장음표시 사용
161쪽
quemadmodum ex ipsis definitionibus iacile intelligitur
ν Si quis praevidet, alterum verba ambigua in significatu a mense as discrepante accepturam; ambigue loquens animi sui sensa diim
M.ti . Quodsii enim praevides alterum verba ambigua in s ε' μν Heatu a mente tua discrepante accepturum esse; ubi amo et L. bigue loqueris, verba ambigua in causa sunt, ne alteri animi in 'μ' . I sitis, innotescant, consequenter iisdem haec Occulta . - mimobrem cum animi sui sensa dissimulet, qui ea quom ' docunque occultat I. 7ir, pari. a. Hic pract. unis. ἰ si praevidens alterum verba ambigua in significatu a mente tua discrepante accepturum ambigue loqueris, animi tui sensa dissimulas.
Nimirum qui ambigue loquitur, quando praevidet, alterum verba ambigua in significatu a mente ipsus discrepante accepturum; is utique ambiguitate in loquendo intendit, ut hoc Liciat, consequenter animi sui sensa occultare, adeoque dissumulare vult. Quodsi vellet ea alxeri innotescere, ambigue non loqueretur. . I97.
ha Quoniam ambigue loquens, qui praevidet, alterum ut α' hisiam ba ambigua in significatu a mente sua discrepante accepi chngulari rum, animi sui sensia dissimulat I. 396. ; Aufilescunque animie L . . dissimulare licet, ambiguitas quoque in loquendo licita es, et- i idiamias, alterum 2erba nostra in Agnificatu a meme '. iscrepante accepturum esse.
Fallitur omnino, qui ex verbis nostris colligit mentem ab ea, quam habemus, prorsus diversam. Sed fallitur. dum ipsi nullum jus est animi nostri sensa cognoscendi. Nihil igitur inde adversus hoc concluditur, quod tu in causa se, ut ipse fallatur circa rem, quam nosse ipsius non est. Poetiam dat curiositati, a qua abstinere debet. 1 l. Disitigod by Corale
162쪽
- De 'obligatione circa sermonem. HS
3. 198. Si versio imm repugnat incis cuidam erga alios vel obligationi Idem steri contracta, qua alteri in singulara teneris, S tu praemides alterum me bus deumba ambigua in eo signi cMu accepturum, Mi a mente sua discrepat; misMur.
ambigue loqui licet. Etenim si veriloquium repugnat ossicio cuidam erga alios aut obligationi contractis qua alteri in singulari teneris, veritatem dissimulare licet o. rri . . Quotiescunque animi sua sensa dissimulare licet, ambiguit jn lo. quendo etiam licita est, quamvis praevideamus, alterum verisba in significatu a mente nostra discrepante accepturum I. 197. . Quamobrem si veriloquium repugnat ossicio cuidam erga alios vel obligationi contra , qua alteri in singulari teneris, ambiguitas in loquendo licita est, etiamsi praevideas alterum verba ambigua in significatu a mente nostra discre
s. 19ς. Si veriloquium si contra jus imperfectam vel perfectum alteria 'reo erius, is tu praemideas alterum verba ambigua in significatu a mente pendior. sua d crepore accepIurum, ambigue loquι licet. Etenim cum v
ritatem dissimulare liceat, quando vcriloquium est contra jus imperfectum, vel persectum alterius I. ari. ; propositio praesens eodem modo demonstratur, quo praecedens s. 398. .
De veritate propostionis praecedentis & praesentis dubitare nequit, qui vel obiter animum ad eam advertit. Ambiguitas in loquendo medium est animi sui sensa dissimulandi s3. 196.J. Quamobrem cum animi sui sensa dissimulare in casu propositionis utriusque licitum cI. III. , nec ambiguitas in loquendo in se spectata illicita ; ambigue loqui licere in casu isto nemo dubitabit.
