장음표시 사용
731쪽
. uvi M.,PR ORIGINE IURI ει γAa 69i C. R elsius Varro gravi morbo correptus, trecenta millia nummum ab Otacilia Laterensi, cum qua commercitiis I bidinis habuerat, expensa ferri sibi passus es s eo consido , ut se decessi et, ab heredibus eam se mam peteret, quam legati gevus esse voluit. tibi Osam liberalitatem debιti nomine colorando. Evasit deinde Visellias ex illa tempestate adversιs vota Otacitiae. . - offense, quad spem praedae suae mo te non maturasset, ex amica obsequenit , subito disractari faenerationem agere carpit, nummo petendo squos ut fovie in recuuda, ita inani sipulatione captaverat. Sequa re C. t Aquisitus , vir magnae auditorιtatis, S scientia joris citatis excelleus, judex adductus, adhibitis in consilium trincipi-bas civitatis, prudentia 2 religione sua mulierem reppulit. --mum habuit, ut iacibit Pilatus ob. II. cap. I. In colle Viminali, omnium consensu multo pulcherrimam ea aetate.
L. Lucilius Balbus d Meminit hujus Lucilii Balbi Cicero
in Bruto cap. et . ubi eum vocat hominem doctum de eruditum , juris peritissimum , considcrata tardita ic praeditum. Cujus sub auspiciis juri civili operam dedit Servius Sulpicius, a quo discipulo maxime videtur illustratus. Errat autem Rutilius, quCd hunc eundem putat, quem Cicero in libris de Om-ra Decrum disputantem introducite qui in Stoica disciplina tantos fecerat progressus, ut cum excellentibus in eo genere Graecis compararetur. De utroque iermonem habet Cic. ad Attie. tib. 8. epis. 9 illum majorem, hunc minorem sive juniorem vocat. Sed haec omittamus inquit) augemus enim dolorem retractando. VI. Kalend. vesperi Balbus minor. Cui Cor nelio nomen fuit) ad me vexit Sc. & Paulo infra , salbus quid m ma Or ad me scribit c e. Fuit hic patruus minoris, vid. quoque Plin. lib. S. cap. s. ἰχ Cic. eptis. 7. lib. 1 o. adfamil. Sextus Panrius Numeratur quoque a Pomponio Sextus Papyrius inter auditores Muciis hujus Rripta quidem non
tant per se, ut inquit noller Jctus, eaque inter manus hominum non versantur , verum ea Servius in libros suos traduxit. Qua ratione Sexti caeterorumque Mucii auditorum , qui in hoc recensentur S. memoriam ab oblivione vindi
Crius Iuventias. J Putat Corasius legendum T. Iuventius, idque Disiligod by COOste
732쪽
ερ 1 Ex ARCITAT. IN HISTOR. POMPON. idque Tullii auctoritate: Ejus mentionem facit Cic.Fin Bruto e. 8. ubi inquit: In eodem genere causarum multam erat T. ventuus , nimιs ille quidem lentus iu dicendo, is pene frigidui: sed S callidus , S in capcendo adversario versatus , S praeterea nee indoctus , ω magna cum juris civilis intelligentia. Cujus au duor P. Orbius, meus fere aequaris, in dicendo non minus exercitatus , in jure autem ciciti non inferior, quam Magister fuit.
g. 43. Servius cum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium obtineret, traditur ad consulendum Quintum graucium de re amici fui pervenisse: cum lue eum sibi respondisse de Dre Servius parum intellexisset, iterum Suintum interrogat se, oe a stuinto Morio responsum esse , nec tam percepisse e re ita objurgatum esse a Suinto Mucior namque eum' dixisse, turpe esse patricio, & nobili,& causas oranti, jus, in quo versaretur, ignorate : ea velut contumelia Servius traclatus, operam dedit qu-citili: er plurimum eos, de quibus locuti fumus, institutus is Balbo Lucilio I instri tus autem a salsi Aquilio, qui fuit Cerrime. Itaque libri complures ejus exsant Cercina confecIi. Hac cum in legatione periisset, statuam ei populus Romanus
pro Rostris posuit ; re hodieque exsat pro Rostris
Augusti ; bifus volumina complura exsant f reliquit autem prope centum en octoginta libros.
