장음표시 사용
371쪽
est ac si tempus advenis et, quo existitura putabatur. Quamobrem ab eo tempore, quo certo constiterit, eam non extitisse, seu non extituram quod promissum est, exigi potest.
Enimvero si conditio, quam certo extituram putas, det Causam promisso; ea ratio unica est, cur promittas, alias non promissurus .so 4. , atque tum non solum tempus designat, quo dare vel facere vis, sed validitas etiam promisit tota abcadem pendet s. sos . . Quare si conditio illa non existit, nec valida esse potest promisso. αuod erat tertium.
Nil refert, quod, qui conditionem certo extituram putat, credat se promissario esse ad dandum vel faciendum obligatum, R ex adverso promissarius sibi persuadeat, quod reus promittendi sibi quid debeat; eventus autem contrarium doceat. Quoniam enim & reo promittendi constabat, se non velle alteri esse obligatum, nis quia conditionem extituram pro certo habet, & promissarius non minus novit, ea sola de causa, quod conditio certo extitura credatur, sibi quid deberi; non minus ille alteri obligatus esse non vult, siquidem conditio non 'existat, quam hic intelligere potest, nec sibi quid deberi,
ubi non extiterit. Vterque enim supponit tacite, si revera certum sit, quod pro certo sumitur, actum hunc validum esse debere, &, si vel maxime nosset promisiarius illud certum esse, ius tamen ipsius metiendum non est nisi ex voluntate rei promittendi. Neque etiam dubium aliquod separesse potest quod quid debeatur, etiam si terminus solutionis non rite fuerit designatus. Si enim promisso valida est, solutio seri deahet. Quodsi in diem facta suerit, qui certo adventurus cre debatur; ex circumstantiis probabiliter judicandum, quinam sit ille dies, ubi de eo certo non constat. Quamobrem ubi dato die innotescit, an recte fuerit suppositum Conditionem emituram, an non; ille pro termino solutionis habendus. so T. Digitigod by COOste
372쪽
De modo sese alteri obligandi. 343
Si omissio fiat in Hem, quem nunquam adventorum certo πη- promissis insat, aut in diem, quem vivenaeo attingere non Hsse iam'omissorem dism 1 quam promissarium evidens es; ea valida non e f. Quod ii enim ρ,.m ad promissio fiat in dic , quem nun Quam adVenturum ccrto enitim nconstat, aut in diem, quem vivendo attingere nec promisso- - a nomrem, nec proluissarium posse evidens est; nemo non intelli- H Gliri. git, promissorem nunquam velle esse obligatum ad dandum, . vel iaciendum. Cum adeo absque sua voluntate alteri obligari minime possit s. 3 s r. ; nec valida erit promissio in colu propolitionis praesentis.
E. gr. Si quis dicat, se tibi daturum Vel facturum ad catenis das Graecas; cum nullae sint calendae Graecae, ecquis dubitet, ejus verba non alium habere sensum , quam quod nunquam dare vel facere velit. Similiter si quia dicat, se tibi daturum vel iacturum, quod petis, post mille annos, seu seculo abhine tertio; nonne haec verba ita accipienda sunt, quod dare vel facere nolit ' Patet adeo non serio loqui, sed jocari, qui promittit in diem, quem nunquam adventurum certum est, aut quem nemo vivendo attingere potest. s. IOR.
