장음표시 사용
681쪽
Traditis autem his, quae ad virtutes m amicitias, re voluptates, reliquum est de vita beata cras mori persequi. quia finem Vsim esse volumus rerum humanarum si repeterimus igitur ea, quae dicta sunt breuior erit distulatio.
PERVENTvM est ad finem. & quasi totius huius scriptionis N pulcherrimigan-chillimique de vita & moribus operis: vi enim in extremo primi libri docuit . propositimiosi fait Titio te,dete. otiae res itam heatam esticerent, quibus se pio a tolle ex ouisite in ipsam beatitudinem explicandam incumbit Dis. it i Situr, repetens a
P pol ii, ea pli, ipsorum indicans, cum a se exposita sint, quae ad Uirtutes pertinent, non dis guens morum virtutes ab illis, quae- eclaratis ii ς. quae ad amicitiam, itidemque voluptates, restare, ut opus absoluatur, disserere d beatitudiisti testatur etiam cuiusmodi futura sit haec de ip maeceptio ac d maparem scilicet ac similem reliquae omni superooti huic morum disciplinae οῦ multis enimio , siqniueauit se non sibi r naturam rerum, quas hic tradit,so quodam modo , & quantum requirit ratio rerum, quas hic tangit, Vsus etiam hoc ipsi nomine l. s. Ostendit etiam . cur omittere non debeat diligentem de beatitudine disputationem quod esse inquit, quia finem ipsam esse vult humanorum omnium consiliorum, atque actionuni coenito autem &perspecto fine, quo peruenire volumus, facilius .acii ne lio errore cursum omnem conscere possumus. Constituit etiam uiam, rationemque.
futuram', cum concisior, breuiorque sutura sit, repetitis non nullis, quae huc faciunt i summaque ipsorum, & non a capite examinatis. 3 .
Diximus autem non esse Esum habitum: li namque foret, dormienti tua vita adfui siet, qui sane Hirpis 3 itam vivit: parque illi foret i qui incidis rem
maximas calamitatra. FAciet, quod in aluit modo se urum : inquit enim beatitudinem non esita habitum ,
quos prius quoque ostenderat: argumenta etiam iterat, quibus illic idem probarat docena incommoda quae nascerentur, si hoc concederemus: duo autem iunt,quorum prius est, quod hoc pacto continseret,illuni, qui toto uitae suae tempore dormaet beatum fore si uirilitis h. ibit uni semel conlecutus esset: duobus autem uermis declarat auctor insulsitatem huius sententiae, significans. eum non solum uitam propriam hominis non uicturum, ne beluac quidem, cum stirpis. α unius alicuius, quod sine sensu sit: tantumque communem curia homitte habeat animi partem, ac uim , qua alitur crescitque: alterum est. quod ita beatus etiam foret, qui in graues, asperosque admodum casus in isset: a qua opinis. De ipse toto animo abhorruit: et si post eum, dura admodum, & nimis seuera familia Stoicorum ipsim amauit. UA '
682쪽
In X. Librum Arish de morib. 1 83
Quod si haec nulli mori placent , sed potius in functione munem alicuius eo locare ipsam debemus , eluti in his, quae prius a nobis dicta si/nt, exposi
tum est. Functionum autem , hae quidem necessariae seunt, propter alia expetendae: hae vero propter per perspicuum est, beatitudinem nos ponere δε- ιere unam earum rerum, quae propter se sent expetendae, in minime propter aliud: nu ius enim rei indigens esZ beatitudo, sed suis bonis contenta tropter se autem sium expetenilae, unde nihil expetitur praeter fun tionem muneris.
.Qvo o si inquit, haec nullo modo nobis placem. beatitudinem inquam esse habitum : eo- clemque pacto, quae inde nascerentur nobis nullo pacto probari potiunt: pol usque putamus ad usum quendam functionemq; alicuius muneris ipsa:n inde transferendam; quod antea inquit admonuimus:antequam autem sententiam absoluat, inserit in medium quiddam, proposito suo accommodatum : est autem hoc, vsuum, munerumque diuisionem, quorum inquit. vstium, quosdam eiic neccilarios , expetendosque non sua vi, sed quia prosunt alijs rebus a nobis obtinendis: alios autem, qui propter se expetuntur; ijs autem ita distinctis. Inquit, perspicuum esse, quod valet ad sicut entiam inchoatam perficiendam. beatitudinem unum eorum actuum cile, qui propter se expetendi sunt, & non profiter aliud, cum sit ultimum, extremumque bonorum omnium & ut ipse inquit, eum nulius rei indiga sit vita beata, sed contenta vivat suis bonis. Aperuit etiam, conuenire si
s nifieans suae sententiae de vita beata, & quati definitioni ipsius, quod tradidit, propterete actus illos expetendos esse, e quibus nihil aliud expectatur, capitu ue praeter actum ipsum, id quod beatitudini contingit.
