장음표시 사용
111쪽
9 DISSERΤATIONIS descendit, i. 8. f. pro socio. , quamobrem in Capitul Caroli Magni
Et hae societas summa ratione nititur, rerum enim domesticarum cura ad utrosque pertinet. Ut viri proprium est acquirere, se uxoris officium est quaesita conservare , ouo fit ut uterque conserat ad sustentationem familiae is uterque quasi acquirat: quid enim prodesset multa domi conserres, nisi intro lata mulier custodierit, conservaverit, distribuerit non mediocres ergo utilitates ex hac uxoria custodia proveniunt, nam omnibus notum
est, rebus servis in cujusque domo opus esse, sine quorum copia & ope res familiaris administrari non potest , in hisce autem
rei domesticae moderatio ex magna parte continetur, quae nisi consiliis e praeceptis uxoris stabilita sunt, latissime evagari solent. Quod maritus igitur foris facit, uxor intus operatur. Hinc Bal duin a tis de patr potest notat, Scripturam sanctam uxorem sepe appellare disterum, quod ea procuret Ceconomiam, de marito praeparet tueaturque certas sedes, qua tque suavissimum nidum. Ut Geometrae ferunt lineas visuperficies non per se , sed una cum corpore moveri: sic uxorem brabere affectum nullum proprium eonvenit, sed studi.i, curas, risum, communia habere cum viro Lud C:cl. Rhodigin antiq. lem lib. 28. cap. 22. In hoc maxime quadrant, notatu digna sunt , qua Tacit.
de moribus Germanorum tradit, cap. 8. dotium rationem describens r dotem non uxor marito, sed uxori maritus Uert. μα- sunt parentes C propinqui , ac munera probant: munera non ad delicias ulrebres quaesita, nec quibus nova nupta comatur, sed boves, frenatum equum , cuium cum framea gladioque. In haec munera uxor accipitur et atque invicem ipsa armorum aliquid viro assert. Hoc maximum vinculum, haec arcana sacra, hos conjugales Deos arbitramur. Ne si mulier extra virtutum cogit.rtisπes,
extraque bellorum casus puteι, i is inripientis matrimonii auspiciis admonetur , venire se laborum periculorumque sociam , idem in pace, idem in pratio P suram ausuramque Ho juncti boves, hac
paratus equus, hoc data arma denuntiam.
Non est itaque haec societas leonina, ratione uxoris, uti perperam
112쪽
peram opinatur Costat ad i. I. . de donat int v r. in uxor. quem sequitur Scip. Gentil. de donat int vir c uxor lib. I. cap.
13. nam nil iniqui continet sicut enim Deus mari esse is res agendas delegavit, ac in domum eas inserendas edocuit, ita placuit summo Numini illis rebus in domum illatis servatricem adiunge. re, quae custodiendo foris parta marito opem serret. Nec hoc minor, ponderis est , quam ipsius viri ossicium, quod extra domum exercetur. Uterque igitur, suo munere fungendo, parem diligentiam praestat, aequum itaque ut par commodum quisque percipiat. Et hanc societatem inter conjuges obtinere, nobiscum agnoscit
Joann. Oper tract de lucr marit in uxor. cap. s. n. q. ubi ita inquit ne inteLigas quod inter marisum is uxorem si con tracta societas omnium bonarum, nam bona qua quilibet eorum habet tempore nuptiarum , sua remanent sed solum contrahitur serie-tiu eorum , qua infinurum avis iremur. Et ca . s. n. 3. naturam
hujus societatis explicans, inquit, non maιrimonium, sed mutuam cohabitatistarem hujusinodi societatem caluareri in tantum, ut illa non censeretur inducta, si seorsum habitarem ob rationem, uti puto, quod eorsum habitantes, non possint collaboraro, ex qua eossaboratione societatem hane nasci supra diximus, adeout hoc modo haec sententia cum nostra conveniat. Cui consequens est , oeietatem hanc restringendam esse , ad
illum quaestum , qui constante matrimonio sit, illa omnia itaque quae coeuntium propria .peculiaria suerunt, si ve successione, Me labores industria parta , vel quoquomodo inerutri obvenerunt , decursi quoque reditus, pensiones , ad tempus usque nuptiarum, ingulorum illata sors est, dortis vice fungi debet,
ratio est, quod id omne ex conboratione non provenerit. Sed, ut in viam redeam , argumento septimo e lege Romuli ex qua ipsi contrariae sententiae fautores , bonorum inter conjuges societatem accersunt, ac asserunt, antiquo Regio jure , societatem inter conjuges on modo quoad sacra, prophana, sed citam quoad bona omnia introductam fultae, uti hoc probant ex Dion. Halicarnassisiniiφ Rom. lib. 2. cap. 6. mulier, inquit Romuleis Dissilias by Orale
113쪽
le I 3. vir legitime conjuncta, fortunarum C sacrorum seia illi est o . Utque domus ille dominus, ita hac domina ad quam legem ita disserit Balduinus: nem bonorum inter conjuges ataue sacrorum. ut vir dicebatur paterfamilias, in uxor materfamilias.