Sulpicius J Ser. Sulpicius. Q. F. Lemonia, Rufus nim habuit cognomina, ut patet ex Cicerone, Phr-I '. 9 ex antiquistima nobilissimaque Romae Sulpiciorum familia oriundus fuit.-Is in prima juventute ise totum elo
733쪽
'quentiae exereitationibus , Philosophiaeque studiis dedit , in quibus ut majores indies faceret progressus , Rhodum cum Cicerone sese contulit , ita enim Cic. in Brut. cap. I. Et ego, de me , inquam , dicere nihiI es necesse: de Servio autem S tu probe dicis, S ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studii, quam illum S ad dicendum , S ad omnes bonarum rerum disii inas adhibuisse. Nam S in iisdem exercitationibus ineunte aetate fuimus , posea una Rhodum ille etiam pro 'ectus est quo melior esset ζύ doctior. Votique sui
compos factus est, cum , ut inquit Pomponius , in causis orandis primum locum, aut certe post M. Tullium, obtinum rit. Verum hac gloria non contentus , cum inde rediit, ad juria disciplinam excolendam applicuit animum , in qua maluit esse primus, quam in eloquentia Ciceroni aequalis. Vid tur mihi, inquit Cic. HLI. Dc. in secunda arte primus esse mauisse, quam in prima secundus. Nec fefellit Opinionem eventus, quippe longe omnium , non ejusdem modo aetatis, sed eorum etiam, qui fuissent, in jure civili principem esse ei contigit. Ita Cic. in Bruto cap. 4r. Hic Brutus, Am' tu χ imqu/t , erram Scaevolae Serviam nostrum anteponis P Sic enim , rnqua in , Brute, exi mo, iuris civilu magnum usum S apud Scaemiam, S apud multos fuisse: artem in hoc uno e quod nunquam eseriora ipsius juris scientia, nisi eam praeterea didicifuartem, quae doceret rem universam tribuere in artes , latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando; ambiagvaprimum videre, deinde distinguere, postremo habere regulam , qua vera S Di a judicarentur , quae quibus positis essent , quaeque non essent consequentia. Et mox: Recte, inquam, intelligis , sed adjunxit etiam S titterarum mentiam ,'loquem di elegantiam , quae ex Icristis ejus, quorum similia nulla sunt,
facillime per pici potest. Et Phitin. 9. Nam reliqua Servii
Sa icii vita multis erit , praeclarisque monumentis ad omnem memoriam commendata , .semper illius gravitatem , consantiam, i dem, praestantiam, in Republica tuenda curam, atque prudentiam, omnium mortalium fama ceIebrabit. Nec vero Auitur arimirabilis quaedam S incredibilis , S sene rivina ejus in legibus
interpretandis, aquitate explicanda, scientia. Omnes, ex omni V v v v x aet
734쪽
aetate , qui hae in rivitate intelligentiam juris babuerunt , si
unum in locum conferantur, e- Servio Sulpicio ma μαι rema parandi. Iuris civilis auctorem, M virum bene literatum umeat eum Gell. lib. a. cap. io. Quintilianus juris antistitem Apellat lib. XI. eap. I. inst. Mat. Objurgationem Q. Mucii cauasam fuisse refert Pomponius , quae Servium impulitὸ ut jura civili daret operam, uti in hoc nostro videre est . . ad quam reprehensionem Mucii quidem respexisse volunt Ciceronem in oratore, cum inquit: Vuid est turpius , quam legitimarum civitium controversiarum patrocinia suscipere , cum sit segis Semilis juris ignarus. Honores multi in eum fuere collati, Qua sturam cum L. Muraena petens obtinuit, Provinciamque in litus est Hostiensem non tam gratiosam & illustrem , quam negotiosam & molestam , ut ait Cic. pro Muraena.. Deinde
Praetor renunciatus, Quaestionem peculatus exercuit,' ut te
statur Cic: pro Muraena, ubi Praeturam Servii describit: liuidiva sors y tristis atrox, quaesis peculatus: ex altera parte Imehrymarum S Aqualoris: ex altera plena catena um atque juriis eum. Cogendi Iudices , inviti retinendι contra voluntatem. Scria ha damnatus ordo totas alienus, Guanagratificatio reprehen
D: multi viri fortes , proste pars civitatis offensa est, lites
severe aestimatae, cui placet oblimi itur : eui Aut, meminit. Postremo tu in Provinciam ire noluisti. Postea vero Consulatum petens, ct L. Muraenam competitorem habens , ab eo superatus est, quod adeo aegre tulit, ut eum ambitus accus verit, verum defensus a Cicerone, hujus criminis absolutus est. Attamen Consulatum obtinuit cum M. Claudio Marcello anno V. C. 7or. ut Dio , Cassiodorus, Plutarchus tellantur.