Si promissio fiat in diem, qui adventurus putatur, a venturus Promississe ramen non es ; promisso valida es, eo quod omissum exigi Potes, is Elam. ct die elapso, quem falso designasse videtur reu romittendi. Osten isto de adis ditur eodem prorsus modo, quo paulo ante idem Ostendimus mense qui, de promissione sub conditione facta, quam certo extituram os putabamus, sed quae extitura non est, quando non dat causam rarus puta promita . so60. batur, quem
E. gr. ponamus me hodie dicere: Dabo tibi dominica lesun-sabeat ta post Epiphanias. Cum anno proxime instanti nulla sit quin- m. ta dominica post Epiphanias et non ideo tibi nihil debeo: quin potius quia dominica quinta post Epiphanias ea est, quae myra Iur. I.Pars III.9 XX sequi . Diuiti su by Corale
373쪽
sequitur quartam, quarta autem est; perinde est ae si dixisses dabo die dominica, quae sequitur quartam Epiphaniarum, Ecanno proximo est dominica septuagesimae. Ea igitur adveniente, promissum exigi poterit, obsereatis nempe iis, quae depromissione in diem facta in genere diximus f. so I. . Eodem modo intelligitur, quod promittitur per errorem die trigesimo
primo Aprilis, solvendum ultimo Aprilis, seu eo praeterlapso exigi polle. g. sO9. Praefatio dicitur continuari, si per certum temporis intervallum non interrupta durat. Eadem dicitur repeti, si certo tempore denuo fieri debet. Vnde etiam intelligitur, quando repraitio continuetur, nimirum si praestatio, quae certo
tempore iterum iterumque fieri debet, per aliquod temporis intervallum durare debet, vel si praestatio itcranda pςI certum tempuS continuanda. Ita praestatio continua est, si quis tibi concedit ad dies vitae, vel quamdiu vixeris in Academia , habitationem in aedibus suis, vel si ad dies vitae, aut quamdiu caelebs fueris, Promittit victum atque amictum. Repetitur autem praestatio, si singulis annis dentur decem aurei. Et repetitio continuatur, si praestatio durat ad dies vitae, aut per decennium , aut quoad vixeris in Academia & studio philosophiae operam nave . . II O.
Obligatis Obligatio perpetuari dicitur, quae toto aliquo temporiS in- . quando pedi tervallo sic exerit, ita ut toto illo tempore tibi competat jus 'tuetur. alterum cogendi, ut eidem satisfaciat, nisi eidem fatisfacere sponte siua velit.
Nimirum quando perpetuari dicitur obligatio respicitur ad exercitium juris cogendi. Unde quando in diem fit promisi. so, quod promittitur statim debetur . so I.), consequeri ter obligatum tibi tabcs reum promittendi f. Iro. Iart. L. m. i in Digiliaco by Cooste
374쪽
De modo sese asteri obligandi. . 34
PMI pract. unis. ; quoniam tamen illud exigi nequit, nisi die. in quem debetur, praeterlapso f. so I. , Obligatio perpetuari minime dicitur, cum essectus obligationis non ante se exerat. quam illo die , in quem promisso iacta , consequenter animquam is praeterierit, nullum tibi competit jus cogendi alterum ut praestet, quod debet. . - s II.& praestatu, quam continet promissio, fuerit cotinua, aut Aualis siuper ternum tempus repetenda, seu ejus repetitio continuanda; obi, praestationis gatio perrimatur, nec ante perimitur, quam remo e materia o, ad continuatio
quod continuatio refringitar. Etenim si praestatio, quam con- ei repetitio. tinet promissio, fuerit continua, eadem per certum temporis intervallum durat g. 3o 90, adeoque toto illo tempore da dum , vel faciendum, quod promissum est. Quamobrem si reus debendi praestationem interrumpere velit, statim id exigere potes, consequenter vi cundem ad praestationem adigere, atque adeo jus coactivum toto illo tempore tibi Competit, quo praestatio durat. Enimvero obligatio perpetuatur, quae toto aliquo temporis intervallo ita se exerit, ut tibi
competat jus alterum vi ad praestationem adigendi, nisi sua sponte praestarc velit, quod debct β. sio.). Quamobrem si questatio fuerit continua, obligatio perpetuatur. moderat primum. .
