장음표시 사용
31쪽
est uidere, quae dicunt ii, qui quaedam eius rei praecepta nobis reliquerunt. Sed antequam de praeceptis Oratoriis dicamus ; uidetur dicendum de genere ipsius artis, de Oificio, de fine, de materia, de partibus. Nam his rebus copia itis, facilius ,& expeditius uniuscuiusque animus ipsam rationem , ac uiam artis considerare poterit.
C O M M E N T A R I v s. 'AE P E, eg multum mecum cogitaui J in hoc prooemio quae hones tractantur, quas cyraeci θέme appellant: sed ita in primis, iungendam esse eloquentiae sapientiam. Nam cum sola sapientia rejub. yarum prodest, tum sola eloquentia nunquam prodest: Geit plerunque. Himis cum duo sim eloquentiae initia, alterum originu, aetion alterum; quo primum tempore agere aliquid ista coeperit, ostensui . quae quandiu admixta sapientia fui, prosos ulla est. tibi uero nu lecta sapientia praui, ac temera' homici sola innixi eloquentia ad rempub. gerendam accesserunt, maxima illius naustagia fere . Sed ne quis sorte dicendi 'cultatem ob id detestandam esse ob ciat, quod plu
rima, maximai attulerit rebiupub. incommoda, γοω1 ῆικως occupat eloquentia dandam esse operam, qua sapientiae contantia sit: cuius utilitatem , atque onestatem eleganter, copios ei demonstrat. cum' orationis
Ρcultas partim natura, Partim exercitatione, atque arte comaretur,
cst ars reliquis discilior, magis necessaria sit, quaedam rhetoricae artis praecepta ad cyraecorum imitationem se daturum polliceris, si prius is genere ipsius artis, de osscio, de fine, de materia, de partibus dixerit. Nam i s rebus cognitis, ficilius, expeditidi eloquentiae documenta intelligi piae existimat. prooemium deliberativi generis es, eius, 1 praecipua quaestios, iungendam esse cum eloquentia sapientiam: praeterea tribus illis ornatum es uirtutibu , qua omnibus principidis adhiberi flent. docile pri
32쪽
Ei I. de Inubutione com ment. 3
mum cicera .rad Orci 'cis, cum quid eloquentia sit, ostendis. attentiq- nem aucupatur , cum de ratione dicendi, orationisi facultate tanqua τ de re maxima se aediurum pollicesur. postri mo beneuolintiam sibi con--ciliat, cum quanta sit eloquentiae utilitas, usi i demonstrat. s Saepe, o multum mecum cogitaui bom ne,an mali plus attulerit hominibus eloquentia J Ἀποθεσιι est , qua ἀπο πι bipartitam habet. hunc locum praeclare ex pucat Uulorantu. ego uero tantum habeo quod dicam, saepe, cst multum
hic perinde di tum esse, atque ab Horatio in Din. saepe, ct diu. sic e
, , Ut profici centem docui te spe, diui .. sopia dicendi J eloquentia definitione docilem augiorem scit. s Omo cum nostra rep. durimenta considero J κατασκαῆ bimembris: quae bia partita propositioni r pondet. Repetere instituod alte, ab ova, qμo dicitur, inuestigare incipio. o me quidem J ex steriori ratione cis
git, tungenisam esse eloquentia sapientiam. fiscus iste ex Thedro 'Platq-nis sumptis esse uidetur e ubi Pericleu, ct Isecram ceteris ρb id antl-runtur oratoribus, quod eloquentiam cum sapientia iunxerunt. Eandem quoque sententiam probat Osci. in rher. ad Alex. Pernicis patria ciuis alitur J hic locus ex cyorgia Flato,is desumpti est. ibi enim. qui non ueritatem, ac ι titiam, sed coniecturam, more Tasiae, Gorgo, imperitae duntaxat multitudini probabilem sequitur, hunc Plato tanquinciuem ante alios patriae perniciosum deteriatur: perinde quasi eloquentia fine Iapientia sit ueluti ensis acutus in manibu iuris. Sive atriis , A emdyJ non ignorat Cicero de eloquentia, artes icenus non omnes idem sentire . qua de re si quis plura desiderat, adeat si nictilianum in tertio