Dionysij Patauij Aurelianensis ... Dissertationum ecclesiasticarum libri duo, in quibus de episcoporum dignitate, ac potestate; deque aliis ecclesiasticis dogmatibus disputatur

241쪽

Di finat. Ecclesiastic. Lib. II. poenam fuisse. Deinde ne legis qin dem, ac praecepti vim habere, sed consilij, sanctionem illam Basilij

Ex quo consequens est, ne ab Nicae nis quidem Patribus, contra milites

decretum illud editum fuisse. Nam cuius iudici j est, tantam in illos poenam constitutam putare, qui militiae nomen dedissent 3VΙΙ. AT Est M Canon ille ait Trapezitaὶ non ad omne pertinet militum genus: sed ad eos solos. qui, cum legitimo functi est ent tempore, ror η sponte ad militiam redibant. ' De . his enim sancitus ess, qui militiae deposito cingulo, ut meliori vita vacarent, ct Christiano homini conuenientIori ,. postea mutata sintentia, ut ιn eam cum honore aliquo iterum adstriberentur, vel

largitione, vel beneficio ducum re prae , ,, y'S sidum laborarunt. Et i, paullo post. Propter solam, inquit, hominum trucidationem fugienda istis vise est sicunda

242쪽

De ea thol. quibus a.dsim. Cap. II. da militia, quia de prima non poterant interpellare , utpote ex imperii legibus necessaria , m nece sario obeunda. Vt haec non vana sit coniectura de senisse Canonis, illud constare est opus, Nicaeni Concilij Patres hoc de caede qualibet hominum fecisse iudicium, ut eam nefariam, & illicitam putarent. At qui tandem persuasum id illis probat fuisse t Scimus quidem

nonnullos Veterum ita sensisse, Christianis militare omnino non licere. Nam & Tertullianus in libro de Idololatria, capite XIX , uniuersu

pronuntiat, Non conuenire sacramento diuino humano. Deinde,

Quomodo autem bellabit, inquit, immo quomodo etiam inpare militabit sine gladio, quem Dominus abstulit Nam es

adierant milites 'ad Ioannem , re formam obstruationis acceperant: si etiam Centurio crediderat ; omnem postea militem Dominus in Petro exarmando

243쪽

discinxit. Hunc igitur militandi actum illicitum dixit. Idem & in libro de Corona militis capite unde- 'cimo apertisti me scripsit. Nec eam tantum militiam interdictam Christianis existimauit, quae sine Idololatria obiri non potuit: ut putat Pa melius: sed simpliciter,& in totum ab usu & commercio Christiani nominis exclusit. Itaque inter Parado xa Tertulliani iure illud referri debuit : cuiusmodi illo in auctore sunt

. - .

multa. Quin etiam Titum Bostrem. seni, auctorem caeteroqui grauem,& eruditum, eadem perstrictum opia r; u, nionis falsiitate video. Nam g in ii .: si j. bro secundo contra Manichaeos,Deol, so8. stum inquit, bellare non decet. Et i ii

sos. tequentibus addit alia, quae ad eandem opinionem implicata viden

HIL TRAPEZITARVM aduoca rusvindicum cyniecturae suae unum

244쪽

De catho quibu a.dogm. Cap. II. Ie 3 citat Lactantium. sed nec huium mentem est assecutus & nihil ad propositum omnino pertinet r ut 'non vana diuinatio sit, non ipsui legisse apud Lactantium quae ex eo retulit :1ed aliena, uti solet, recitasse fide: vel negligenter admodum, Mtumultuarie legisse. Tria sunt Au-i ctoris illius loca, quae attulit: quae siquis sigillatim examinare velit , &capita ipsa. unde ea sumpta sunt, ac totam disputationis seriem non oscitanter expendere, verum id esse

quod dico sentiet, nihil minu* ex iisessici, quam quod Trapezira putauit. iPrimus est locus ex capite quarto, 'Vel, ut ' Trapezita citat, sexto Epi- τ p ἰxomes Diuinarum Institutionum e*s 7 i si id tam horribile, tam tetrum, qaam Jhominis trucidatis ait Lactantius)Ideo bella execrabilia fiunt. Disputat in illo loco Lactantius de spectacla - lis, ac muneribus gladiatoriis: in

245쪽

196 Dissertat. Ecclesiastic. Lib. t 1.

quibus homicidia fiunt. quae cum per se detestabilia sent, tametsi legitime committantur; ut in bello quamlibet iusto i multo execranda sunt magis, cum sine bello, ac sinu

legibus fiunt. Inuenta tamen consuetudo i ait idem 3 quatenus homicidium fine bella, ac sine legibus faciant, re hoc siit voluptas, quod ut fletus vindicent auουi interesse bomicidio, sceleris con-- fientia est, σ eodem facinore flectator obstrictiu est, quo σ admissore ergo σ' hu gladiatorum sceleribus non minus cruore perfunditur qui θectat, quam ille, qui facit. Trucidare hominem odiosa per sese res est, quam merito T viri boni, etiam cum secundum leges imperant, execrantur. Ac sole-Dant Romae magistratus capitis in reum sententiam dicturi, praetex-ram ponere, ac peruersam induere Vestem, ut moerentes & inuitos id se .