Huiusicemodi autem esse *identur actiones , quae virtute adminis ratae siunt: honesta enimo' studiose agere, imum ect eorum, quae propter se expetenda sunt, P lusionum istae , quae iucundae sunt . non enim propter alia i μ expetunt:
detrimenti enim potius inde ali uid accitium, quam emolumentιζ cum corpora non curant, neque rem familiarem studio inrumpersequendarum .
C . u dixisset, functiones illas per se expetendas esse unde nihil praeterea commodi expectamus , contenti, expletique muneribus illis; docet nunc, quae sint illae,quae huiusce modi merito videri pollint: aitque ipsas este, quae e virtute gerantur, nec qiucquam diste- dant a praeceptis ipsius, cuius statim causam adfert, a sirmans, versari in rebus, quae ho- 'nestae sunt, dignaeque graui viro, unum prosecto eorum esse, quae propter se expetuntur. Mon strat etiam studium aliud, genusque rerum, quod & ipsum propter se amatur: & in quod multi incumbunt, non allecti praemio aliquo ac fructii resteque dicit hos lusus , io- eosque: neque enim inquit, lusones has ob alias res expetunt, quippe cum inde accἰpiant potius detrimenti aliquid, quam emolumentum, se vero recte de ipsis existimare ostendit. significans, dum totos dies, noctesque incumbunt in eas voluptates, non surate illos corpus, neque rem familiarem tueri.
683쪽
Confugiunt autem ad huiusicem ossi oblectationes nim pauci eorum, qui γulgo beati putantur: quare qua tyrannos in pretio re honore sunt. qui in hac vitae consuetudine, iocisque vestum ingenium habent in rebus enim,quas illi an tunt, praebent se i os iucundos: egent autem isti his .
INDICARE etiam voluit, qui pol nimiam sint, qui sectentur hanc vitam, etaque inquit hos, bonam magnamque partem eorum , quos imperitum vulgus putat beatos: ipsos enim plerumque narrat confugere ad has voluptates, quod fit, quia veras, purasque haurire nequeunt. Addidit etiam . cumuli loco, quod & ipsum valet ad errorem eorum naonstrandum, docendumque simul, admirari non oportere ceteros, cum illos vident hoc lacere: hanc causam esse, cur apud iniustos principes multum valeant gratia scurrae, & qui idonei sunt huiuscemodi oblectationibus siknendis: praebent enim inquit se faceti homines idoneos ad hanc vitam iiivandam, cuius ipsi cupidi sunt: egent enim inquit,t ranni huiuscemodi oblectamentis, ut reficiant animum e multis,maximisque moles iijs es angoribus, qui tali vitae comitantur: atque inde abeste nullo pacto pollunt.
Exissimantur autem vitae lenae haec conuenire, quia re uti fortunati visi in his studi s vitam consumunt: nultam autem fortas e signum huius , ei huiuscemodi homines sunt non enim in summa poteritate coniis tuta 'virtus fg, neque mens, unde studiose functiones fredeunt.
A νεκi T sontem huius erroris, & tamquam monstrat digito, 'nde haec Alsa opinio natast: putanti irenim inquit, haec leuia studia facere ad vitam beatam; quia homines vident fortunatos vIros, de qui inimam potestatem in aliqua gente ciuitateque habent, incumbere in has voluptates, honestioribus studiis relictis, ingenuisque oblectationiblis spretIQinquit autem statim, radicem huius stultitiae euellere volens, hoc hominum genus noti aptum es Ie ad faciendam fidem: neque lignum. quod sequuntur, quicquam valere ad id .
quod uolunt comprobandum : est enim manifesto argumentum a signo: neque enim ultius ait, neque mens, consiliumque, iuncta est cum potestate ac dominatu: necessarioq; ipsi haeret, a qua mente actiones honestae proficisci intur.
