장음표시 사용
101쪽
m h. Liber quartus ethicorum s Omnes autem actus uirtutu ho nesti sunt di honestatis causa fiunt . Et liberalis igis hosnestatis causa dabit & recte. Dabit mi quibu soportet di quot oportet & cu oportet et caetea
racp omnia obseruabit quae dadi actu rei tu sequvns:& etia cu uoluptate uel sine ullo dolosrciid enim ql per uirtute efficis efficit uoluaptate.aut fit cu indolentia sane:minime uero affert dolore. At is qui dat qbus no oporter. aut non honestatis gratia:sed ob aliqua aliam
eausamno liberalis:sed alius quida dices & itidem is qui dado dolet:honestis enim actibus
talis pecunias anteponet:qd' quide non est liberalis. At uero ne* capiet unde no oportet. talis enim acceptio non est eius qui pecunias no magnifacit. Nec etia ad postuladuppesius erit:facile naua suscipere beneficia no est hois beneficia colarentis. Ueru unde oportet acci
piet:ex Ppriis inqua rebus: no quia Idipsum honestu sitised Φ necessariu ut donare possit. At ne* res suas negliget:quippe cu per illas quibusda affectet opem afferre.Nem quibuse uis dabitrui sibus oportet & quado & ubi est honestu donare possit. Ad holem praeterea liberalem pertinet imprimis ut in dando adeo exuperet:ut sibiipsi pauciora relinquatiest.n. liberalis no ad seipsum respicere:at enim pro
facultatibus ipsa liberalitas dicitur . Liberalis
102쪽
Tractatus primus Foenim actio non in multitudine rersi quae dantur:sed in habitu dantis consistit. Hic autem pro facultatibus erogat . Nihil igitur prohυhet eum magis est e liberale qui pauciora dos nat si modo minores ei sint facultates. Magis autem ii liberales sunt qui non compararunt sibi facultates:sed ab aliis acceperurinec enim experti sunt diligentiam:& opera omnes sua amant:ut parentes atq; poetae . At uero faciale non est liberalem diuitem esse quippe cum non sit ad capiendum 6c conseruandum: sed ad erogandum procliuis: neir magni per se faciat ipsas pecunias:sed causa dadi. Quapropter 5: accusae fortuna quod homines ii qui maxime sunt digni minime sunt locupletes. Accidit autem idipsum non sine ratione: Beari enim non potest ut is pecunias habeat qui non adhibet diligentiam ut paret ipsas: qu admodum de caeteris in rebus fieri solet:attaamen non dabit quibus no oportetm 3 quas do non oportet: Ne de caeteris talibus simili modo . Non enim ageret liberalitatis ipsius lege: 5: consumptis ad haec ipsa fortunis ad ea quae oportet:& cum oportet sumptus f cere dareq; non posset.Etenim is est ut paulo ante diximus liberalis:qui P facultatibus erogat 5: in quibus oporteriqui uero exuperatPduus est. Quocirca tyranos progos no di
103쪽
i r Liber quartus ethicorinti cimus:non enim facile uideξ essedado ae eros gado latam rerum quas habet copia exuperare. Cum igis liberalitas mediocritas sit circadadas c 3piend.isq; pecunias: liberalis dabit in abus oportet de quot oportet:tam in paruisu etiam in magnis:atq; cum uoluptate:& ac
cidet unde oportet & quot oportet: nam etiuirtus circa utrum sit mediocritas:utru* faciet ut oportet:sesitur enim datione bonam talis acceptio . Ea uero quae no est talis cotraria
est. Hae igit quae sequutae fiunt in eode simul: cotrariae uero no fiunt. Quod si pter id quod oportet 6e bene sese habet congerit ipsum pecunias erogare: dolebit sane. moderate tamedi ut oportet:ad uirtute enim pertinet ut proribus oportet dc ut oportet uoluptas fiat aedolor. Est etia in rebus pecuniariis lenis sociatis ipse uir liberalis:pot enim iniuria pati qna quidem pecunias no multifactnmagisq; mos teste fert siqd cum oporteret non erogaueritru dolet siqd cum no oporteret erogauerit. Simonidis* sniam nonybat. Prodigus aute de in his ipis delinquitmec enim laetas nec dolet Pro qbus oportet:& ut oportet:at I hoc magis patebit per ea quae deinceps dicemus. E Diximus aut exuperationem quidem esse prodigalitatem.Defectum aute illiberalitassidi in his duobus:in datione alui acceptioe; Σ
104쪽