Et Liv. Epitom. Io8. In petitione Coussulatus M. Cato repuia sim tulit, creatis CGL Ser. 5 Ipicio is M. Marce o. Sic quoque Lentulus in epist. ad Senatum I. I a. ad famiL Fardere quoque , quod cum his , M. Marcello , Ser. Sulpicio renovatum erat: quo ruraverant Rhodii, eosdem hostes se habituros quos S. P. R R. Anno ante Consulatum, turbata jam Repub. I terrex creatus est , atque Ine collega , Consulem declaravit Pompejum ad V. Kalend. Martias, ex Senatus sententia.
Insiturus a Balbo Lucilior in actus autem maxime a GaIIa Aquia Diuitiam by GO Ie
735쪽
Aquilis, ρει fuit Cercinae. J De duobus hisce juris peritis, quibus in jure civili usus est Servius, statim egimus, verum opinatur Corasius de Mure ius, pro Cercina , hic legendum Ce-Cuma, sive Cecina , quia non verosimile est Gallum Aquialium, a quo potissimum institutum Servium Pomponius tradit , tam procul Roma abhiasse, ut Cercinnam insulam incoleret, qui in litibus Romae judicandis perpetuo occupatus erat. Est enim Cercina insula in Africa , teste Mela lib. I. cap. T. In Africa, inquit, contra in orem Syrtim Euteolos , contra minoris promontoria o Meniηκ S Cercina. Verum errat Corasius, dum Cecinnam dicit oppidum in Etruria, & agro Volaterrano, non procul a Pisis, a Cecinna fluvio, qui muros alluit, sic appellatum : nuspiam enim talis oppidi denomin tio, neque apud Melam, neque alios Geographos occurrit, quod legisse me memini. Legimus apud Plin. de fluvio C cinna L 3. cap. 4. Verum oppidi, quod a fluvio denominationem haberet, nulla fit mentio, quare nihil mutandum alii Censent, idque eo magis, quod Jurisconsultus hic bis Cercinae mentionem facit, & hujusmodi repetitio deliberationem praesupponit. Hic cum in legatione periisset J Caesare mortuo, cum Mutinae Decium Brutum obsideret M. Antonius, ut ab inceptis desisteret, & ad saniorem rediret mentem, Senatus decrevit, ut tres legati mitterentur ad Antonium, quia desperatis illum consiliis ad pacem & sanitatem revocarent. Quorum in numero fuit Ser. Sulpicius. Qui, quamvis illam legationem ob adversam valetudinem potius declinare voluisset, attamen amore patriae eam suscepit. Verum ingravescente indies in itinere morbo, priusquam ad Antonium pervenisset, prope
castra Mus vitam cum morte commutavit. Quamobrem contendit Cicero Phin . s. opponente sese Publio Servilio, ut ei statua pro rostris poneretur , Raediate igitur, inquit, Patres conscripti, ei vitam, cui ademistis s vita enim mortuorum in memoria vivorum es posita. Perficite, ut is, quem vos ad
mortem inscii misistis, immortali atem habeat a vobis. Cui sistatua in rostris decreto vesro salueritis , nulla ejus legati nem Asteritatis inobscurarit oblivio. V v v v x Si
736쪽
Statuam ei populus R. pro rostris myhit. J Hanc ei stituam
non ponendam censuit, ut statim diximus , Publ. Servilius, propterea quod hic honos iis tantum debebatur, qui ferro in Iegatione essent interfecti, contra vero sentiebat Cicero. Ego , inquit, P. C. sic interpretor sensisse majores no stros, ut causam
mortis censuerint, non genus esse quaerendum. Etenim cui IN tio ipsa morti fuisset, ejus monumentum extare voluerum, ut in bellis periculoses obirent homines legationis munus audacius.