'Nὸρusieiuni hi eum sint purae voluptatis,ac liberalis ad corporis voluptatueonfugiunt, ob hoc has existimanΔm,magis expetendas esse nam pueri etiam , Duae apud Eser in honore sunt, optima putant esse: consentaneum igitur, veluti pueris cir viris alia videntur esse pretio digna, sic π improlis hominiliatis' probis , moderati M.
Axxx no hoc argumento probat, non esse iudicio eorum de voluptate standum: quIa ex stimare non pollunt de aliqua re, qui non omne genus ipsus nouerint: hi vero numquam attigerint putam & dignam homine libero voluptatem: inquit igitur,si hi rudes huius, i iunique,
684쪽
In X. Librum Anst. de morib. y 8 s
unique se totos conferunt ad corporis voluptates, non debemus arbitrari, ea de causa vOIuptates has magis expetendas elle . Simili etiam utitur ad hos conuincendos: exemploq; Puerorum : pueri enim quoque inquit, quae in honore apud ipsos sum, caraque habent, ipsa optima omnium esse rentur. Adiungit autem, rationem concludens, di illi nititudinem, quae visitur inter pueros, & viros, quod facit, ad recte, perperamq, cxistimandum, eandem ei te inter improbos homines, de bonos viros ac moderatos.
cumadnodum igitur saepe dictum ess, honore digna m iucunda fiunt
ea, quae Ru se viro talia sunt: unicuique autem homini ea, quae secundum suum propriami habitum maxime expetenda functis: Iudiso autem, 1 trus cundum virtutem e non in lusione igitur ea beatitudo.
DEcLARAVIT, non manere vῖtam beatam In Iudo, ae inco: neque oportere nos tantum tribuere opulentis viris, ut cuncta ipsorum instituta, factaque recta putemus: idem autem nunc probat argumentis pluribus, quorum pr mum est: debere nos sequi, in rebus honore dignis, iucundisque existimandis, sententIam virtute praediti viri: id quod a se saepe significatum fit ille commemorat, ac nunc repetere voluit, oportii no loco; sumit autem, lingulis hominibus operam illam, functionemque, quae respondet habitui ipsorum, maxime expetendam esse, atque ipsos praecῖpue ea delectari: viro autem probo , ac virtuterraedito grata, acceptaque erunt, quae cum virtute gesta ad in inistrataque sunt. Conclu
Absurdum enim Hr, finem esse lusionem, oetu ne tia fiscipere, confia
ctari multu malis uniuersa vita, tu endi gratia: cuncta enim, liceat mihi ita loqui,propter aliud facienda nobis sumimus, praeter beatitudinem finis namque haec: adhibito autem multo nudio ac labore multa facere in vitalu lanis gratia, Issum prorsus persticitur esse, ac xalde pueriler ludere cutem , ut nudi se aliquid gerere possis, τt cauacharsis aiebat, rectum esse videtur: re- diuini raum similis en lusis: cum autem nequeant mortales continenter talo
rem ferre, requietis indigent: non tu igitur sinis re1uiei: iuiscimus enim, τι fungi absuo munere possemM.
