장음표시 사용
671쪽
te oportet, atque id quod exissimat, vel contemplatur, erit in fun Aone volupti similibus enim exictentibus , m inter se eodem pacto se habentibus, rei,
quod ad perpetiendum factum est,in illo, quia adfaciendum, idem natura effo solet.
C V M videret, quaerere posse aliquem, usquequo permaneat voluptast nam minuἰ Ipsam tempore, ac debilitari Planum est, ad extremumque penitus extingui, non tam n tam ἱ-rsus vitio, quam culpa rerum earum, cum quibus inde proiicissicitur, docere hoc voluit quod cum paucis patefecerit, euellit deinde non nullos alios scrupulos, qui orirentur in animo alicuius de natura voluptatis. Primum igitur ait, donec id, quod sensu precipitur siue mente tagit enim duo haec genςra voluptatis sueri quale requiritur, ad voluptatemq' signendam valde accommodatum ; simulque quod existimat de sensili illo, siue videt ani mo, contemplaturque . quod tibi proposuit cognoscendum, &ipstani vegetum fuerit fit mumque, erit voluptas actu, nec conteretur. Declarat autem aliter fieri non poste i ii namque inquit, id, quod esticit, moliturque, suo in statu seruatur: simulque quod accipit non variatur, idem qqod prius inde existere natura solet.
A A este superIore quaestio haec: videbatur enim fieri possie, ut nihil sui roborIs amitteret voluptas inuenirenturque aliqui, qui sine intermistione gauderent: in quorumdue animis perpetua volupta*existeret 1, soluit hunc nodum Aristoteles argumentis duob usquorum prius commune omnium huiuscemodi rerum esse affirmat: fieri enim hoc posse putat: quia laborat homo continenter, & tamquam acyrotat, cum humanae nialiae res valeant continenter in eQdem aliquo munere versari: esteque hoc proprium imbecillitati, nostrae astirmat, quare cum remittatur Usus, sanet que, n citario etiam laneuestit. duae inde exoritur, voluptas,ac tandem interit. Citat hunc quoque locum,ut superiorem o mmonstraui, In eodem XIIII. capite eiusdem libri, Alexander.
ciunt e positea autem non gignitur talu functio, sed neragentior. Quor term volu in obscuratur.
δε ο ν κ κτ aliam causam remissionis huius voluptatis, laneuorisque,qui non manat omniano ab infirmitate virium nostrarum i neque communis est Omnium, sed certatum aliquo modo res non nullae, quae pariunt in nobis uoluptatem , flaccescunt ten, vetustater inquit igitur, extare quasdam res, quae nouae delectant: postea autem is tanta nos voluptate perfundunt, quod usu tienire inquit ob ea, quae nunc ex non D 'mum enim inquit, animus noster totus eonuersus est in eas. & ouasi eriri, ipsas incumbit, quod uerum eis testatur; confirmatquem te in aspectatione rerum significat, ct ij qui dirigunt oculos in ipsA ori his Liliciunt attente, caru nouitate & admiratione ipsarum, Postea remittunt naultuni muneris illius
672쪽
In X. Librum Arist. de morib. y γ y
illius, attentionisque, & negi gentius id faciunt; unde inquit, nascitur, ur obseuretur uoluptas: languidiore enim facto studio, quod ponitur in illis rebus. necestar o langue it, conteriturque uoluptas, quae inde nascitur. Indicaui oliin antiquam lectione ni: alteriq; anteposui, in quo peccatum a librarijs, ut arbitror, fuerat, una in littera : ille autem pst.: nunc autem audentius de ipsa displitabo , damnata. quae irrepserat In cius locum, ac sine causa probata fuerat ab Arretino & Argyropylo: faciam autem id duobuvulus magnis testimoni j s. Pilinum enim interpres Graecus ipsam exprimit, ac declarat, nulla mentione alterius facta: deinde cum Alexandex in quaestionibus suis hunc locii mcitet, apud eum Σηπακικλι-iscriptum est; praeter autem auctoritates has, ualde me in hac lententia confirmat si inite, quo utitur Aristoteles ad rem illustrandam, quae omni sita par- te respondere debet, ut i Mixame igitur extra rem siti sunt; conuersosque oculos hasent in eam, quam studiose intuentur , ita qui mentem totam defixam in ea habent, non ab ipsa alliciuntur.
petere autem voluptatem tutaret aliquis omnes, quia vivendi desiderio omnes tenentur. vita autem functis quaedam ect, singuli homines ci ca haec Er his funguntur, quae maxime diligunt. Γeum civ quidem, auditu circa cantilenas: cupidus autem Ucendi, nudio animi circa percepta: sic autem reluquorum mussui uer voluptas autem perficit functiones, ac triuere Usium,
quod appetunt: non sine causa igitur m voluptatis desiderio incensi sunt perm
cit enam is cuipue vitam, quae expetenda ea.