A in posterioribus Romanorum legibus , nonnulla superesse viden- ναν veteris societatis vestigia , cavamqam non servatast illa, quam Romalus instituerat, inter conjuge bonorum omnium communio. Modestinus radita r. f. de rit nupt nuptias esse consortium omnis vita , divini in humani juris communicationem. In quodam Gordiani Imp. scripto , uxor dicitur socia rei humanaaiaue divina domus , . adversus C. de r. expil hered , o Paulus seribit Nervam in Cassium existimasse, propter hane summam vita societatem , feri uxorem quasi dominam rerum mariti,ff. acet rer amot. sed Sabinum in Cassium id non probasse. Sabiniani rejecerunt , quam Romulus probara , inter conjuges fortunarum omnium societatem, eorum sentemiam reliqui Puris- eonpuli sicuti fiunt. Meminis quidem Scaevola cujusdam mariti. qui fletetarem omnium bonorum si rum cum uxore sua , per annos
amplius M. Mint l. 16. I. ulti . de alim. cib legat. sed illud 'seum testimanis esse potest, ne aliter inter conjuges, hane
societatem infra, auam si inter eo ita convenerit.
Conventione itaque opus , ad communionem conjugalem in ducendam, io adversariorum argumentum , e lege Romuli petitum, apte in adversirios retorqueri posse videtur, cum non parum nostram sententiam stabiliat, quod Romulus communionem mulus frustra illam legem condidisset.
Secundo ex lege Romuli communionem tantum obtinere in matrimonio per coemptionem contracto, cum mulier juxta sacras seges in manum viri convenaset, fatetur Nese e bonor connub. societ tract. i. n. I. non igitur in matrimonio usi contracto obtinuit, consequenter non ea matrimonii natura vel personarum com-m introducendam lege opus jugalis natura, alioquin Ro-
114쪽
mixtione , uti esse dict. Oc contendit , communio produci potest, cum illa commixtio in omni matrimonio locum habeat. Nec opitulantur ipsi Brugensium, Coruasensium, Ultrajectensium, aliorumque statuta, in patrocinium adducta , utpote se indidi commixtione fundantia , iis enim oppono alia statuta, tali
commixtioni non innixa nihilominus communionem introis ducentia , qualia sunt, quae tantum annuam cohabitationem, convictum desiderant, vel quae solam nuptialem benedictionem, Wpublicam matrimonii confirmationem prae viam ad effectum communionis bonorum requirunt. Commixtio carnalis utique de matrimonialis contractus essentia nec jure civili, nec moribus
nostris dici potest. Non ure civili, cum in eo jure notissimumst, non concubitum sed consensum matrimonium facere, i. o. F. de Gur uxoremque esse etiam virginem ductam, quae nondum in mariti cubiculum venerit. l. s. f. de condit. st demonstr. Vid.
