장음표시 사용
61쪽
illi qui fit a minimis, cum hic motus villorum,& musculorum maiora longitudine, latitudine, de
profunditate refertorum proport3One debilior, ac tardior sit, qoam motus aliorum contractilium viliniorum, & musculorum minoris molis ;HH. , ut uno
verbo me expectiam , partes solidet validiori fulcimento fibrarum , & cohqrentia majori copulatq , minus , & tardius agant, quam illς, quq debilius fulciuntur , vel minus cohaerent, vel quam citer εillet, quς pensiles sunt, ac peculiarem raritatem,& laxitatem sortiuntur ; nihilo tamen minus ea , qua decet ratione, singuli in aequales motus, & cuncta virium momenta, alternό sibi respondent, ac ita universae conveniunt fabricae, ut partes minimae, majores, & maximae cujuscumque cavitatis , ordinis, figurq,&usus e Herant contractiones, distractiones , confricationes, & pressiones, validas, mediocres, & imbecilles , hic perpetuo, oc naturaliter, illic ad tempus, & voluntarid, sive etiam necessarib, iuxta leges valetudinis quq omnia sunt
in causa , ut placida, naturalis, minimeque interrupta vis, quae exercetur a contractilibus villis vasorum , astruentium glandulas,&viscera , aliis motibus, tam naturalibus, quam voluntariis, nulliussi impedimenti, & hconverso quinimmo innumerabiles illi motus ac vires, quae per universum corpus sibi mutuo moderantur, non solum fibris villis, ac musculis proportione debita respondent, sed cunctis liquoribus conveniunt, ac invichmo temperantur, eo se id modo, quo in musco Instrumento variae fides majores , ac minores , magis, Vel minus contractae, variequae digitis attrectatae di ver-.
62쪽
sas Voces graves exiles, acutas, subacutas, extre-naas, ac intermedias edunt, quarum omnium subin-dh sonus unicam parit harmoniam , quae nihil aliud
est nisi plurium vocum certa ratione recurrentium complexus, cujus altera fidium pulsatio, vel altera vox, ito alteram temperat, aliaeque ex ordine invicem omnes ad tam rectam rationem rediguntur, ut suavem concentum efficiant. Hac etenim praeeunte tot motuum , ac virium relatione, unusquisque intelligit quomodo hominis cons rubio coalescat ex primis solidiusculis particulis jam elaboratis, & commixtis, suaque temperie, ac vividissima vi refertis ; quomodo servetur, & augeatur, vel qua de causa liquidorum
moleculae in tam variam attenuationem, ac temperiem tum compositam, tum simplicem, alternaminque mixtionem veniant, vel in tot species discriminentur 3 Unio autem solidorum minimorum, licet innato 1mpetu sibi mutub obsistentium, vi tamen alterna ex mixtione orta, sibi mutub respondentium, efficit, ut dictae minimet particule reciproch temperentur, tametsi inaequalibus momentis
Unio inquam, quae est concursus innumerabilium achinularum , & earumdem nexus, cum Innumeris modis contingat, innumera quoque mixta ex ipsa emergant oportet, totidemque temperamen a composita , quae ita in fabrica hominum sunt comparata, ut illa texturae, & vicissim textura illis conveniat. Hic itaque mirabilis molecularum concursus multiplicem parit concentum tempera
mento um, quq licet aequalia non sint, ii, tamen
63쪽
mi debita proportione respondent, ut salubremutatversi corporis temperiem procoeent. Namque ma odium plurium unis arum vocum c incur sus non facit harmoniam, ita nec plurium tempe ramentorum aequatio temperiem illam corporis no stri progignit , quam salubrem a pello. Hεc erg. unio, tam multiplex , splendescit in complexu min numerabilium vasorum majorum minorum, in vatio nex , & implicatione tiliarum, & funic larum filamentorum, in coneretione Oibum, eartilagin am , membranarum , & viscerum , ut ista onnia, quamvis pressa confricata, vari. contra cta, & distracta ; diversiaque iactata percussionum. vi, diutissime sua unione, atque incolumi harmonia perfruantur,
Persistit vero machinularum simul concurrerititium contactus redolens semper diversam inuram, vim, firmitudinem , densitatem, varitatem,&usum, quousque nimius conatus earumdem , non abrogellunionem, ae alternam energiam,& nexum solvat .. Non enim per vij meatus, inanitates, interstitia,&oscilla hiantia, vel concaeentia, quae hic majora, illic minora nussis oculis, sive migrescopio muniistis intuentur, nee partes scabrae, asperq, aequabiles , ac levigatae allatas pervertunt uniones, et tem pecies, quin potius haec omnia e ,in quo cernunώtur loco, flexiliae, &cedentia organa reddunt, ut percussionis opportunos ictus persentiant, eamque vim eliciant, quam eorum munus,& usus postulantia a propter ne partes quae constitutant solidams bracam , et memoratam faciunt unionem inter se .