Doc ET, unde nascatur in pectoribus quorundam haec p Inio. ut omnes homines v Ideantur vehementer appetere uoluptatem, qui tamen, si recte cxistimentur non tam uolupta- .
tis desiderio Incens sunt, quam uitae. Dat operam Istitur. ut hune scrupulum euellai, aeuerum ortum huius uoluptatis aperiat: inquit igitur hoc serI, quia cuncti mortales amat uitanir tuenturque ipsam diligenter: uitam autem adiungit esse functionem alicuius muneris quandam ; s enim uere uiuere dici debent ii, quῖ munus aliquod obeunt proprium hominis, cui sententiae addit . singulos mortales uersari in Ijs rebus atque illas Ipsa tractare, quas amanti valdeque caras habent, id quod inductione stinat: uerumque elle declarat : hoc enim seruare muscum signiscat, itidemque studiosum bonarum artium pe discendarum: eodemque pacto ceteros omnes, captos desiderio aliquarum rerum, occupati in illis studiis, quae amanti iungique illis muneribus libenter, & non sine magna uoluptate. Addit autem, quod iam accurate fieri docuerat, in omnibus rebus uoluptatem perlicere, & tamquam cumulare gaudio illa munera, & factat ultam que facere iucundio rem, quam amant: unde nasci inquit, id quod res postulat, ut homines non solum uitam ament, uerum etiam uoluptatem , quae tamquam condimentum ipsus est. sua ui, & per se etiam expetenda. Monstrauit etiam M. Cicero diligenter, quod hie dictum est. In libro de finibus, miro quodam amore teneri mortales uitae tuendae. Citauit autem particulam hane omnem Alexander in altero suo libro de anima, extremo capite. quo accuratissime
disseruit quod cum aliud esse uoluissent diuersae familiae philosopho rum . quid de ipso existimaret princeps peripateticorum exposuit: In clausilla enim suae
bri : est enim locus in X. hoc, non in IX. librorum horum, ut apparet.
673쪽
174. Petri Victorii Commenti ses
voluptatem, omittatur praesenti tempore: iuncta enim haec inter se es appa et, nec peiungi posse alterum ab altera: sine enim alicuius muneris functione non gignitur voluptaιi atque omnem functionem perficit voluptas .
H I c alter scrupulus est,qui non sine causa molestus aliquibus esset: dictum enim cst,tioni I-nes amare vitam , eosdemque itidem teneri desiderio magno voluptatis: quate oriretot in animo aliquorum cupidἰtas intelligendi verum principium: causamque duarum halum; virum inquam expetimus, caramque habemus vitam , ut fruamur voluptate, sine qua su- stare ipsam ; percipereque non valemus : cum nequam etiam homincs saepe dicant ii ne voluptate se vitam repudiaturos , intelligentes etiam turpes, & obscenas voluptates; siue contra voluptate sequimur, quia ipsa iuuat vitam, impellitque nos ad eam magis io uendam. Cum igitur quaestionem hanc dubitationemque animi nostri monstrarit. differt huius nodi accuratam dis Iolutionem in aliud tempus; tantum testatur modo, lias duas res ita inter se nexas, copulatasque esse, ut seiungi non pollint; i d quod,ratione etiam reddita huius rei, confirmat: ait enim, sine usu, munereque aliquo obito,non exoriri voluptatem; omnemque operam. ac functionem alicuius muneris perficere, Plenamquς accumulatam reddere voluptatem.
