장음표시 사용
391쪽
. 328. m. h Si quod promittis nunc non es in potes'ite tua, sid aliquando
. . A esse possit; pro lsionem non ante adimplere teneris, quam ubi in po-
W si enim si quoci promittis nunc non est in potestate tua, sed V aliquando esse possit; promissio fit sub tacita hac conditione,
si res in potestatem venerit . sar), adeoque conditionata est I. 46 a.). Enimvero promit sonem conditionatam non ante adimplere tenetur promistar, quam ubi certum fuerit . extare conditionem g. 46 8. . Ergo si quod promittis nunc non est in potestate tua, scd aliquando cita possit; promissionem non ante adimplere teneris, quam ubi id in potestatem tuam Venerit. Euod erat primum. Jam vero promissio valida non cst, nisi conditio in is certa sit I. 463.), nec num valida sit, ante cognoici potest, quam certum sit eam cxtarc . 4 6 7.). Quamobrem si quod in potestatem tuam venturum speras, in eam non venerit ;nec valida esse potest promissio, adeoque nulla est.
Ita si tibi promisi fructus in horto meo sutura aestate na- ascendos, non ante tibi dare teneor , quam donec ad maturutatem nati pervenerint. Quodsi nascantur nulli, nullos quo que dare teneor: neque enim existit copditio, quae tacite inera. promissioni, si fructus futura aestate in horto meo nascantur. Similitet si vinum, quod proxima aestate seret, Vinea mea, promisero ; non ante dare teneor, quam donec illud fuerit in cella vinaria mea exuvis proXima aestate nat S in vinea mea. Quodsi proxima aestas fuerit sterilis , ut uvas nullas serat viis riea , non existente conditione nihil tibi debeo. Idem valet in exemplo habitationis promissaecin aedibus , quas emere πω Iui , sed non emi quacunque de causa impeditus not. f. 5 270. Enimvero si promitto cerasa sutura , non expresse tempore, quo nasci debent, nec tacite subintellecto ; licet proxima mstate hortus tuus cerasa nulla serat, danda tamen adhuc sunt, si alia Dissiliaco by Corale
392쪽
- De modo sse alteri obligandi. 36s
is alia insequente seret. Conditio enim tacita , quae tunc iriis est promissioni tempus adjectum non habenti, haec esse i mel- ligitur, quando hortus cerasa feret : id quod ex conditione generali , quae promissis istiusmodi inest sq. sar.) , liquido const t. Idem intelligitur de amphoris vini , quod seret vinea tua, promissis. In istiusmodi adeo promissionibus exre. ctandum est, donec promissio vel cesset, vel valeat. Ceterum cum eaedem conditionatae sint , per se patet, ad eas omnia applicanda esse , quae de promissione conditionata deis monstrata sunt, ut adeo opus non sit esse prolixioribus.