I N n v I T absurdium esse, putare finem nostrum esse lusionem t nosque multas curas In vIta suscipere, conflictarique multis incommodis,ut ad extremum ludere, Iocarique valeamus. Videtur amnis sutile huic magnae culpae Pyrrhus rex, meritoque eo nomine reprehendi posse, qui siquis umquam opulentus vῖr versatus est In continentibus magnis laboribus , ac periculis, is profecto fuit: non enim cessauit umquam bella ex bellis terere, tandem in uno eorum vitam amisit: cum autem ex eo quaesitum esset a Cynea familiari, quem Mndem finem habitura emet illa vita, ita molesta; quidque gesturi cilient, cum omnia issente
685쪽
sententia consecissent ac multas gentes subegissent ; respondit ille, otium plenum amplexabimur: vinoque di iocis nos oblectabimus:quid autem Cyneas attulerIt contra tantum animi errorem, mirifice aptum ad eum lepide, amicequu conuincendum, notum est Quod autem ad verba pertinet, M. Cicero pro Archia aliquo modo vim duorum horum vel
ximamque molem mole iliarunt. quam sustinemus, dum vivimus, ostendere vellet, & si allud eodem argumento, ac Leit Aristoteles, si enificare volebat animum inquam nostrum . e te immortalem, inquit igitur. Nee tantis se laboribus stangeret: neque tot cur s, vis .. lijsque ara eretur, nec totiens de vita ipsa dimicaret; priore vero Graecorum horum viva quodue est auctor in , etsi videtur illic valete, suscipere aliquam reni adendam, si quasi exordiri ipsam: cuncta autem in vita gerimus, ut ope ipsorum quippἰam aliua consequamur, excepta beatitudine, in quam incumbimus Per se t est enim inquit finin , extremumq; nostrarum actionum: multum autem stud ij in rebus ponere perpetiq; multos Iabores. ut ludere, iocarique tandem valeas, insulsum profecto est, & valde puelite consultum . Vt stulti autem hominis ae fatui proprium esse docuit, serio multa agere: puerileq; admodum consilium , ut iocari postea aliqui, possit: ita contra nunc ostendit, reprehendi non posse, nec habere in se culpam ullam. aliquando ludere, ut postea in rem aliquam frauem toto animo in eumbas, quod laudare solitum commemorat Anacharitia illum Sertham . acuti ingenii virum . ac summae sapientiae, qui Athenas venit, admirationeq; si IImpleuit multos mortales t caulam autem attulit Aristoteles suae sententiae, dicens, lusonem similem esse requieti ; cum enim hominum natura nequeat tolerare contInuos labores , ita refic tur. Concludit post hoe . quas ostendens se probasse. requietem non esia se snem hominum , cum suscipiatur alterius rei causa: potitisque si via ad finem, qu m in Is: exemplo autem, S auctoritate quorundam grauium ; illustriumque vἰrorum . qui feruntur se oblectasse leuibui euris, stua ijsque puerilibus post multos. magnosque las res suseeptos, Idem hoc constituitur . Tales eerte suerunt, honcsti admodum & graves vir; , itaque se gerere consueuerunt. vi narrat Cicero in II. libro de oratore C. Laelius , se ae P. Scipio; haec enim de ipsis edita ab eo sunt. Saepe ex socero meo audiui, cum Is di ceret, socerum suum Laelium semper sere eum Scipione sol ἰtum mulcari: eosque incre-- dibiliter repuerascere esse solitos, cum rus ex urbe tamquam ex vinculis euolauissent... Non nudeo dicere de talibus virIs 1 sed tamen ita solet narrate Scaevola, conchas eos. de . umbilicos ad Caietam . de ad Laurentum legere eonsuescere . & ad omne ira au tui reluit-- sonem, ludumque descendere'.
r, g tur autem Uita leuia a Virtute proficiscie lare autem in nugo,qcura posita ess, verum non in lusione e mellara autem dicimus esse, quae cum μι-
ο gecta sunt, quam ridicula, quae cum lusione gi sunt , O Meli is mi r partis: hominis magis studiosam funmonem omni muneris: es, te aure
ΑLi v n argumentum, quo idem probat, ludos inquam, Iocosque non e Trete v tam be, Din, inquit igitur, existimari a prudentibus vitam beatam esse illam. quae virtutem colire vitam vero talem, non poste seiunctam esse a studio, curaque, cui contraria est, quae degitur in iocis ac Ilisionibus: relaxant enim animum, qui illam amplexantur, vel potiti nihil umquam cogitant viro dignum. Sunt exemplaria plura, in quibus pro in die. u. ce: legitur. Vetus tralatio, quae magis adlinc discedit, altera sui parte . a peruulgata lectione, videtur expretiisse imχας ἀζ. quae sertaste, si aliquod vestigium ipsius restare ein praeco codice, non est et penitus explodenda, & lignificare, quamuis non careat laeti titia. ac voluptate beatitudo. non esse tamen illam oblectationem. quae capitur e locis. ωr dieulis. sed grati orem, & honestiorem . Amplius inquit, melioris semper partis hominis . & hominis quoque probioris, cen scinus esse actionem, quae traducitur cum in
686쪽
In X. Librum Arish de morib. y 8 7
meliorem esse : ideoque nragῖs accommodata ad praeliandam vitam beatam .