Unde si entur etiam Apecie diferre : quae namque specie disserunt, ab alijs
arbitramur perfici: sic ensm anaret, quae naturalia sunt quae ab arte
conficiuntur: cuiusimodi seunt, ceu animalia oe olores , talulae pictae, nouae,m domus , vas: similiter iam videmus π functiones alicuius mune-
νὰ differentes specie, a disserentibin flecte perfici: disserunt autem quaerationis
sunt, ab ,s, quae sensibus gignuntur , atque hae inter se specie .c quae fers
VNox inquit factum esse sest autem hoe corollar Ium, etsi aliter a non nuli Is aeceptum est ut voluptates putentur inter se specie discrepare et quae namque InquIt, specie dissentiunt ἐnter se, existimamus a dissmilibus. longeque alijs rebus, non ab ijsdem perfici. Cons mat autem quod dixit, inductione, assimans hoc ita seri, nulloque negotio intelligi poste verum esse, in rebus, quae natura sunt, & in hIs, quae arte, operibusque variorum opificum & quemadmodum Illa disserunt inter se specie, ita absolutio ipsorum manet in iebus, ossicijsque, quae disserunt inter se spee Ie : id quod satis apertum est : alia enim expectamur ab hominibus . ceterisq; animantibus, veluti etiam alia ab arbor bus i ijsq; omnibus, quae oriuntur e terra, quae propria naturae sunt, alia perfect est picturarum, & sta
tuarum, nec non domus, ut ait. θ vasis; quae variarum artium sunt opera. Idem etiam
adiungit seruari: similique modo seri, in functionibus, munersbusque vitae: disserentes enIm inter se specie . a disserentibus ossiciis persciuntur, cum verra Ae δἰsterentibus h minum stinctionibus locutus esset: homo autem constat ex animo, At corpore tradit dissorentes esse, S ipsae quoque specie sunctiones mentis , a functionibus corpor s de sens bus ipsis: quibus suis membris tamqtiam instrumentis animus utitur ad aliquod sentIendum roddit autem, ut mentis lanctiones disserunt specle a sinctionibus sensuum , ita quoque sun hiones sensuum differre inter se specie ; vi visus stinctio disserat a stinctionibus audiatus , eodem pacto auditus, θ' odoratus . reliquorumque duoium t eodemque pacto voluptates, quae cumulant ; sersciuntque suseriores omnes functiones, di ipsas speele Iniet
674쪽
In X. Librum Arist. de morib. 1 y7 i
se dἰscrepare . Alexander quoque capite XIX. sui quarti librI quaestionum, cuius index ' est, ex. .. . .:-δ. αα.δua , id significauit: tribusque argumentis constituit.
c pareret autem hoc ex eo quo singulae voluptates in nes fiunt functi ni muneris, quam perficiunt auget e/um functionem suam propria oluptas:
metuenimsingula exsimant,m accurarius consciunt, qui cum voluptate opus
aliquod moliuntur:veluti periti geometriae fiunt, qui ludi s geometriae delectantur,oe intelliguηt fingula propria eius scientiae, melius eodem autem tacto G sussis musices, . cupidi aedi candi, oe aliarum artium cuncti mcli es sunt suo quipproprio in munere,cum laetitim capiunt ex js e augent autem voluptates quae autem augent,sua propriai sunt illis autem,ruaesunt diuer
sa steris,sua 1 clue ac prppria, specie diuersa sunt. i.
AL T a st v M argumentum hoc est,quo idem firmat: Posse enim inquἰt, intellui hoc vera esse hinc quoque, quod singulae voluptates amnes sunt,& propinquae illi muneri ac functioni, quam perficiunt; quam allinitatem, & quasi coniunctionem ipsarum perspici pota se ostendit, quia voluptas sua& propria illarum iunctionum, & quae inde manat, auxilio est ad augenda, & exquisitiora reddenda illa ipsa facta, & tamquam sociam se addit studio illius, qui incumbit in illud opus: hoc enim valet, quod inquit --,. addita particula. o huic verbo. Probat etiam hoc, affirmans, eos omnes , qui gerunt aliquid libenter ;indeque percipiunt voluptatem, existimare melius de illis factis, ac muneribus: ipsaque integriora, & absolutiora conficere. Inductione autem & exemplis allatis plurium, qui honestam aliquam artem tractant, & opificum etiam, habroiumque hoe probat, qui cum delectentur illis, facilius evadunt periti ipsarum, & postquam didicerunt, melius intelli sunt, quidquid viiij, aut laudis in illis o undis extiterit. In extremo concludens, ponit vim hane esse voluptatis, ac gaudii, ut amplificet studia illa atque opera, unde emergitualia autem,quae amplificant,non posse non elle sua,& propria illorum munerum ac facto rum . cum conm . 'ram Hisparibus ac differentibus specie sunt apta . suaque propria Ips - xum. & ipsa specie dissimilia inter se esse. necesse sit. Totum autem hunc locum explanat, di nouis etiam argumentIs, exemplisque illustrat Alexander In IIII. eodem Iibro quaestionum de vita & moribus, capite XIII. cuius index videtur eisse debere, non simpliciter MB-ut legitur in excusis, sed ut habent meliores, calamo scripti, libri, .m ι; iis . . διν. ἡ ωι νδεα , i. νγ rimi. Utitur autem hic Aristoteles eodem verso, quo usus suit initio huius libri. eum incepit disserere de voluptate, quam propriam admodum, & propia quam esse dixit no stri generis, ac naturae.
