장음표시 사용
91쪽
omnes ipsius Collegae fuerunt , annum etandi essent illis rabulis de soro , qui sine ulteriori examine , more pecorum antecedentium gregem sequuntur, magisque tumuiru4 vociferatione, quam ratione sententiam defendere satagunt Recedit Stochmanno vix condonari posse , quod illam sente tiam latra mordicus tueri amat, quippe qui Brabantiam patriam
consiuetudιnariam, cum Zypaeo contra K in scholium statuere non est veritus uti ex decis r. n. I. Iq. patet rectissime autem Jurisconsulti in consultatione pro Impetrante data responderunt, scit generalem illam doctrinam, qua statuunt DD. commvmonem ex matrimonii contracti, e non ex statuto descendere procedere non ose, ne omnia turbarentur, cir quidem praecipue in PATRIA
Cum igitur haec Stochmanni dicta mecum animo volvole revol vo, ingenii aestum ipsum abripuisse, mentemque ejus in tantum absorbuisse, dicere cogor, ut non amplius sibi conscia fuerit veritatis illius, 'uam usus sori dictat, quamque ipse decis 2 . ore rotundo defendit, scit ubi de realitate agitur, leges loci insiiciendas esse. Maximum utique vitium in urisconsultis existimo, quod tamen in multis dominari solet, obstinato animo in Tribunal ascendere, ae summa pertinacia sententiam tueri, suaeque opinioni tam tenaciter adhaereicere, ut ne hilum quidem ab ea deflecterent, adeo ut tribucam citius caloni aptaveris alto, quam illos in aliam trahe res sentcntiam, ac a propria opinione avelleres Scire tales oportet quod tradit aevallos in specul commvn. Fin conir commun.
rq inquiens , nil esse tutum in nostro juriorudentia campo, quod argum amir e di ficultatibus G diversiis D D. opinio-bus subverti nomis R. Quod dictum namquam verum sit, uti ue illud verissimum esse fatendum est , in praesenti nestra spinosa quaestione, in qua non solum multi pugnantes D D. reperiuntur, verum, sibi ipsis
Quod me attinet, lubentissime fateor, hanc quaestionem maxime arduam esse , cujus decisio , non adeo obvia est, aliis aliud circa eam sentientibus t ut tamen illam opinionem , veriorem
92쪽
putem, qua statuunt, contracto absque pactis dotalibus matrimonio, in loco ubi bonorum communio statuto non introducitur, illam tamen communionem etiam effectum sertiri quoad alia eo trahentium bona, in alio territorio, ubi statutaria bonorum eommunio viget, sita secundum quam opinionem , cum in nostro senatu, uno tantum Domino dissentiente, judicatum fuerit . Novemb. 1693, cumque illam decisionem, quod sorte multi contrariae sententiae Patroni, illam non satis legibus & rationibus nixam arbitraturi sint, in lucem propellere placuerit, hanc quaestionem altius e juris sontibus repetere, ae nostram sententiam rationibus stabilire, & ab objectionibus vindicare animus sui , ut ita juri rudentia Sacerdotibus constaret, quam solida nostri Tribunalis desinitio sit. Quod, ut feliciter agam, ante omnia indagandum reor, unde
conjiigalis bonorum communio suam ducat originem , cum tota
hujus quaestionis genuina decisio , ex vera communionis origine dependeat: si enim in hoc undamento dissentiamus, disputatio super hae quaestione . continua petitione principii, in infinitum re hi potest. Qui statuunt communionem secundum legem domicilii con-. trahentium ubique moderandam esse , unafiimi consensu docent, illam ex matrimonii contractu originem duceres, non vero ei tuto, adeo ut statutum, hoc casu in contractum influat, eumque informe , hoc est, quod non insit contractui per modum iuris publici vel statuti, sed ut contractus pars , o lex privata a conistrahentibus introductari contendentes consequenter, matrimonii contractum communionis introductae originem veram causam
esse, non statutum, adeoque contrahentes absque pactis dotalibus matrimonium contrahendo, illo actu tacite simul bonorum societatem contrahere, ex assensu Mapprobatione statuti, dum eoierunt in foedus matrimonii, hac qualitate a Legisatore aucti de vestiti. adeo ut haee communio phiae profluat ex tacita contrahentium, luntate, e conventiones, quae matrimonii contractu inest , utilespondit Fq. de Croo in suo respons quod extat inter consuli. Holland pari. i. consil. 22. hanc sententiam defendunt Carol. Κ a Diqiligo by Orale
93쪽
ad consuet. Fianis tract. I. n. s. tochmans decis o Goris adverser jur subcisis tract. l. cap. 6. n. 6. 7. patriae caeScriptores Rodenburgh de jure quod orit e statui diversitat cap. e.