agere monstrarent: quod Seneca li-

246쪽

De eathol. quibusia.dogm. Cap.II. is bro primo de Ira , capite xVI, & V ilerius Maximus libro Ix, capite xΙt docent. Neque propterea consequens est,nefas hoc & illicitum apud Romanos habitum , capitali supplicio reos assicere. Quare neque propterea, quod execrabilia bella Laactantius esse dixit, in quibus humanus cruor funditur , non permitti Christianis putauit. IX. L o C v s alter est Lactanth,

quem ex septimo capite citatTrapezita, nos quarto legimus Epitomes. Verus praeceptum est aitὶ non occiderer quod P accipi debet, non tanquam tu heamur ab homicidio tantum , quod etiam legibus publicis iubetur manus abstinere:sed nec iussione interposita , nec verbo licebit periculum mortis inferre 9

nec infantem necare, aut exponere, nec si sum/ωoluntaria morte damnare.

Manifestum est, Lactantium hoc in loco diuinae legis praeceptum illud N iij

247쪽

198 portat. Ecclesiastic. Lib. II. ponere, quod vetat occidere. At que hoc praecepto non tantum pro hiberi actionem illam docet, qua quis manu sua hominem occidit dissed etiam qualemcumque rationem vitae alteri per nefas eripiendae: ut eum sicarius submittitur, qui iussio ne alterius hominem interficit. Ad eundem ergo pertinet illa iussio, qua quis alterum necat , ad quem & lex ipsa: nempe ad priuatum, qui nulla publica potestate, nec legitime caedem. facit. Hanci solam illicitam ac nefariam esse Lactantius assirmat: non eam, quam publica auctoritas

praecipit. Vt iniusto bello, publica est Principis potestas, quae gladium militi porrigit, & in hostem iubet distringere. Quocirca nihil ad Trapezitae diuinationem fulciendam adhiberi potuit alienius illo Lactan

X. TERTIva eiusdem locus paul

248쪽

De catho quibuβ. dor. Cap. II. l99lo quidem magis ad rem facere vi- , detur. Is autem ex capite v ab Tra pezita describitur: nos ex xvii libride Iustitia petimus, qui est Institutio num quintus. Verum neque noua inde opinio satis probatur; ut paullo post dicam : neque uniuerse bello interdictum esse Christianis ex coconcluditur. Carneadis enim ibi dictum refellit, asserentis id quod iusto fit plerumque stulte fieri. Etenim

se animitam siuam i liberet, Italiam; hHuic Lactantius respondet prinatim exceptione , siue , nesgans' vere iustum hominem in eos casus enturum , ut vel equum adi mere seucio, vel tabulam naufragonecesse habeat, ut vitam suam con seruet: quia nequebellis, neque na uigationibus immiscebit se, in qu bus istaselant euenire. Cur enim na-

249쪽

a Trapez.

uiui, o r quid petat ex aliena terra,

iis c t sua ' Cur autem belligeret, ac se alienis furoribus immisceat, in

cuius animo pax cum hominibus perpetua mersituri Scilicet, peregrinis me

cibus , aut humano sanguine deles labiatur, qui nec lucrum se iat appetere , cui ficii victus 'non modo ipse caden M-;sid interesse scientibus achi elare ducat nefas. Sed omitto ista quonia e potest , mi vel inuitus ad hae subeunda; cogatur Hinc ' Traperio concludit, Lactantium ab caedis pia,

culo eos excusare, qui militarς c guntur: nimirum qui cum deleriti s ron m ageretur, quia militarit aetate ac statura erant, eiusque conditionis, milmilitia vacationem non b serent . indmilitare secramentum adigebantur, nec istud defugere poterant. ta N I

XI. AT QS I non de sola militia Lactantius loquitur sed etiam denςgotiatione, qua quis nainare com

250쪽

De catho quibus2.dogm. Cap. II. 2CIgitur. Ut vel inuitus, inquit, ad hae jubeunda cogatur. Quaenania Qus in eadem sententia complexus est, ne

otiationem. belligerationem.

Grgo & mercaturam facete, ac transmare negotiandi gratia proficisci, ut esse duxit Lactantiusὶ Cur non igitur etiam de hac re canonem fercerunt Nicaeni Patres, aut alii. xemporis illius 3 Deinde ut de sola milliatia tam hic, quam in caeteris Lactantiu intelligat, nihil hoc Trapezitae caussam sublouat. i Non enim hanc aut illam militiam; sed omnem p nitus ab Christiano homine repudiandam esse iudicat: neque solis iis, quibus nulla militandi necessitas est, belligerandi, vel faciendae caedis poettestatem adimit: sed uniuerse Christianis omnibus, qui quidem iusti esse velint. Quis autem Christianus iustus esse non debet Itaque tirones