장음표시 사용
201쪽
Si vi re L Signa occulta dicuntur, quorum significatio non constat mani- nisi iis, qui ex compacto ad nonnulla sibi mutuo significanda festa μι- utuntur. Opponuntur signis mani sis, quorum significatus vul-ham. go notus est & quibus communitcr utimur ad res certas alteri significandas. Unde patet, vocabula in significatu recepto se signa manifesa; sed si iisdem iribuas signi cmum a recepso versium, signa Use occuba. Similiter hinc liquet, signa occulta esse literas alphaleti, si earum significatus receptus permutetur, signa quaecunque alia, vel no a numerica, si pro literas usurpentur. Ubivis nimirum supponimus, sisnificatum determinari ex
aianifeste δυηi se loquimur vel sicribimus, si signis manifestis uta-E occulte mur ad animi nostri sensa signifieanda. Occulte AP ar vel quando υ- μralimus, quando signis occultis utimur ad animi nostri sen-οω,mtir U sa significanda vel ex compacto verba manifesta, animi no-srib mus. stri sensa significantia, certa lege inter verba manifesta alia ita disponimus, ut nonnisi ei, ad quem scribimus, mens nostra patefiat.
Iaterpolatio sermonis, qua sensa animi alteri significanda occultamus, poterat etiam ad signa occulta reduci, quatenus verba manifesta certa lege disposita acquirunt conjunctim vim significandi nonnisi ei perspectam, qui in hane dispositionem consensit. Quoniam tamen non cuivis tantum est acumen, ut aequipollentiam cum signis occultis perspiciat, in explicanda occulta dictione vel scriptione sigillatim modum illum ocis euitandi animi sui sensa alteri aperienda commemorare libuit. Nemo autem miretur, quod de modo oce ulte loquendi vel scribendi loquamur in Jure naturae: in eo enim de omnium omnino actionum humanarum moralitate agendum, quaecun que tandem fuerint.
202쪽
. De obligatione circa sermonem. I7S
οιαί e loquimur E scribimus, nequis asius, qui siquorem -- Finis octobedis, Miscripturam legit, is entem vel sicribotem intelligat, pra-ώμα is fiter eum, cus loquimur, vel ad quem scribimu1. Quando enim si Aesiis. occulte loquimur & scribimus, signis occultis utimur ad animi nostri sensia significanda, ve ex compacto vocabula, quareo fine adhibentur, interpolatis aliis a se invicem removentur, ut sermo a mente nostra aliena significet s. a 3 o. . Quamobrem cum verborum occultorum vel aliorum signorum Ggnificatus non constet nisi iis, qui ex compacto ad animi sui sensia significanda illis utuntur s. a 49. , nec modus interpolandi pateat nisi iis, qui eodem ex compacto utuntur , non alio fine occulte loquimur tu scribimus, quam ne quis alius, qui Ioquentem audit, vel scripturam legit, loquentem vel scribentem intelligat, praeter eum, cui loquimur & ad quem stribimus. Si parum refert, utrum alii quoque intelligant,' quae loquimur , vel scribimus, Praeter eum, ad quem sermo noster dirigitur, nec ne, nulla profecto ratio est, cur ea, quae verbis aliisque signis alteri significare intendimus , occultare studeamus. Uteremur vocabulis manifestis, quorum significatus perspectus est omnibus, qui eadem lingua utuntur, ut quilibet loquenorem audiens, Vel scripturam legens mentem loquentis vel scribentis intelligeret. Signis adeo utimur occultis, quia ab omnibus promiscue intelligi minime volumus I. IIIo
Ars occulte loquendi C prologia I occuIte vero stribendi Craptologia ars C ptographis dicitur, ' Scuptogra- Cryprologia & cryptographia antiquissimis temporibus jam ς' si
in usu fuit: recentius tamen magis exculta & ad majorem per.
sessionem perducta. Ad cryUπνaghiae myrimis persectio.