tit. r. n. I 4. cse de connub bonor societ tract. i. n. l l O. Cr10. aliique plures ut tamen horum albo adscribere non ausim D. Ioannem a Somere Curiae Provincialis Trajeetina dignissi- mim Praesidem, in suo pererudito tractatu, quem de jure Novercarum conscripsit cap. 2. . . cum ibi loquatur de legibus domicilii uxoris, pugnantibus cum legibus domicilii mariti, quo casu nullus dubitat, qui non uxoris, sed mariti forum spectari debeat juxta l. exigere. s. f. de judic. uxorem enim forum multi sequi certissimi uris est. Casu nostro alia agitatur quaestio , scit quando leges rei ita pugnant cum legibus domicilii, puta, bona sita esse in loco ubi neuter contrahentium commoratur nec unquam commoratus est, de qua quaestionem. Praeses dict. loco non loquitur, nisi sorte domicilium uxoris esset etiam locus rei sitae quod autem de hoc casu quoque locutus sit, illamque quaestionem ita desia ierit , ut laudatorum D doctrina cisset consormis, affirmare non audeo, ob rationem quod D. Praeses actum communicandi ex statuto pro ni re statuat , ut ex eod. cap. r. in pr. constat, cri, actus commuincandi ex statuto intervenerit, quibus verbis cum D. Praeses statutum ut communionis conjugalis causam
introductivam agnoscere videatur , sequeretur utique, si hic conjecturare liceat , D. Praelidem in nostram inclinare lantentiam, quin imo Cl. Praeses in dict. tra'. cap. i. aperte profitetur, ea quae per societatem conjugalem consequimur, ex lege, non vero hominis ficto nobis accedere, ac insuper in cap. 6. . . inquiens: non tacitus conjugum conseUur, sed statutum communionem operatur. Ut tamen hisce non obstantibus,, 2 6 d. cap. Roden burgii sententiam approbare videatur , licet quidam existiment Cl. Vitarum ibi de quaestuum communione loqui, quia in l. 7 .f pro sori se sun dat, quod tamen mihi certo non constare fateor, quamobrem opinionem meam, quoad hoc determinandum, potius suspendam, donec CI Viro Praesidi mentem suam elucidare placuerit.
94쪽
Contra, qui opinantur domicilii legem non ubique communioni bonorum conjugali legem ponere, illam e statuto oriri, ac
statuti effectum sic contendunt, de contrahentes, matrimonium absque pactis dotalibus contrahendo , simpliciter statutum domi. cilii tacite approbare existimant, adeo ut, cum conjuges lillis conscriptis dotalibus pactis, matrimonium incunt, istic inon esse tacitam conventionem, de cunctis bonis ubicunque sitis communicandis, sed simplicem untaxat assensum approb.itionem. statuti , totamque communionis rationem ac causam c statuto descendere. Et ita sentiunt Argent r. ad consuet BritI. art. 2I8. Al. 6. n. 3ῖ. q. Ant. Matth in opusc. posth paraemia r. n. sq. Praes verard in loco os a nom. dignitat. n. 3. Pec ἰ deci sam conjug. libq. cap. 28. aliique multi. Certemus rasionum momentis , quaenam opinio praevaleat, utrum scit conjugalis bonorum com*unio matrimonii, an vero.