libro: qui omnium stre rhetorum sententias ab huius artis principe, atque audiore usique ad Cicerone in unum locum conduxit . hanc uero opinionum Marioratem uidaur Ocero ex Platonis Vorgia potissimum didicis. Principium J non originis mam ex natura initium habuisse uidetur sed ad Bonis, cum primum Prodesse coeperit. quod tamen non satisprobat si ustilianus. FNam sist quoddam tempus J hanc eandem sententiam uese sis plane mutatis extollit in oratione pro P. Sext. i s udam magnus uidelice vir, estsapiens J eloquentia simul orsapientia praeditus. quis autem hic fuerit, uari' uaria sentiunt. at Amphionem,quidam Orpheum, honnulli Saturnum, plurimi AMercurium putant. Unde Horatius in pri
ab Mercuri facunde nepos e flantis, B si is stros cultus hominum recentumn Voce 'masti catus. s c inops J re Te inops: nam eloquo-tia
33쪽
Nalcimbaeni Nalci mbaenii tra auxilio eget. sine uero J Deriorem propositionem amplificat,
ac sapientia uires κατὰ su ωσιν extenuat ab imo sibili , idest, ἁπὸ τουδαυαυ. primo quidem' λιλογον. breuiter eloquentia beneficia sigit. D 'Itiquam J uiam sternit ad caussim incommodorum ostemdendam: qua per hominos eloquent os in respublicas inuecta fuerunt.
Atque huius quoque J ριεταβάσις qua attentionis lacum habu . Hersia
millimum J quando, is quam οὐ rem obesse coeperit eloquentia. Hoc uero a pleririque eorum Jsectum redarguisapientum: quisummo in periculo rempub. deseruerunt. designat Lacedaemonios,st O theniensci. Quod nostrum illum J breuis commendatio Romanorum: qui dicacibus hominibu/ non scite, ut Graci, rempub. concesserunt. s Ibrum J Romanum. FCatonem ' Censorinum. Laelium J qui apud Ciceronem cum Catone disputat de senesime. Apicanum J minorem. Gracchos; tred Tib. ct C. Apricani nepotes J ex Corneliolia: qua Tib. Gracchorum patri nupsit. Cicero infra, ct 'Plutar . in vita. su re meo quiadem animo J ΦολὴHitae occupat, studendum esse eloquentia, rationcti deducit ex locis deliberatiuueneris. s Ne mali magno J ca se ab utili deducta: per quam sibi quo Me beneuolcntiam aucupatur. FHoc tuta, hoc honesta J amplificat ab utili, or honesto, est locum exornat iteratione. s. se mihi quidem J attera ratio ab honesta: qua eloquentia potestatem
amplificat, . s Hoc si strie J locum sapita secultate ex eo, quod seri
nequit. idest αἴ- του Iimaeo: quibus, rebus eloquentia comparari
poti Ostenditur. Non alienum s a J locus attentionis. Sed
antequam J renouat attentionem , est summam rerum ante praceptioncm artis dicendarum breui oratione perstringit. s'De genere artis Jquid, qualis, quantas, sit ars, Iacultas cendi. Civii Is quintam ratio est, quae multis, & magnis ex rebuS constat. eius quaedam magna, & ampla pars est artificiosa eloquentia, quam rhetoricam uocant. Nam neque cum iis sentimus , qui ciuilem scientiam eloquentia non putant indigere; N ab iis, qui eam putant omnem rhetoris ut, & artificio contineri , magnopere distentimus. Quare hanc oratoriam facultatem in eo genere ponemus, ut eam ciuilis scientiae partem es se diciamus. Officium autem eius facultatis uidetur est e, dice re apposite ad persuasionem. Finis, persuadere dictione. Inter
officium autenii, & finem hoc interest, quod in officio quid fieri, in fine quid officio convcniat, consideratur: ut medici officium dicimus esse, curare ad sanandum apposite: finem, sanare curati e . Item oratoris quid oficium, & quid finem esse dicamuss
34쪽
In I. de Inuentione comment. 6
camus , intelligemus, cum id, qVod facere debet, officiu in esse dicemus: illud, cuius causa facere debet, finem appellabimu s.