203쪽
item pertinet, ne ulla humana industria secretum, quod Moeultare studemus, manifestari a quoquam possit, cui innotesce. re minime debet. Casus autem duo occurrunt: Nimirum aut interest, ne quis suspicetur latere in literis, quas legit, ali- quod secretum ei significandum, cui eaedem inscribuntur; aut parum reseri, num noverint alii secretum in litteris contineri,
modo idem in apricum producere non possint. Quodsi cryptographia omni in casu satisfacere debet, necesse est ut nulla adsit secreti latentis suspicio& ne in eius cognitionem ulla ariste humana penetrare possit, titsi artificii conscius. Ceterum λad cryptographiae perfectionem referri etiam debet. si secretum
multis verbis constans. immo longa quaevis oratio citra ambages occulte scribi possit. Nostrum iam non est de crypto- graphia &cryptologia commentari, quamvis ex traditis modo principiis plerique modi occulte scribendi praesertim deduci possint. Memini me ante triginta & quod excurrit annos exocogitasse modum occulte scribendi, qui duo illa habebat re. qui sita, de quibus ante diximus, ' quo secretum quavis lingua conceptum occultari poterat in literis alia quacunque lingua conscriptis. Sed MSC. cum aliis chartis fato quodam ante I9. annos intercidit, cuius memoriam refricare nolo. In
praetenti sussicit demonstrare, quod cryptologia & crypto a-phia in se non sit illicita, sed illicitus tantum ut ejus abusus. s. 233. Otiis,d riuoties uni cuidam animi tri sense significare teneris, ad ea mihis tripto vero alios celanda obligaras; toties occulte loqui vel scrabere tiret,
letia edi rer consequenter o tologia is c Ptographia licita. Etenim quando,iaisaphia uni cuidam animi tui scias asiEnificare teneris, ad ea vero alioso ita. celanda Obligaris; iis utendum est vocabulis vel signis aliis, quorum significatus non constat nisi iis, qui ex compacto iis- .dem tecum utuntur ad animi siensia signiticanda, consequenter occultis . et 49. , & tum Vocabulis & sigius occultis uti
licet in loquendo & stribendo s. a 4 a. Ostr P. Sed occulte
204쪽
De obligatione elaea sermonem. I 77
Ioquitur & scribit, qui in loquendo & scribendo utitur vocabulis vel aliis lignis occultis . a 3 o. . Quamobrem occulte loqui & scribere licet, quoties uni cuidam animi tui siensa significare teneris, ad ea vero alios celanda obligaris. Ahod
. Est vero ars occulte loquendi cryptologia ; occulte vero scribendi cryptographia . a s a. . Quoniam itaque Occulo te loqui di scribere licet, quoties uni cuidam animi tui sciasa significare teneris, ad ea vero alios celanda obligaris ; in hoc etiam casu cryptologia & cryptographia licita. erat
In casu propositionis praesentis lex naturae dat nobis jus occulte loquendi & scribendi f. iro. Mil. pract univ0, ut adeo jure nostro utamur, dum occulte loquimur & ser ibimus, ne-' que alter conqueri possit de iniuria sibi facta, si ex occulto ser. mone, qui ad ipsum non dirigitur concipiat opinionem salsam: quod mox clariu, elucescet. I. a 4.
Quoniam ci3 piologia & cryptographia licita est, quan- An exercistido animi nostri scias a uni cuidam significare, alioS vero cela-gratiare Dre tenentur . a s 3. , cryptologia & cryptographia vero in re si is es numero artium sunt I. asa ), quae tanquam habitus . a 6o.scribere lia
pari. I. Fur. nar. J exercIUO comparandae I. 43O. Poch. empirδἰ ceat. um exercitis gratia occulte loqui ac sicribere Iiceat, dubitandum non est. Si qua ars fuerit licita, nemo assirmare audebit, quod eamsbi comparare illicitum sit , cum potius ad eas artes acquirendas obligemur, ad quas addiscendas sumus apti & quae no- his maxime necessariae lunt 3. 2 6 a. Part. l. Jur. nar. . g. 2s s.