insentiant, ac idcirco in ipsis liquidis discordiam
64쪽
pariant, voluit sapientissimus hominum Fabricator
Deus, ubique mixtionem, motum, unionem cor
texturam, atque temperiem discliminari, fingui que organa illis omnibus debita sibi ratione dita-lli, eo dumtaxat fine, ut moleculae liquid et ad vota naturq, et organorum indigentiam premantur, urgeantur , separentur , permisceantur, depure tur , atque ea, qua par est relatione consermem ur meatibus, inanitatibus, interstitiis, et porulis, in quos eadem mole , figura, temperie, et vi , q- Prius, reparationis causa , diuent derivari, itemque ut vasculis aptentur, ac missariis, per qui, Exonerationis gratia, debent prope ih. Hεc itaque motus vis solidas machinusas innumeris, mirisquem is compescit, et gomponit, earumque umonem firmat, et inanit, laxat, et disseisit, pariterque retundast, et concinnaz fluidas, easque t m apis Compingat, et comminuto, ut ubique molacula
ejusdem figuret, et temperiei, qua prius, in Elida immittat, adimatque in iles , tum soli clas, tum fluidas, pro totius corporis tutela 3 quod prςsertim fit si motus ungularum partiunx etiam in prim earumdem seminibus p ac designatis staminibus λrespondeat unioni , et mixtioni earumdem ,simulq. unio motur, & mixtioni , & consequenter muttio motui, & unioni, vel si partium nexus resis atm tibus, messionibus, ac percussionum ictibus , si ictus, confricationes contractiones, limactiones,& pressiones non moliantur supra resistentiam n xus partium salubri temperie perfruentium, si talis fit mixtio furiosum , quatim requirit aeras , Contextura, temperies,& unio Elidotiun, si ejus. mod,
65쪽
modi fiant coctiones, depurationes, sublimationes, ac inutilium secretiones, quales certis in locis , ac ubique in bene valentibus corporibus, fieri solent;
tunc profecto solida solidis, fluida fluidis, immo solida fluidis, & fluida solidis alterna, ac debitasbi proportione respondent, ut necesse est. Secus autem si eveniat, depravantur memoratet vicissitudines molecularum fluidarum, & solidarum , vi tantur praedictae uniones, ac temperies, languescunt motus, vel augentur ultr, modum, & partium resistentiam, quin imo necessitate ita cogente excitantur morbi, ac munia incolumitati consona isduntur. His praecognitis, tu , qui haec perpendere non dedignaris, pro rei majore intelligentia meditare mecum temperiem, eamque, finge, similem esse, docta arte, constructae orationi, hanc dubio procul, nosceS, elementis constare viginti quatuor, quae non minus saltabas, quam nomina, Verba, ac cetteras orationis partes scite componunt juxta oratorum praecepta, deinde vero, remove, hinc luteram, illinc sillabam, confunde, alibi integras voces, verte denique ordinem singularum partium orationis, eamque universam statim depravatum iri animadvertes, atque hinc proportione elicles, quonam pacto temperies in intemperiem facessat.