. I as diuamprimum condistonem emare certum est, vel in si cis H- mories, is quem facta promissio, venit; promissis conditionata, aut in spe-promissiocis in Hem facta qui siet purae. Et nim quamprimum certum conditionata est poni, seu cxtare' conditionem, promissionem validam esse aut in Hem
constat . 467. Perinde igitur est, ac si tum absque ulla facta abeat conditione promittercs, quod siti, cadem promissum sucrar. in puram. Similiter cum, quod in diem promisium est, exigi possit, ubi dies venit . so r. idem codem modo intclligitur de promissione in diem secta. Quamobrem cum pura sit promissio, quae nullam conditioncm in sensu scilicet latiori not. I. saa. . adeoque nec adJectione in temporis, in quod praestatio differtur, habct s . 46 a. ; promissio conditionata, ac in specie in diem faeta, purae aequiparatur, quam primum ccrtum est cxtare conditionem, aut in specie dies venit, in quem facta promissio
Hanc propositionem ideo apponere libuir, ut constet, quae de promissume pura demonstrata sunt, ad conditionatam quoque & in diem factam applicari posse ac debere, quamprimum certum est extare conditionem, aut diem, in quem facta promissio, venisse: id quod exempla clare loquuntur. E. gr. Si tibi et O. aut eos promitto, siquidem Patruus mous, qui gra-Z a 3 vi mor Diuitiaco by Cooste
393쪽
Qi morbo Iaborat & me haeredem instituit, moriatur, hἰc autem diem supreum obiit; omnino perinde est ac si tibi, quamprimum obit, aut de obitu constat, pure promitterem viginti aureos: conditionis enim, quae ante suspenderat obligationem meam & jus tuum, nullus amplius est essectus, consequenter nec ulla amplius in promisso ejus habenda ratio est. s. s 3 O. Ruamprimum certum es conditionem refotu am extare,
praestatio ejus, quod sub ea promolim, patim cessat, in genere jus stib ea 3 situm statim tollitur. Etenim conditio resolutiva actus jam perfecti . durationem rcstringit ad illud tempus, . quo cam extarc certum cst l. 488. , consequc later priustationem ejus, quod sub ea promissum est, & in genere jus tibi sub ea quaelitum tamdiu durare debere patet, donec eam tare. certum sit. Qust in primum adeo certum est conditio nem resolutivam cxtare, statim cessat ejus, quod sub ea promissum est, praulatio, & in genere jus tibi sub ea quavitum 'statim tollitur.
Nimirum extante conditione resolutiva perinde est, ae stibi nihil promisium fuisset, R in genere ac si nullum tibi jusquaesitum fuisset. Ita si habitare debes iii aedibus meis, do. nec filius, qui peregre abest, domum redierit; eo adveniente cessat habitatio in aedibus meis tibi hacten in concessa, adeoque ab eo tempore perinde est, ac si habitationem in aedi- hus meis tibi non promisissem. Idem vaIet, si sub eadem conditione tibi promiserim, ut convictu meo utaris. Similiter si tutor esse debes, donec Titius ex militia redierit; jus administrandi tutelam statim exspirat, ubi is redit. Si aediles venditae fuerint sub ea conditione, ut, s tu intra anni dimidium non solveris. pretium, interea Vero Pinguior emtor sese ossurat, aedesses inemtae, tu vero statuto tempore pretium non solveriso pinguior emtor se interea obtulerit; aedes tuae esie desinunt,
394쪽
De modo sese alteri obliganaei. 367
ae perinde est ac si tibi venditae non fuissent. Quae hic exempli loco in medium asseruntur, de iis suo loco ex instituto .
I. s31. Si plum condisiones copuiative adjiciantur promissioni, ea non modo vales, nisi omnes simi extent, nec ante valet, nisi omnes extare valeat prointerium es. Quodsi enim plures conditiones copulative ad- missis,pluri-jiciantur promissioni, promissor tibi se sic ad praestandum obta bis condigare non voluit, nisi conditiones Omnes existant, ne quaquam rionibus co- vero si una aut altera existat 462. . Quamobrem cum lative ad- praeter voluntatem suam tibi obligari minime possit a s 70 ;jectis. promissio quoque non valet, nisi omnes simul extenti cistud
Enimvero num valida sit promisso conditionata non ante constare potest, quam certum sit poni conditionem 46r. . Quamobrem cum conditionata promissio non sit valida, nisi conditiones omnes copulative adjectae extent per denostrata, promissio sub conditionibus pluribus copulative
adjectis non ante valet, quam certum sit, eas omnes eXtare. αuod erat alterum. E. gr. promitto tibi duodecim aureos, s patruus meus mo tuus fit & me haeredem instituerit. Quamvis ergo certum sit, eum mortuum esse, duodecim tamen aureos tibi nondum debeo, nisi & compertum sit me ab ipso haeredem esse insti. tutum. Similiter si dicam: dabo tibi centum aureos, fi st dio Medicinae operam dederis & Maeviam uxorem duxeris; nondum valet promisso, quamvis Medicinae Doctor ex Aca- .demia redis, nisi & Maeviam uxorem ducas.