Materiam artis eam dicimus, in qua omnis ars, & ea facultas, quae conficitur ex arte, uersatur: ut si medicinae materiam dicamus morbos, ac uulnera, quod in his omnis medicina uers t ur. item quibus in rebus uersatur ars, & facultas oratoria, eas res materiam artis rhetoricae nominamus. Has autem res alii plures, alii pauciores existimauerunt. Nam Gorgias Leontinus antiquissimus fere rhetor, omnibus de rebus oratorem Optime
posse dicere existimauit. Hic infinitam, & immensam huic a tisicio materiam subiicere uidetur. Aristoteles autem, qui huic arti plurima adiumenta, atque ornamenta subministrauit, tribus in generibus rerum uersari rhetoris officium putauit, demonstrativo, deliberativo, iudiciali. Demonstrativum est, quod tribuitur in alicui us certae persisnae laudem, aut uituperationem. Deliberativum est, suod positum in disceptatione uel consulatione ciuili, habet in se sententiae dictionem. Iudiciale est, quod positum in iudicio, habet in se accusationem, ledefensionem: aut petitionem, & recusationem. Et, quemadmodum nostra quidem fert opinio, oratoris ars, & facultas in hac materia tripartita uersari existimanda est. Nam Hermagoras quidem, nec quid dicat attendere, nec quid polliceatur, intelligere uidetur: qui oratoris materiam in caussam, & in quaestionem diuidit. Caussam esse dicit rem, quae habeat in seco trouersiam indicendo positam cum per narum certarum interpositione: quam nos quoque oratori dicimus esse attributam . nam ei tres partes, quas ante diximus, supponimus, iudicialem, deliberativam, demonstrativam. aestionem autem eam appellat, quae habeat in se controuersiam indicendo positam, sine certarum perisnarum interpositione, ad hunc modum: ut, Quid sit bonum praeter honestatem. Veri ne sint sensus. Quae sit mundi forma. inae sit Solis magnitudo. Quas quaestiones procul ab oratoris ovicio remotas, facile omnes intelligere cxistimamus. Nam quibus in rebus summa ingenia philosophorum plurimo cum labore consumpta intelligimus,
cas sicut aliquas paruas res oratori attribuere, magna amentia
uidetur. Quod si magnam in his Hermagoras habuisset iacvltatem , studio, & disciplina comparatam, uideretur fretus sua scientia, salsum quoddam constituisse de oratoris officio,& non
35쪽
etluuiars, sed quid ipse posset, exposuisse: nunc uero ea uis est in homine, ut ei multo rhetoricam citius quis ademerit, quam philosephiam concesserit. Neque eo dico, quod eius ars, quam edidit, mihi mendosissime seripta uideatur. Nam satis in ea uidetur ex antiquis artibus ingeniose, & diligenter electas res collociasse, & non nihil ipse quoque noui protulisse . Verum orat ri minimum est de arte loqui, quod hic fecit: multo maximum
ex arte dicere, quod eum minime potuisse, omnes videmus. Ouare materia quidem nobi S rhetoricae uidetur ea, quam Aristoteli visam esse diximus . Partes autem hae sunt, quas plerique dixerunt, inuentio, dispolitio, elocutio, memoria, pronuntiatio. Inuentio est excogitatio rerum uerarum, aut uerisimilium, quae causam probabilem reddant. Dispositio est re rum inuentarum in ordinem distributio. Elocutio est idoneorum uerboririn, & sententiarum ad inuentionem accommodatio. Memoria est firma animi rerum, ac uerborum ad inuentionem perceptio. Pronuntiatio est ex rerum, ac uerborum
dignitate, vocis, & corporis moderatio. Nuchis rebus breuiter constitutis, eas rationes, quibus ostendere possimus genus,&osficium,& finem huius artis, aliud in tempus differemus. Nam & multorum uerborum indigent, &non tantopere ad artis descriptionem praeccpta tradenda pertinent. Eum autem, qui artem rhetoricam scribat, de duabus reliquis rebus , de materia artis, ac partibuS scribere oportere eXistimamus. Ac mihi quidem uidetur coniuncte agendum de mareria, ac partibus .Quare inuentio, quae princeps est omni una partium, potis simu in omni causarum genere, qualis debeat esse, cosideretur.