Si ad animi tui siensa alios celanda non obligaris, tiberum sibi mania moli Iur. Nat. Pars m Z
205쪽
es, utrum ei, chi eadem significare teneris vel tua oponte iis , maria
6θὸ ωι feste, sicculte loqui, velfricere velis. Etenim cum occulte .eetilia 6 loquamur & scribamus, ne quis alius nos intelligat, nisi is, cui loquimur vel scribimus . asa.), si ad animi tui sensa aris in Eos celanda non obligaris, nec necesse est, ut ei, cui loqueris ves scribis, occulte loquaris veI scribas I. a18. para. q. Phil. Hact. unis . Quoniam itaque vi libertatis naturalis peramittendum est, ut in determinandis actionibus tuis tuum sequaris judicium, quamdiu nil facis contra jus tertii I. 336. pari. I. Fur. nat. , & Vi cjusdem facere potes, quod salva obligatione naturali fieri potest s. 338. hara. I. Iur. nud; Vi li-hertatis naturalis tibi permissum, quomodo alteri, cui loqui vel scribere teneris aut tua sponte vis, loqui vel scribere malis. Quoniam itaque tam manifeste, quam occulte scribere ac loqui possiimus g. et so. ; si ad animi tui sensa alios ce. Ianda non obligaris, liberum tibi est, utrum ei, cui eadem significare teneris vel tua sponte Vis, manifeste, an occulte loqui vel scribere velis.
Quando ad animi tui sensa alios celanda , uni cuidam autem stgnisicanda obligaris, ex ipsa hae obligatione nascitur jus occulte loquendi, vel scribendi, ubi cuidam eadem significare seneris I. 23. Parr. r. Jur' uat. f. I 69. Para. r. PHL practo finiv. . Quando vero non obligaris ad animi tui sensa alios celanda, nec adust ratio aliqua sustici s juris occulte potius, quam manseste loquendi aut scribendi. Quamobrem ad lubertatem na ruralem recurrendum, quando quid permissum sit definiendum . Ig8. part r. Jur. nat.). Quod vero solo jure libertatis Mesenditur, Iiberum potius, quam licitum dice dum , cum factum ad alios nonnisi reseratur 3. Is . para. r. Iun. nai.) r neque enim libertas nobis com petit nisi respectu
aliorum s. Is a. pari. I. Par. nat. , respectu autem agentis ad Iegem naturae reseruntur tanquam ad normam. In casu par- '
ticulari semper adesse debet aliqua ratio, cur occulte potius, quam . Dipiligod by Go l.
206쪽
ne obligatione elaca sermonem.
quam manifeste scribere velis, etiamsi ad animi tui sensa alio, celanda non obligeris F. 7o. OntoI . Et pro diversitate rationis a circumstantiis particularibus in dato casu petendae, unus Ioquendi modus altero intelligitur melius, si summo , cumine in eo trutinando utaris. Quod si igitur legis naturae persectivae rationem habeas, quae obligat ad id, quod est melius altero, eidem praeserendum O. I97. N. ι. ILI. Prin. - .2. quod vi libertatis naturalis permittendum, non tamen hac lege permissum dici potest. Vides itaque, cur in hypothesi propositionis praetentis occultum strinonem liberum potius, quam licitum dicere maluerimus. Vereor equidem ne quisnt, qui nimias in discernendo subtilitates, aut in definienda
moralitate rigorem nimium accusant; quamdiu vero non demonstraverint, subtilitates istas, rigorem huncce veritati adversari, eorum querelae parum me angunt.
g. a s 6.Mrdio licito uri non licet ad consimendum ' nem Agistrum. An medis ti Quodsi enim finis illicitus sit, cum finis ab agente intenda- cito uti sic tur, g. 63 7. pari. I. I'hic 'act. - . , nec finem illicitum in-at ad finem tendere I. IT o. pari. ἔ. Phil. pract. unis. , consequenter nec illicitam propter eum agere debemus g. 63 6. pari. I. Phil. HL 1-w . consequen-Quamobrem cum propter finem agat, qui mediis ad cum con-dum. sequendum utitur s. 93T. Ontold; ad consequendum finem illicitum medio licito uti non licet. Ρrincipium hoc amplissimum usum habet in universa phi-
Iomphia practica. Finis omnes actiones honas vitiat, si fudixit malus, seu illicitus: illius autem respectu hae messiorum obistinent ration m. q. as T.