Si verum dicendo contra iacium erga u i um agis, S praevia Casus alius. des
163쪽
des alterum verba ambigua in signiscatu a mente tua E sicrepote a
repturum . ambigue loqui licet. Quoniam animi tui sensa dissimulare licet, si verum dicendo contra ossicium erga te ipsum agis . r Io. ; propositio praeians eodem modo demonsti tur, quo anterior g. 198. .
Relegenda hic sunt, quae supra annotavimus de dissimula ne veri in casu Propositionis Praesentis.
aut obligarioni cuidam contracta, qua alteri in si mulini Ieneris, se tisfieri nequit, vel falsam non dicendo visiatur jus quoduam sive ' fectum, stis Imperriectam alterius; am Pisas in loquendo licita. ubi praemides, alterum verba ambigua in significatu a mente tua aeser
pante accepturum. Etenim in hypothesi propositionis prase iis falsiloquium licitum est . ira.). Enimvero si quis praevidet alterum verba ambigua in significatu a mentes diicro pente accepturum, ac ideo ambigue loquitur ; ambiguitas in loquendo pro falsiloquio habetur o. Is s. . Ambiguitas igitur in loquendo licita est, ubi praevides alterum verba in significatu a mente tua discrepante accepturum, si sine falsiloquio ossicio cuidam crga teipsum, vel erga alios aut obligationi cuidam contractae, qua alteri in singulari teneris, fatisheri nequit, vel falsum non dicendo violatur jus quoddam sive perfectum, sive imperfectum alterius.
Erunt sorsan,qui sibi persuadebunt propostionem praesentem cum duabus praecedentibus coincidere, adeoque praeter necessitatem propositionum numerum augeri, propterea quod Veriloquium ossicio vel obligationi cuidam contractae repugna aut contra jus alterius est, quando sine falsiloquio isti satisfieri nequit, vel salsum non dicendo hoc violatur. Enimvero si vel maxime uterque casus semper una exi1teret, ita ut unus . absque Diuitiaco by COOgle.
164쪽
De bbligatione elaea sermonem. 137
absque altero nunquam dari posset; non tamen ideo Iuper suum foret demonstrare, quod in utroque ambiguitas in loquendo licita sit, propterea quod pro diversitate circumstanistiarum, in quibus constituitur agens, nunc attentio trahitur in repugnantiam veriloquii cum officio, vel obligatione contracta, qua alteri in singulari teneris, aut cum jure quodam alterius , nunc in nexum necessarium falsiloquii cum ossicio aut obligatione ista, quatenus eidem satis faciendum, aut omissi falsiloquii cum violatione juris alterius. Ad utrumque igitur casum cum parati esse debeamus. necesse est ut in utroque etiam demonstretur, quidnam obtineat, etiamsi sit idem. Ne. ue vero verum est unum idemque esse, num veriloquiumicatur repugnare ossicio, obligationi contractae aut iuri cuidam alterius, an vero sumatur, gne falsiloquio ossicio vel obligationi satisfieri non posse, aut falsum non dicendo violari jus alterius. Etsi enim verum st, s sne falsiloquio ossieto veIobligationi satisfieri nequit, aut falsum non dicendo violatur jus alterius, veriloquium repugnare ossicio, vel obligationi, aut juri cuidam alterius; non tamen propostionem convertere licet asserendo: Si veriloquium repugnat ossicio vel obligationi tuae, aut juri cuidam alterius , sne falsiloquio isti satisfieri nequiti & falsum non dicendo jus hujus violatur. --que enim semper necesse est, ut falsum loquaris: saepe sussi.
cit, ut taceas, vel ut Veritatem alio quocunque modo dissimules. Quae etiam ratio est, cur non ex iisdem principiis oste derimus, ambiguitatem in loquendo esse licitam in utroque casu. s. racia.