ωρήλ. Fotiretur autem corporis voluptaritus quilibet homo oe mancipium etiam, non minus quam Pir optimus: beatitudinu autem nemo participem facit sese num hominem, uisietiam vitae: non enim in huiusicemodi vitae Ita6s beatitu
do posita est,sed in functionibus, rura virtutum sunt, veluti prius dictum est.
VLTIMvM hoc argumentum est, quo ponIt nobis ante oculos vilitatem corporis Voluptatum, quibus non minus itui potest quilibet mortalis, tenuis homo, & nulla laude commendatus, quin etiam famulus infimus ac manicipium, quam grauis dc honestus vir: ac sertasse etiam magis,cum plerumque firmiore corpore sint: id autem cuius participes sunt Ignavi homines M abiecti, non eth aptum ad tam praestantem vitam gignendam: inquit auctor: nemo in talem hominem umquam diceret cadere beatitudinem , quod confirmat .addens, quemadmodam neque vitam, quae hoc ponit, cum sui etiam iuris non sit, post quod adiungit, superiorem omnem rationem concludens, merito hoc fieri, quia in lita scemodi vita, dedita otio ac iocis, locum non habet beatitudo, sed in factis, muneribusque obeundis, Propriis virtutis.
Si autem en beatitudo functio muneris propris vi tutis, consentaneum ea optimae illius esse : haec autem esse existimanda ese optimae partis: Deiam mens haec eis ue aliud quippiam: quia igitur naturae ui γidetur imperium
habere, ac dux esse, atque rerum honessarum, ac diuinarum notionem in se ha
bere ue diuinum imum sitsiue omnium, quae in nolis sita sunt, diuini λῆ, functio muneris huius, quae suam propriams virtutem sequitur, esse debet
perfecta beatitudo esse autem Vsam positum in contemplando, traditum est.
I A cI T sundamentum alij rei constituendae quam veram putabat,& quam ornare in animo habebat, quae haec est. Cum sint inquit, duo genera vitae beatae. illa inquam, quae incumbit in res agendas, & altera, quae contenta est accurata cogitatione, intelligentiaque rerum occultarum, earundemque maximarum, posteriorem hanc meliorem cite, atque alteri anteponendam, inquit igitur. utenseo, quod probauerat. Si beatitudo pst vitis, functioque muneris, virtute administrata, consentaneum est,e in optima omnlum irtute gestam, admInistratamque esset haec autem optimae nostri partis sit neces le est. Quia autem obscurum, dissicileque erat statuere, quae optima foret, ideo condicione usus est,dubitanterque dixit, siue hoc quod optimum in nobis est, mens est i siue aliud quippiam, quod
Videtur Imperium habere debere, & ducem se in nostris rebus obeundis praebere. Addit etiam tertium quoddam, quod conuenire ipsi videtur, decere. Ipsum ita instructum esse. ut res honestas, praeclarasque, nec non diuinas cognoscat: rursus autem , tamquam haeret animo, dubitatque, sitne hoc per se, tuaque vi diuinum; sue diuinissima nostrarum omnium partium haec sit; atq; id, si non sua vi de propter se diuinum sit, proxime tamen a cedat ad naturam inum, quae vacuae sunt a materia, separataeque manent:hulus Igitur ita ritus adiungit, rationem concludens, munus, cum fungitur sua, & Propria virtute, nec disce
687쪽
discidit a semet ipso, este debebit absoluta, persectaque beatitudo: esse vero, quae v ers l. r In contemplandu , iam dicitim e li .
Consentiens autem videretur hoc esse , Olys, quae prius a nobis dicta sunt, veritati: praestantissima enim haec ea functio: mens enim eorum , quae Funt in nobis quae cunila habemus, in quibus videnis mens vesatur .
v o o modo dixit, summam beatitudinem hominis esse sui ctIonem mentis, tradit conuenire illis sententiis, quae supra de ipsi editae sunt, nec ullam in partem ab illis diicthyre, ac veritati denique allentiti; id quod constituit pluribus argumentis,quae numero sex esse
se videntur. Eorum autein primum hoc est quod ait optimam hanc Oinnititia cile hinctionem, quod confirmata nobilitate partis , e qua proficiscitur, cum mens opi ma nostrarum patetium sit,cunctorumque illorum, quae peruenerunt ad aures nostras; quoramque vim, ac naturam plane cognitam, perceptamque habemus, quod videtur addidi ite, caute, tutoque, tamquam non omnino certus sit an quippiam inueniatur in rebus humanis occultum nobis,quod dignitate superet humanam mentem, materiam etiam ipsam res lis in quibus contemplandis studium omne suunt ponit, dignit limam, ac praestantillimam et se, re spicuum est
termissione magis, quam quippiam aliud agere .