s. s 3 a. si misi i cogitones plures disiuηmve adjiceantur earem Raania is ana extante, flatim vagetpromisso, etiamsi cura 'si' sint enitura. leat conri Etenim
395쪽
. , Etenim si promissioni conditiones plures disjunctive adjici ' mr, promissor tibi ad praviandam obligatus esse voluit f , sub earum una, quaecunque tandem illatum cxtiterit I. j 46,. i. Quamobrem cum obligatio non nascatur nisi ex .
mutuo consensis I. a s 7., ad coctile haec metienda CX VO- lutitate promissoris; ubi conditionum disjunctive adjectarum una extiterit, statim valere debet promissio, etiamsi cetcrae
non sint cxtitur . Nimirum quamprimum conditio una existit, ceterae pro non adjectis habentur, cum vis obligandi non pendeat nisi ab una. Exemplum esto tae. Dabo tibi sumtus studiorum, si aut Iuri, aut Medicinae operam dederis. Hic elestioni tuae relinquitur, utrum Iuri, an Medicinae Operam dare velis. Quamobrem sive Juri, sive Medicinae operam des ς 1umtus studiorum a me tibi dandi. Similiter ii dicam, dabo tibi quot
annis viginti aureos, si aut avus meus mortuus tuerit, aut Tanaquilla mihi nupletit, statim debeo promissum annuum , ubi horum alterutrum contigerit, V. gr. si aVus meus moriaIur, etiamsi Tanaquilla mihi non nubat.
re σμi- ψ m latiue adjectae ab aliis disjunguntur, in oppositioneVς' η' ia di,junctivas habentur pro disjunctiva una. Quamobrem 2 eum missio ualeat, si disjunctivarum lina existat 3, 3 3 ad , ' 'N' ubi autem plures copulantur non valida sit promissio, nili omnes extem 3. 3 3 io, valebit promissio, cui conditiones plures partim copulative, partim disjuncilluc adjiciuntur, si
vel omnes, quae copulantur, eXtiterint, Vel una earum, quae disjunguntur. Nimirum
396쪽
De modo sise alteri obligandi. 369
Nimirum si conditiones plures disjunctive adjiciantur, aut omnes sunt simplices, aut quaedam earum, Vel etiam omnes compositae, quae adeo inter se copulantur. Quamobrem sdisjunctive adjecta existere debet, ubi ea constet ex pluribus, hae omnes extare debent, antequam dici possit extare conditionem disjunctive adiectam. Exemplum tale esto. Si agnatus meus Sempronius mortuus fit & me haeredem instituerit, vel Maevia mihi nupserit, dabo tibi Medicinae operam in Academia navaturo quotannis quinquagita aureos. Quatuor huic promissioni insunt conditiones, nimirum agnatum meum esse mortuum, eundem me haeredem instituisse, Maeviam mihi nupturam, te Medicinae operam navaturum. Prima, secumda & quarta, itemque tertia & quarta copulantur, sed prima, secunda & quarta copulatae disjunguntur a tertia & quarta copulata. Quamobrem si valere debet promissio, aut necesse est agnatum meum mortuum esse dc me haeredem instituisse& te Medicinae operam navare in Academia, aut Maeviam mihi nubere & te Medicinam colere in Aeademia.
I. I 3 δ. diuamprimum certum es deficere condisionem, promissio pro βοὰηῶmn facta habenda, seu evanescit. Conditio enim Valida esse premisi nequit, nisi conditio extiterit o 463. . Quando ergo cer- conditonaratum est, eam non extitisse, aut eXistere non posse , conse- evanescat. quenter eam deficere, nec valida fieri potest promissio, ataque adeo perinde est, ac si nihil promissum fuisset. Patet itaque quamprimum certum est deficere conditionem, promissionem pro non facta habendam, scu evanescere. Ostenditur etiam hoc modo. Quamprimum certum est deficere conditionem, evidens est fieri non posse ut extet,
atque adeo perinde est ac si sub conditione impossibili promissio facta suisset I. 4 8 a . . Sed promissio sub conditione impossibili facta nulla est s. 484. , adeoque pro non factas inopi Iur.Natiari IIIU . Aaa haben-
397쪽
sativa f EI Myes debiorum iri habenda. Ergo etiam pro non facta haberi debet promissio, quamprimum certum est conditionem deficete.