Quodsi obligatio, quam promissio continet, repetenda fuerit, quod certo die praestitum fuit, id alio die iterum praestari debet, v. gr. singulis mensibus, annis singulis I. so9. . Quamobrem etsi semel praestitum fuerit, quod promissi im, reus promittendi tibi adhuc manet obligatus, &, nisi die re- . vertente, quo praestatio iteranda, idem denuo praestetur, tibi adhuc competit jus alterum cogendi, ut p stet. Et hoc 'valere intelligitur, toto illo tempore, quo repetitio praesta-
375쪽
tionis continuanda h. cit. . Enimvero perpetuatur obligatio , quae per totum aliquod tempus ita se exerit, ut tibi toto isto tempore competat jus alterum cogendi ad praestandimi, quod debet, siquidem eam intermittere velit g. sio. . Quamobrem si praestatio, quam continet promissio, per certum tempus repetenda, seu ejus repetitio continuanda; obligatio perpetuatur. Σuod erat siecuniam. Quodsi praestatio, quam continet promisso, fuerit continua, per totum illud tempus, ad quod restringitur continuatio, ad praestandum, quod promisit, reus promittendi tenetur . s o 9.). Et, ubi eadem per certum temporis intervallum repetenda, idem non minus liquet f. cud. Quamobrem ab obligatione sua liberari nequit, qui promisit, nisi toto illo tempore, quo obligatio perpetuatur ster demonstrata, praestiterit, quod praestandum fuerat. Fieri adeo nequit, ut obligatio perimatur, antequam tempus fuerat praeterlapsum, per quod praescitio continuanda, aut repetenda. Euod erat
Loquimur hic de obligatione, qualis fluit ex promisso, neque enim negamus, quod ea per pacta immutari possit, quemadmodum suo loco ostendemus , veluti si praestatio continuanda aut repetenda consensu tuo certo pretio redimatus, ut una praestatione perimatur obligatio. Ceterum exempla, quae
paulo ante dedimus not 3. so9. , propositionem praesentem illustrant. Ita si quis tibi promisit victum, quamdiu studiorum gratia in Academia vixeris; toto illo tempore eum ita tibi obligatum habes, ut, quamprimum deneget, eum vi adigere possis, Mi det, nec liberatur ab hac obligatione, nisi quando ex Academia discesseris , aut ibidem non amplius studiis operam naves. Similiter si quis tibi promiserit duodecim aureos annuos, quoad ViXerit; per totum. vitae suae tempus singulis annis duodecim aureos tibi dare tenetur. Quodsi dare amplius detrectet, eum statim vi adigere potes ad dandum, nec
376쪽
De modo sese alteri obligandi.
nee nisi morte sua ab obligatione ista liberatur, aut etiam moriste tua, siquidem ad personam tuam restrinxerit promissum: de quo deinceps disertius dicemus. . II a. Apromissio contine praestationem certo tempore reperenae ea a Coalis si
qui sies promi Fonibus pluribus in diem factis; quatenus vero repetitio Homismper certum temporis intervallum continuanda, profatio AEPiposset ρνὰstisio
tu, Aua. Quodsi enim promissio continet praestationem cer- ὸm rape to tempore repetendam, quod semel praestatur, alio tempO u-m cunis re iterum, & adhuc alio denuo praestandum . s. 9.), con tinens. sequenter perinde est, ac si toties certo tempore quid praestandum promitteretur, quoties iteranda praestatio. Qua do vero quid praestari promittitur certo die, promissio in duem fit. g. 3oo. . Patet itaque, promissionem quae certo temporc repetendam praestationem continet, aequipollere promissionibus pluribus in diem factis. diuod erat unum. Enimvero quatenus repetitio praestationis per certum tempus continuanda, ea per certum aliquod temporis intervallum durare intelligitur, quod scilicet constat istis diebus, quibus praestatio repetenda g. so9 δ Quoniam itaque praestatio continua est, quae per certum temporis interVallum non in interrupta durat .cit. ἱ quatenus repetitio praestationis per certum temporiS intervallum continuanda, praestatio continuae aequi pollet. mod rear aberum. E. gr. Si quis tibi promiserit per decennium in sne euius liber anni dare duodecim aureos; duodecim aurei debentur in fine anni primi, totidem in fine secundi & ita porro. Perin. de igitur est ac si tibi promisisset duodecim aureos proxima ultima die Decembris solvendos, totidem post hiennium, totidem post triennium & ita porro. Promissio itaque aequipol. let decem promissio rubus in diem factis. Quod si jam ex diebus decem, quae sunt ultima Decembris in annis decem pro-
377쪽
xime sese insequentibus, componatur aliquod temporis interis vallum; toto hoc tempore durat praestatio, atque hoc respe
prastis is S praestatio annua nulli ceno diei alligatur, μι autem in Utim annua mi- συι c/0 slibet; quod anno primo praefandum, statim exigi potes,ma quando conseqΠent promisso quoad annum primum in diem nons t. Quod-satim exigi si enim praestatio annua nulli certo diei alligatur, sit autemus . in usum cujuslibet anni; promissor, quod praestare promittit tibi praestare vult, quando eodem habueris opus, adeo Cum statim codem indigeas, statim quoque praestare Vult. Quamobrem patet, quod tibi in hypothesi propositionis praesentis ad praestandum, quod debetur pro anno primo, statim debeatur, consequenter statim idem exigi potest. αuod erat unum. Quoniam vero in diem promisso non fit, quando quod praestandum non statim exigi potest g. sol. ; si praestatio annua nulli certo diei alligatur, fit autem in usum anni cujuslibet; promissio quoad annum primum in diem non fit.