more tibiarum, nequeunt pudis audire disputationis sapientium, si audiuerint tibicinem , m os DKdotcI camu tibiarum, Pam illa functione in quam
675쪽
prius incumbebant: voluptis enim , quae capitur e sono tibiarum intesimis munus istud doctrinae: eadem autem ratione hoc ma*s Uu venit, cum aliquis eodem tempore in duobνι occurarus fuerit: quaς namiue iuc9ndior est , ea selisim mirussit,
DRTIVM hoe argumentum, alterumque signum, quo Idem non solum probatur, m. tipssemet fgnificat, magis adhuc planum , perspicitumst e fi : est au Cin i . . ducet enim,Voluptates alienas,& quae profici untur ex dio quopiam a Cisse voluptatibus,quae capiuntur ex tuis proprijsque iunctionibus alicuius habitu*,ac studiji id quod comprobat etiam inducendo. Simile, quod explicat, est , eos, qui ioij delectantur, non posse attente auscultare diisserentem quempiam de re gratii, pertinent eq, ad studium alicuius doctrinae, statim ut audiuerint tibiae sonum, quod by , T magis gaudent arte illa, quam re,in quam prius incumbesant; quare inqui, p
era, quae capitur e studio tibicinis perdit, corrumpitque priorem illam voluptatem .idem autem usu venire docet, quod in hac, In ceteris rebus ac studijs, cum comigeri , mul aliquis operam det duabus rebus, ambabus etiam aptis ad pari Nuam O 'psuauior enim inquit, & magis accepta animo alicuius opera, alicram minus iucundam , eiicit inde, atque extrudit. Alexander, cum idem hoc probVet in XIX. quaei ione libri, cuius supr mentionem feci; tri biitque argumentis uteretur, primum eorumπι Psum suit: eodem autem exemplo hoc declarauit, quo hic infra Aristoteles; conuertit in-men ipsum,ut apparebit, inquit in theatris hoc quoqης usu venire, ut VUluptas,quam e Piunt spectatores, cum comoedus eximie fungit ut munere suois corrumpat voluptatem, quam antea capiebant comedentes bellatia . Sed M. Cicero etiam idem hoc fieri, contin-Rereque solere narrauit his verbis usus exemplo propinquiore simili nostri doctoris: in
quit enim. Quorum auditores discum alidi re quam philosephumi lunt, qui, simul ut increpuit, philosophum disputantemielinquunt.
Et si multum praectiterit 'voluptate, magis: ita ut ne muneris quidem aliquid obeat in Aia. Quapropter eum gaudemus quoidet vehementer, non val- e gerimus aliud: σ asia facimus, cum ali syrium delectamur: veluti in theatru, qui bellaria comedunt, quanao mali actores fabularem suerint , tuna
VALEx hoe ad idem con indum voluptates Inquam sibi impedImento esset maioremuque aliquam valde frangere atque extinguere minorem. Cum igitur hoc contingere docuisset, ut una vehementior leniorem laederet, inquit nunc. rem augens, si aItera functis maiorem vim habuerit ad essiciendam voluptatem, quod dixit, magis fore. idest minorem magis imminutum iri. & eo denique ita rem peruenmram,ut alterum munus studiumquo penitus intςreat . Addit autem tamquam cumulum documento hule, hane causam elle, Ut,cum laetamur aliqua re vehementer,non facile geramus aliud quippiam,& omnes alias curas ex animo dimittamus i contraque eum parum aliqua re delectamur, In aliud quippiam incumbamus, post quam consuetudinem nostrain expositam, confirmat eam, more narrato spectatorum . PerspIcitur igitur, Alexandrum hinc ipsum sumpssse: non tamen de egregiis actoribus fabularum loquitur Aristoteles , verum de malis, a quibus minime delectari inde penitus oculos, mentemque averrimus ei consumimusque tempus illud inlcui voluptate,quae tamen praς opera illa mala, malorum actorum non contemnitur .
676쪽
Quia autem sua quidem propriai γoluptas exacuitfunctiones, diutumio
res, meliores reddit Ialiense autem deprauant, lanum et multum i in dise
sentire ferme enim alienae voluptates praestant idem, quod sui propriyi δώ- 1es e corrumpunt enim fuηcti mei sui tropra i dolores: veluti sicuipiam se i-lera iniucundum, ac molestum es t , siue ratiocinari: hic quidem non scribit: hic vero non ratiocinatur, 1 ta plena doloris est functio pius mune .
