferre non potethres aduersas,& labores. contra quos se multi mortales armant, α tolerant illos ipses, hic profecto erit mollis, ac d licatus homo. Probat auteni hoc verum esse definitione deliciarum, cui culpae aisinem illum elle dixerat : specten enim quandam esse inquit mollitudinis, & teneri admodum animi, atque cilcminari, delicias. Qui sint autem mores, atque instituta delicati hominis indicat; sunt autem illa apurta, & obuersantur etiam nobis ante oculos. M. quoque cicero fatis accommodo te pinxit talem hominem in II. quaestione Tusculana, cum prius declarallet, qui sit mrtis oc tolerans doloris; eius verba, supra a nobis hoc ipso in libro posita sunt. Transit autem modo ad alterum, quod supra itidem attἰ erat, ostendendum : eodem enim pacto se rem habere inquit In continentia, atque in incontinentia; neque enim mirari nos OPO tere ait, squi labefactatur, vinciturque a vehement oribus voluptatibus: eodemquo P cto, siquis resistere non potest acerrimis doloribus; contra potius dignum cum cile inquit, cui ignoscatur, si conatus hoc facere, in experiendo supelatus est ab illis, ac prostratus. Exemplis autem, quales sint dolores, quos intelligἰt declarat, i umptis e fabulis pri ic orum tragicorum. Theodectis, & Carcini; quorum prior induxerat Philoctetem in fabula mo sum a serpente.miserabiliter lamentari, notum autem est M. Ciceronem duobus locis mE-tionem facere forum cruciatuum, citatis ipsius verbis, a Latino tragico acceptis. Alicrum exemplum est e Carcini fabula., cuius index erat Alope ; in qua fabula, pater ipsius Ce cyon inductus erat, iniuriam ipsi inlatam deflens cui etiani dolori ille valde indulsit. Tr Mediae huius Alopesque meminit Aristophanes in Iur cum commemoraret virgines, quae vitiatae forent a Dijs:inquit enim, viti ric σθλω ι sed etiam Demosthe , Des in oratione, qua laudauit eos, qui pro patria in Marat bonio proelio intersecti fuerant.

Et quemadmodum qui tenere risum nituntur, simulomne essundunt e quoti contigit Xenophantor se quis, quibus multi valent 1sHere, at dis subigi

tur , nec alet ys resinere, non propter naturam generis, aut morbum, quemari

modum in regibus Scytharum mollitudo in proZter genus: γ quemadmodum femina a maressinat.

Suspi exsti possumus ex ἰjs,quae modotradit auctor & Philoctetem, dic Cercyonem c natos suis te frenare dolorem, ut viros fortes, quod cum praestare non potuis lent,effuse postea lamentatos esse : cur enim alit et nunc e cruciatibus transiret subito in risum, aci cumridem enim videtur sgnificare,in hac re usu venire,quod aliquado contingit in dictis. ae ridiculis, ut qui risum tenere conati sint,victi voluptate ficetiatum illarum,cachinnum subito effuderint, id quod Xenophanto cuidam cotidis te narrat. Quis fuerit Xenophantus hic mihi compertum non est: nam quod ad verbi uri pertinet, quo auctor usus est,est usum di immoderatum risum inniscare volens,qui ab ipsi subito expressi is est,arbitror, ipsum In sermonem nostrum transisse est eque ipsum, quod vulgo dicimus fgangasciare; nam nonulla etiam verba, quae in ore sunt amnis populi, de ostendunt aliquid apposite; proba ui e Graeco fluxisse:contra autem inquit. Siquis vincitur, rapiturque ab iis voluptatibus . quibus magna pars hominum obstat; neque valet contra tendere, non tamen quia natu

suae gemῖs astinis si illi culpae, ac moribus, siue propter morbum corpo is, imbecillit temque, hic scilicet mollis , ac tener erit, Exemplum ponere volcus eorum . qui mollitia