Tractatus primus Fisumpta enim in datione ponimus.Prodigas litas igitur in dando quide:&non in capiedo exuperatnn capiedo autem deficit:at illiberalitas ac auaritia deficit:quidem in dado:exuperat autem in capiedo:in paruis tamen. Prodigalitatis igie illa duo non nimium simul seisistuntmon est enim facile nulla ex parte capisentem cunctis donare:cito nail; deficiunt pa trimonia priuatorum hominum erogantisum:qui quidem de rdigi sunt. Alip talis non Parum melior uidebitur esse illiberali: & ab aetate enim di ab aegestate facile curari: di ad mediocritate accedere potest: nam habet ea quae sunt hominis liberalis: dat enim di non accipit:quam neutrum facit ut oportet ac recte:quid si ad hoc assuescat uel aliquo alio mos do mutetur fiet utiq; liberalis etenim dabit γρο oportet 6c capiet unde oportet. Quapro pter & uidetur non esse moribus prauus et noest enim improbj:nec ingenerosi tam in dando a in non capiendo exupare:stolidi tamen. Qui uero hoc modo est prodigus multo melior est illiberali atly auaro.cum ob ea quae di sunt.tum etiam quia Pdigus quidem pluribus prodest:illiberalis autem nemini nesilaipsi quidem. Sed plarril prodigorum ut
dictum est &accipiunt unde non oportet:&
stat hoopo liberales. Ad capiendum autem
105쪽
Liber quartus ethicorum proni fiunt quia cupiunt quide erogare:hoc
aute facile nequeunt facere:m cito facultates ipsis deficiant:itaq; ex alienis dare coguntrita Et sim ut quia nulla est eis honestatis curarsine ullo discrimine &undiq; capiunt: dare na Percipiunt: quonam autem modo aut unde
nullum est apud ipsos discrimen. Quaproqpter nec dationes ipsorum sunt liberales: noenim sunt honeste:nec honestatis gratia:nec ut oportet efficiumnsed interdu quos oporotet esse pauperes eos diuites faciunt:& iis quidem qui moderati sunt moribus nihil daret: adulatoribus autem multa: aut quampiam aliam afferentibus uoluptatem. Quaobrem reptamu3 ipsoas intemperantes fulvinam in facile eroget:proni sunt &ad sumptus in fias gitiis faciendos . Atip quia non ad honestate
uiuunt ad uoluptates declinat. Prodigus igies nullam prorsus habeat emendationem ad haec transgreditur.cura uero diligetiau adhihita ad medium 5e ad id quod oportet tamdem deuenerit.
At illiberalitas ae auaritia incurabilis est etenim di senectus 5e imbecillitas cis auaros efficit.Estq; hoibus inlita magis q rdigalitas Plaetaq; naua cupidi sunt magis pecuniam uad dandum procliues. Extendis plerea longe
i di plures species subit: plures enjm suntllli
106쪽
, Tractatus primus heralitatis ac auaritie modi. nam ae in duob' hisce consistatain defectu inqua dandi:& exusperationeaccipiendimon in olbus inest tota: sed interdu seiungitur: di quida in capiendo exuperatiquidam dado deficiunt. Qui nacptalibus appellationibus nuncupantur parci: tenaces:aridi: s in dando deficiut: aliena ue .m no appetui ne* accipere uolui . quida eniin dando deficiutypter modestia quada tur Pium rerucautione:uident mi nonulli uel saltem aiunt ob eam rem sua conseruaret ne pellerene aliquado turpe aliquid agere. Ex his est & ipe cumini sector:& quiuis talis:qui quide ab exuperatione no dadi cuiq nomen habuit tale. Quida uero ob metu abstinet alienis:quippe cu no facile sit ipsos aliena:de noalios res ipsorum accipere.Ita nec accipere ipsis nec dare placet. Quidam aute in capiendo exuperat undi* & quodvis capietes:quas Iessunt ii qui operationes illiberales exercetτ ut lenones omnes:& omnes tales:& foeneratores:& qui dant parua pro magnis hi nau omnes unde non oportet di quantum non oportet accipiunt. Ois aute ipsis Oibus esse uidet turpis comparatio lucri,niuersi natgra lucri re huiusce quide parui resa sustinet
eos enim qui grandia unde non oportet boquae no oportet accipiuuut ryrannos ciuitas
107쪽
Liber quartus ethicorum res expugnantes de tepta spoliatest no illibes rates:sed pniciosos:sed ios:sed iniustos postius appellamus. Aleatores in & fures alip latrones illiberales sunt:turpi eni uersans in tu crozola na causa quaestus agunt di sustine Na.Atu fures quide capieda gratia maxima pericula subeunt. Aleatores aut ab amicis quom dare oportet lucrane. Utri* igie uia non oportet lucrari uolentes turpi in lucro uersantur:& omnes tales accipiendi actus illiberales sunt. Merito aute illiberalitas liberalitati co
traria diciturinam & maius est malus prodigalitas: & holes magis hac ipsa peccant e ea quam diximus prodigintate. De liberalitate igitur di uitiis ipsi contrariis haec dicta sufficiant. Capitulum.II. Equitur iam de magnificentia diss seramus. est eni & ipsa uirtus quaedam circa pecunias:non tamen sese extendit ut liberalitas ad omnis pecuniarios amis:sed ad sumptus tantu aliuin his ipsis liberalitate exuperat magnitudisne:nam ut ipsum nome significandecens fit per ipsam in magnitudine sumptus. Magnitudo autem est ad aliquid:non enim ide sumptus trirentis di spectaculos praefectu decet.