Posterioris demonstrationis vim statim percipiet, qui ad animum reVocaverit ea, quae de conditionum certitudine in se spectata supra annotavimus bnot. 3. 464. , praesertim ubi determinatam veritatem contingentium cI. Ior. Cosmiad, earumdemque necessitatem hypotheticam habuerit perspectam . Ioa. Co w ac probe consderaverit, in mundo extrinsece possibile non esse, nisi quod vel extitit, vel actu praesens est, vel olim existet f. II a. Comes
f. I 3 s. Quoniam deficiente conditione promissio pro non facta habenda . s 3 4. , promissio autem potestativa deficit, quamprimum certum est eam non fuisse impletam, aut impleri non posse; promisso sub conditisne potesativa facta pro non facta habenda, quamprimam certum es, eam non fuisse insistam, aut im
E. gr. Dabo tibi quotannis, quamdiu studiorum gratia in Academia vixeris, quinquaginta aureos, si Medicinae operam naves. Quod si studium theologicum eligis, nec Medicinae Operam dare velis, eertum est, conditionem potestativam non fuisse implatam. Promissio itaque pro non facta habenda, neque adeo ego tibi teneor annuos quinquaginta aureos praestare. Similiter dabo tibi centum aureos, si Maeviam, Auae tibi nubere vuIt, uxorem ducas. Quodsi tu matrimonium contrahas eum TanaquilIa; certum en . te conditionem adimplere haud quaquam posse. Promissio itaque evanescit, nee ego tibi nuptias celebranti dare cogor centum, quos Proe
amprimam cenum es conditionem deficere , spes duiarum iri satim manescit. Etenim quamprimum certum est. condi
398쪽
De modo Iesse alteri obligandi. 37I
conditionem deficere, promissio pro non facta habenda sa 4.). Sed spem debitum iri promissarius habet ex promissione conditio nata, quamdiu nondum certum est conditio nem extare g. 47r0. Quamobrem quamprimum certum est, conditionem deficere, Des debitum iri statim cvanescit.
Ex promissione conditionata promissarius non habet nisi spem debitum iri 3. 4 I. . Illa igitur deficiente, haec evanescit, & spe sua se trustratum experitur promissarius. I. 637. quoia misaesari
promissis perforabs est, quae restringitur ad perinem pri - . missarii, ita ut promissor nemini obligatus esse velit nisi pro--nmissario. Confertur autem promissio in perisnam promissa frii vel expresse, vel tacite, quando ex materia promissi aliis f 'que circumstantiis colligitur, quod promissor nemini nisi promissario ad praestationem velit esse obligatus.
E. V. Dabo tibi centum aureos, quando in Aeademiam profecturus es. Quoniam centum aurei promittuntur, ne deis sint necessarii studiorum sumtus in Academia, vel ut tanto commodius ibidem degere ac studiis operam dare possis; nemo non intelligit, promissionem restringi ad personam tuam.
Quoniam vi promissionis jus exigendi, quod promitti-midis ra
tur, in promissarium transfertur s. 36 a. , quando vero promissio personalis est, promissor nemini Obligatus esse vult ruia si piomissario l. s 37. 3 in romissisne perso ab με exigendi quod promittitur a personam promissarii refingitur, ita ut nemo aliasse aiionem promissi suo πomine exigere post, consequenter &μι ad id, quod promutuur, ad solam prom6sara personam refringitur.