474쪽

la VII. Librum Arist. de morib. 4Oῖ

Lborant prosecta a gere,dixit tales esse reges Scytharum,eadem que de causa muliebre genus,li conseratur cum virili,& ipsum etiam eodem pacto tenerum, molleque cite: colla taeenim mulieres cum viris, tales prosecto sunt: meminit etia sane Athenaeus de Persatum regum mollitia, atque esseminato admodum animo in xij. libro . Non video autem, cur, statim,ut aliquid no omnino nobis compertum est confirmatuque testimonio multorum. damnare oporteat communem lectionem;id quod aLambino hic fictum est qui putat pro ooc emendandum esse praesertim cum ab optimo auctore id traditum sit, in cunctis certe exemplaribus Aristotelis, quorum ego numerum magnum aspexi, ita profecto scriptum sit. Cum etiam Turcarum reges molliter uiuere,constans fama et , tamen populi tru versentur in continuis paene militaribus laboribus.

ωm remi est animisquidem igitur est regules iocosius autem amus est eorum, qui modum in hoc superant.

AD MONET, eum, quἰ putaret locosum sacerumque vῖrum esse ἰntemperantem, peccare et qualisque ille haberi debeat doceti in numero enim mollium, tenerorumque hominum i-Psum ponendum esse iudieat, eum si lusio. remissio quaedam animi, quod inde apparere inquit, quia est requies quaedam,eapianturque mortales facetiis, & reficiant ita animum molestius grauibusque euris; quod testatus est etiam M. Cicero, cum reselleret id, quod ς a M. Antonio obiectum fuera dixerat autem ipsum in castris Pompeianis, iocis operam ., dedisse: inquit enim. Erant quidem illa castra plena curae; verumtamen homines,quam-- uis in turbidis rebus sint, tamen, si modo homines sunt, interdam animis relaxantur.

Ellito: hi namque postquam deliberarunt, non manent in js , quae delibera

runt ob animi motum hi vero, quia non deliberarunt,trabuntur, rapiunturque a motu. non nulli enim, veluti j, qui se ipsi antea titistarunt, non titillantur esse c*m praesenserunt , C cum prouiderunt, s se excitarunt, ac rationem, non vincuntur a motu: siue iucun um fuerit , siue triste, ae dolisu plenum.

π RADIT extare duo genera Inconitinentiae, cum sint gemInt fontes, ortusque ἰpsius: unuenim genus est temeritas: alterum vero imbecillitas, deci arat autem, quod nimis breuiter dixit: inueniri enim quosdam narrat, qui eum diligenter cogitarim, statuerinque non esse obtemperandum turpibus voluptatibus . non tamen permanet in eo. quod rectum esse cognorunt; deliniti, victique illecebris voluptatis: alios vero, qui quia curam nullam susceperunt de ea re, nec consultarunt secum. an iacere oporteat, abducuntur, trahunturque iubito aspectu illius rei, quae commouit animos ipsorum. Ostendit autem, usus simili, quomodo fiat, ut quidam resistant voluptatibus , nec patiantur se vinci ab illis: idem e nim contingere ipsis ait, quod usu venit illis, qui ne postea fers icentur. Prouidentes icsibi parari, antea ipsimet semetipsos persticant, atque ita seu strantur consilium eorum: i r igitur hi praesentientes sibi pugnandum esse cum voluptatibus, contentioneque hac pilaica, seque excitatis. & quasi armatist rationeque experresecta, si forte sopita fuisset. non

Patiuntur se vinci, ac prosterni ab eo motu, qui inuasit ipsos, siue fuerit illud, quod obi -um est iucundum, de quod ptae se fert voluptatem , siue triste, de quod dolorem inure

475쪽

4oq. Petri Victorii Commens

re valeat. Qv d autem si νας λῖ, υ, docet Aristoteles in III libro de partibus an mallum. unde intelligitur, quod apud auctorem est, quid valeat προ- - ῆ v, quod qui efficiunt susemet ipsis, impedire volunt alienum He λισμὸν : Valam namque telum ritum quendam

nde ortum, constat. 1

maxime autem acut massat litem procliues, genere illo incontinentiae praecipiti, incontinentes sunt: hi namque ob celeritatem: hi vero ob veheme riam, rationem non expectant: quia secti senta persequendum visionem.' G

