장음표시 사용
401쪽
potest, ubi conditio extiterit. Quamobrem nee alii nisi pro missario spes debitum iri competere potest. Si tibi in Aeademiam profecturo promitto centum aureos, nemo habere potest spem eos obtinendi, ubi in Academiam Iroficiscitur, praeter te.
e t Quoniam spes debitum iri ex promissione condit natatim trans- personali orta personalis est . 3 44. , quicquid autem perferri, vel sonale est, nullo modo in personam aliam trantire potest
traosmID 343. I s s quoque debitum iri, quam ex promusione condisionata possit. persionali habet fromissaraas, in abum transferri aut transmittinerist. Est nimirum non minus, quam ipsum jus, quod excitare valet, conditione extante, inalienabile f. s a. o.
g. 346. Mis,a Si pom si cmaeitionata fucris 'er senatis B promissaxius, an hiis,/siat Φρονεμ exstat condisis, moriatur; hoc moravio Eu evanescis. Et--,missi, enim antaquam conditio cxistit, promissarius non habet nisi e disibis iis spem debitum iri s. 47 . , quae demum in jus erigitur con-HU viiij. djuOnς ς tanxe k- 469. 473.ue sed personale s. 34o. . Enim vero spem debitum iri, quam habet promissaxius ex promissione conditionata personali, in alium transferre vel transmitatere nequit s. s4s , nec jus, quod ex ea oriri poterat, in alium transire potest 338 P. Quamobrem cum morte proinmissarii evanescit spes debitum iri, quam ex promissione conditio nata personali habet, nec si post mortem ejus extet con
ditio jus quoddam oriri potest ad id, quod promissum est,
alii cuidam personae competens. Patet adeo promissionem evanescere, si promissarius moriatur, antequam conditio existit, ubi ea personalis fuerit. 'E. gr. Promtrio tibi, si filius meus iter susceperit, habitationem in aedibus meis, consumudine tua usurus. Nemo non intela Diuit ros by Coo b
402쪽
De modo sese alteri obligandi. 37s
intelligie, promissionem esse personalem . s 38. . inodsi
ergo moriaris ante illud tempus, quo filius meus in oras peregrinas profiscitur, frater tuus, qui tibi haeres existit, habita. tionem in aedibus meis praetendere nequit; sed morte tua st tim extinguitur promissio. Similiter promitto tibi proxima aestate gradum Doctoris petitum centum aureos. Tu moreris, antequam gradum istum petere possis ; promisso evanescit, nec quicquam lueres tuus a me exigere potest.
s. s 47. Promissio realis dicitur, quae perfbnalis non est, const- Promissioquenter quae ad personam promissarii non ita restringitur, ut realis qua promissarius nemini ad praestationem obIigatus esse velit, nisi nam stipromissario, rei magis, quam personae habita ratione g. 337. .
Vulgo dicitur, promissionem realam esse, quae in rem Con cipitur ; sed cum obscurius dictum sit in rem concipi, nisi dis stincte intelligatur, quid in rem concipi fgnificare debeat a ideo malumus dicere, quod promissio realis sit, quae personalis non est. Quando nimirum expresse non dicitur, me nemini nisi tibi velle esse obligatum ad praestationem eius, quod pro mittitur, nec ex materia promissi, nec aliis circumstantus saltem probabiliter hoc colligi possit; realis erit promisso. E. gr. Si quando de reditu siti mei sermo fuerit, nil magis in votis habens quam ut salvus & incolumis redeat, tibi promitto quatuor aureos sub hac conditione, si salvus ac incolumis . redierit filius meus; nemo non intelligit, in hae promissione magis rei, quae promittitur, quam personae tuae rationem M. beri, adeoque non personalem, sed realem esse promissionem.
s. 548. Spes debitum iri, quam promissarius ex promissione conditio- An spes ex 'nata reali habet, in alium transferri aut transmitti potes. Ea-promissione enim cum promissio conditionata realis non sit pcrsonalis, condionata adeoque non ita restringat ad personam promissarii, ut reati in ali-
403쪽
promi r nemini nisi ipsi obligatus esse velit ad praestatio- item promissi . s48δ; promissori perinde est, sive promissa-
rio, sive alii praestet promissum , consequentcr cum translationem, vel transmissionem juris a te acquirendi in alium non prohibuerit, a te quoque spes dcbitum iri, cjus conditione cxistente jus excitatura, in alium transferri aut transmitti potest.