Sacv NovM hoe argumentum est. Amplius In qu It, maxime contInua est sunmo, operaque mentis: valemus enim ait fungi munere mentis magis continenter ac sine intermissio-xae, quam alio quopiam munere, studioque nostro: huius autem causa aeerta est : partes e- tim nostri quasi instrumenta, quibus utimur ad res contem plandas, firmiores simi minusque defatigantur suo in munere obeundo, quam corporIi membra. et ii mentis quoque Mon omnino vacuae sunt a labore: neque enim funguntur munere suo sine ope quapiam. ρ adminiculo corporis: inde namque ad ipsam manant visa: quare S ipsi a quoque auia due perpetuoque versiri suo in illo munere nequeunt.
c γοωγ m. Arbitramuras oportere voluptatem admixtam esse cum beatitudine iucu disma autem ea cunctarum functionum, quae virtute a ministrantur,ia,quae sapientia geritur consensu omnium: videtur profecto sapientia miriscar voluptates in se continere oe puritate, oe firmitare consentaneum autem en bis,sui iam sciunt, quam illis, qui quaerunt, cursum inae iucundiorem esse .
T 1 n τ a v Μ hoc argumentum est ductum e sententia maxime probata auctor quae at na penitus nori fuit ab illis, qui post ipsum, plusquam sustinere ipsi posset, tribuerunt virtuti: putarumque eam. omni illo bono destitutam, posse tamen emcere hominem be tum : ipsi enim quoque existimarunt in duris illIs,& asperis rebus sapientem sentire voluptatem, sed Eoe relicto nune, Inquit Aristoteles. Arbitramur etiam, oportere perni xtam esse vitae beatae voluptatem, nec posse carere hoe ipsam, tamquam condimento quodam suo. Sumit autem alterum hoc,ad id probandum, quod vult e numero munerum omit umquae virtutis vi obcantur, cauctoriim consensu mortalium, iucundissim i esse Ill iis,
688쪽
la X. Librum Arist. de morib. 1 89
quod capientia parit; quippe cum illa gignat admirabiles voluptates, quarum suauitatem ipsius ortus etiam indicat: eos autem geminos elle vult, piaritatem,& stabilitatem illarum voluptatur εἰ is, enim valet stabile, solidumque, non ut accepit interpres quidam, eertum, α exploratum. Cum geminas autem suauitates capi significet e sapientiae studi js, quae pares, Inter se non sunt, tradit voluptatem, quae percipitur e rebus iam cognitis, animo versatis,ac repetitis, ampliorem esse, quam quae ducitur ex In uestigatione ipsaram, ante uam scilicet perueneriinus ad plenam cognitionem earum , sed adhuc occupati sumus Iniligenti illa indagatione: unde intelligitur e perscrutations quoque, & si non sine labore id contingit elici luauitatis non parum ; id quod valet ad homines hortandos, ut laborem hunc aequo animo ferant.
Et quod dicitur contentum esse suis bonis, in 'vita posit. t in contemplando maxime existeret: rebus enim ad vitam necesser,s oe sapiens s iustius, oe reliqui indigent: his autem rebus , id quod satis sit, quaesitis paratisi, iusso
quidem eget hominibus, erga quos iustitiam colat, oe cum quibus etiam, iaminiculai, quorum et eodem pariti autem σ temperans γ fortis, m ceterorum ν--ssui ue: sapiens autem fluae eti- ,per seu valet contemplari, quanto sapientior fuerit, magis: meliu autem fortasse sciui habens: verumtamen
maxime omnium semet contentus e t.