Quoniam medio licito uti non licet ad consequendum C progre- finem illicitum s. a s 6. , etsi crapulogia ρο crastrographia licitapsu es c0-
sit, quandς alteri ad animi nostri sensa significanda obligavia me abis
207쪽
mur . a s 3. , non tamen ea uti licet ad consequendum malum finem. In hoc consistit cryptologiae & eryptographiae abusus, quod
quidam ea utantur mali finis consequendi gratia, veluti aa occultandos amores illicitos, vel occultanda mala, quae agitant,
consilia. Quoniam principium praesens sussicit omni abusui ab usu discernendo; ideo nec opus est, ut in demonstrando simus prolixiores, quandonam occulte loqui vel scribere non liceat. Immo nec dici potest, quod quis ad animi sui sensa alteri significanda obligetur, quando hoc sit mali sinis consequendi gratia. De malo sine consequendo illicita est omnis cogitatio, illicita quoque est alteri quomodocunque facta significatio. Abutuntur homines eo in casu non modo sermone occulto, verum etiam manifesto, vi propositionis praecedentis I. as6. . g. 238. Taciturni- Tatiramus dicitur, qui tacet, quando ad veritatem retitas quid sit. cendam obligatur. Taciturnitas adeo Virtus cst, qua veritatem reticcmus, quando ad cam reticendam obligamur. Ver
naculo sermone dicitur die Ters imi e uectat tit.
Taciturni in sensu morali non sunt. qui flere, quam loqui amant, ita ut parum, vel nihil loquantur, etiamsi cum aliis familiariter conversentur. Virtutis non est flere, ubi loqui vel debes, vel loqui saltem convenit: neque hoc in casu silentium plerumque deprehenditur nisi vitium quoddam naturale, de cujus causis dicemus in Moralibus.
g. a 39. Auana ta- Quoniam ad Veritatem reticendam obligamur, quando citurnus ve. verum dicendo contra ossicium vel Obligationem contractam,ritatem re- qua alteri in singulari tenemur, agimus, aut contra jus alteticeat. ri sive persectum, sive imperfectum . t 67. I 68. , tacitum s vcro Veritatem reticet, quando ad eam reticendam obli- Satur
208쪽
De obligatione circa Iermonem. I8 I
gatur .as 8.); idem veritatem reticet, si verum dicere non possit, nisi faciat, quod officio vel Abgationi contracti, qua alteri m set uri tenetur, repugnat, aut quod es contra jus sis perfectum, sue
imperfectum alterius. Videtur adeo praxis tam veracitatis , quam taciturnita tis admodum dissicilis, quia supponit omnia ossicia tam erga te ipsum, quam erga alios, ipsum etiam Deum cognita, pro- uti ex demonstrationibus anterioribus abunde innotescit. Immo negari non potest, si quis utrique virtuti ad amussim sati facere velit, ne intra limites arctiores eam coarctet, quam necesse fuerat, praxin sua dissicultate minime carere. Sed de eo rectius dispiciemus in Moralibus, ubi etiam inquirendum. quomodo praxis virtutum facilitetur, quoties dissicultates obji
Consilentia dubia nilii agendum. Qui enim conscientia du- conse bia agit, non modo periculo legem naturae transgrediendi entia dubia sese committit I. 447.part. I. Phil. act. un d; Verum etiam agere licear. actu peccat β. 448. stari. I. Phil. Hach unis. , adeoque contra legem naturae agit I. 44o. 8art. L. Phil. ρract. D. . Conscientia igitur dubia nihil agendum I. I 3I. para. I. Phil. min.
Ρropositionem praesentem pramittimus instar lemmatis ad ea, quae sequuntur, demonstranda. Et ea etiam in aliis demonstrandis utemur. Per se enim patet, eam esse principium generale , quod admodum late patet. f. a 6 I.
Quoniam conscientia dubia nihil agendum s. a 6 o. , dubia vero est conscientia, quando dubitamus, utrum judicium nostrum de actione sit verum, an falsum . 4a O. para. I. Hil. Haci. uniυ. , consequenter haeremus, utrum assirmare, an Z a neSa-
209쪽
gnet incis. vel sit con tra jus alie
Megare debeamus, num actio sit lege naturae consorinis an eidem contraria, utrum committenda, an omittenda . sos.