Ita in exemplo proposito spem debitum iri quatuor aureos, si filius meus salvus ac incolumis redierit, pro lubitu tuo in alium transferre potes; nec quicquam obstat, quo minus hoc facias. Nimirum spes illa debitum iri cum jus excitet, conditione extante. aequiparatur juri acquisito; unde etiam a nonnullis jus condition ιle appellari solet. Ex iis autem, quae paulo ante quoad promissionem personalem demonstrata sunt I. 343. . abunde liquet, sine ulla restrictione assirmari minime posse, quod ius conditionale omne in alium transferri aut transmitti possit, consequenter quando Imperator dicit, spem debitum iri in haeredem transmitti, si priusquam conditio extet mors nobis obtigerit 3. 3. I. de U. O. id citra injuriam intelligi non poste nisi de promissione conditionata reali, minime autem de personali.
test g. 348.), ea morte stromissarii non extingui tir, neque adeo etiam promissio i o mortuo, antequam exret conditio, evanescit. Quod si futura praevidere possemus, quemadmodum ea praevidet Deus, nihil promitteremus nisi sub conditione certo existitura, si quid vero promitteretur sub conditione non extituisra, haec pro impossibili haberetur. Atque adeo in casu priori promissio conditionata foret proin imo in diem facta 9.sor.) ; in posteriori foret nulla . 48 . . In priori igitur casu conditionaliter pro sum statim deberetur, sed exigi
404쪽
De modo sese alteri obliganH. 377
non posset nisi extante conditione c*. so 3. , atque ea de camsa jus ad id, quod promittitur, statim tibi competeret, non vero tantummodo spes debitum iri. Quamobrem cum eo ipso momento, quo quid promittitur, in se certum sit, licet incertum ex parte promissoris & promissarii, quae incertitudo veritati nullum asseri praejudicium, conditionem vel extituram , vel non extituram; tanto clarius inde perspicitur, spem debitum iri in eo casu jam esse jus quoddam, quando extitura conditio, arque adeo recte vocari jus: quatenus tamen ignoras, num ea revera jus si, ideo jus conditionale appellatur. I. I FO.
Conditioni potesativae ex parte promisarii ines obligatio eam malis sili
adimplendi conditionata ,s nempe volueris, ut valeat promissio. Et gatio insistenim fi conditio suerit potestativa, ea ab arbitrio promissarii conditori pendet s. 487.). Quamobrem cum promis or nullum prO-potestiti missario jus ad id concedere teneatur, quod promissilm est, ex parte nili certum sit extare conditionem I. 479. ; si promissari promissarii.
Velit, ut valeat promissio, necesse cst, ut conditionem potestativam adimpleat. Haec agendi nccessitas cum obligatio sit . II 8. pari. I. I' hi 'act. uni δ; evidens omnino est conditioni potestativae, quae resipicit promissarium, inesse obligationem adimplendi eandem conditionem, nempe si voluerit, ut valeat promissio. E. gr. Si tibi promitto, quamdiu in Academia vixeris, quinis
quaginta aureos annuos, si studio Theologiae operam dederis: huic conditioni inest obligatio studio Theologiae operam navandi conditionata, si nempe volueris, ut tibi in Academia viventi dem quotannis sO. aureos. . g. I 3 I .