statui essectus sit, in hoc enim, ut dictum totius quaestionis cardo consistit. Ut tamen Lectorem obiter moneam , quaestionem
nostram versari, circa communionem bonorum patrimonialium, non circa societatem vel communionem acquaeu um , quae distinctio maxime attendenda est , cum diversa ratio , diversam utis dispositionem exigat , quam in praesenti non examinabo. Ut itaque rem ipsam aggrediar, existimo conjugalem bonorum communionem non ex matrimonii contractu , sic ex tacita quadam conventione quae illi contractu inesse , c ines singitur , sed plane ac totam e statuto descenderes, unde recte aDD. statutaria vocatur.
Rationes quae me in hanc rapiunt sententiam, sunt hae sequentes quarum prima est, quod si haec bonorum communio oriatur ex matrimonii contractu , necessario sequitur, matrimonio contracto, nec conventione nec statuto ad illam inducendam amplius opus esse, cum posita causa ponatur cffectus , si non actu, saltem potentia atqui mores nostri docent , ad communionem inter conjuges inducendam , vel conventionem expressam , vel statutum requiri, in insallibilem sane consequentiam , illam non ex matrimonii contractu sed ex statuto oriri.
95쪽
Ut enim rei existentia & origo alicui debeatur, oportet illam rem ab eo mutuare omne suum esse, quod se cum communio statutaria a statuto consequatur , sequitur evidenter illud et esse commune, non a matrimonii tractatu, sed e statuto profluere. Ponamus enim, ut Iraesens argumentum illustremus exempla, maritum uxorem absque pactis dotalibus matrimonium iniisse, eo in loco, ubi statutaria illa communio viget, inique ibi obtinebit erit inter conjuges introducta , non ex vigore contractus matrimonialis, sed vi statuti ibi vigentis, ratio est, quia si statutum illud ibi non vigeret, communio cessaret. Quod igitur rem existere facit, cinis esse producit, ac ita estisit, id illius rei existentis vera causa est, de res existens de producta illius causae verus effectus dici debet atqui statutum statutariam communionem producens, cum ad illius productionem vere effective concurrat, . illi omne suum esse largitur, sequitur itaque necessario, statutum communionis illius causam efficientem introductivam esse is per consequens eommunionem statutariam ut statuti effectum, considerandam esse. Et hanc doctrinam quoque confirmare videtur amica de ta-
eis. Er ambu convent. lib. s. it. 2. n. q. tradens, tacitam bono.
rum societatem inter conjuges non censeri contractam nisi, NR. aliter se habeat consuetudo regionis evidenter illis verbis innuens, Bhim bonorum societatem , non e matrimonii contractu , sed e regionis consuetudine prosluere, adeo ut regionis consuetudo bonis conjugum, si ipsi non expresse providerint, legem ponat Optiam Giurba in consset Messanens cap. I. l. 6. n. q. inquit 'namque contractus matrimonii ad inaividuam vitae consuetudinem, non lucri habendi causa, proinde uxoris bona non debent marito comis
municari, nec vis tenetur uxori communicare eorum proprietatem,
quae aequisivit, nil aliter se habeat consuetudo regionis. Et haec satis quoad argumentum primum ab effectu petitum, quod
probatio sensitiva aDD. vocatur. Tota porro uris Romani compages nostram confirmat sententiam , contrariamque respuit atque retundit, cuncta jurisprudentiae. Romanae penetralia, pro hac sententia militant veteres enim