Non igitur exempla majorum quaerenda ,sed cohsilium es eorum , a quo i a exempla nata sunt, explicandum. Et in fine: Muas ob res ita censeo. Cum Ser. Sulpicius γ s u. F. Lemonia, Ruis fus , discillimo Reip. tempore, gravi peracuosque morbo a Maus, auctoritatem Senatus, salutemque Reipub. vitae suae praeis
posuerit, contraque vim , gravitatemque morbi contenderit, ut ad eas a Antonii, quo Senatus eum miserat, perveniret: i verum jam prope castra venisset vi morbi oppressus , vitam amisserit in maximo Reipub. munere: ejusique mors eonsentanea vitae
fuerit, sanctissime bonestissimeque ame, in qua sepe magno usui Reipub. Ser. Sulpicius S privatus is in MNUfratιbus fuerit ,
eum roses vir ob Rempub. tu legatione mortem obierit, SenatuisIocere , Ser. Sulpicio statuam pedestrem aeneam in Rostris ex hujus ordinis sententia fatui , circumque eam statuam locum gladiatoribus , ludi que tiberos, poster que ejus quaqua versus p ris quinque habere, quod is ob Remp. mortem obierit, eamque ob causam in bas inscribi: utique C. Pansar, A. Hirtius. Comoles, alter, ambo De , s eis videbitur , uuaestoribus urbis impetarent , ut eam basim statuamque faciendam, S in Rostris statuemdam locent: quantique locaverint.tantam pecuniam redemtori Disendam, attribuendamque curent. Sc. De Rostris hic nihil dicemus, cum de iis egimus ad g. q. h. t. Hujus volumina complura extant: reliquit autem prope cenistam S octoginta libros. J Horum complures Cercinae consectos tradit Pomponius. Imprimis fecit notas ad Q. Mucii Scaevolae scripta, quorum meminit Paulus in I. 3 o. f. pro Socio. Sem vivi, inquit, in notatis Mucii ait, nec posse Reietatem ita rem trahi, Se. Scripsit praeterea de dotibus librum singularem , de quo Gell. lib. 4. cap. 6. Ssonsalia in ea parte Italiae . quae LM
737쪽
eium appellatur a hoc more atque jure solita sieri scripsit Servius Sulpicius in libro, quem scripsit de dotibus. Et Neratius in I. 8. y eondict. cos dat. Suod Servius in libro de dotibu, scribit, Ula. Composuit & de Testamentis libros duos, ut ex GeIlio perspicimus I. 6. c. I a. Nisi in eo loco malis legere de deis tesanis sacris, ut putat Scaliger in notis suis ad Festum. C jus opinionem amplecti nequeo , quia ibi de testamentis seria monem habens Gellius, scit . qua ratione te mentum verbum duplex esse scripserit Ser. Sulpicius, verosimile est hanc Servii sententiam in libris, quos de testamentis composuit , atque ubi de iis specialiter tractavit , invenisse. Propriaque illa testamenti Etymologia , quam ex libris Servii refert Geli. quod est mentis contestatio , ad testamentariam materiam pertinet. Ad Edictum quoque libros duos composuit, quos ad Brutum inscripsit, eos perquam brevissimos fuisse testatur Pomponius in sin. sequent. g. Hinc Ulpianus in l. s. F. de iust. act. Nam S Serυιus libro primo ad Brutum ait Sc. Responsa ejus plurima in Digestis occurrunt relata potissimum ab Alpheno & Mela. Praeclarum ejus responsum extat in I. ai. f.