CIVILIs quaedam ratio e l, qua multis, ct magnis ex Nim con,
flat J prastare incipit , qua superius pollicitus. uerat., se Prim*m de ge'nere artis obcturum: idest quid sit arx, siue facultas rhetorica: quam ex p, P, figatui in initis prope tam rhaortim desin ironibus Partem rationis , idest scientiae, seu sapientia ciuilis appellat. Ο profecto ualde muhi haec uidesur huic arti quadrare desinitio: nam usi omnia dicendo per
se a tua orator complesti posse uiuaur quema adum Aristoteire in
36쪽
in I. de Inuentione commenti s
νοια rio nM--ενον τα, κάτα αρο ῖοντα οπερ ἔπι τῖ λήγων της πο-ικῆς, ab ρητορικος ἐργὸν λιν.i. tertio locosententia est.huius autem ac potestas est explicare,qua rebus insunt, ct quarebin ueniunt; id quod insoluta orationesicultatis ciuilis,alsi, rhetoricaepropriumunus est. Scietia ciuilis, idest politica,omnia quide negocia,quae inter cistageruntur, quae ue reip. ne ruriasunt, comPl titvrsueruntamen non omnia sint Matoricae Iacultatis munera. Aristoteles in primo de arrete Mer. multa recem
si ciuili scientia subiecta: qua a Merorica facultate aliena esse docet. Sisenim ait. latine ricam, ut plures intelligam 9 Utile uero HZ ad componendas leges non silum perdiscere, qua reipub. iobtutorumi firma expe-d is aetate maiorum,sed etiam nosci quae apud alias quoque nationes experiat, est quae quibus locis congruere, ct conuenire uideantur . ex tis liquido pater frendis o bus peregrinationes; quibus multarum nationum instia tuta, legesi accipipossint, uecessarias esse. in consilirs uero,dehberationibus
ne rerum g t. trum notiuam plurimum ualere .postremo subdit, ἄπαντατ- τα πολιτικης, ρητορDula εργὸν εH. id est . omnia autem hac ciciniis scientiae fiunt, non rhesorica muricra. U Eius 7 adam magna, ct -- pla pars e I artificiosa eloquentia: q am rhetoricam uocant J id ipsium confirmare uidetur Cicero 'si infecundo de Orat. Vbi multa oratori ubiecta colligit: quae in ea ciuilis scientia parte uersantur: qua in quaestoniabus, uti iam diximus, lites consistunt. est hic eriam obseruandum, Clasronem aperte 'teri, rhetoricam esse artem, cum eam artificiosam eloquentiam appester. Sed lege Quint. in tertio Cap. quid sit rhetorica; Nam neg J eorum sententiam resto: qui eloquentiam a ciuiti scientia remota nolunt,quii eam omnem absit eloquentia traflari posse negant. Aristoteles in primo de arte rore. hbro, Geroricam facultatem ciuilis scientia, ne mauis negoci' ciuilis nomine merito apyellari memorat, si id, quia non ad Halemcam tantum, uerum eriam ad philosophiae innitutionem, qua
de adlictibus, ct perturbationibus animi tractat, resertur. s Ut, ct a tisicio J Aristotelis, Platonisi definitionem una paucis complectitur. AIter enim δ α ἰν. idest uim quandam esse ait, qua quid pracbile sit, uti diximus, per fici potest: alter uero artem sermone sexanimam appetat scite igitur ista duo coniunxit . ut, ct artificio. rium autem eius iacultatu uidetur esse dicere apposite a persuasionem: sinis, persuadere iactione J recte fine of ν, ct sinis definitionem coniungit : nam cum omnia cla ad finem spectent, alterum absis altero recte desiniri non potes . eridem mer ratione scium oratoris ab Arctotele desinitur in principis primi libri de arte rhaorica, cum ait. non uideri oratoris necessarium m
nus, atque oscium persuadere, sed inuenire, ct colligere ea, qua in qu B que
37쪽
re apta sunt,stansta ad perseadendum. Sed de scio, σHIL