Ο, iis olet signo, notaque huius rei, voluptates valde inter se discrepare; magnopereq; vrias aliquas ipsarum ab alijs ieiunctas esse . non solum non uno, eodemque genere contineri. Vtitur autem tamquam solo ac sui damento huius suae rationis, iis, quae tam probauerat: unde initio collocauit particulam, quae hoc indicat. Id .uod ipsin se in per sicere. cum rebus aliquibus iam demonstratis utitur. ad suam sentcntiam confirmandam noti semel indicaui, inquit igitur. Qitia sua ε propria voluptas exacuit sunctiones & studia ' hominum, redditque ipsas diuturniores Oc meliores alienae autem voluptates in qu natu ipsas,ac corrumpunt; Perspicuum est, ipsis valde distante sessit ac separatas. Confirmare autem hoc volens, vel potius disti militudinem ipsarum ampliscare, ait, Idem ferme praestare alienas voluptates,quod esticiunt sui,ac proprii dolores qui manifesto Ipsis iureiamunii nee vestigium villim ipsarum relinquunt,cum perdant,cdrrumpantque functiones. unde Gpsae proficiscuntur. Exemplis autem declarat, quod praecepit, Quae valde nota l: nti v duci enim inquit,si est aliquis, eui scribere inlucundum , molellumque sit,& sicut scribere, ita etiam rationem rei familiaris su bducere ἰ alter horum non scribἰt, quia opera, curaque dili ipsi dolorem inurit, alterque ille idem fac i, molestiam eam, paena inque vitans Idem igitur in his rebus contingit. Alexander cap. XIll. libri IIII. quaestionum cum ostendere vellet voluptates elle propinquas , ast ne i xye functioniblis, e quibus exoriuntur, argu- . mento etiam usus est simili huic ipsi; inquit enim. Praeterea, si qii Od faeliantis, eum ve simul in functionssis F, quae dolorem nobis inurunt desinimus enim in eas incumbete
hoe ipsum consilium capimus. quando Vςrs inur in quibus iani aliis Luctionibus perspita cutim hinc est, esse suas, proritasque voluptate , & asines denique functionibus, unde
contingit igitur circa sunmones munerum 'contrarium afuis, propri si voluptatuus, ac dolorilus: propriae autem sunt , quae ex functione , quae fit per se, nascuntur: abenae autem voluptates vocatae sunt , quia simile quiddam e ciunt dolori r corrumpunt enim, nisi quod non eodem mori.
Couecvnix, quod pertinet ad usus ipsos, S sunctiones voluptatum sitarum, ae propriarum, ac dolorum, contrarium inde prodire, ac nasci , quod cum exposuisset, declarat, quas intellIgat, vocans ipsas ς- ς τ idest suas ac proprias aitque eas este, quae oriunt ii rex illis muneribus per se, non ex accidznti: LOnxingit enim aliquando, ut e munere. quod
aliquis obit, essiciatur quippiam , quod inde expectari non poterat, quare haec exeipit. Admonere quoque voluit, quod & si prius dictum fuerat,nou tamen ipsum plene tradide rat, adiungit igitur id. quod facit ad totam rem persecte intelligendam : id autem est, quod etsi assimile quiddam ac par praestant alienae voluptates, ac proprij dolores: ambae
enim violant, atque morantur suam illam , ac propriam ipsuum voluptatem, non tamen Id emetunt simili modo. Puto, quia dolores id faciunt propter se, vique suae naturae: dolor namque adue satur voluptati: inimicaque ips res est: Voluptas vero superueniens ex accindenti; neque enim sua vi voluptas voluptatem frangit. Praeterea longe aliter assectum, quem occupant, ambae relinquunt, Pollantem pilus voluptate: dolor enim accedens mae-C e e rentem
677쪽
rentem relinquit: voluptas vero maior, Ilicunde affectum, laetantemque, sed alio genere. voluptatis, aut si eadem illa, longe maiore, ac vehementiore.
Cum Aserant functiones munerum probitate oe culpa: hae quidem , expetendae uent: hae vero, fugiendae: autem, neutrae, est em pasti si habent etiam voluptates in unaquaJue enim functione ,sua oe propria volupta est: quae igitur ludiosae sua propriai est , bona quae autem malae, fra
uae cupiditates enim, rerum 1uidem honestarum, laudabiles sunt: turpium au
Doc ET, voluptates com Itari sunctionibus, quod pertinet ad laiidem ipsarum, aut vituper tionem ostendendam : idemque, quod in ipsas cadit, laas etiam ornare, aut infamare : Ponit autem, quod exploratum est, usus Ipsos, ac functiones distentire inter se, bonitate atq; improbitate, cum ipsarum quaedam sint expetendae: aliae fugiendae: tertium vero ipsa rum genus, mediae atque interiectae inter has . Fieri igitur hinc ait, ut idem euenlat in voluptatibus ipsis, cum e singulis actibus existat sua quaedam, & propria ipsorum Voluptas: quare inquit, concludens, voluptas, quae sua ac propria functionis ac muneris recti, proba erit: quae vero mali ac vitiosi, praua. Addit, quod valet ad rem explanandam, desideria rerum honestarum laude digna eite: turpium vero,vituperatione: quale igitur initium fuit harum rerum, tale etiam, Parque illi exitum, exiremumque futurum, verisimile erat.