PRAετε REA Inquit quae vocata est: maximeq; laudatur ἀm. -c valet autem hoc,pa Mo eontentum esse; suaque bona, quaecunque illa sint, sat Is sibi esse ducere; demumque nulla re extra se posita egere) praecipue in hac vita , studioque reperitur, statim tAmensatetur ac concedit, sapientem quoque, qui hane vitam colῖ egere quibusdam, ut toto pectore, ae tecte possit incumbere in hoc studium, rebus inquam vItae necessariis, quod ipsi commune est cum teliquis omnibus, qui aliculus virtutis participes sunt, quorum appellat non nullos: declarat autem quid intersit. Inter hunc, & illos: fgniseat enim praeteretes vitae necessarias, quibus Omnibus pariter opus est, egere Iustum virum , iis hominibus, erga quos virtutem illam suam exerceat, atque etiam socijs non nullis illorum honestorum munerum , quod usu quoque venire tradit temperanti honi Ini, & ttit singulisque: neque enim virtutes, quarum laus omnis In agendo consilit sine faetis, usu que habituum eorum possunt magnopere commendarit sapiens vero sine comite ullo ac per se solus videt res Obscuras, ae munere suo sungitur. Neque tamen negat Aristoteles, quin ipse quoq; si pares sibI nactus erit, sociosque praeclari sui operis aliqvox habuerIt, melius id praestare valeat; verum tamen adiungit Glus etiam praeter ceteros, semet ipse contentus esse potest. Excus libis, de calamo exarati cuncti, quos vidi, hic habent as bHσασα , quod videtur repugnare praecepto grammaticorum, unde in mam ne eorundem emendatum secunda eollatione σαο:mςae, quod usitatum est. ipse vero mutate hoc nolui, praesertim eum apud Phalereum vox haec Aristotelis eodem pacta relata videatur, ισω min-
deretur olem haec sela propter se diligi: nihil enim ab Vs gignitur
praeter contemplationem: ab ,s autem rebus, quae materia actionis sunt, pias, mi ve, consiluimur aliquid praeter Hionem.
689쪽
vi NTUM hoc argumentum putatur, cuiusvis haec est. Videri met Ito posse alicui si dium , quod ponitur in contemplando, omnisque illa muneris ipsius functio amari, c xaque cile ijs, qui eam colunt, propter se quia nullus fructus utilitasque inde capitur, praeter i unctionem ipsam muneris, admirabiles ite suauitates, quae Inde proficiscuntur: Opera vero, quae collocatur in rebus agendis, Virtutibusque morum de lup.administranda, parit emolumenti aliquid, bonique, iue praemium id fuerit honestorum iactotum, sine lauri dignitasque aliqua, dc charitas ciuium ; nam compensari etiam dono aliquo solet resp. bene gesta. quod verum cita perspicitur ex usu virtutum omnium, unde praeterea quiddam redundat, siue maius id fuerit, sue minus. Vt enim conuenit omnibus in ferendo aliquosluctu ita dissentium inter se in magnitudine ipsius: neque enim nunc suscipere hanc c xam vult, ut accurate ostendat, quid discriminis inter illa praemia commodaque sit. Quod autem inquit is i xilis usitatus est modus loquendi ac frequens apud Graecos auci xes,ut apud nostrum etiam hunc : in extremo enim XXIX. segmenti problematum haec ipsius verba sitiit: κια π'ίον. tax Zυ αἰπο-: ut in extremo itidem primae quaestionis de atra bile, O ,οἰνας ταιίαν-ἰλαῆι--m σαματι naui τὸ πνεσ
Videtur autem beatituri in otio niamere: suscipimus enim negotia, ut reis fuamur: estum gerimus , ut in face τiuamus: virtutum igitur , quae in agendopositaesunt unctiones operum manent in ciuitibus siue in bellicis rebus: actiones autem propriae jsarum videntur essephaae negoti1 .