ne oratoru magna sit inter erudios contentio, toti sire sintcntia, quot i uiri. Cicero finem oratoris ait esse persiadere dititione. Fabitu uirantibanus, et qui ab eo fiunt, passis uelis in Tullium feruntur. quidam etiam ori placer, oscium esse finem,' em ocium es obgnate contendunt: rationem assignant, quod st pecunia, meretricum bland tia , gratia, diagnitas , au ritas, artes, disiciplinaei alia perseadent: nec oratore semper reste, aptet dicendo persuadere possunt. atque ideo non esse persuadere idoneum finem, sed bene aicere. Quorum ego rationibus, atque argu mentis pro uirili enitar rei fondere, operami dare, ut 2 Fab' argumenta penitus corruant , ET nullus amplius reliquis aduerseriis argumentandi , uel potius obloquendi Acm relinquatur. Quod igitur Fabius ait, pecuniam , frmam, caeterat id genus persuadere ; non re te persuasionis naturam, iami perciperemibi indetur: non enim uideo, quam 'cile posse sicli, qua muta sunt, persarire : nec reuera persuadent ; sed animos hominum alliciunt utilitatis cupiaetate, aut uoluptatis. quas hercle captio-nci diligenter a M. Tullio uitatas fuse animaduerti eo ipse uerbo, quod addidit, dictione. Iam uero illud a mare finem summum esse bene dicere, nescio quam rei te Au i itum . Tyam si is est omnibus in rebuι, ad
quem c ut in ethicis Moistoteles copiose dysserit omnia restruntur, cuius gratia reliqua fiunt, nec ultra datur progressus certe ultimusmis esse non poten bene dicere: cum nemo abnuat , bene dicendi finem es persuadere. nam quo consilio conatur orator bene dicere, nisi ut persuadeat ' Quodi si non in fra oratorem, sed in scholis declamatorem consideres, quiri ulla iudice tam causam agati, nemini dubium est, eius em esse benedicererat ubi in sero coram iudicibim res agitur, ueraque causa est, tentandis sint iudicum animi, ct permovent, cumi aduersam confligendum ;quis non uider eius actionis finem es ριsuadere ' ad illud uero, quod non semper persuadeat orator, ex po sterioribus multi pluribus reJonderunt:
sed ante abos optime paucis rii toteles . cum in primo de arte rhetorica ait, non esse oratoris necessarium munus, atque cium persuadere, sed
apte dicere ad persi asionem: nam resinon persuada, modo apte dicat, suo tamen non caror sine. quod mathematici, opificcis persuadent, Iatemur id quidem, sed negamus artificiosa diLtione: quae propria est oratoris. ergo recte Cicero ait finem oratoris esse persuadere dictione: sed nec perperam strias Quintilianus: qui eum nem, qui in rebus, non qui iu μιntu positus ect , considerauit. In medici Qcium dicimus esse curare an te ad anandu similitudinem ad ungit ab arte med casumptam:
prrinris ait oratoris esse apte aecere ad persuasionem, inque medici ci
38쪽
eium est curare apposite Misanandam. re es Acm ex Aristoteli si timis principis stre primi libri de arie Qu. nam de osscio oratoris uerba 'eiens Ar oleis, eademmet similitudine utitur. obseruandum est etiam uerbum curare , quodmessiciproprium est: nam multi cantu, uel praesentia nummum, uel, si Drys placet, carminibus quoque aegrotos sanant. A teriam artis dicimusJ declarat ne οὐ cio oratoris materiam des mendam arareditur, utituri communi omnium artium desinitione , orptolat in similitu e a re medica sumpta .s Morbos, ac uulnera a duobus uerbis tria medicinuenera complectitur; de quibus Corn. Celsu, Valenus in primis meminerunt. altera αυτητικὰ, altera φαρμακά -- ώ, tertia χειρουργι ὸ Vpellat'. prima ui tu, altera pharmacis,
tertia manibus curat. ergo morbos ad διαιτοπικην, - φαρ-κ ἀτι