CsTEMDir, qui potissimum sint illi, qui in priore illo genere inpontinent tae, quae sibila, praecepsque est, labuntur ac peccant: traditque illos esto aςris ingenii viros, de pr cliues ad atram bilem, quique abundent in ea . Reddit autem stat in rationem eius, quod dixit: inquit enim, priores, ob velocitatem, qua uti intui suis in rebus, non consulere rationem, neque expectare iudicium ipsius: alteros autem, quia sunt vehementes, & quod cupiunt, valde cupiunt, non expectare, & ipsos, quid sua scat ratio: conueuix enim ambobus in hoc ut temeritas ipsis fraudi sit, quare inquit, morem liaben sequi se inper, quod visum ipsis subito fuerit, phantasaque tamquam hortatur.

Ese autem intemperans , 't iam quilitum ess, minime et messi υ eum facile paeniteat suorum morum: permanet enim meo, quoae siem tros nil incontinens autem proclisis δάρ enitendum omni . Quapropter nuntiae sῖ res habet, quemadmodum supra dubitantes diximus, si s c qui em insiti Llis: hic vero,snabilis.

CVM ostendisset, extare duo generit incontinentiae, quod discrimen inter Ipsis, unde iatium duceret, indicauit, nunc quibus obit in et se dii repent intcperans , ct incontinens declarat, quod etsi prius attigerat, tamen modo plenius cilicit: pluribus enim argumentis utitur in his distinguendis: initio autem repetit. quod prius docuerat, non paenitere ici- temperante hominem flagitii, quod admisit, nec tarcii umquam se peccasse: itatuit enini secum. nullam facultatem sibi omittendam esse potiundae cuiuslibet voluptatis, manetque in eodem proposito ac voluntate: contra autem incontinentum inquit, omnem paenitere, post expletam libidinem. Poste autem hinc intelli Gellitur, non. itasse rem habere, ut pilus videri potuit senuise , cum scrupulum aperuit, qui in hac Aret sed longe aliter, ae contra, cum alter horum curari, emendarique polli Halter velo nullo pacto corrigi.

CONFiRMAT, quod dixit, similibus, quorum vis magna est ad lucem rebus adsendidam, sumit autem ipsi a morbis vostri corporis, quorum morborui' natura contraria inter se est: inquit igitur, culpam animi, &quasi visum, quale est intemperantia, similem vi deri esse aquae inter cutim & labi, quos morbos nu quoque Graecis verbis, quae aederimus

476쪽

lii VII. Librum Arist. de morib. 4 O i

himus a medicis, appellamus; ambo enim hi, postquam semel in quempiam irrepserunt. sine intermistione ulla ipsum oppressium tenent: incontinentiam vero morbo, comitiali Mato a Latinis, nam Graeci pluribus nominibus ipsum ostenderunt. Apposite vero se v- sim hae collatione declarat, dicens haec quidem, intemperantia videsice nurnquam G cat, perpetuaque est: altera vero per interualla temporis nos vexat, incontinetia inquam, quam continentem non esse ait,quia cito euna vacuum a se relinquit,quem inuasit, ut comitialis morbus, quem oppressit sunt igitur similes hi morbi culpis animi, quia ut is fae egrotationes animi sunt, ita hi corporis: discrepant autem ea ratione, qua signiticatu eli.

Et demum anu genus est incontinentiae, ac vis, vitium enim clam est i

continentia autem non latet.