abG ad rei ad animi rei fenfasignificanda non obligaris, o Casis aliis:
cum tacere non detur praevideas fore, ut alter anceps haereat, quem nam significatum verbis ambiguis tribuere debeat ἰ ambiguitas in
laquendo bcita est. Quodsi enim alteri ad animi tui sensa significanda non obligaris, libertati tuae relictum est, num eadem ipsi significare velis, an nolis I. II 8. 'τ. I. Hi prin. unim
165쪽
N Is 6. pari. r. Iur. naid. Quod si ergo nolis alteri animi tui sensa significare, ubi praevides eum fore ancipitem, quem nam verbis ambiguis significatum tribuere debeat; verbis ambiguis impedis, quo minus ea ipsi innotescant. Quamobrem cum tibi tacendum non sit, per sapoth ambigue loqui licet, ubi praevides, fore, ut alter anceps haereat, quemnam fgnificatum verbis ambiguis tribuere debeat.
Dantur omnino casus, ubi interroganti respondendum, nec tamen ulla obligatio nos tenet alteri animi nostri sensa significandi, nee verum loqui expedit, neque etiam licet falsum loqui. Tum igitur recurrendum ad ambiguitatem in loquendo , non repugnante Iure naturae. . a Og.
TZmeraria' Quoniam ambigue loqui licet, cum tacere non detur, in interro- quando alteri ad animi tui sensa significanda non obigatus tendo curia praevides fore, ut is anceps haereat, quemnam significa- sitas omo. tum verbis ambiguis tribuere debeat I. stoet.). tenacrarie do redarguis autem interroganti ad animi tui sensa significanda minime
e da, obligariS; temeritarem in interrogando stu temnanam is inter rogando curiositatem ambigua responsione redarguere licet. Casus hic specialis est theorematis praecedentis: neque enim semper temerarie, hoc est, sine ulla ratione inquirit in mentem alterius . cum subinde percontanti utile esse possit, ut ipsi de mente tua certo constet, aut ut norit, quid coniecturis tuis subsit, . etsi ex sola utilitate nullum ipsi nascatur jus, s 6. a 6s. Part. t. Phil. yradi. univ. J, consequenter nec tu obligeris ad animi tui senti eidem ina: canda. Calum adeo specialem sub generali instar corollarii subsumi non inconsultum nobis visio, ob ejus in praxi utilitatem.
166쪽
. De Obligatione cirea temonem. I39
um tensiquendum obligati sumus; eadem uti licet Etenim sim loqueari obligati sumus ad finem consequendum, jus naturae etiam no- medium his dat jus ad media, quae ad finem consequendum faciunt a u. g. I 39. pari. L. Phil. 'act. -m , nisi ea in te illicita sint s. IIo. 8art. I. Phil. ρυα uniVJ. Quoniam itaque ambiguitas
in loquendo in se illicita non est, ut pote licita in casu non uno . 197. UMq. ; si ambiguitas in loquendo medium est consequendi finem, ad quem consequendum obligati sumus;
eadem uti licet. Si ambiguitas in loquendo in se illicita esset, nec ea uti liceret tanquam medio consequendi finem honestum r neque enim facienda mala sunt, ut bona inde eveniant. Enimvero quoniam eadem actio in se indisserens est, quae honestatur, vel tur pitudine inficitur per determinationes accidentales, quae accedunt; ideo nil obstat, quo minus eadem utamur, quando medium est finem honestum consequendi. f. aos.
Quoniam ambigue loqui licet, quando ambiguitas incisis se
loquendo est medium consequendi finem, ad quem conse-cialis. quendum obligati sumus s. ao4. , ad erudiendum vero alios obligati sumus . 6o9. pari. I. Pr. nat. I; si ambiguitas in
loquendo facit ad erudiendum alios, ambigue loqui licet. Potest etiam dari obligatio specialis eum erudiendi, qui marae nostrae commissus est, quae generales includit, qualis est prati eptoris qui ad erudiendum discipulum obligatur. Quodsi ergo is utatur verbis ambiguis erudiendi discipuli causa, vicorollarii praeseratis id licitum intelligitur, utut in demonstrando provocemus ad obligationem generalem. Nam si in genere licitum est ambigue loqui, quando ambiguitas in i quendo facit ad erudiendum alios; multo magis licita intelligitur, fi fingulari, adest Obligatio alterum erudiendi. Ipsum
167쪽
Christum eo fine ambigue loeutum constat Ioh XI. II. Lue. XXII. 3 o. Quando is .btineat.