κη, P et ulnera uero ad vjρουργικὰν referuntur. FHas autem res al8 plures J materiam oratoris eas res esse docuit, in quibus ars i a uersatur: has autem res aliν plures, a pauciore, esse dixerunt. Vicit tamen Aristotelis opinis, ut insta dicetur, qus tria duntaxat causarum genera, idest triplicem oratoris materiam stri , demonstrativam, deliberativam,iudicialem non enim oratio matcria oratoris V ed opus lauti statuam vim natuariν esse ac tu. Cicero in partit. Fab.m a. cap.ult. liquissimussire rhetorJ fere addidit, quia ali' ipso antiquiores extiterunt C ax, ct Tisias; uos Gorgias scatus H,Plato in Potaro, item a*.s De Uratiuo J hoc genus cicero in partit.exornatione appenωνπιδεικτιων graece, alias ἐγκομιαςι,αν a meliori parte appιllatur. , Deliberatiuo J id
σιμβουλευτικον Graeci uocant; rTZoteles uero δηρογρητικον,id est ut ue
tit Fabius concionale. Iudiciali J hoc λωνικὸν appellant Graci s Quod tribuitur in alicuius certapersena laudemJ optime certapersona iuxti: nenim incerta persena laudatur ,aut uituperatur,sed ciuiu uita,cst mores optime fwerint explorati. s Habor iustaccusationem, demsionem host ad iudiciales, quas alb capitata nominisquod uerosequitur petitionemo recusationem, adclinis causu resirri Lbet. am Hermagoras quiadem nec quid duat attendere, nec quid polliceatur intelligere uidetur: qui oratoris materiam in cauom, ct in quaestionem disidatJ Hermagora vinionem resistendam aggreditur:qia omne oratoris materiarm in causam , cst quaestionem Auisit:sed quam honena reprehen*sit; nonficile est iud 'carchi praesertim,qui iesus Hermagora scriptis carent .aut enim Hermagorar caussam,primum istud enus, megeneris caput, quod triplicem ma ueriam demonstrativam,de berativam,iudicialem complestitum aut des nitam quassonem oratoris propriam,quam Graeci υπιθεσιν uocant, intesi
git..Siper cossam praecipuum ita esus accipiendum est, uti cicero sen-- S a tire
39쪽
tire uidetur,proficto errauit Hermagoras: nam adhoc iis inquit Cicero, tria ita causarumgenera,cst questionci, tota denique oratoris materia re
siruntur. Sin de questisne singulari, idest indesinita sensit Hermagor, c ut ego quirim existimo P Cicero adolescens, ubere dicam, inique reprehendit Hermagoram e qui nulla dunus esse reprehensione uidetur: nam re uera omnis lis, ct controuersiorensis , omnisi oratoris materia in duobus quastionum generibus posita est, infinita , ct definita. desinitam qua bonem,caussam; infinitam uero, quesionem,no ne aliqua tamen erroris labe, ut insta dicendum es , appellauit. Q sed autem Hermagoras causam, definitam quaestionem, idest ἰπο θιαν intestigat ; id ex tesus Hermagorae definitionepersticue satis percipipoten: nam esse ait rem, qua habet in se controuersiam in dicendo positam cumpersenarum certarum interpositione. Ur Cicero ipse in partitionibus , ct in Topicis quaestionem hac
modo causam, modo controuersiam, interdum definitam, uti diximus, quaestionem uocat.qua autemsequitur quoio generali siue infinita, quam ait habere controuersiam in dicendo posita ne certarum persenarum ititerpositione, ea est, qua Hermagorae lapsum continet: nam cum propsti,
ideIt infinitae quiuionis csic eam appellat Cicero in partitioniblu duo sint
genera, cognitionis alterum, cuius Mis es mentia; alterum aditanis, quod in actione, Gr negocio uersatur, Hermagoras, quod cognitionis est , rator ubiecit, cum illud ab omnisii oratoris oscio alienum. Qiod uero actionis erat , oratorii conueniens, de eo ne uerbum quidem fecit . id in
caussa fisse arbitror, quia infinitum in definito esse dest, θόαιν ab