Let ό diuamaea haeremus, num actio aurua leg/ natura conveniat, an eidem repugnet, utrum committenda, an omittenda, nisil agendum. Quemadmodum in Ρhysicis sne ratione sussieiente nihil fit g. go. tol ); ita & in bioralibus sine ratione sessiciente nihil agendum. Ratio autem ad agendum sussiciens est, s certo oonstet actionem esse bonam; ad non agendum vero, si exploratum sit, actionem esse malam. Quamdiu adeo haeres utrum bona sit actio, an mala; nondum adest ratio lassiciens ad agendum, vel non agendum, adque adeo nihil agendum. Rationi igitur admodum consentaneum est, ut conscientia du.hia nihil agatur. Actio autem bona hic sumitur in omni sua latitudine, quatenus honesta f. III. pay t. l. IDI. Praes. univsve suerit debita, sue licita g. Iro. pari. l. Hrcpra I. uniνδ. Et idem tenendum de mala vi g. g. cud. f. a 62.
diui alteri ad animi sui siens Agri canda non obligatur, S in
eo haeret, num verum dicendo faciat, quod osscio, vel obligationi tuis dam, qua alii in singulari tenetur, repugnat, vel quod conira alterius jus siri e perfectum sive imperfectam es, veritatem ruuere dediet.
Etenim si quis alteri ad animi sui siensia significanda non oblita gatur, necesse non est ut hoc faciat s. II 8. para. I. HIL'act. xnred, adeoque libertati ipsius relictum videtur, utrum id facere velit, nec ne 3. 336. pari. I. Pur. nato Quoniam tamen hoc facere nequit I. 319. pari. I. Pri nard, ubi verit quium pugnat cum officio aliquo, vel obligatione contracta, qua alteri in singulari tenetur, aut si fuerit contra jus sive persectum, sive imperfectum alterius, sed veritas potius retiacenda f. a 67. i 68. , sponte sua Verum dicere non ante de her, quam ubi ea de re certus fuerit. Quod si ergo in eo hae
reat, num veruta dicendo faciat, quod ossicio, vel obligationi
210쪽
De obligatione circa sermonem. I83
cuidam, qua alteri in singulari tenetur, repugnet, vel quod contra alterius jus sive persectum, sive imperfectum est, cum nihil sit agendum, quamdiu haeremus, num actio aliqua sit legi naturae conveniens, an eidem repugnet et 6 r. ; qui alteri ad animi sui sensa significanda non obIigatur & in eo hanet, num verum dicendo faciat, quod ossicio, vel obligationi cuidam, qua alii in singulari tenetur, repugnat, veI quod contra jus sive persectum, sive imperfectum alterius est;
Non adeo facile est, 'praesertim parum acutis , praevidere quaenam ex eo consequi possint, quod hoe vel istud alteri dixeris: id quod tamen requiritur ubi judicare volueris, num V t nutum pugnet cum ossicio aut obligatione, qua alteri t necis, aut cum jure alterius. Quodsi enim hme sequatur, quod pugnat cum ossicio vel obligatione quadam, qua alter
teneris, vel cum alterius rure, Veriloquium quoque cum eo.
dem pugnat. Semper adeo tutius est lacore, ubi alteri ad animi tui sensa signiseanda non obligaris, quam intempestive ac temere loqui, quae a te dicta alteri fuisse posthac paeniteat. Minimum imprudenter eloqui potes, quae reticenda fuerant,& parum solatii inest excusationi imprudentis, quando dicit: non putaram. Ceterum quando loquimur de obligatione ad animi nostri sensa alteri significandum, id non confundendum est cum obligationo respondendi ad quaestionem alterius. Saepe enim non interrogati tenemur alteri significare animi nostri sensa, subinde etiam hoc suadet prugentia: sepe ex ado
verso interrogaris tacere licet, nec ut respondeas ulla urget
necessitas: quo in casu deficit & obligatio animi sui sensa steris gnificandi, & obligatio simpliciter aliquid loquendi. g. 26 g. Si praeVides ea, qua aeuis, alium ossensurae, ais sal em verre. loqui lidum, ne hoc flat, ad animi tui sententiam vero dicendam nemini ceat , 'va ligaris ; tacendam est, heu Vera as reiicenis. Quoniam enim abum