Torauu hoc argumentum est, quo ale, perspicitur dῖuersum plane culpae genus esse incontincntiam atque intemperantiam, quam viiij nomine appelsat clam profecto vitium ipsa sit, quod non contingit incontinentiae: separat igitur Ipsas, tradens vitium, idest intemperantiam tallere eum, qui astinis est illi vitio: mortales namque praui, dc qui eo habitu animi sunt, non intelligunt se prauos este : neque tam male sentiunt de semetipsis rincontinentibus clam non est, se labi re peccare : ratio enim, quae studuit eos reuocare,ab idore appetitionum, hoc ipsis monstrauit, etsi victi specie rerum iucundarum, non P eiuntur se persuaderi.

rum autem jserum meliores sunt j, qui facile migrant e sententia, quam qui ratione instructi, in sanon persi tant: a minore enim assectu surrantur, ρο non minime prius Uconsilia, O deliberatione, elutiat ue simi- Iis enim eu incontinens i , qui celeriter ebrj sunt , c ab exigua vino, pau-c iore suam multi.

C V M docuἰsset intemperantem discrepare ab Ineontinente, deterioremque illo esse;consertnunc inter se duas species Incontinentiae, quas modo extare significavit: assumatque limium ipsorum, qui diuersa semina in se habent huIus eulpae, meliores else, faciliusque se purgare posse, quos vocat sesari e idest qui praeeipItes sunt in corporis voluptate, α nullam paene in partem rationem ascultant, sed tamquam e potestate exierunt, quam qui a ratione vacui adhuc non sunt, non tamen ipsi parent, cuius suae sententiae causam adfert, inec unam tantum; primum enim diei eos, quos vocavit infirmos, a minore motu anIini vine; abripIque, quam alteri faciant, deinde omnia expertos, deliberationeque habIta peccalle, id quod alteri non praestiterant, qui inermes, Ic imparati superantur. Simili etiam usus est ad rem illustrandam; aitque, incontinentem similem esse hominibus, qui celeritet ebrii fiunt, paucoque vino absorpto, & minore multo, quam ceterie neque aenim omnes eadem vini mensura, copiaque parua temptat.

Non esse igitur incontinentiam vitium, apertum e se, sed aliquo modo fore eo tic namIae praeter clectio ea: boc autem elictione in ructum: ve-

477쪽

4 os Petri Victorii Comment. Iνumtamen simile ensi Ipectes facta, veluti Demossici vox in Mil os νύ - si1 numque non sunt illi quidem hebetes homines: sed tamen ea faciam . quisis Metes, G tardi: eodem facto incontinentes, im ii quidem non sunt edin'

iuste se gerunt,

os τεμ nix se essectile, quod conatus est,declarasseque, Incontinentiam non esse vitium, nam in hac materia, studioque capiendae voluptatis cuiuslibet, vitium est intemperantia ;sed tamen inquit, quamuis liberemus eam graui hoc crimine, non tamen penitus ipsam inde seiungimus: Artasse enim addit aliqua parte eadem existi ari potest: primum autem aperit differentiam, deinde similitudinem tantam, ut vix distingui ad ipsa, aliaque eiticiis telligi pollit: In temperantia igitur est cum delectu; electioneque : statuit enim intempstans omnem voluptatem elle persequendam: sine delectu autem incontinens se totum dat suis illis voluptatibus decerpendis, verumtamen ait siquis, relicto initio huius flagiti j a tendat exitum, euentumque harum labum animi , videbli ipsum similem admodum esse equare admonet, Demodoci vocem, acutam ac lepidam in Milesios, quadrare huc, valdeq; accommodatam elle toti huic rei declarandae: dixit enim ille. ipsos non sane insipientes, stolidosque elle, verumtamen se gerere suis in rebus, ut infrientes.

alter quil horum talis ea, qualis, non quia persuasis ess,et se

quatur corporis voluptates immodice, quae sum praeter rectam rationem sic

tepersuasu ea, quia talis est, ut Iersiequaturi as ille igitur facile aliterρα-

suadetur. hic autem, minime e virtus enim, γ' prauit, principium una qui Ie harum corrumpit: haec autem con seruat: in actionilus autem i , cuius causa

res fit, principium eue veluti in mathematicis suppositiones: nais neque silieratio eR,1uae doctrinam tradat de princiZys: neque hic sed virtus sitae natur lis, siue more tarta se ei exi mans de principio: temperans te tur , sui ta

lis e te intemperans autem,huic contrarius.