Magis autem propriae, a uesi sunt functionibus , quae in ipsis sunt νο-
luptates , quam appetitiones: hae nam que demitae fiunt, . temporibus, oe natura: hae autem propinquae sunt,Windefinitae ita, ut controuersiam in se ba- ibeant , idem sit functio, de voluptas. π A .
A D DI T. quod vἰres auget superioris huIus Metument I; voluptates, quae inde proficἰicuntur, e sun ionibus videlicet. magis affines esse, propinquatque muneribus illis, ac functionibus, quam sint desideria,appetitiones' i earum rerum,id quod probat dicens,desideria illarum rerum est e distincta, separataq; temporibus, ac naturat antea namq; incipimus aliquid appetere,quam ipsi operam demus: ac saepe longo interuallo seiunctaemam quin natura etiam discrepet inter se cupiditates,ac voluptates,dubitari non potest hae vero inquit, voluptates sicilicet, vicinae sunt,& ita Iropinquae .atq; ita indistinctae,& quassi confurae,Vt controuersiam gignant faciantque aliquos dubitare, an unum, idemque functio sit, quae parit voluptatem ac voluptas ipsa. Alexander in II.capite suarum de moribus quaestionu quo probat, non contineri eadem specie voluptates cunctas ,in alijs multis, quibus utitur argumentis, id refellens, hoc qiuoq; usus est,quod etiam dum exponeret, magis explicaui tun quit enim. Si quod appetit aliquid cupitq; neq; adhuc adeptu est ipsum, ac tenet, magis ab ipse remotum est, quam id quod tenet iamdiabetq; secuin cupiditas magis remota erit a functione, aftiiq;,unde manat voluptas, quam voluptas,quae inde nascitur: curia ditas enim inquit,est appetitio voluptatis: voluptas vero una eum ipsa manet; comitatur e
678쪽
In X. Librum Arist. de mors b. J T9
Non tamen videtur voluptas diano esse, ne7ue sensus: AmurAm enam δε- ν et: verum ouia non separatur, existimatur a quibusdam idem e se, quema modum igitur Iunctiones diuersae, cr voluptares.
C v M voluptatem iunctam esse ostendisset, cum functione muneris, unde orἰtur: voluptatum autem sint duo fontes atque ortus, mens inquam . siue potius ratio, ac sensus: si ac dam enim ipsarum Percipimus ratione: nulli ossertasse plures sensu; nequis in hoc labatur vic poccet. admonet non esse omnino idem voluptatem. ac rationem, sensumque: additque eum, qui ita sentiret, magno errori astinem futurum: purgat tamen illum, ut potest, indicans, quae res decitere ipsum valeat, idest similitudo ingens, quae est inter voluptatem ac functionern in unetis, unde ipsa nascitur , cum videantur non poste separari, quumadmo dum etiam sumstiones ipsae, ac voluptates.
Tiffert autem visus a tactu,turitate, auditus'efactus a Iugatu: Hmilii ratione disserunt etiam volVtates: γ harum,Pae circa dianorum sunt,
D 1 s et i Nou Iae nunc voluptates discrepareque Inter se ἰpsas docet, quod quaedam earum sunt mastis purae ac liquidae, quam aliae: incipit autem a voluptatibus, quae percipiun tur tensibus; quarum omnium purillima indicat esse illam quae capitur octilis cum an ipsa virdiatur: confert tamen eam cum voluptate tactus . vincereque ipsam a stirmat; unde autem hoc fiat, non quaerit: neque enim loci huius est, temporisque tradere causam huius xei: licet tamen putare voluptatem illam cile puriorem. quae fungitur mula re suo absquei materia, siue parum ipsius axtingcns, tantumque natura sua, ac potestate eodemque pacta versatur in re minus crassa, ac quae Plus spiritus habct, quam materiae: transi que per medium , & ipsum Integrum, minusque inquinatum , & unde nequeat Iacile sordi, aliquid accipere. Lucretius quoque. Vbi amorem accusit: disseritque de voluptatibus, quae in darercipluntur, utitur hoc nomine atque allirmat, quas incensi amore magis sectantur, analeponuntque ceteris, non esse veras, integrasque voluptates, sed potius contaminatas: mi-'xtasque cum dolore. ac paena, quod declarare putat, motus cos corporis, & quasi ardorem i . illum animi r inquit enim id inde exorirἰ, quia non est pura voluptas. rodem etiam pacto
ait noster doctor et auditum,& olfactum puritate vincere gustatum mon potest cnim aliquis rustare quippiam , nisi sumat aliquid ore , quod humore quopiam piaeditum sit, cuius indicio intelligit vim naturamque eius rei; quod non contingit in superioribus quattuor sensibus: adiungit autem simili modo dissentire inter se voluptates, quae ab his ipsis sensibus exoriuntur :ciusdemque rat Ionis esse discrimina ipsarum .' Admonet quoque , quoce breuiter tangit, voluptates,quae ratione perci iuntur discrepare a voluptatibus sensuum. sed etiam gradum quendam M ordinem inter se habere. ipsarumqtie qiuasdam puriores et se; alias vero non nullas minus puras: quamuis in hoc vincant omnes voluptates sensiles.