e oderat aberum. Sunt qui assirmant simpliciter, promissionem annuae praesta. . tionis quoad annuin primum esse puram, adeoque quod annuatim debetur, anno primo statim exigi posse. Enimvero perspicaciores facile vident, iis ab oculos versatos fuisse nonis nisi casus propositionis praesentis. Quodsi tentassent demonstrationem, aut tentare potuissent, eam generaliter minime procedere intellexissent. . Exemplum in hypothesi propositionis praesentis tale est. Si in Academiam prosemiro promitto. me ipsi daturum singulis annis duodecim aureos, quamdiu studiorum gratia ibidem vixerit; nemo non intelligit id fieri eo fine, ut in Academiis habeat, unde commode vivat, seu ne desint necessarii studiorum ac vitae sumtus. Quam. . obrem duodecim aurei pro anno primo statim exigi post uni,
378쪽
De modo Iesse alteri obligandi. 3si
ceteris annis solvendi debentur in diem. Hoc autem minime is diei posse de praestatione annua in exemplo ante dato, quo solutio duodecim aureorum consertur in diem ultimam Decembris stior g. s Ia. ; quivis facile perspicit. . I 3 4. Praestitio continua a)ui siet singulis diebus repraeno, conse- Praestatioquenter ejus promim promissioni in singulos dies facti. Etenim contistiati continua fuerit praestatio, per certum temporis interVallum quomodo a non interrupta durat s. so 9.), adeoque quod praestatur die oletor praesente ,' idem etiam praestandum sequente, ac ita porro. in Hem δε- Perinde igitur est, ac sii praestatio semel facta alio tempore M promi certo denuo fieri deberet, utut nullo tempore interrumpatur. Aoni. Quainobrem cum repetatur praestatio, quae certo tempore iterum fieri debet s.cii. ; praestatio continua aequipollet lingulis diebus repetendae. Euod erat Primum. Enimvero si promisso continet praestationem certo te
pore repetendam, ca aequi pollet pluribus promissionibus in diem factis j. si et . . Quamobrem promisso, quae continet praestationem continuam, aequi pollet promissioni in singulos dies facta.
Ita si dixero, convictu meo uti debes, quamdiu in Acade- - .mia vixeris; perinde est, ac si dicerem: promitto tibi victum hodie, promitto eundem cras & ita porro: quatenus adeo respiciuntur dies futuri, cum in eos singulos conseratur promi Oso , totidem habes promissiones in diem sectas , quot tempus usque ad terminum ad quem dies continet, atque adeo eadem praestatio toties quoque repetitur. Ceterum non inuistile est subinde praestationem continuam revocare ad eam, quae certo tempore repetenda, quemadmodum ex adverso subinde utiliter hanc ad illam revocamus 3. SI 2. . . III.