IuriRMAT, quod supra dixerat & tamquam ratione concluserat, docens id verum nullo modo esse ; contrariumque ipsus credi a nobis debere, & certa ratione comprobatum: facit autem hoc, positis nobis ante oculos, expressisque ambobus, idest incontinente homine, atque intemperante: hoc eritin principium est, & quasi firmamentum argumenti, unde utitur particula ἰημ, quam , explicatis his, sequetur redditio ; ut dixi igitur, fingi rambos hos , inquit enim, quia unius horum, incontinens inquam, talis est. atque huius naturae, ut sceletur corporis voluptates, contra quam iubeat recta ratio: idqi e 1 iciat, nori' quia persuasus est, curaque ulla posita in eo inde absterrendo:alter autem idest temperans Dersuasus est, quia talis est, atquc ingenii eius, ut valeat persequi ipsas. Hucusque autem sunt ea,quae ut certa ponit, sequitur nunc redditio, & quod inde nascitur:alienim, ille igitur iacile in contrarium persi uadebitur is veto in nime: probat hoc dicens, virtutem ac pravitatem, qine fiant contrariae res, habitusque animi Hirpositῖ, contraria in nobis emcere, ae moliri, cum ipsarum una, virtus inquam. principium meatur, incolumeque scruci, es' intera autem ipsum perdat atque interimat. Cum vero de principio locutus eliet, videretq; longe aliter ipsum capi, diueri' in rebus ac studiis, admonere hoc ipsum etiam volui quis error hic nasceretur, siquis serte imiciret hoc, putaretque sellio eandem semper rat; tiem ipsius esse: in qui igitur, in rebus agendis, finem a cuius causa, in id euiciendum incumbita

478쪽

eumbimus, principiam esse; statuita enim in animo habemus quid moliti velimus, priui- qilam ordiamur aliquid, idque ipsen inicium est i quemadmodum in studiis, oppo ito

modo, vocatur principium: definitiones namque & eetera, quae ponimus, illic princi pium iunt, dc quaestionum,& percepitionum, quae inde aptae sun t quare addit, neq; in illis rebus extat ratio, doctrinaque ulla, qtrae id tradat: munus enim hoc est . viis scien tiae: neque etiam in his, sed vis tu hoc docet, siue a natura profesti siue viii &consuetia.dine paro: monstrat enim haec quaα sint verae opinione d principio; iqi are inqait. concludens; temperans igitu hic erit, huiuscemodique omnis, qui veras opiniones, sen-xentiasque in animo habebit; intemperans autem, qui huic contiarias est. Vere autern admonet Lambinus maces sum suille hunc locum iii libro, qui apud nos olim ex iuxsilit, quod tamen tunc commissium non ivit vitio exemplaris; in quo recte hoe quoque legitur , sed culsa impressorum . qui negligenter transierunt, id quod corrigere debebant: quod adscripsi integritatis eius codicis tuendae causa. .

Est autem quidam , qui propter motum turbidum , facile exit e pote Pate

contra rectam rationem, quem , ita ut non arat ex praece istri rationis, vin

cit motus: ut autem talis sit, ut persuasus sit, persequi Oportere copi e buvisce

modi voluptates, non Vincit hic euincontinens, melior profecto Intemperanter neque simpliciter malus co ruatur enim in eo, JuoI optimum eu, rincipium

inquam: abus autem qui persi rit, oenon latitur se de Pi oue motum e per-θicuum igitur extrius, hunc 1uidem habitum probum esse , alterum au

rem malum.

