Ethica Aristotelica Ioanne Argyropylo interprete

111쪽

, Liber quartus ethicorum mar aut pulcherrimus urceus puerilis quidε

muneris magnificentia habet praecium auterius pusillum est atq; illiberale. Quapropter magnifici est quocul in genere faciat magnifice facere.Tale nair neq; facile superari porrct sese habet ut sumpt' dignitas postulat. Talis est igie ipse magnificus. Is aute qui exuperat at* sordidus est se uiptus faciedo ultra id

quod oportet exuperat ut est dictum: na paruis in rebus multa consumit:& splendore ins concinne captat:nunc his qui pecunias cola runt ad conuiuia sibi parada nuptiali appara tu epulum praebens:nunc subministrans coamedis exhibens in eoφ trasitu purpuram: facere Megarenses consueuerunt ola talia non honestatis sed ostetationis diuitiaru causa facit:de ut admiratione propter haec ut putat afficiatiato ubi quide multos facere sumsPtus oportet paruos facit: ubi uero opns est paruis magnos.Pusillus aute in decoro circa

uniuersa deficit Δc maximis factis sumptibus in paruo perdit decoru: & quicqd facit tarde differendo* facit:considerat quona modo ciminimos faciat sumptus:de etia quaeris:cunaeta p maiora q oportet se facere putat. Sunt igitur hi duo habitus:uitia quidem: no tameafferunt probra:propterea cynech detrimento sunt aliis:ncsp nimium sunt deformes.

112쪽

Τractatus secundus

Tractetus secundus C Capitulum.LAgnanimitas circa magna quidem uel ex ipso note uersari uides. Ciraca quae uero uersas primu accipias mus oportet:atch nihil refert siue

habitu ipsum:siue eu cosideremus qui habitu habet . Itaq; magnanimus is est qui magnis est dignus & dignum sese magnis ccset. Quinasp no p dignitate hoc facit stolidus est:at eoru g pditi sui uirtute nemo demesinemo stolidus est.Is igisque diuimus magnanimus era na* parua meres de hisce dignu sese censet:

modestus quideat no magnanimus est.Masgnanimitas eni in magnitudine: sicut & pubchritudo corpe in magno cosistit:parui uero formosi side sui de mebris apti:sed n pulchri. s aute qui est indignus 6c magnis dignuseipsum censent lentus est. No est aute ois lentus qui maiorib' u meres dignu seipm cesti.

At isqse dignu minoribH dignus sit opinae

pusillanimus est:siue magna: siue mediocria mereatisiue parua quide.minori uero se dignum esse existimet:& maxime uidebitis qui magnis est dignus:qd enim faceret si talis noesset dignus. Est igitur ipse magnanimus magnitudine quide extremis ratione aute ei'qd oportet medius. Dignu enim eo seipso cen

et quod ad dignitate sua acco mo daturiilli ue

113쪽

Liber quartus ethicorum ro exuperant de deficiunt. Quod si magnitu idine animi praeditus magnis se dignucestat& sit dignus: & maxime maximis: circa una genus maxime uersabitur ipse. Dignitas aut ad externa dicitur bona. Maximu uero id asseruerint oes esse qcrdiis ipsis tribuimus:&qa maxime heses qui sunt in dignitate affectant' quodq; dari praemiti ob res pulcherrimas so/let.Talis aut est ipse honorihoc est enim hosnom maximum externorum. Circa igie hoanores de oppositum eorundem uersatur ut oportet ipse magnanimus: di sine etia ratiosne magnanimi circa honores esse uidetur.Uiri nam magni maxime se dignos esse honore pro dignitate censent sed pusillanimus detiscit tam ad seipsitur u ad ipsius magnanimi dignitatem. Lentus autem respectu quidem sui

exuperat: non tamen ipsum magnanimum.

Q Atqui magnanimus ipse cum sit maximis dignus fuerit optimus sane:melior enim maiora semper meres: & optimus maxima. Euergo qui uere magni est animi bonu ee opor: tet: atq; magnanimi uidebis id esse qa est in

unaqua uirtute magnum: nulloq; modo conuenit magnanimo pericula fugere ob tis morem aut iniuriam facere:gratia nau; cuius

is aget turpia cui nihil est magnum Singula uero consideranti magnanimus si non sit id

114쪽

Tractatus secundus nus.ridiculus omnino uidebitur: nec etia dugnus erit honore si prauus sit: quippe cum honor praemium sit uirtutis ac bonis homis

nibus tribuatur.