Decens igitur est & ad ipsum:&in quo & ciram quae fit,ini uero paruis in reb'ac medio
108쪽
Tractatus primus fribus pro dignitate sumptus facit:qualis est ille qui dicit. Atq; ego saepe peregre dedi uesnientibus ultro:no dicis magnificus . sedis in magnis.na magnificus quide liberalis estat liberalis no cotinuo magnificus est . Talis aute habitus defectus quide circa decos pusillitas nuncupaLexuperatio uero sordiditas &circa decoqt ruditas appellati& quot sunt rastes no circa quae oportet exuperantes magnι
tudine:sed insibus non oporteri&queadmodum no oportet: quaerentes sibi spudoremtde ubus posterius dicemus. Magnificus aut scienti similis est:na decos ipsum conreptari Pot de magnos cocinne facere sumptus . Ut enim in principio diximus habitus operationibus 5e iis quos est definis. Suptus igis magnifici magni sunt di decetes. Talia autem &opera sunt:&eni magnus erit sumptus &decens ad opus:ut sumptu side opus:opere umro dignus sit uel etia exuperet sumptus. At si magnificus honestatis causa tales faciet sumsPtus. Hoc mi Oibus est coe uirtutibus: de etiata uoluptate de sine parsimonia erogado.Exacta na* ro ad pusillitate nimiru attinet. at poli' quona modo pulcherrimu maximeu
decens fuerit ipsum opus insiderabitis quanti costiterit:& quona modo c6fectu per umDnimos fuerit sumptus. necesse est igie ipsum
109쪽
r Liber quartus ethicorum magnificum liberale etiam esse. Etenim libes
ratis sumptus faciet quos oportet & ut opor tetan his autem est magnum ipsum magni fici ut magnitudo circa haec liberalitatis de ab aequali sumptu magnificenti'faciet opus:no
enim eade est uirtus rei quae possides de opis. Etenim illa sidc est ea quae qplurimo praeci digna est & praeciosissima:ut aurum de opus quod magnu est at* pulchru:talis enim operas assinus est admirabilis:at ql est magnificu est admirabile:atq; uirtus opis est magnificetia in magnitudine: ipeste uero sunt hae M dicimus honorabiles:ut ea quae deorum heroruit causa fui:dedicationes inquam &extructiones ac sacrificia:& ea quae ad Rep.liberas
liter fui:ut si aliquo in loco ludos spledide facere oportere putant:aut pfecturas subire nauiu aut etia epulum publicu exhibere:atq; in uniuersis ut diximus:& ad agete habes respectus quisnam sit:& quas habeat facultates.ssigna enim his esse oportet:& no solu opus:uerum & ipsum faciente docere. Quocirca pauper no erit magnificus:quippe cum ei no sintea e quib' multos decore faciat sumptus: qui ueroaggredie fatuus est: nam pler dignitatefacit:& id quod oportet:id uero qJ recte sese
habet a uirtute emergit.Decci aut & eos quishus talia antecedui:aut Vr seipsos aut per ma
110쪽
lares:aut per eos recta ad quos ipi se referunt propinquitatis aliqua ratione:& nobiles etiare gloriosos & quotquot sunt huiuscemodi: haec enim uniuersa amplitudine habent de dis Mitatem. Maxime igitur talis est ipse magniticus & in talibus impensis uersas ipsa magnificetia quemadmodum diximus: dc maxime enim & honorabilissime sunt. E priuatis uram hae ptinent ad magnificu quae semel fiunt:
ut nuptiae di si aliud tale.& si circa aliqd rota ciuitas:aut qui sunt in dignitatibus studeat di circa hospitum susceptiones:& missioneS: munera. No enim ad seipsum sed ad publica sumpt' facere magnificus solet ipsa autem munera simile quid habet iis quae diis dedica/tur. Ad magnificum etiam plinet di domum a se extructa ut diuitias decet habere:est enim quodda & haec ornamentu:& ite in iis magiso ribus sumptus facere que diuturno tepos re restere piat. Haec enim sunt maxime pulchra at pin singulis decois ipsum seruare:no enim eade diis:& hoibus &ad teplum alui se Pulchrum accomodantur. Est aut unusquisu sumptus magnifici suo in genere magnus:&magnificentis imus quidem is est qui est masgnus in magno:hic aute his qui est in his masgnus & differt magnu quod est in o re a magno quod est in sumptu. Pila nat pulcherri