405쪽
coniti nem promissam personalis est, ea ita confertur in personam pro testis ita missarii, ut in aliam personam migrare minime possit s. s a. oviam pes, Quoniam itaque conditioni potestativae ex parte promissam salem inest obligatio eam adimplendi condionata, nempe si voluerit, ut valeat pronussio f. sso. , harc quoque obligatio ita inhaeret personae promissarii, ut conditionem potest livam nonnifi ipse adimplere debeat, siquidem Velit, ut valeat promissio, nec alius ejus nomine hoc facere possit. Quamobrem patet, conditionem adimplendi conditionem potestativam adimpleri non posse nisi ab ipso promissario, si fuerit personalis, consequenter & obligationem adimplendi conditionem potestativam personalem esse G. 343.).
Non adeo in hoc casu per se secisse putatur, quod quis per
alium facit. E. gr. Dabo tibi centum aureos, s uxorem duxeris, si studio Medico operam navaveris, si gradum Docto. xis petieris. Tu uxorem ducere, studio Medico operam navare, gradum Doctoris petere debcs, ubi adimplenda condi. tio; nec ea pro adimpleta habetur, fi tui loco frater tuus haee fecerit voluntate tua. Similiter dabo tibi decem aureos, si MSta descripserib propria manu, aut, si MSC. descripseris,N ex circumstantiis intelligitur, velle me, ut propria manu describas. Non igitur adimpletur conditio, si idem per alium describi cures, etsi perinde videri possit, utrum a te, vel ab alio fuerit descriptum. Posiunt enim mihi esse rationes
singulares, ob quas a te, non ab alio id describi velim. . Is .
diis inis pre M G vis psire t r Ρrte promissarii non fueris persona- ἶ-m H ', 'si istarisi e meer sil um adimplere pstes. Etenim si non rei nisi . fuerit personali., nec ita in personam promissam tonsertur,
ut ab ipso praecise fiat, quod fieri debet cf. 3 4 3. , sed hoc magis
intenditur, ut fiat, quod fieri debet, consequenter in arbi-uium promissici tacite consatur, utrum ipse, an per alium hoc
406쪽
De modo sese alteri obligandi. 379
hoc facere velit, quod aeque per alium, ac per se facere eum posse palam est. Quamobrem conditio adimpleta est, e iamsi promissatius per alium faciat, quod ab eo fieri debet. Atque adeo patet, conditionem potestativam Non perBnalem a promissario per alium quoque adimplcri posse. 'F. gr. Dabo aureum , si Maevio persuaseris , ut mecum MSC. quoddam describendum communicet. Nemo non videt, mea non referre, utrum ipse hoc feceris, an sec4is per alium tneque enim alio fine tibi dare volo aureum, quam ut Ni SC. a Maevio accipiam, & ipsius consensu describere valeam. Coruditio igitur adimpleta, sive tuo Maevio persuaseris hoc, suete autore hoc fecerit alius. Ex ipso autem facto, quod coa ditionis locum subit, aliisque circumstantiis colligitur, utrum conditio potestativa personalis sit, nec De.
C ditio potesativa adimpleri dicitur is forma seu ca . si σὰ db A. praecise hoc fiat, quod promissor a promissario fica vult, seu fismis is tu genere si is, qui cana adimplere debet, praecise hoc faciat, eis. L η quod fieri debere dicitur. Eadem vero per aerugo ens adim-ῶ picti dicitur, si quid aliud fiat, quod ei, cujus interest adim- ρ ens conia pleri conditionem, aeque aut magiS utile, hisito respectu iupotes.-
ad finem, quem intendit. nisatam
E. gr. Si dico: dabo ducem os aureos, s Maeviam uxoremflleamn duxeris ; ubi tu hoc seceris, conditio potestativa in forma specifica adimpleta. Similiter si dico : dabo decem aureos. fi ad nundinas Lipsenses mecum proficiscaris ; ubi mecum profectus sueris, conditio potestativa in forma specifica adimpleta. Quodsi vero dicam : dabo tibi quinquaginta aureas , s effeceris, ut Maevia mihi obtingat uxor, & ego eam
ducere Volim, quia dives est, tu vero essicias, ut alia virgo di- . tior & pulchrior mihi obtingat uxor et conditio potestativa ad-
407쪽
ditione tantummodo spectatur tanquam virgo dives, cui adeos substituitur alia ditior ac praeterea pulchrior, conditio in se non mutatur, sed eadem manere intelligitur, si eam metiatis ex fine promittentis, quem is intendit.