Nos idem essesunt affectui In pectoribus diis in IlIum mortalium . quod proseῖ Itur a v;. maenitudineque motuum illotum, sue ab imbecillitate personatum, quas inuaserunt: unde infirmiores facile vincuntur: robustiores autem restiunt, nee patiuntur se labefactari, dc a ratione depelli. Tradit igitur oc significate volens, extare quempiain qui ob tu bidum motum animi, & quod incensus sit specie alicuius rei Iucundae, non vereatur si me peccare, de facere contra rectam rationem, cui tamen ita dominetur perturbatio illa, ut faciat contra rectam, veraq; rationem, victus motu illo, non tamen ut talis redditus sit itaque deprauatus,vi persuasus sit, latueritque tecum oportere sequi effuse, petulanterq; huiuscemodi voluptates: neque enim tantam vim habuit motus ille, vi hoc praestiteris petitatusq; illum corruperit; hie igitul est, inquit, incontines qui sine ut adiungit est meliosi integriorq; intemperante homine, neq; omnino malus, cuius suae sententiae causam asteria ait enim , conseruari adhuc in eo, quod optimum est, idest principium, quo saluo, non omnino de ipso desperandum est: significat etia a inueniti alium penitus ipsi aduersuriem: est autem is, qui permanet, obdurat ille in proposito illo probo non potiundae turpis voluptatis: neque inde migrat, ex Itque ob motum prauum, sed constantem se praebet, impetu ire voluptatis Inhonestae spernit:quare testatur, hunc habItum animi studiosum, pro bumq; esse; illum verti. Incontinentis inquam, malum; neque dubitar; de hoc posse. ii telligit autem ex his verbis, quae notῖo si visq; vocis i κτατω qua supra vlus est, ac moἀo quoque eandem usurpauit:perspicitur autem e contraria cnim taut .τμ- est, qui permanet in praeceptis verae rationis, ita ιήςαri4ὶ qui inde abit, ac migrati

Utrum uiris continens M, in qualibet nitione, er inquilles electione

479쪽

permanet, siue qui in rectar m incontinens is, qui in qualibet electis re non Manet, . qualibet ratione, siue qui in falsa ratione,cz ebctione,non recta, quem admodum prius a nobis de hoc quaesitum est.

IN e v M 3 1 T modo auctor in nodum illum soluendum, quem monstrarati ae sellicitare posse aliquos ostenderat 1, virum scilicet appellandus sit continens, qui sine discrimine Vllo permanet, perduratque in qualibet ratione, & qualibet voluntate propositoque, siue dinus sit, qui hoc nomine vocetur, is tantum, qui e recta non patitur se Pelli, atque exturari; contraque de incontinente, ut aperte narrat, de quo commemorat a se prius quaesi tum esse: docet igitur nunc,qu Odo hie scrupulus euellatur, atque utramque sententiam defendi poste, affirmat, verumtame non proprie, & eodςm pacto acceptam, sed alit ei: atque aliter sumptam, cum ex accidenti,& improprie non male di tur continens, qui prisistit in qualibet ratione, quam semel amarit; per se autem solus ille, qui in ratione vera, rectaque deliberatione perseuerat, quod In contrarium etiam contrario modo ead si ut indicat : si namque continens foret, qui in qualibet permanet, sequeretur inde incommodum illud, quo4 supra hic exposuit, α in II. etiam eorum librorum, quorum indux est, .li4ά:illic enim quoque de hoc quaestum est.

ex acclilenti qui in qualibet: per se autem qui in ratione vera, rem electione: hic quidem permanet: hic uero non permanet: si enim aliquis De ter hoc sumit , ut sequitur: per se quidem hoc fetuitur, ac sumite ex is si autem prius illud disimpliciter autem dicimus, quia per se: Pyrgier contingit quidem quomodo in qualibet opinione: hic quidem,permanet: his ,

ro,inde migrar: simpliciter autem, fui in *era.