q. 2 6. Quoniam ad alios erudiendos facit ambiguitas in loqWndo, si rudiendoram excitet attenti em ad ea, qua aecturus es, vetsolertiam inquirendi in veriturem, cum ambigue loqui liceat, si ambiguitas in loquendo facit ad erudiendum alios, I. aos. etiam tum ambigue loqui licet. Ne quis existimet, quasi ambiguitas in loquendo sacere
non possit ad alios erudiendos, corollarium praesens addere libuit et quo ipso simul docemur, ambiguitate in loquendo obtineri, quae absque ea consequi non dabatur Neque enim sine lassiciente attentione veritas satis perspicitur, etsi Verbis perspicuis explicetur, & attentioni adsuefieri ad perfectionem intellectus iacir, consequenter & ad erudiendum alterum Rectat eundem attentioni adtefacere Eadem tenenda suntiae solertia in veritatem inquirendi, quae pendet a cupiditate verba am,igua intelligendi. Accedit quod veritas per Verba ambigua insinuata animis hominum eandem haud raro ipsis
commendet, quatenus non sine ingenio proferuntur, cum ali- 1 eandem aut aspernarentur, aut non magni facerent. g. 2O7-
A egoria est sermo constans vocabulis, quae a significatu proprio ad aliud quiddam significandum transferuntur propter rerum similitudinein.
Ilinc Cicero lib. g. de Orat. c. a. de allegoriis sumta re, inquit, simili, verba ejus rei propria deinceps in rem aliam transferunturia Similitudo ista facit ad lignificatum allegoricum percipiendum, ut intelligatur, quia loquens sibi velit. Agitur de allegoriis in Rhetorica, tanquam ornamento orationis Hic eam definire luber, ut sequentia penitus intel
168쪽
De Obligatione circa sermonem. IOI
Quoniam in allegoriis verba a significatu proprio, quem Cur ad eas habent, ad res alias significandas transferuntur propter umi- exco Ian- Iitudinem, quam hae cum istis habent, quas ex communi lo- das ingen quendi usu Venotant prac. I. 139. Log. , rerum autem um requira-- similitudines observare ingenii est I. 476 Isch. - ωοῦ ad tur.
asi onas excomtaMas ιngenium requiratur. Inde est, quod allegoriae placeant, tantoque placeant magis, quo fuerint magis ingeniota, & pro ingeniorum diversitate huic placeant magis, quam isti. . a C 9,ΑlIegoria obscurior, cujus significatum nonnisi divinan- uias do assequi datur, A igma appellari solet. Potest etiam d. anima finiri, quod sit allegoria, in quibus Improprius verborum significatus ambiguus vidcturia
De aenigmate quidem constat , quod verba eius accipi debeant in significatu improprio, a rebus, quas significant, ea transferendo ad denotandas alias, quandam eum istis similitudinem habentes. Sed cum non satis appareat quaenam sintres istae, ad quas denotandas transferri debeant, verba qua impropria obscura sunt f. 8o 8I Ged. Hinc etiam aenigmata ad divinandum proponi solent. Habent quoque labulae haud raro aliquid aenigmatici, quales sunt fabulae d Popi: neque enimsgnificatus obvius est, ut adeo interpretatio iisdem vel praemitti, vel postponi soleat s3. 3 4. pari. z. I l. Fruct. unιν. .