96쪽
matrimonii contraliendi ritus, stitium iura trivilegia, cinde nata bonorum distinctio, antiqua conlusum successio, S similia, illa omnia in unum quasi conspirare videntur, ad bonorum societatem, e nata imoniali contractu eraerminandam, cum illam natura sua repudiare, ex infra dicendis manifeste contabit. Quod ut ostendam, secuiatim argumentum deduco tia jure antiquo, ex antiquis mat. imonium contrahendi ritibus. penes Romanos receptis, ex quibus haud obscure apparebit, ex matrimonii contractua se spectato, reciprocam bonorum societatem resultarc non posse, quia tali secietati quodam modo repugnare videtur , priscum jus coemtionis, quo iure ui manum Tamiliam viri transibat uxor, tuc antiquus per u .m ducendi ritus, quo mulier, quae Uucapta dicebatur, nihilominus in potestate tutorum permanebar. Hoc ut paulo clarius ostendatur , sciendum olim in conjugali, Ioedera convenisse farre coemptionein usu. rre in manum mariti conveniebatur certis verbis,is decem
testibus praesentibus se solenni sacrificio facto , in quo panis
rarreus adhibebatur Ulpian. t. v. instit. Hasce autem farreatas nuptias, quibus Flaminem 'Flaminicam iure pontificio, in matriis monium convenire necesse erat, Serv. ad Virgil. q. AEnem. , apud
gentilium Pontifices, uxores ducentes, solos, frequentatas futue, Hottomannus esembecius atraquellus opinantur , licet alii existiment, illas nuptias, omnibus quibuscunque uti volentibus, communes suisse, in earum locum coemptionem subrogatam esse, ut probari posse putant, ex collatione rituum coemptionis , effectum solennibus nuptiarum confarreationis , in confirmationem allegiste Dionys Halicarnassissere Rom. lib. 2. Plin. lib. I 8. cap. I. Ulpian. lib. risuis . tit. 9. de iis quam manu sum. sed haec quaestio ad nostrum ast tum non pertinet. Quod igitur coemptionem spectat, fiebant istae nuptiae , ut ait Boet in . topicor ex Ulpiani institutionibus, dum sese coemendo invicem interrogabam , vir ita , an sibi mulier materfamilias esse
vellet. Ille velle respondebam. Itaque mulier viri conveniebat in manum C erat mare amilias viro loco flia, in ita malis ilia
postea erat in manu, id se potestate viri. τ
97쪽
8 DISSERTATIONI sEt haec coemptio imaginaria venditione peragebatur, adeo ut
in ea facienda , nummi aliquot dicis causa intervenerint veteri enim Romanorum lege nubentes mulieres, asses tres ad virum venientcs serre solebant, atque unum quidem , quem in manu tenebant, tanquam emendi causa marito dare, alium quem in pede habebant in soco larium familiarium ponere , tertium in sacciperione cum condidissent compito vicinali donare, ut Lips lib. i. antiquar. DA. cap. 22. mendavit. Vid. Carol. Sigon de antiq. Roman cap. 9. Et ita dicebatur matrimonium per aes, libram
contractum , coemptio enim est ubi libra atque a adhibetur mulier atque vir in se quasi emptionem faciunt, uti inquit Serv. ad Virgil. lib. 4. AEneid. vers. Ios. Ex hoc ergo fiebat, ut mulier in manu mancipioque mariti esset, suaque illi heres fieret , quod Jurisconsuli in famitiam nubere vocare videntur in .is. f. de condit c demonstr. l. 2I. . quand dies legat. Servio in lib. 1.