Ex PONI RE EIc quoque voluit; quid sit id, quod vocavit ex accident Isumere sibi alliquid faciendum, siue sequi illud, atque ait. Siquis enim hoc expetit propter hoc, datque operi illi quaerendo eodem consilio ; per se quidem posterius hoc expetit, ac sumit: ex accidenti autem,prius illud; exempli gratia, qui Alexandriam nauigat, ut mercaturis faciendis ra uaerat, per se quidem rem, pecuniamque quaeret; ex accidenti autem vitam exponit periςulis maris: putat enim illam rationem valde accommodatam est e patrimonio augendo edocet quoque quid si id, quo usus est per se, atque inquit, illud idem esse, quod simplicit ealiquid velle, α non quia auxilio sit ad aliud consequendum, statimque concludit ratio nem ipsam.

Sunt autem quidam, qui facti sunt ad permanendum jua in opinione sunt

autem, quos τοcarit durae ceruicis homines e vetati qui aegre persuade, ipse sunt. non facile matiam sententiam traduci : qui similitia em qua dum isse habent cum continente viro qualem pro gus cum liberali, ma

os Nnix inueniri quosdam, qui morem habent obstinate manere in sententia . u

480쪽

In VII. Librum Arish de morib. 4o9

Also putaret aliquis unos, atque eosdem et Ie cum continentibus; voluit igitur errorem eorum, qui ita sentirent, coarguere; quare distinguit ipsos; primum ue monitrat, quale senus hoc mortalium sit; aitque hos elle, tuos Graeci vocant nos vulgo durae ceruicis homines ipsos appellamus; interpretatur autem primum, qui sint illi, quos sui illo nomine ostendunt, traditque i pios esse, quibus aegre , vixque potest aliquid pe suaderi, quique non pollunt ex una in aliam sententiam traduci: ncedit autem hos sim ἰ- 1 tudinis aliquid in se habere cum continenti, veluti qui patrimonium perdit, cum libe-xsi ; & audax, cum magni animi viro, ac forti.

Sunt autem multis in rebus di miles: unus erum horum , d motum, π c piditatem non mutatur, continens sicilicet: nam facilis perseasu est, ubi contigerit, continens erit: hic vero non a ratione i quia cupiditates ad se trahunt, πducuntur multi a voluptatibus.

STAT i s declarat hos diuersos esse multis modis . & nullo pacto eosdem habetῖ debere: quibus autem rebus inter se discrepent, signiscat: primum igitur inquit, alter horum non mutat sententiam, victus motu animi, & cupiditate, quae ipsum ad se trahat, qui cit con tinens : nam usu venire ipsi inquit. continenti. , ut patiatur se persuaderi aliquando, sine culpa tamen astirmat: alter vero non rationem secutus, variat animum, disceditque a l)met ipso; contingere autem hoc multis, quod inquit, ut corripiantuae cupiditatibus, ape-xiantq; ipsis aditum ad se, aganturque ab iustam, planum elle Putat atque exploratum.

Sunt autem durae ceruicis, qui suam sententiam valde amans, m imperiti Iomines, m agrestes: quorum qui suam si reemiam valde amant, si voluptarem, cor dolorem tales sente laetantur enim, cum vincunt, anter sentiret re-

μου non coincti, dolent , in m fuerint ipsorum tamquam decreta . Quo propter magis similes sint incontinenti, quam continerati.

INDICAT, qui sint illi. quos , diuti,' vocavit: traditque eos esse, qui valde amant suas sententias: dc praeterea. qui sunt imperiti rerum. & quati agrestes homines. a de causa primi horum sint tales, firmasque eisse velint, ac ratas tuas opiniones. exponit:dici. enim a voluptate, atque dolore ipsos inserinari, reddique magnos amatores sitarum o intonum : gaudete autem eos signi at . ii vicerint, nec passi tuerint ex opinionibus illis suis se extrudi. contraque dolent, si ipsae, tamquam si tarent plebiscita, decretaque publica, irritae fuerint; quare inquit, magis smiles sunt incontinenti homini, quam continen- et , quod ita accipi debere puto: ut enim incontinentes non parent rationi, optimumq; ipsius consilium spernunt, ita genus hoc hominum non cedit verioribus sententiis, at '

que argumentis.

SEARCH

MENU NAVIGATION