S r x T v M argumentum, quo probat beatitudinem, quae nast ἰture contemptat one rerum maximarum , anteponendam elle illi, quae ortum ducit a rep. recte, ordineque administranda: sumit enim, accommodatum est e vitae beatae otium, de requietem, ac sine ipsa non roste conflari vitam beatam: statimque docet, repet ri odium ac requietem in vita tota dedita causis rerum optimarum cognoscendis: ab altera autem illa remotam esse atque alienam: inquit igitur, videtur omnibus, qui existimare de hoc post uni, vita beata in otio sta esse: eonfirmat autem hoc dicens: incumbimus enim in negotia, de nosmet ipsos quasi privamus otio suscipimusq; magnos labores: hoc enim valet δεχε δε ιι eo consilio ut postea quiestamus et codcmque pacto bes la gerimus, in quo multae, magnaeque erumnae sustinentur, ut pace tandem fruamur: cum autem vita, in agendo posita. consumatur inrep. regenda atque ordine adininistranda, cum tempora tranquilla sunt: turbatis autem rebus, de periculo instante libertati, atque in bello gerendo, ostendit ambas has vitas plenas laborum esse, ac molestiarum, viri utesque ambarum cum laboribus exerceri magis i
Testicae quissim undique tales, m vacuae fenitus ab otio: nemo enim expetit bestum gerere, besti gerendi causar neque apparare lestum: videretur enim penitus sanguinarius quidam es , siamicos hones faceret, ut pugnae oe cae-ή sferem .
BFtLic actiones penitus vacuas esse ab otio testatur, nec possie alicui, bene sano, placere suo nomine : neminem enim inquit inuentum iri, qui bellum faciat, propositoi blbello tamquam fine: neque qui caulas belli faciendi, seminaque serat: existimari en in m eIto pollet huiuscemodi omnis eaede de singuine laetari,si ex amicis populis studeret inita inicos & hostili odio inter se praeditos sacere, ut inde pugnae, caedesque nascetcntur. ei Ehoa
690쪽
cto e pectoribus eorum amore. ac communi beneuolentia. Quod appellauit tam initii- manum & serum hominem --tiram sumpsit hoc iunctum nomen ab Homero apud quem, accusans ipsum vehementer Pallas vocavit Martem, una cum aliis non nullis nominibus, accommodatisfactis ipsius saeuis notandis, --φου.
mminis quaque, qui domi in rep. vestur, vita diacua ab otio ess, O praeter quam Iuod in uat operam reipublicae, trahit is si totestates honores, sta
ne vitam beatam sibi oe ciuibus, aliam existentem a ciuili, pιam etaum qua rimus, plane diuersum exictentem.
I A N C. etiam, quae prosccto minus turbida est, minoribusque laboribus ac per culis exposita, vitam hominis,qui versatur in republica regenda, non esse omnino quietam tranquillanaque lagni ucat,quippe cum contenta non sit munere illo suo, pleno :solicitudinis ac molestiae, sed praeterea quippiain aliud adipisci studeat: id autem est, ciuilem potentiam, &auctoritatem in rep. administranda atque honores ex bene gesta republica consequendos. Rn inquit post hoc, tota re verius subtiliusque animaduersa, incumbit ille in vitam beatam sibi, ciuibusque comparandam. quae longe alia est, quam hac quae primum quaeritur a dantibus operam reipublicae , 5 propria est illius curae ac studij: intelligit autem, quam supra indicauit, honestam sane illam & laude dignam, etsi Inserior est hae, quam modo, ut ait, inuestigat, aliam lane ab ipsa , & profecto honestiorem . Vtram harum intellexerit M. Cicero, cum in epistola quadam ad Atticum , accusans C n. Pompeium MC. Caesarem, Inquit: Neutri σκartu est ille, ut nos beati simuς,videndum cst. ego sane arbitror significasIe eum beatitudinem, quae capitur a ciuibus ex ollicio illius, curaque, qui recte administrat rempublicam : haec ametri est . ut tuto illi vitiere possint: fortunaeque
- Si igitur actionum quidem,quae*irtutibus iaministrantur,ciuiles sir testieae pulchritudine Sr magnitudine praesunt hae autem lunae mgoti sium nemialiquem propositum habent, neque ter se exfetendae fiunt: mentis autem fun-μο IIudio antecellire videtur, cum sit posita in contemplando, praeteri amnustum finem everat: habeati suam ac propriam voluptatem: haec autem auget sui muneris functiomm e se igitur contentum esst, oe otiosum solutumsa defatigatione, ut homin, concessum est,m cuncta alia, quae beatae triluuntur,
in hae functimis per piciuntur esse: perfecta igitur beatitudo haec hominis esse
debet, siconsecuta se rit tingitvssinem vitae perfectam o nihil enim impers ctum est, quod cadat in vitam beatam.
STANTraus inquit superioribus sententijs, nec loco, sedeque sua motis, naegra persectaque beatitudo erit hominis, quae modo monstrata est, & accurate exposita: Adiungit D d d x autem