Eneid. infamiliam migrat mariti. Qua de causa conventio in manum inter minimas capitis diminutioncs ab Ulpiano enumeratur fragment tit. II. I 2. Vir autem non in manu, id est, potestate
uxoris erat, sed quod coemtus csset, id ci sui heredis his tribuebat. Sese mutuo enim emerant nubentes , quo facto jus sibi mutuo succedendi impetrabant. Hinc Serv. ad lib. Eneid. inquit, de jure traxit, non ut generum sed ut heredem diceret, nam per coemptionem facto matrimonio, sibi invicιmsuccedebant. Et hujus modi emptionem apud Romanos non tantum , sed etiam apud alios in usu fuisse, tradit Tyra queli de si connub in I. q. n. o.
allegans Assyrios puellas nubiles in forum duxisse, virisque in matrimonium vendidisse ex Tun lib. q. var. ιstor. Idem Thra ces, Indos, Sauromatas secisse testatur. Simile filiarum commercium apud Chinerues obtinere, illi testantur , qui de statu hodierno Chinae scripsere. Usu denique fiet matrimonium dicebatur , cum tutoribus
auctoribus mulier in matrimonium conveniebat cum viro ita consuescebat , ut cum justo marit, adeo ut si usus ille in fraznnum non interrumperetur, pro usucapta haberetur. Quod si vero per trinoctium a marito ablaisset isterrupta dicebatur
98쪽
batur usucapio. Et haec uxor, veteribus matrona illa, nee in mami mancipioque mariti, nec sui juris erat, sed semper in tutorum potestate permanebat, si intestata moreretur, adgnatus prsximus familiam habebat, uti notat Hotto mann in commenta .
Ex nisce nune cuivis satis patescere consco, priscum coemtio nis jus, mulierem ponere in potestate viri, seu ut cum Servio ad lib. q. AEne d ad verba liceat Pωπι servire marito loquar , coemptione facta, mulier in potestatem viri edit, atque ita sustinet conditionem liberalis servitutis. Quod videlicet tantum jure Quiritum in dominio mariti esset jure vero gentium dominium una non transferebatur, Sic non erat maritus pleno jure dominus sed tantum jure Quiritum. Et si nune conjicere fas est , hoc coemptionis jus causam deis disse arbitror, cur de jure Romano nulla inter conjuges, ne quidem acquaestuum societas obtinuit, hoc ius enim per se, omni uo-norum societati repugnare videtur , cum nulla coiri nec subsistere
queat societas intc eos, quorum alter est in alterius potinate. Societatem ineuntes sibi invicem aequales esse debent, iure, viribus, cingenio , docietas alteri in alterum nullum imperium tribuit unde Terent in Heaut act. M sci, ait, aequali suo video inservire, societas igitur proprie non nisi inter aequales iniri potest. Nulla talis coiri potest societas ut unus alienare dissiffare, emere, .effundere possit omnia , alter vero ne quidem suam partem. Si igitur societas bonorum, ne quidem expresse contrahi potest, nisi inter eos, qui liberam suarum rerum administrationem habent, multo minus tacite inter eos potest dici contracta, quorum alteri bonorum administratio non competit, sed obsequii gloria relicti est. Nil obstat coemptionis solennitatem , quodque ex ea juris erat, dudum exolevisse , quamvis enim haec coemptionis solennitas evanuit, non ideo tamen conjugii natura mutata est , dictam quod maritus imperabit uxori, quodque uxor in potestate viri sit, praeterquam enim quod haec subjectio ex divina institutione descendat, apud omnes moratiores gentes receptum est, di constanti
99쪽
81 DISSERTATIONI siure invallat , mulieres absque maritorum consensu contrahere valide non posse, nisi forte iis in casibus, in quibus hare contrahendi licentia ipsis expresse permissa est. Sui juris antiquis nunquam foemina erat, sed in perpetua tutela, adeout M. Portius
Cato pro lege Oppia apud Liv. lib. qq. dixerit majores voluisse
nullam, nec minimam quidem rem, sine auctoritate sceminas agere, sed in parentum fratrumve esse potestate. ut Cicero pro Carinna scribit, non potuisse ne tutore obligari, nisi Uestales essent, nam tunc eximebantur ex lege Numae a potestate, ut refert lutarch in Numa.