Uidetur autem singulis animantilus sua ct nepria xoluptas esse, quem -
od opus ἰ ea namque , quae profici citur ab eius muneris funtilione atque in unoquo ue illi, qui accurate spectarit, hoc apparere poterit: alia enim equi voluptis en , alia canis , alia hominis, quemadmodum Heraclitus artra, sinum magis Econ sumpturum esse ruam aurum: iucun ius enim auro
679쪽
pabulum asinis: voluptates igitur eorum , quae iuers sunt ρecie, disserum
secten eorundem autem specie inisserentes esse , consentaneum est.
V x idem comprobet, voluptates inquam specie inter se discrepare, sietnificat hoc ita se habere in cunctis animantibus, ut scilicet, quemadmodum opera ipsarum, muniaque di- Mersa si int, ac valde inter se dissimilia. ita etiam earundem voluptates diis miles, quoaverum elle plane intelligitur, concesso illo, quod negari non potest , voluptatem conii, tari muneri, ae iunctioni: variatis enim muneribus stud ijsque animantium, variantur earundem voluptates. Quod si inquit, aliquis diligenter viderit naturam animantium , moresque, hoc verum esse, facile cognoscet: perspicitur enim equum, canem. hominem aliis Jus delectari, quodque gratum est viai norum animalium, alij saepe displicere. Videtur autem loqui de voluptatibus, quae capiuntur e cibo, quod etiam intelligere licet ex Heracliti voce; nam si de animi,non corporis voluptatibus loqueretur,hoc verum non lare .cum improbi homines non capiant voluptates ex ijsdem rebus, quibus graues, hone-siqile viri capiunt, quin potius has fugiunt, molestas ue sibi putant ut ipse Paulo post a
curate docet. Sed etiam in corporis voluptatibus, cibisque non paruum dii crimen est in naturis hominum varijs, cum beluae cunctae eiusdem generis iisdem alimentis utantur, ei si in ipsorum quoque ingeniis velligia non nulla visuntur huius varietatis, sed non tanta, quanta in hominibus. In vocem autem hanc Heracliti nusquam alias incidi, qui dixit, asellum antepositurum elIe paleam auro,cum cibus sit Ipsi palea; ex auro vero fructum nulIum capiat. Concludit autem post hoc, vsuptates animalium, qaae differunt inter se specie, ct ipsas eodem pacto, specieque inter te discrepare. Cum interpres Graecus vocet hic Heraclitum ciuem litum, qui Heraclitus Eplieitus fuit, ut notum est, suspicati aliquis posset, declarationem huius libri Michaelis Ephesj, non Eustraiij elle,ut notata illa initio est
Tisent uni autem A hominibus non parum : eadem enim ,hos quid in , δε- Iore a ciunt , hos autem, oblectant , his quidem, malecta odiosaque sunt: his autem, iucuυἱι amabilia : idem Oc in rebus dulcibus usua enit isone, umeassim ei, qui febrim habet π τalenti videntur, neque calidum ei, qui imbe
cillus est, illi, qui bonae habitudinis sit simili mori se res habet etiam in ali A
v At in beluis parta fere sunt, eundemque tenorem seruant, assirmat In hominibus non parum inter se diissentire: cum contingat, eadem istudia his quidem, dolorem inurere, alus vero, voluptatem gignere: atque his molesta, odiosaque esse, non nullis aero alijs iucunda ει amabilia, quae dilli militudo non tantum ad animum variandum faciat, verum etiam ad sensus, quod docet, exemplo duorum usus: idem autem In reliquis usu ven ire facile e gnoscitur: idem scitur inquit, contingit in rebus dulcibus: ne ue enim eaedem res,si orestimantur, pariter dulces sunt ci, qui in febrim inciderit, & illi, qui corpore valeat, sed saepe, quae sua vi dulces sunt, amarae videntur. Adiungit, idem etiam seri in tactu, cum tenui corpori δc imbecillo, contraque firmo, ac vegeto, non cadem aqua calida videatur, quod in balneum, fluuiumque ingredientibus viii venire perspicitur: tenues enim homi nes iubent balneatorem calidiorem sui dere; robustis, quae illis frigida, fatis accomm data videtur: idem in ceteris sensibus usu venire assirmat, veluti in o oribus quod Pluta chus plano exemplo, atque illustri perspeetiam aliquando suille narratuit in duabus, diib-milis admodum fortunae seminis, quae cum sibi in via occurrillent, ipsarum una, quae paupercula, ct ibi dida foret, non m is auersata est suavitatem odorum, & aromatum sumptuosae,ac mollis,quam displicuerint alteri diuiti atque opulentae, faetor ceparum & ali Lum, quibus mendica illa pasta erat.