66쪽
Ad innoxia temperiei tutelam θυῖtem , ω Asen nem
transpirationem, aliasque secretrones consereatroniabus, contractionibus, distractronibas, cy pressionibus iugiter expresar necessarras ese , ver
Agnum illud in homine coniugium solutae, & coagmentatae massae, si vh arctissimum illud faedus solidatum partium, & fluidarum, quod mutuam agendi vim, atque inculpa tam Valetudinis temperiem supra omne prodigium tuetur, tanta, & quidem at rerna gaudet vicissitudine, ut fluidorum omnium particulae perpetuo motu percitae, se se confricent, pulsent, urgeant, & depellant, earumque aliae permpetam villos contrahant, & in recessu eos distranant, aliique in accessi instaurent organa solida , quae subindh,M inquinentur a supervacaneis humo ribus . vel ri viscidis particulis durausculis, lentis,& crassis insarciantur, tali agendi utuntur modo,
67쪽
eontractionis , scilicet,& distractionis, ut ubique utilia penetrent, sirisque marisich aptentur locis, simulque dispescantur inutilia , transmeent, eV knt, ti in auras prorsus abeant, qua rh villorum compositio , universum construens hominis opificium , sita is in certa, alq. invicem concinnat partacularum figura, ac positione, quae dimove vir oportet, vi cujuscumque ictus, & aliqualiter
extenuetur , uri tota immutetur In omni contractione, & distractione, respectu i m solidi, quam fluidi, quorum sanh particulae minimae, cohaesi nem multifariam innovant,&dissici se perceptu est, quomodo coangustentur , & laxentur, quom bIer tot vices, viribusque adeo inter se diversis citiabcientur, & ad primum connisum revertantur, quousque successivh dissolvantur , alterantur di inminuantur, & redigantur in insensibilia fragmin Ia, & extri corpus transvolent. Omnis igitur hominis pars, a primis usque inchoamentis suis, ex Iiquidis vix cohaerentibus constans, indeque ex partibus aliis, duris , ac summopere attenuatis aliquam tutam firmata , vel persectius compacta, diversis mutationibus chnoxia videtur, cum haec jam satis adaucta voluntariis, necessariis motibus, ac viole iis qudque agitationibus mentis. & corporis continuh urgeatur, milleque occursibus rerum exter narum, & internarum adeo impetatur, ut fabrica tota modo appareat debilis fragilis, & ad plenam divulsionem inclinata, penes regionem, aetatem, anni rempus, temperiem, & corporis habitudinem, modo iterum erigatur, constet, εἰ in pristinum restis tur. Porro, qui per remn tomicam magis
68쪽
in dies compotes fabricae corporum fiunt, concedere non haesitabunt ope omnium , & singulorum
motuum, quibus cientiari partes humanae texturae,
dum sua operamoliuntur, absumi aliquid , abra. di, ac duci extra corpus, quemadmodum in secanidis lignis, decidunt eorum iramenta, vel in elimando ferro , abraditur prius superficies rudis, laeta ra, . S aspera, indε ejus quoque interior substantia fa- .cessit In scobinam. Hinc liquidorum necessarius e DBuxus, refluxus, qui vehit, revehit, quique transit , compositione. in dissolutionem, . dissolutione , in compositionem, tot contractionibus, proportionalibus, tot diit actionibus, circumpressionibus , aliisque. anaquabilibus ,motibus sociatust ut in naturali corporum constitutione habetur Italis in omni fibra, i& villo contracti licensetur . ubertatis, resectionis, & momenti, qualis requiritur, ut collatis naturae viribus efficaciter pervadat,sngula stamina , ea penetret, protendat, laxet,r paret , & adaugeat, .sed nh organorum constructio