Sie Dion Prusensis in Orat de non temere eradendo inquit, vetustissimam esse legem, qua contractus impuberum vetantur, apud Athenienses mulieres a commerciis arceri, ultra sex modios
Et, ut ad mores nostros perveniam, hodie uxori libera contrahendi potestas non est concessa , cum in tutela mariti sit, nee se nec maritum obligare possit, nisi quatenus vel ipsa vel maritus locuplatiores facti sint, Neostad. ms antenUt obf9 in notis in . Vel nisi sorte quoad ea quae oeconomiam ipsi demandatam Oneemunt, Quod tamen e cum moderamine accipiendum belsi publica fuerit mereatrix , in rebus ad mercaturam spectantibus. Qui bini assis consensum mariti tamen plane non excludunt, aut re ipsa haec contrahendi potestas , ex pravi quodam tacito
mari di consensu promanare videatur Rodenburgh de jur eonjug. ωι 3 v. i. Sand. scis Frisie lib. 2. D . . def. q. Quod insuper imaginariam emptionem spectat, desponsatio ho-lietna, quae per arrham fit, quam sponsus dat sponsi , talemeniptionem quodam modo redolere videtur Encores afour 'hu', aux spousailles, se donne, irritam, parue ma , quasi imaginaria emptione. Ce qui 'est observe de tout temps retra les Fran. rati, uti inquit Petr Pithoeussur us eo umer u Bailliueia Troes en Chai agno tui. s. ari. 8o. Nulla igitur donorum societas ex hoc prisco coemtionis jure deduci potest, cum haec in manum viri conventio operaretur duntaxat, ut omnia mulieris bona ad virum dotu nomine transirent, teste Cice Diqiligo by Orale
100쪽
Cicerone in Topae, qua dote maritus, ut uxoris peculio, utebatur ad onera matrimonii sustinenda, eum dos proprium patrimonium uxori scisset. l. 3. s. ego etiam. f. de minor. Quod si itaque mulier bona sua sibi retineret jure dominii, non obstante quod ipsa esset in dominio mariti, quanto magis dicendum hodie hac in manum conventione, ut ierpetua foeminarum tutela cessante, ex ipso matrimonii contractu, nullami norum societatem resultare licet enim ex matrimonii natura fluat, ut foemina , ut olim , ita S hodie marito subsit, maritalis tamen majestas tanta non est , quanta fuit illa, quae ex dicta in manum conventione oricbatur. Et certe si antiquum maritorum imperium , unde hodiernum
profluxit, adspiciamus, apparet statum mulieris discussum fuisse, maritique suppositum potestat , qua ille olim in uxorem etiam
v tae necisque jus habuit. Alia nunc rerum facies, hoc jure non utuntur mulieres nostrae p.rariae, ut cum Chasianae loquar ad cons Burg rubr. q. I. vcrb. encia pulsance de sommar n. Is evanuit illa prisca potestas, desiit illa spes successionis , ex in manum conventione ortum ducens:
praetcrquam enim , quod quandoque vir serviat qui caput est, adeout in uxorem ipsius placita spernentem , ne quidem hiscereatideat, sed vel invitus uxori jussa capescere cogatur, foemina hodie sui juris sit, ac liberam bonorum suorum administrationem consequitur, 'matrimonium initura, pro beneplacito paetata talia conficit, adeout non tantum bona sua bi reservet , sed quandoque futurum maritum ab ipsi administratione, ex jure maritali profluente, contra reverentiam ipsi debitam, excludat. Huc facit quod oderaburgh in praeliminar de aratal. po intestat tradit, uxorem hodie, ut consensus capacem obligari posse, vivo tamen marito actionem conticescere is demum a morte ejus, recte in mulierem agi, ut in statuto Ultrajectino cautum resere, cum tamen olim matrimonio morte di soluto, mulier ex contractu clam viro inito , conveniri non posset, pupilli instar, in tutoris potestate constituti, qui adeo inutiliter contrahebat, ut ne quidem major factus, ex illo contractu obligaretur.