680쪽
In X. Librum Ari st. de morib. y 8 i
Videtur autem in omnibus huiuscemodi esse id, quo apparet fudisse: si
autem hoc recte dicitur, quem iam odum Miletur oe sane esZ, atque uniuscuiusque rei mensera est, virtus στιν prolus, qua ratione talis eue voluptates P que erunt , quae huic videntur res iucunZe, quibus hic gaudet quae ero huic trima π ajera sunt, si cuipiam iucunda Ndentur , mirari non oportet multae nos corruptelae ac labes in homi uiam nasiuntur: iucunda autem illa
non fiunt ,sed his ipsis, atque ita assectu.
C V M varietas tanta, oescuritasque si in his rebus, quid sequi nos potissimum oporteat In ipsis, siue persequendis, siue fugiendit signiticat: ac ni Onitiat. quae tamquam normant harum rerum, quae liberent nos ab omni errore, ac culpa; ait igitur non peccaturos it Ios, qui existimarint de ipsis, senserintque cunt probo. moderatoque viro: id quod viderrtradit. probarique ijs, qui de hoc iudicare possimi. quod addit, si vere dictum est, ut puta tur, ac prosecto est, ut scilicet virtus mensura sit omnium rerum , virque probus, ii spectetur, vitalis, nec discedat a semet ipB: nam Probos etiam viros contingit aliqua in relabi, voluptates etiam erunt, quae putatae ab iplo fueritat, esse voluptates ac dignae, quae hoc nomine appellentur eodemque pacto iucunda,quibus hic studiosus homo laetatur: contraque ait ea, quae ipsi displicent, si cuipiam plena voluptatis videntur, mirari non debemus, cum multae snt deprauationes labesque in vita hominum, quae rapiunt mortales in magnas culpas. Non sunt igitur est, haec iucunda, quae, nedum talia merito haberi debeant, sunt potius mullis tristia & odiosa. sed illis tantum, corruptis hominibus, iucunda & reserta voluptate esse , confitenda a nobis sunt. Cum multas autem rruptelas, dc maculas extare hic dixerit Aristoteles,quae inquinant ac deprauant vitam hominum,sensusque: neque tamen quae ipsae sint aperuerit. M. Cicero cum idem Ostendere vellet, plu-xes causas huius mali indicauit in proemio tertiae Tusculanae; cuius displitationis intari lium hoc est. Nunc autem. simili atque editi in lucem, & suscepti sumus. in omni contiam riuo prauitate,& in summa opinionum peruersitate versamur,ut paene cum lacte nutricis,M eriorem iiixtile videamur, dc quac sequuntur . .
U,Turpes igitur omnium consensis, per picuum est, non esse appestandas voluptates,praeter quam zepravatu hominibus: earum vero quae identures prolae, qualem , aut quam potissimum hominis dicendum en ' an e funλο-nibus ipsarum hoc per picuum est bis namque comitantur voluptatusue igitur una est, siue plures, 'Mae sunt terfecti, cr beati viri, eae, quae perficiunt his voluptates, Iroprie Acerentur hominis esse voluptates e reliquae autem sese eundo loco P multis vare que modis, quemadmodum functiones .
vos et longam se accuratam disputationem de voluptate, tradit, quid generatim cle apsissentire debeamus : primumque testatur, de quibusdam ipsarum, ijs inquam.quae contensu magno hominum turpes putamur, dubitandum nobis non cite, quin illae voluptates non fuit. nisi deprauatis , perduisque Ortalibus , & qui, incensi ardore ipsarum. vctum iudicium amiserint de nauara voluptatis. Vt autem desuperioribus existimari sentcnii