de negot. ges. ubi inquit Paulus: Nam ii Servius respondit c ut es relatum apud AI exum Iibro trigesimo nono Digestorum
eum a Lusitanis tres capti essent, unus ea conditione missus ,
uti pecuniam pro tribus adferret nisi rediri et, ut duo pro eo quoque pecuniam darent, vique reverti noluisset, S ob hane cauissum tui pro tertio quoque pecuniam solvi sent, δενυius respondit aequum me, Praetorem in eum reddere judicium. Ejus responsum quoque refert Pomponius in L s7. Is de leg. 3. Ad Ieges duodecim tabb. quosdam scripsisse commentarios, colligi
posse videtur ex L a 3 i. f. de υreb. Sig.
g. - . Ab hoc plurimi profecerunt: fere tamen hi G bros conscripserunt: Risenus Varus, Gajus, Aulus Ofilius, Titus Caesius, Aufidius Tucca, Aufidius Namula, Flavius Priscus, Gajus Atejus, Pacuvius, V v v v 3 LM
738쪽
Labeo Antistius , Labeonis Antistii pater, Cinna, Publicius Gellius. Ex his decem, libros octo consciri psierunt, quorum omnes qui fueront, libri digesistitit ab odio Nam a in centum quadraginta libros. Ex his auditoribus plurimum auctoritatis habuit Alia
fenus Varus, er Aulus Ostius, ex quibus fortis oe Gnsul fuit: Ostius in equestri ordine persever mit, is fuit Caesari familiarisimus: CEU libros de Dre civili plurimos, re qMi omnem partem operis 'nniarent , reliquit: nam de legibus Uice si m. e primus conia
scripsit , de Jurisdictione : idem edictum pratoris
primus diligenter composuit: nam ante eum Servius
duos libros ad Brutum perquam brevissimos ad ediectum subscriptos reliquit.
Ab hoc plurimi profecerunt J Enumerat hic Ictus discipulos, qui juris civilis disciplinam a Servio didicerunt,
ejusque sub auspiciis tantos in ca fecerunt progressus, ut Omnes fere libros conscripsisse testetur Pomponius, maximum argumentum & prudentiae, & doctrinae Servii. Alphenus Varus J P. Alphenus Varus, Cremonae natus, dignus ut inter Servii discipulos numeretur, cum Propter do ctrinam , tum etiam summam auctoritatem, quam sibi paraverat, rerum antiquarum non incuriosus, ut tradit Gell. lib. 6. cap. s. Diu in natali solo sutrinam exercuit, si Acronio antiquo Horatii interpreti fidem habeamus. De eo Horatium cecinisse putant tib. I. Sat. 3.----- -- AIphenus vafer omni . Abjecto instrumento artis clausaque taberna, Sistor erat, sapiens operis Ic optimus omvis.
739쪽
DE ORIGINE IURas. 699& Sulpicio Icto operam dedit, tandemque in juris scientia
ita excelluit, ut vel Consulatum Obtinuerit. Anno enim V.C. 3 . cum Pub. Vinucio Consula Ium gessit. Vafrum eum apia pellat Horatius, ob astutiam & sagacitatem dc vafritiem, subtilitatemque ad jus interpretandum aptam. Sic Cic. lib. I . denat. Deorum: Chusippus, qui Stoicorum somniorum vaferrimus habetur interpres. Vaser, ut tradunt Grammatici, quasi valde Afer, propter insitam genti Africanae calliditatem. Hoc quoque nomen Iuri apposuit Horat. lib. 2. Sat. a.