axis Si finis, quem istendit promissor per conditionem porsam
conctionem vam cpromissario adimplendam, aeque obtineatur, sive ea in forma
potestari- specifica, si ver aequi gens adimpleatur; per aliud aequiposiens eam ι-M-- adimplere potes promisarius: si non, in forma specisca adimplodi. plere liceat, Quoniam promissor promissario obligari nequit nisi volun per aliud in late sua q. 3 s T. 3 86o; quando quaeritur, nuin conditio po- 1 siens, testativa a promissario in forma specifica sit adimplenda, an quando no per aequipollenS eandem adimplere liceat, spectanda potissi-eesaris in mum est mens promissoris, an eam in forma specifica adim forma spe- pleri voluerit, an Vero in arbitrio promissarii positum reli cifica adim querit, utrum eam in forma specifica, an per aliud aequipoI- .plendi. lens adimplere Velit, obligatione eam adimplendi metienda ex voluntate promissioris, unde oritur jus eandem per aliud aequipollens adimplendi I. a 3. pari. I. Iur. ηπ. . Quodlicrgo non expresse constet, de Voluntate promissoris, in quo casu nulla est difficultas, nec eam explorare detur, quod nemo non consultuln judicabit ; mens quamam fuerit promis sori, aliunde colligendum. Quamobrem ubi constat de fine, ex circumstantiis aut ipso facto, quod conditionem subit, haud difficulter colligendo , nemo non Videt adimpletio nem conditionis spectari debere tanquam medium finem istum
consequendi 9 3 7. Onto )- Perinde igitur est ac si promis. sor dixisset, dabo vel faciam, si effeceris, ut hoc fine potiar. . Quamobrem cum promissor fine suo potiatur, ubi conditio nem potestativam per aliud aequipollens adimpleucrit pro- . nugarius I. 3 3 3 . , eandem quin per aliud aequipollens ada
408쪽
De modo sese alteri obliganH. 38 I
implere possit dubitandum non est. Atque adeo pater, comditionem potestativam a promissario per aliud aequi pollens adimpleri posse, si finis, quem intendit promissor per candem adimplendam, aeque obtineatur, sive in forma specifica, sive per aequipollens adimpleatur, in casu autem opposito in sorma specifica necessario esse adimplendam.
Ρatet hoc in exemplo, quod ante dedimus γα. g. 363. .
Etenim si ego intendam ducere uxorem divitem, ac ideo mecum constitui ducere Maeviam, siquidem ea mihi uxor obtingere posset; matrimonicum cum Maevia contrahendum spectatur tanquam medium divitias acquirendi absque labore ac sudores δc quidem statim. Quamobrem cum matrimonium cum alia virgine ditiore, quae praeterea magis adhuc aliis dotibus sese commendat, ineundum sit etiam medium finem a me intentum consequendi; intentioni meae aeque satisfacit promin sarius, sive effecerit, ut Maevia mihi obtingar uxor, sive alterius ditioris. 8c ob alias dotes magis adhuc commendabilis savorem mihi conciliet, ut in matrimonium mecum ineundum conissentiat ' Eecur igitur non perinde conditionem potestativam
aeque adimplevisse dicendus est, s posterius, quam si prius se.
cerit. Perinde nimirum est, ac si promissor sub hae conditione generali promisissem, si esseceris, ut tantas vel majores
Consequar opes, quantae sunt Maeviae, ducendo uxorem. Dixi tamen consultius esse, s seri possit, ut ante mentem promissoris explores, num conditionem potestativam per aliud adilui- pollens adimpleri velit, tam ut tanto certius constet intentio.