Uidetur igis ipsa magnitudo animi ranci

Ornamentum quodda elle uirtutu: namatos M'i res efficit ipsas:de sine illis ipsa no fit. Quamobre difficile est uere magnanimu esse:no eni esse pol si non Ois probitas adsit. Magnitudo iigit animi maxime circa honores de oppositu uersat:at magnanimus pro iis quide honoribus qui de magni sunt Ne a studiosis hoibus offeruns moderate laetabitur tand accomodatos sibi uel minores etiam adipiscens: uiri ctenim cumulatae nullus dignus honor fieri potest. Accipiet tamen: quia maiora neque; unt exhiberi:sed eos honores quos quiuis homines:& paruis tribuut parvipedet oinorno est enim hisdignus . Similiter & id quod est honori cotrariu:no enim iure fuerit circa ipsssim.Ut igitur dictu est uir magnanimus ma xime circa honores uersas: & circa tamen diauitias &potestates de oem .psperitate'aduersitateu; fortunae quocunq; euenerit modo moderate sese habebit.& neq; uehemeter in pro*speritate letabit: ne F nimium in aduersitate dolebit:neq; enim circa honorem ita sese haeibet et qui quidem maximum bonum est :P

115쪽

Liber quartus ethicorum testates enim diuitiae*ppter honore expetitatur.Itaq3 qui haec hiat per ipsa honoribus amaci uolui:cui igit 6e honor est paruum huic de caetera parua sunt:quapropter ipi magnaniami conleptores sunt.Uidens aute & psiperitates fortunae ad magnanimitatecoducerem biles enim di ii qui sunt in potestatibus costia tuti uel diuites:digni celans houore. In excelsientia nassi colastui. atq; omne bonu quod exscellit dignum est magis honore.quapropterdi talia magis magnanimos faciut. A quibus da enim honorantur:re aut uera solus bonus est honorabilis: alip ii quide sus insunt amabo digni magis honore censentiqui uero sine uirtute talia bona habet immerito se dignos magnis honoribus aestimanimessi magnanismi recte dicunt:no enim sunt haec sine cumus Iata uirtute: nteptores aut petulatesq3 fiunt non est enim facile sine uirtute res moderate ferre secudas:am; cum aequaliter ferreno possint.putetq; se caeteris antecellere:illos quide despiciut:ipsi uero sicqdcotigerit agunimitatur enim magnanimum:&sasilis ei no sunt: idq; faciunt in quibus possunt. Ea igit quae a uirtuterficiscunfno agunt; despiciut aute caeteros sed magnanimus iure despicit:opinas enim uereruulgus aut ut contingit.Nonaut parua pericula subinnec peribculorum

116쪽

Tractatus secsidus 17

eulorum est cupidus propterea q1 res paucas multifacit:sed subit magna.at cum in Picua is uersat uitae suae no parcet.quasi non sit disgnum omo uiuere. Est etia talis ut talicia cos

ferat:& pudeat ipsem si suscipiat beneficia:iblud enim suptoris est:hoc inferioris:& in restribuedo maiora beneficia colarat:hoc enim modo debitor insup fiet is qui primus contulitiatq; suscipiet blaticiii. Vides etiam & eorusidem meminisse in quos blaticia cotulit:eoas aut no meminisse a qbus ipse suscepit:est eniis qui suscepit inferior eo qui cotulit bnficiuiiple uero uult supior esse: di cum uoluptate et de audit ea quae cotulit:sine aut uoluptate qui de audit ea quae cotulit: sine aut uoluptate ea quae ipse accepit. Quapropter & Thetis non enarrat beneficia Ioui.nee Atheniesbus lacae demonii quae contulerunt in illos:sed quae stasceperunt ab illis. Est etiam magnanimi neminis aut uix indigere:subministrare aut prompte:&ad eos quidem homines qui in dignitate sint constituti prosperitatibus* utune fortunae magnum ea:ad medicos autem medios cremissos enim superare difficile est & gloriosum:bos autem facile:& inter illos quide gloriari non est ingenerosum:inter humiles a tem est importunum:quemadmodum uiri*sescontraimbecillos contendere. Est etiam

117쪽

Liber quartus ethicorum magnanimi no adire ea quae afficiunt honos re:& ubi alii primas occupant partis r di ociosum esse ac tardu: nisi ubi magnus est honos uel opus: ec paucas quide agendas res aggre' di: magnas autem & praeclaras:necesse est etiam palam ipsum tam odisse s etiam amarer quippe cum metuentis sit occultare . Et masgis ipsi curae ueritatem:q opinionem esse: de aperte loqui ac agere:est enim hoc contem Ptoris. Quapropter utitur libertate:e enim di libertate utentis.Iccirco contemptor est &etia uerax:nisi dissimulatione utatur qua quisdem ad multitudinem utitur. de no posse ad alium uiuere:nisi ad solum amicum: est enim seruile. Quapropter de omnes adulatores.seruiles sunt di omnes humiles adulatores. Nec

est procliuis ad admirandu.Nihil enim apud ipsum est magnum:nec est sibi mali memor illati non: est enim magnanimi meminisset praesertim mala:sed potius despicere. nec de hominibus loquitur. Etenim neu de stipis ne* de alio dicet. Nec enim ut laudes ipse nee ut alii repraehendantur est ipsi cu :nec rura sus est laudator.Iccirco nec maledicus:nei inimicos qde nisi ob columelia. De necessariis prerea re uel paruis minime est quaerulus: ne c ad prandu procliuis. est enim studetis cir eahaec ita sese habete. Est etia talis utres mas