In . Immensum , excrescat, nedum gaudere visa esti motuum peculiari vi, sed minimis simul particuis. Iis it, in omni villo, ac in tota fabrica consertis, ut figuras vectrum reserant, quorum ope facilius inutilia expellantur ramenta , Vel contractionum tem
pore, & distractaonum, similes, forsan fiant toris mentis balistarum, orquenses, pellentesqueTupe vacaneas corporis scobes. Hinc enim fit, ut noria possit ultra certum modum adaugeri fabrica haec, cum tot vectibus reserta, totque munita balistis, quot sunt minimae particulae ,κonstruentes vallos, quae Innumellae Propemodum sunt, urgeat, percu-
69쪽
tiat, ac eliminet moleculas nutritioni ineptas, fi
ligines, vel halitus, fumosas substantias, studemu-
via molecularum veterascentium, quae prius, ne iacto , an occupabant, an alluebant corpus, Ope etiam,& auxilio vibrationum, aut percussionum, parti .cularum utilium, quae sind ma mero in omnem virulum iugiter derivantur. Primis igitur aetatibus Providentissima Parens Natura, vi , & unione omnium instrumentorum I ditata omniumque fluidorum assiduo circuitu pe
enni agendi energia, & miscella fulcita, ministeria cuncta sua scitissime gerit, corpusque idcirc,
minus per transpirationem das ivit, qudim pernu tritionem reparet. Licet enim solidorum omnium moleculς figuram vectium,& balii arum aemulanis aes eo, quo pollent, motu, perpetuo urgeant, Pre . .mant, ac vicissim villos hngulos contrahant, &distratiant, magis tamhn primis atatibus, quam Te Iiquis famulantur nutritioni, & organohum explicationi, quam ipti perspiration . Siquidem a val-dh crebris contractionibus; totidemque in univem
sum diitractionibus , & pressionibus, in quibus facilius occupantur tenella organa, maior progigni tur perfecti sanguinis copia, ejusque major fit derivatio in singulos meatus, & villorum porulos; validiores namque fiunt percussionum schus in editensilia villorum minima, adhuc mollia, quam sint eorumdem minimorum resistentiae r quare magis expedith contrahuntur, & explicantur, ac propterea , inter eorum terminos, abditissimosque receia sus plus alimoniς amplectuntur, quam perspiran
do depellant; sive verius dicte machinulae, temps'
70쪽
re praesertim, quo figuram vectium nanciscuntur , obsidentur sanguine, vel ipso ita madefiunt, ut copiosiorem nutritionem , ac ma orem dimensionem . quaquaversum sibi ipsis comparent, quam sit effluviorum expulsio.
Suadet itaque ratio gradatὶm adaugeri, & gra- .datim perspirare hominis fabricam, quae quanto magis explicatur, plus nutritur, ac idcireo minus perspirat, ει quamvis pi aeter hujusmodi institutum
plus interdum perspirare corpus videatur, ut summo motu percitis pueris multoties contingit, hoc non minus est refundendum in summas confricationes, ac omnigenos motus, qui tunc pueris exeis runtur, quam in Irim iam humorum plenitudinem, , qua detinentur,& gravantur. Gradatim inqukin, naturaliter in novum terminum longitudinis v , nit, vel explicatur fabrica hominis a prima aetate, usque ad consistentem, gradatim parithr adauge tur nutritio, ejusque, debita proportione, immi- inuitur perspiratio, cujus utilis substantia , quae tu
remanet, laxitati, ac terminorum Interstitias apta tur . E contra Vero, quanici minus adaugetur corin
pus , & ad ultimum longitudinis terminum accedit, tanto magis perspirat, ut colligitur ex tempore juventutis, prεsertim in illius extremo , cui
nihil jam, vel parum supereti protensionis, atque
In consistenti vero aetate, in qua organa satis . .explicata sunt, atque vali ad firmata, homines, &crescere amplius desinunt, etsi majorem adhuc la- . titudinem maioremq; profunditatem consequi pos-zaint, quam petaterlapso tempore, & magis perspi-H a Iant,