l. 66. r. f. de donat int vir ω uxor. textum exprcssum in l. licet. 8. C. de incest nupt. ex qua lege Balduin ad inst. ιt de p. it r. potest ad verb. con uncti , exprestis verbis tradit corporum enim commixtio non fuit hoc jure necessaria ad Wias nuptias. Vid. veli. 22. cap. 3. Non moribus nostris, cum solennis iublicus in ecclesia, vel coram magistratu benedicendi ritus, apud nos vera matrimonii executio seu consummatio sit , usque adeo , ut haee nuptialis benedictio inter modos probandi lagitimum matrimo nium reserri soleat, politica ordinatio Hollandiat annullet 6 i rite matrimonia, secundum modum praescriptum non contractarsecus ac obtinet in Frisi , ubi lex poena contenta matrimonium solenni more non contractum, non ipso jure nullum pronunciat, teste Sand decis Frisic. lib. 2. iit. I. def. I. Quinimo ex coitu ante matrimonii publicam confirmationem patrato, nullam communionem oriri etiam iis in locis ubi thori consortium a statutis ad communionem introduccndam requiritur , docet ni Matth. param. r. n. q. statuens iis in locis nudum in horum ingressum susticere, ad inducendam communionem, nec curiose inquiren
115쪽
stantes, auod statutum Pholosanum eo iam carnalam desiderat. Quo evidenter latis evinci potest , commixtionem de essentia conjugii non esse , nec ex illa conam unionem suam ducere originem, quod tamen palmarium melilii argumentium est rael de
Quid entiri si matrimonium sit conti actum inter impotentes L. G. Micio senex decrepitam anum in uxorem duxit via inici potentes , sed qui morbo impedit , abamve ob causam Veneris gaudia distulerunt ante commixtionem carnalem obierunt Zuc quid si matrimonium in mortis articulo contractum fuerit, uti quandoque suri solet ad liberos legitimandost utique inter cos, hoc casu, secundum eos D. qui bonorum cominianionem, cxcommixtione carnali ortum trahere defendunt, nulla communio esset introducia, cum cessam causa esset speeius, quam tamen sententiam a iure hodierno alienam puto. Cum enim talibus per sonis hodie non interdicatur matrimonio, consequens ut effectuck fructu matrimonii potiantur, licet viribus in Venerem destituti, uti tradit Ant. Matth loco allegaro. Dicamus potius cum Velem -bccio ad rit. f. de ritu iupr. n. r. durum esse γ' merito ab aliis reprobatum , per Umlam carnalem consummari demum matrimo mum, me ante maritum vel uxorem esse participes eorum lucrorum, qua alterutro moriente, ex statuto, N. B. super titi debentur. Ad quod ulterius confirmandum, accedit ex eorum D D. sententia , qui mirimonium Sacramentum statuunt , matrimonium propter se ipsum contrahi posse is verum matrimonium esse, nullo copithe earnalis intuitu Pech de testam conjug. lib.q. cap. II. n. 2. id Paris tib a confit. 29. n. 2. CV 69. Praeterquam quod nulla sit consequentia , ratio legis vel statuti communionem introducentis, in carnali commixtione consistit, ergo communio oritur ex tractatu matrimonii , quia contrahentes per matrimonium sunt unum corpus rana caro licet enim illi unioni carn s maxime sit conveniens, ut conjuges quoqtae patrios misceant census, illudque mei ciui discrimen foras eliciant, admisut causa impulsiva legi satoris sit, cur tale condiderit statutum, non tamen ideo inferre possumus, communionem ex illa causa
116쪽
impulsiva originem suam prorsus mutuari, ut insta ex iis quae de
causa e ciente pari. r. dicta sunt, satis manifeste constabit. Evanescit igitur,c seli argumcntur a commixtione carnali desumptum, de pro nostra sententia militat argumentum e lege Romuli petitum, ex quo satis clici potcst, statutariam bonorum communionem quoad conjuges, non e matrimonialis contractus natura, sed ex loci statuto descendere. Cui etiam opitulatur, quod ex illa individua vitae societate, & pecuniarum, & sacrorum, jam inde a Romulo postea lege Iet tab constituta, emanavit demum ritus ille nuptiarum observatus priscis Romanis, quibus solennia nuptis rum verba haec erant, dicente viro, ubi tuaesa ibi ego Caius referente sce mina ubi tu Cajus ibi ego Caya Hetruscum verbum Cajus est, latine dominus Multa de his resert Boet ad Topica Ciceronis Ita- qire ex hac reciam 8 sacrorum bcietates, uxores apud Romanos primum C a dictae sunt, deinde latiore verbi receptione domina diei coeperunt, indeque verbo recepto, vulgato uxor domina dicti est,in nomine dominae, intelligimus uxorem. l. qI. pr. f. deleg . . l. 19. . r. f. i. ann riat Uid Garsiam de conjugali aequat Ju'. I 4. I sqq. ubi late hunc ritum e Romuli lege derivatum cxplicat, nec non , quid illa legis verba , scit mulierem omnium sacrorum sociam esse, importent. A quibus non aliena sunt, quae Plutarchus in problematis scribit virum ab uxore , uxoremque a viro aliquid accipere prohiberi, quod absurdum veteribus visum sit, quidquam inter conj ges reperiri, quod commune non esset. Inde Molim factum, ut sponsam introducentes , uberent dicere, ubi tu Cajus ego C a, ut ita cum viro quasi depacisceretur, omnia inter conjuges sutura communia, ambobusque pariter ius csse imperandi, nec enim aliud iis verbis ostendebatur, quam ubi tu dominus, ac domus Prinia ceps, ibi ego domus domina atque hera. Quod si igitur a Romulo lege lata, sacrorum e pecuniarum omnium societas si inducti, adeout ex illa lege demum iste priscus
Rom. tim invaluerit, quo vir Cajam dicebat sexminam, Demina vero Cium virum, ubi tuae us, ibi ego C a. id est, ubi tu domi his CV paterfamilias, di ego domina e materfamilias necessar o
117쪽
xo DISSERTITIONI ssequi ut i illum ritum , seu potitus illam cietatem , istius titus
introductivam causam , ex ipsa contractus matrimonialis natura non descendere. Antequam autem hanc Romuleiam legem missam facio, paucis ex eodem Balduino notare lubet, quoad familiarum sacra, nimirum Paulum Apostolum minime velle, uxorem tam esse ociam sacrorum mariti, ut ea etiam, quae pia non sunt, aut vere sacra,
colat Christiana mulier potius relinquere debet maritum impium, quam ejus superstitioni accedere, ieram suam religionem deserere. Haec per transennam.