contineri uiduenam huiusinossi interdum est controuersia,ut absque consultatione ,id est ,generali quastione traulari non possit . in causa pro AsAne, cum plane prebari non posset Clodium a Milone iure occisum, re uocata Dpothesi ad thesim Cicero probare coepit , hominem quando o que inaecta caussa iure posse occidi. quam ob rem existimauit pollod rus infinitam qua tionem a definita non separandam, idemi esse, utrem Hore est necandus,an de parricida supplicium siumendumsit. cuius tentia ab eruitis non est recepta. nam I epropter personam aliud iud catur,ut inquit Augustinus in rhu.quam remota persona iudicaristisat. quia ct iure consulti libro AEgestorum 8. probare ui mr,cum militem grauius puniri iubeant,quis ρe desierat caiira, quam quἰ ex nec state ali quando. quanquam igitur definita quastio quandos infinitMm suo gremio continet, altera tamen ab altera seiungi debet. Cumi infinitarum quasi
νς - altera inmentia, Gr cognitione rerum praesertim naturalium, alteras in ritione negocpti ciuilibus uersetur,in quibus tota oratoris materia posita est,i i silendum, dae bacseparatim loquendum uerat. hinc ergo om
40쪽
nis yendor error Hermagora. s M lionem autem eam appetat, qua habeat isse controuersiam indicendo positam sine certarum persenarum in terpositione,ad hunc modum:ecquidsit bonum praeter honestatem,etcat. Joptima sane definitia: nam re uera definita quaestio hoc ab infinita diat, quod hac circunstantias,personam in primis, interpositas habet. ut an iure Cisaeum occiderit Milo in Catoni uxor ducenda sit. illa uero nullis circunktanis disicernitur;m an homo interdum iure necari post; uxor ducenda sit; utrum aedificandum,utrum nauigandum sit. Sed exempla Hermagorae qua boni rhetoricae non conueniunt: nam e medio philosophorum fonte
petita rix summa philosophorum ingenio tractari possunt. s Ansii bonum
praeter honestatem J ex dogmate Stoicorum: qui bonum quidquam praeter honestum esse negant.s Fri nesintsensus 4 quinque stat hominissensius.Visu,auditus,odoratu gunatus,t-m. Gri igitur inter philosophos flecutrum uerisint nec ne sensius. quidam aiunt semper esse ueros, alb ue ro negant: ct pro icto per ueri non sunt; nam quod dulce est corrupto gustui quandoque amarum uidebitur,ste contrario. item quod tangitur aliud interdum eIi, aliud esse uidetur. de reliquis quoque idem dicipotest. F Qq sitfrma mundi J auglobosa, ut Stoici, an turbinata, ut al8, an
rotunda, adeas Ogri totelem in a. de caelo,'mo. Plutarchum in i
bra de Placitis philosephorum. s Qv sistas magnitudo J an tantussit,
quantus uidetur, ut sentit raraclitus, UT Epicurus. nec perpera ria su : nam etsi oculorum sinsius Essu in vaco corpore, haud tamen in lucidu'sserepotest. Sed aliter ristotelis: cui philosopharum uulgus tantoperetribuit, ut eius a tiritatem diuinaesaepius auritoritati prae erant. F Quod si magnam in his J acerbe invebitur in Hermagoram : eirmii inscitiam plane accusat. s 'De oratoris officio J quod non in physicis quastionibus, sedin ciuilibus controuersiis uersatur. ς eque eo dico J biiua ἐπανέθοme
eum irrisione Quare materia quidem J concludit exsententia iacrina telis triplicem esse materiam oratoris. s Partes autem hae stat JGraecis τὰ ἐργὰ. i. officia. ita ab auctore ad Heren. 2 Quintιliano nominantur.
Cicero in a. de orat. membra elocutionis, hic uero partes oratoris appellat : aut qAia parati idem stat, quod oscia: unde dicimus mea parici sint, idest meum osticium est. aut re vera panci stat Od qualitatis. Nam paritain oratione, ct inmemate perinde sint, atque in humano corpore. in cor ore humano qualitatis, quantitatisi parto existunt. qualitatis sunt ossa,nerui, caro .color piritus,motus: quantitatis uero caput iumeri, brachia, pedo,eru .m poemate praesertim in tragoedia qualitatis pari unt: Iabula,morci,di tiosententia,anaratus,et melodia.qualitatissunt: Prologis , Disodsu, Choricris Exodus.In Oratione siue in Oratore qualitatis par