Illum aut nequities, aut Vasei inscitia juris. Vastum jus dicit, inquit Guliel. Grol. quia magna ejus pars
tunc temporis in cautionibus & formulis conlistebat, quas qui optime callebat, saepe superior erat adversario. Scripsit Dia gestorum libros quadraginta, ut ex indice Justinianeo perspicimus, libri trige limi quarti meminit Gell. lib. 6. cap. s. Et Paulus I. a I. j. de negot. ses. Hos libros Paulus in epitomen redegisse perspicimus ex inscriptione I. 3o. S 3i . f. locat. L . ff. de eo I. cujus inscriptio, is henus libro secundo Di- sorum a Paulo sitomatorum. I. - . f. eod. Praeterea constat eum quoque scripsisse collectaneorum sive conjectaneorum libros quatuor, Gell. lib. 6. cap. F. C. Aures omius. J Libenter eorum opinioni subscribo, qui Ca)um praenomen Ofilii esse asseverant , expuncta virgula, quae poli Casum Ponisur, idque eo magis, quCd numerus denarius libi non constaret, si quis C um hoc loco in Juris consultorum numero habendum existimaret. Fuit hic noster. C. Aulus Ofilius equestris dignitatis, Servii Sulpicii auditor, a quo jus civile didicit, atque vivente adhuc Servio summam auctoritatem habuit in respondendo, adeo ut litigantes eum juxta Servium consisserent, ut colligimus ex Cic. adfam. I 7.
epist. 11. ubi inquit: Silii causam te docui , is postea fuit apud me, cum ei d cerem . ibi videri s uisonem tuam nos sine periculo acere postse, si bonorum Turpiliae possessionem, Q Caepio Praetor ex ediecto suo mihi dedit, negare febat Ser Uium . tabulas testa
740쪽
menti esse eas quas institvsset is, qui factionem te menti non habae riti hoc idem Ofilium dicere , tecumpe locutum negabat: meque rogavit , ut se S causam suam tibi commendarem. Vixit autem Octavii Caesaris imperio, cui familiarissimus fuit, quo temiapore & floruit Trebatius, qui, quamvis juris peritissimus, eo tamen Ofilium doctiorem fuisse, tradit Pomponius. g. 4s. R liquit libros de jure civili plurimos, qui Omnem partem opearis sundarent, de legibus vicesimae , de jurisdictione, ad Edriectum Praetoris, ut patet ex I. I. f. ne quis eum qui in jus voci ad quod eum diligenter scripsisse, notat Pomponius. Nam ante eum Servius duos libros ad Brutum perquam brevisitimos ad edictum subscriptos ediderat. Praeterea libros actio num reliquit ad minimum sexdecim , quippe sexti decimi fit mentio in I. 3. S. s. G1 8. H G penu leg. & juris partiti libros quinque, ut videre est in I. s. g L. f. de legat. 3. Ad Attia
cum quoque scripsisse, colligimus ex L 134. g. a. de verb. spariterque ex eo pes picimus, eum in proprietate verborum indaganda admodum occupatum fuisse. Hujus uxor fuit Clodia, quam Plin. lib. 7. c. 43. refert Vciisse II s. annos, & quinis
Titus Caesius J De hoc Juris consulto nihil certi affirmari
potest, ignotus enim Plane ι refert inter oratores Marc. &Sext. Caesios Tullius. Scripsit quoque ad P. Caesium literas Cicero, tanquam ad Iurisconsultum & patronum, tis. I 3. Epist. s. ad fam. Verum ea ad hunc nostrum nihil pertinent,
cum ob nominis diversitatem , tum etiam ob temporis rationem.
A ditis Tucca. J Quisnam hic fuerit Aufidius Tucca, non certo constat: num idem ille fuerit, qui superfuit Virgilio , ab coque heres ex parte scriptus fuit, admodum dubito, idque eo magis, quod praenomen ei fuit Plotius, ut Donatus annotavit. Mentio quoque fit in natibus C. Se vilii Tiiccae, quem anno V. C. 469. Cum L. Caecilio. Me- , tello Consulem fuisse legimus , verum praenominis disparitas non patitur, ut illud de nostro Tucca intelligamus. Itaque cum divinare non possimus, quisnam fuerit hic noster Aufidius Tucca, de quo Pomponius habet sermonem , lectoris arbitrio litem decidendam relinquimus.