ni promissoris esse satisfactum,.quia subinde praeter finem primarium alli subesse possunt fines secundarii, quos iIle una inistendit, minime autem consequitur, nisi in forma specisca conditio potestativa adimpleatur, tum ne evitentur lites, si forsan, adimpleta conditione per aequipollens, promissorem poeniteat promissionis factae δc ut eam eludat conditionem non adimis pletam esse contendat, quia non adimpleta suit in sorina spe. cisica, cum homines ad promittendum, quam ad praestan-
409쪽
dum, quod promissum est, haud raro suit Deiliores. Ea de causa consultius quoque est, nisi de expressa promissoris voluntate constet, quamdiu fieri potest, conditionem adimplere in forma specifiea, quam per aliud aequi pollens, quamvis filii esses promissoris loco eandem per aequi pollens adimpleri
malles. Quemadmodum enim non eadem aeque placent o-mii bus, circa idem ita nec eadem est omnium voluntas. Me tienda autem est obligatio adimplendi conditionem potestati-Wam ex promissoris, non cX promissarii voluntate. Et prudentia suadet, ut eligatur. quod tutius: tutius autem omnino est, quod arcet dites de adimpleta conditione movendas,
β' si is tau H, est, in cisse casessio valida est. Etenim si impletio β'μ oto conditionis potcllativae suerit mcdium, per quod finis a pro- V missore intentus obtinetur; proinissio non sit nisi finis consta
j, 2 quendi gratia, nec promissor in promissarium ullum transferre Ii vult axis exigcndi quod promittitur, nisi ubi eundem fuerit A sis hiatu c*Πὶς Qx 36 - 46 -). Conditio adeo potestativa sine, ii ulla resti ictione adjecta intelligitur, nec ea dici potest esse
voluntas promissoris: dabo adhuc si, ubi habueris animum conditionem implendi, in potcstate tua non fucrit, eam implere, consequciator implendi animus pro ipso faeto haberi nequit, etiamsi pcr promissarium, qui impedimento tollcndo non par suit, minime steterit, ut conditioncm implerct. Patet itaque nonni si impleta conditione validam esse pollie pronii isonsm, conscq nter si impletio conditionis potestativae fucrit mcdium, per quod sinis a prismistare intentus obtinetur, α promissarius quocunque modo impeditur, quo minus
410쪽
De mori sese alteri obligandi. χῖ
eam adimplere possit, utut maxime Velit, promissionem Ualidam non esse. αuod erat unum.
Enimvero si impletio conditionis potestativae non fuerit medium, per quod finis a promissore intentus obtinetur, promisso non tam fit intuitu hujus conditionis, quam personae promissarii, adeoque in ea potissimum spectatur animus conditionem implendi. Voluntas igitur promissoris haec suis se intelligitur: dabo, si hoc feceris, & dabo adhuc, si habueris animum faciendi, in potestate autem tua non fuerit, ut facias. Atque adeo voluntati promissoris, qua promissario ad aliquod praestandum sese obligaxit . 363.), consentaneum est, ut animus implendi conditionem habeatur pro ipsa impletione. Quamobrem si impletio conditionis potestativae non fuerit medium, per quod finis a promis Torc inorentus obtinetur, valida est promissio, ubi promissarius impeditur, quo minus conditionem implere polst, ctiamsi velit.
uod erat alterumis Juris adeo positivi est, quando simplicirer sine ulla' limitatione dicitur, conditionem potestativam pro impleta haberi, si qui eam implere debet sacto adversarii vel casu impeditur, quo minus possit. E. gr. Si dixero; dabo tibi mille aureos,
si agnatam . meam uxorem duxeris, nin circumstantiae aliud insinuent, nemo non hinc inrelliget, me prospicere velle agnatae meae de matrimonio felici, aut votis meis respondente. Impletio adeo conditionis medium est, quo finem intentum consequi licet, eujus consequendi gratia facta est promisso. Ponamus jam te ambire favorem puullae, sed eam libr nubere nolle, nec parentes in matrimonium consentire velle. Per te igitur non stat, ut conditio, sub qua facta est promissio, impleatur, etsi nihil omiseris eorum , quae ex parte tui des derari poterant. Quoniam tamen promissor nondum consecutus
est finem, sub cujus consequendi conditione promisso facta intelligitur ; nec tibi dare tunetus mille aureos, nis dici debe-