Ita si tibi promitto centum aureos, quando in Academiam os uus es; nec frater tuus, si tu vel maxime velis, eos exiis Aa a a Se Diqjtigod by Cc oste
399쪽
gere potest, quando in Academiam proficiscitur. Uel si tibi
promittuntur in quatuor annos centum aurei, non tu per annos duos, frater tuus itidem per biennium eos exigere valet.
g. 3 3 9. Ius pers- Ius personale est, quod ad personam, cui competit, itanale quid P. restringitur, ut ab ea in aliam transferri non possit.
Hine dici solet: jus personale non egredi personam, cui . inhaeret. Ita si tibi competit jus personale habitandi in meisi aedibus, jus hoc nullo modo, quicunque tandem fuerit, in alium transferre potes, adeoque si tu in iis habitare nolis, tuo no- . mine non alius in iisdem habitare potest. Similiter si tu convictu meo uti debes, non alium in locum tui substituere potes... f. 34O.
bale iis Di, 'Mae ex prom6mne personao acquiritur, personale est. atq4irator Etenim jus, quod ex promissione personali acquiritur, itae remisia restringitur ad personam promissarii, ut alii competere ne-sione su- queat I. s 3 8- . Quoniam itaque jus, quod ad personam, ..ti cui competit, ita restringitur, ut nullo modo ab ea in aliam transferri possit, personale est s 390; jus, quod ex promissione personali acquiritur, personale est.
Ita si tibi promittuntur, quamdiu in Academia vixeris, centum quotannis aurei; jus, quod acquiris, eos exigendi nonnisi personale est g. s 4r. Ius persen Ius personale alienari nequis, seu in se inalienatile est. N is Mahoo que enim a persona, cui competit, in aliam transferri potest,io. s 3 9. ; consequenter ipse de eo, tanquam re sua incorporali, pro arbitrio suo disponere nequit, adeoque nec jus istud in dominio habet I. II 8. para. Σ. Iur. nat. . Quamobrem cum alienatio in translatione dominii consistat g. 66 a. parsia. Iur. nat. , adeoque quod in dominio nostro non est, alienari
400쪽
De modo sese asteri oblieandi. 373
nari non possit; jus personale alienari nequit, conse cntcrin se inalienabile est.
Res incorporales in dominio esse posse demonstravimus alias f. 2I6. pari. a. Jur. nat. . Quamobrem si cui dubium quoddam circa propositionem praesentem suboriatur ἔ is non modo demonstrationem loco citato datam perpendat, verum etiam relegat, quae ibidem annotavimus. g. 34 2 .Ps personale cum ipsa persona extiriguitor ,seu morte qui Fus persos iras. Etenim a persona, cui competit, in aliam non tranS- nais quando ferri potest j. 3 39., Quando igitur is, cui competit, mO- desinat. ritur, nemo est, cui competere amplius possit. Atque adcopatet, morte ejus, cui competit, idem eXspirare, seu idem cum ipsa persona extingui. g. 343. Personale in genere dicitur, quod personae cuidam ita inlidi Personale inret, seu competit, ut ab ea in aliam nullo modo transire possit.genere quid
Quoniam hoc termino subinde utemur, placuit eundem in aecatur. genere definire, ne definitionum numerus praeter necessitatem sit multiplicandus.
. I 44. Si promissio conditionata fueris personalis, ora debitum ira et' Etialis opes iam personalis est, Ex promissione conditio nata promissarius ex conduna nonnisi spem habet dc bitum iri, quamdiu incertum est, con- tapromissi oditionem extare g. 47io, quae in jus erigitur, conditione spersonati extante f. 469. 473. . Enimvero jus hoc personale est, si oriator. promissio sucrit personalis g. 3 4 o. . Quamobrem & spes debitum iri personalis esse debet, si promissio conditionata personalis suerit.
Sane spes debitum iri foret tibi inutilis, quae excitat jus, quo uti non potes f. 3380. Nemini nisi promisiario quid deberii Aa a 3 - potest,