Argumento octavo . quoties actus, qui geritur , geri potest citra lusin nomen societatis bonorum , toties assirmare nequimus ex illo actu societatem oriri expresse vel taciteri atqui contractus matrimonii est talis actus, qui peri potest citrarius, nomen s cietatis universalis bonorum, sequitur ergo ex illo actu bonorum societatem inferri non posse. Quod autem matrimonii contractus sit talis actus , rima ex definitione constare reor, ex qua apte erui posse confido , illum contractum esse societatem visa, continet enim individuam, confluetudinem, hoc est perseverantem , qualis consuetudo matrimonii finis est, qui est mutua habitatio, quae habitatio hanc ita societarem includit , uti etiam expressis verbis vocatur in I. i. f. rari amolitri I. 2. F de rejud per quam vita scietatem ibi etiam
denotatur eommunio victus, quae inter virum o uxorem ex mutua habitatione resultat.
Quod si itaque sit societas vita, utique non est societas bonorum, hae enim societates non debent confundi, eum sint inter se distinc e quinimo sibi invicem opponantur, ut Mantica tradit de
tacit in ambu convent. lib. 6. tis. 2. n. s. optime Brouxve de jure connub tibi , cap. 28. n. s. inquit rdisimus viti mulieris conjunctionem ad totius vitae eonsuetudinem, primum , ut societatem conjugriem discernamus a societata rerum , qua Cr ipsa conventio conjunctisque est, sed nequa temporimque sexui coeuntium alligata. Dicitur itaque societa vita, quatenus est totius vitae conjunctio ac societas, adeoque tempori sita
118쪽
gata: quin imo sexui coeuntium, quum ex mare foemina comis ponatur , quod in vitae societate non requiritur. Huc usque Brouwer, quibus addo, viri S mulieris coniunctionem apte seci talom C in ividuam vita conjuetudinem diei, quoad bona mala, e fortuita omnia conjunctis obvenientia , quam ob causam in nuptiis quae N ignis mysteria olim adhibebantur l. pen. g. i. F. de donat. ni vir er uxor ut scit bona mala is fortuita omnia sibi invicem communia sore agnoscerent, ut Plutarch inquit Romanar quaest. I. saltem societatem visa non denotare societatem bonorum , vel ab illa ad hanc argumentari non posse , certi mimi juris est i quod de Brunem an ad dict. l. I. f. rer amotar non obscure innuit, dum ex illa lege bonorum communionem inter coniugin jure communi non fuisse, probare conatur. Vid insuper Vinnium in notis au inst. tit de societate impr. Jure merito tamen virin uxor soc dicuntur est enim inter eos coniunctissima societas , ex duplici vinculo profluens , anι--rum scit corporum: nam per consensum sunt conjuges unum Midem voluntate, per corporum commixtionem una caro, in sobole coalescens. Quid multis mororci mulier ex viro est uti inquit Apostolus, ad Corinth. cap. II. v. 8. quamobtam citus testatur, Romanos antiquos mulierem viram vocasse est enim ex viro desumpta, vis ro tradita in auxilium adjunc a in eo , ut cum Theologis loquar, admiranda Dei sapientia elucet, quod mulierem non ex capite viri, nec ex pedibus ejus fabricaverit, ne vel illa viro ita peritare vel hic eam ut imparem, dedignari calcare praesumeret, sed tanquam VI TO SO CIA M ex latere ejus, cloco cordi
proximo eduxerit , ut eam tanquam carnem suam amplecti, t. que ex esse natam tenerrime amare non desineret. Arctissima igitur vitae societas e matrimonio profluit, adeo uerectissime totius civilis societatis fundamentum dicatur a Grotio ad
Secundo, quod matrimonium talis actus censeri debeat, vel hinc constare opinor, scit quod saepe matrimonium contrahatur
ab iis, qui ad contrahendum vel paciscendum inhabiles existunt:
119쪽
si iisque rureitryonium talem incitam eonventionem produceret. utique inhabiles racite pacisci posse statuendum esset, iure invito, cum eadem ratio sit in pacto tacito quae est in expresso, nam tactis
tum nequit plus operari quam expressum, ipsus virtus non est, jor quam expressi.