aenigmata faciunt ad exercenaum ingenium. Sunt enim ab A tralegoriae ao9. , Quamobrem cum allcgoria colas et Vo- tam usus.cabulis, quae a significatu proprio ad aliud quid significandum transseruntur propter rerum similitudinem .etor.); qui aenigma interpretari Voluerit, significatum improprium S 3 obse
169쪽
observaturust, in observandis similitudinibus rerum exercit, 'tus csse debet, aut si mavis, pronus ad observandas rerum similitudines. Et quoniam allegoria obscurior est, ita ut sisnificatus verborum improprius ambiguus sit, nec eum nisi divinando assequi detur s. ao 9.); ideo necesse est, ut aenig- tua interprctaturus in discemcndis similibus, consequenteriis, quae in duabus rebus eadem sunt I. i 9 s. ut , sit satis acutus asa. Psy h. empir. . Enimvero facilitas observandi rerum similitudinem ingenium est g. 476. Oh, empird, idque tanto majus, quo majore acumine juvatur f. 33 a. h. empird. Quamobrem patet, aenigmatum interpretatione exerceri ingenium, consequenter aenigmata ad exercendum inis genium faciunt.
Siquidem ex instituto demigmatis ageremus, plures illorum usus commemorari poterant: immo multo etiam adhuc evi dentius doceri poterat, quomodo aenigmata faciant ad ingenium exercendum. Sed pro praesenti instituto usus hic sussicit, nec uberius eundem exponi necesse est, ubi tantummodo de moralitate aenigmatum in genere statuendum, s. a II. migmata in se specula licita sunt. Faciunt enim ad exeriscendum ingenium g. at o.). Quamobrem cum ad ingenium perficiendum obligemur s. a I a. pars. I. Fun nari , etiam ad alienum 6o8. pari. I. γ' nard, consequenter lex naturae nobis dat jus ad ea, quae ad ingenium perficiendum faciunt . a s 9. 8art. I. Phil. 'act. - δὴ eadem etiam ad aenigmata nobis jus dat, consequenter aenigmata in se spectata licita siunt. AEnigmata semper eum habent usum, quem iisdem simpli.
citer vindicavimus in propositione praecedente, eumque neces.sario. Atque adeo usus die sincit ad ostendendum, quod in sese
170쪽
- De obligatione circa sermonem. I 3
spectata licita sint. Quamvis vero in se spectata licita sint: non tamen ideo negatur, quod ex causis aliis illicita fieri possint. Exemplo esto, si quis amigmata proponit, quod vocabulis ossertur, quae res obscoenas significare videntur, ut placeant illis, qui rebus obscoenis delectantur: suo enim loco ostendemus, delectationem istiusmodi illicitam esse. s. a II.
Amigmata aequivalent sermoni ambiguo. Etenim de ami- Migmagmatis constat, quod Verba non accipienda sint in significatu tare serendae proprio, sed quod transferenda sint ad significandas res alias ad ambigai- β. ao I. ao9. , consequenter quod in sensu improprio acci- talem inl/ki debeant verba I. i 46. Log. . Quamobrein cum signifi- quendo. catus verborum improprius sit ambiguus g. ao9. , qui etentigmatice loquitur, ambigue loquitur, consequenter aenigmata sermoni ambiguo aequivalent.
Inde est, quod Grat πι do I. b. dc p. lib. 3. c. I. . O. n. a. Fabulas Christi, quae parabolarum nomine vulgo veniunt, ad ambiguas locutiones referat, quatenus scilicet fabulae aenigma. ta continent M. f. az9.). I. at 3.
Quoniam aenigmata sermoni ambiguo aequivalent . memori t
a I 20; taua/do ambguitas m loquendo licita, .enigmata quorue Γ- moralisas cita sent, quaAdo vero ista illicita, haec quoque illicita sunt. animatum Ossendimus aeoegmata in se licita esst: s. a tr. , atque adeo dijudicanda. non demum videntur pro licitis habenda in eo casu, in quo ambiguitas in loquendo licita. Superflua adeo videtur pars prior corollarii praesemis, aut, si minime superflua videri debet, non opus erar demonstrari, quod in se licita sint. Enimvero monuimus jam ante mos. g. 2II. , aenigmata in se licita ex accidente, seu eausis supervenientibus illicita fieri posse. Non superfluum itaque cinseri debet, quod ostendatur, quanis donam licita pernunt, alia licci causis supervenientibus. Osten