Si praestatio, quam tantinet promissio, cerco tempore fuerit re- Euomodo 'Iω- exigenda
379쪽
,iastasis pete ri, vel si continua fuerit, futurorum temporum desi am resti eis inis, S 'ρη test, temp=re, 'Vo pr.emtio fleri debet, 'nerlapso. Et enim si priestatio, quam continet promissio, Certo tempore fuerit repetenda, promissio uniuscujuslibet praestationis suturae a qui pollat promissioni in diem factae s. si a . Quoniam itaque quod in diem promittitur exigi non potest, nisi
die illo praeterlapsio sor. ; ubi praestatio, quam continet promissio, certo tempore fuerit repetenda, futurorum etiam temporum debitum exigi non potest, nisi tempore, quo praestatio fieri debet, praeterlapis. mod erat litterum. Iam si continua fuerit praestatio, cum ea aequi polleat
promissionibus pluribus in singulos dies factis 3. 3 i 4. , eo
' dem, quo ante, modo patet, quod singulis diebus debetur, exigi non posse nisi die isto praeterlapso. od erat Hierum.
Quando de die dicimus, quodvis etiam aliud tempus intelligitur . veluti hora diei, si certae cuidam horae praestatio fuerit alligata. Ita si praestatio debetur hora duodecima meridiana, ea praeterlapsa statim exigi potest debitum, siquidem sua sponte debitor praestare reculet, quod debet. I. II 6.
Gomiab Si promisio continet praefationem repetendam, non necesse esprafationes siemper eandem repeti. sed praestariones Emersorum temporum quo in multiplicari cunque modo variari possunt. Etenim si promissio contineat sint in praestationem certo tempore reperendam, ea a qui pollet plu-
promissione. ribus promissionibus in diem factis . si et . , consequenter si ptiestationes fuerint trium diversorum temporum, pro tribus diversis protassionibus habenda est promissio, quarum unaqua que propriam sibi continet praestationem, nec una ab alia ullo modo dependet, p stationibus quippe singulis voluntate promissoris definiendis. Necesse igitur non est, ut eadem temper repetatur praestatio, sed praestationes diversorum
380쪽
De modo sese alteri obligandi. 333
' temporum pro lubitu, adeoque modo quocunque variari possunt.
Nimirum quando praestatio in promissione multiplicatur. uno actu plura diversa simul promittuntur, quae cum diverso tempore praestanda snt, ipsam quoque promissionem multu Plieant. Quemadmodum itaque nil obstat, quo minus uno eodemque actu tibi promittem & vestimentum,& centum auoreos, si pura fuerit promissio; ita etiam nil impedit, quominus idem fiat in promissionibus praestationem repetendam Conintinentibus. E. gr. Promitto me tibi daturum anno primo, quo fueris in Academia, quinquaginta aureos; secundo totidem aureos & vestem , tertio centum aureos, vel secundo anno iduplum, tertio triplum ejus, quod anno primo dandum. . III.
D praestatio unius debiti commossiaris solutionis gratia per pl--sra tempora H ribuitur; pars qualibet debiti nonnisi μη tempore bisue exigi potes, promissis ramen nonηis simplex est, nec plura m..isuo diem factis qui siet. Etenim si unum tantummodo fuerit debitum, unum quoque tantummodo est, ad quod Pras Π αα--, dum sese obligavit promissor, consequemer quod stmel Hiari itissitum est, id alio tempore non denuo fieri debet, conse quenter nec repetenda praestatio est g. so9. . Quamobrem'. b. promisso quoque nonnisi simplex est, nec Pluribus aequipol, cri
Quoniam tamen commodioris Plutionis gratia debiti unius praestatio per plura tempora distribuitur, adeoque pars debiti quaelibet certo die praestanda venit; promissio in diem facta intelligitur g. 3 ood, consequenter cum quod in diem promittitur exigi nequeat nisi eo praeterlapis I. sor. , Pars debiri quaelibet suo tempore praestanda exigi eodem elapis potest, consequenter cum nonnisi unica, seu simplex sit promissio per demo rata, etsi ea in diem facta sit per demonstrara,