Huc terris accedit, matTimonium uepe ab illis contractum esse,
qui de communione bonorum neque explieite . neque implicite unquam cogirarunt, non itaque ex tali assensu vel consenui ulla actio potest erui, qua dispositionis statutariae natura immutaretur, vel quae quoad bona communicanda ultro citroque obligatoria
Non denique, quod statutum sit communionis introductiva causa, non matrimonium, adstrui insuper potest ex -- variatione circa tempus, illam introductionem opreans sic enim alibi requiritur pravia in ecclesia enedictio , ad id ut eommunio introducta dici queat alibi iterum praeter illam benedictionemri lannem, ingressus mortis corporam eonjunctio desideratur, alibi alia requrruntur, uti hanc morum variationem recenset oris adis vers. tract. l. cap. 2. Sic consuetudine Cenomanensi societas anui spatio e trahitur. Ann. Roberet rer Judica i o. q. cap. I. Consuetudine Messanensi demum ninis fιiM. Giurba in conquet. fessa nens ea I. s. q. Ex qua morum diversitate inferri posse arbitror, quod si matrimonium esset communionis causa εc non statutum, rntroducendae communionis tempus semper idem esset, nec variare posset, cum illa morum variatio nil commune habeat cum past, matrimonii contrastis, sed tantum localis statuti requisitum se. Quod si itaque coniugesta bonorum communio non descendate matrimonii contractes, ut ex dictis satis adstructum opinor, insuper latius adstruetur infra, ubi ipsum Molinaeum ex proatae relatare conabor , sequitur , tacitam illam eonventionem, secundum adversariorum hypothesin, unicam communionis basin, ne quidem casu nostro somniari posse, quia omnis tacita conventio in quodam actu debet esse fundare, adeos vel veniat ex illius actus natura, vel eriratur iraesumatur at in praesenti nil praeter matrirnonium contractum , istum praesupponimus, si ergo ex il-
120쪽
lius actus niatura non veniat, uti probatum, tacita illa conmentio, quoad communionem, ultro corruit. Nequicquam quis initat, urgendi, communionis introductio. nem c exclusionem dependere a contrahcntibus arrimonium, adcout ille contractus sit ista causa vel introducte vel exclaris communionis. Si enim pacetis dotalibus commmionem introduxerant vel excluserant , ita tutis utique nullum esse polle locum, nullus dubitat, cum proviso hominis faciat cellare provisionem legisci origo itaque e causa introductiva vel exelus qua communionis est ipse matrimonii contractus. Contractus matrimonii Vero ut contractus, non nisi actum perse alem producere potest, qualis enim caula talis esset cetus, ut igitur causa personalis, effectus quoque personalis erat. Nullius inquam ponderis haec instantia , quod enim commit-nionis introduisti vel exclusio, a nostro dependeat arbitrio ante matrimonium contractum, a lege proficiscitur, nam lex hanc libertatem adimere posset, adeout huic uri publico pactis dotalibus derogandi potestas tatuto pollet tolli: Mic haee introducendi vel
excludendi potestas , non tam a contrahentibus quam quidem a
lege, crum nostrarum domina , prosciscitur, nisi enim hoc ita nobis eIIet concessum expresse vel tacites, dispositio quoad introductioncm vel exclusionem contra statutum loci a nobis non dependeret, moralis enim non naturalis libertas nobis relicta est, cum ea tantum nos facere posse credendum sit, quae legibus non sunt prohibita. g. I. st de jure personar. Si nobis itaque lege non esset permissum a lege lata recedere, vel si lex illam dispositionem quoad communionem introducendam vel excludendam , nostro non reliquisset arbitrio, utique tali modo disponere in nostra non esset potestate. Sicut igitur excludendi vel introducendi libertas e lege descen dit, ita cipsa introductio vel exclusio , adeout haec ratiocinatio procedat, quando pactis dotalibus de expressa contrahentium voluntare constat , sed nos versamur in casu , quo de illa voluntate non constat, cum matrimonium est contractum N de bonis nil
dictum, quoad bona itaque nullus contractus. Concedimus Qui dem