118쪽

Τractatus tertius 38gis pulchras sineq; fructu u fructuosas u inleis possideat.Est enim magis sufficientis.In

sup ipsius magnanimi motus tardus esse deshet: de uox grauis dc locutio tarda: non enim properat is qui circa pauca studet:nec est ueshemens qui nihil existimat magnu. Acumen autem uocis &celeritas propter haec ipsa fiesri solent . Talis est igitur ipse magnanimus. Is autem qui deficit pusillanimus est:qui uesro exuperat lentus nec igitur hi mali homisnes sunt:quippe cu mala no faciant:sed aberarant.Pusillanimus enim meretur quidem bona:his tamen seipse priuat quies est dignustat F malu quodda habet:quia bonis se dignuno censet:& se ipse ignorat. Appeteret enim ea quibus est dignus:cu sint bona:non tamen

stoliditate homines sed pigri potius di sunt&dicuntul.Talis aut opinatio deteriores ipsos efficit:singuli nassi appetunt ea qui sunt digni. Dimouent sese &a praeclaris actibus&officiis quasi sint digni.& a bonis externis mmili mo. At lenti stolidi sunt:& seipsos ignorant& etiam clarcinam quasi sint digni re eas aggrediuntur quae honoratur deinde redarguuntur.Uestitu pse &gestu de similibus ornant.& Psperitates suas manifesta esse uolui. De ipsis et dicut ut ob ipsas afficiantur honos

re. Magnitudini aut animi pusillanimitas op

119쪽

Liber quartusethicorum ponitur magis u letitudo.Fit enim magis 5e peior est. Magnitudo igitur animi circa hosnorem ut diximus uersatur. CCapi mas Si etia circa honores ut antea dixi e mus & alia quaeda uirtus:quae qui de perinde sese habet ad animi magnitudinem at* sese habet ad magnificentiam Iiberalitas.hae nach uirtutes ambae a magnitudine quidem discedunt.circa uero mediocria par in nos: ut oportet disposnunt. Atin ut in capiodis dadis* pecuniis mediocritas est de nimiu atqp parsi sic θc in honos rum appetitioe fit:ut magis q oportet & misnus:& unde oportet di ut oportet appetatur honores. R. raehedimus enim ambitiosum . hominermari; honoris appetitione uacanter

illum quia plus il oportet es unde non oporaret honorem appetit.Hunc quia ne ob res quidem honestas honoribus affici uult . Interduautem illum rana uirilem de rei cupidum pultare. Interdum hunc tanq moderatum m destrum I laudamus: quemadmodum de anstradiximus.Costat autem cum pluribus modis quispiam alicuius cupidus rei dicatur noad idem nos semper ambitiosum ipsum referret sed cum laudamus ad plaerofip quia ma gis il plaetissi honores cupit.Cum repraehenaimus ad id quod oportetiga magis a opor

120쪽

Tractatus tertius 39tet honores affectat. Cum aute nomine mes diocritas uacet contendere de ipsa tana regione uacua uidentur extrema. In quibus uero

nimium est atq; parum in iis est di medium. At honores di magis q oportet affectantur& minus. Ergo fit ut affectentur di ut oporaret. Laudatur igitur hic habitus quo ut oportet affectantur honores: cum sit mediocritas circa honorem nomine vacans. At* ad ambitionem quide uacuitas appetitionis honos ris:ad uacuitatem autem appetitionis hono iis ambitio: ad utrunq; autem utrun quo dam modo esse uidetur: quod quide & in caesteris essenirtutibus constat. Extremi autem

hic opponuntur: quia medio nullum est pisitum nomen.

Coaetatus tertius. CCapsen unita. Ansuetudo est quidem medios

critas circa iram. At cum medim g um de extrema fere nomine vacent:ad medium quidem mansuetudinem ipam adducimus; cum ei quod est parum di nomine vacat pro pior sit unimio:qnod iracundia quaedam disci potest. Etenim affectus quida est ira.Ea uesro quaeipsam efficiunt multa sunt di diuersa. Is igitur qui pro quibus & quibus oportet diui oportet:& cum oportet di quanto in tem