장음표시 사용
191쪽
Liber septimus ethieorum CIncipit liber septimus ethicorum. Coaetatus primus. C Capta.I.
. Ost hare dicendu est alio sumpto principio: tres esse species erom quae circa mores sunt fugienda. Vitium incontinentiam
quidem duobus manifessta sunt: Aliud enim uirtutem:aliud cotinens tiam apprellamus. Ad feritatem aute & imas
nitatem maxime uirtutem eam couenit dicere quae est supra nos Heroicam inquam quandam atq; diuina ut homerus de Hectore propterea quod eximia bonitalepraestabat dicentem priamum induxit. Nec iam hominis sane mortalis filius ille. Esse uidebatur sed diuo semine natus. Quare si ex hominibus ob virtutis excelIentiam dii fiunt aut aiunt : talis quida is habitus fuerit:qui feritati opponitur . Et enim ut fesrene uitium est nem uirtus:sic neu dei sed he quide pstabilius est uirtutetilla aute diuerssam quid uitio genus.Am ut raro fit uiruesse divum:ut appellare Lacones consueuere: cum ualde aliquem admirantur dicuntenim uir diuus hic est sic bc ferus atq; immanis est inter homines raro.Mnime ueroiter naum
192쪽
Tractatus primus 93hes Barbaras est Fiunt aut quidam tales de ob morbos.lesione'; principit. Et eos etiam homines qui in uitiis exuperant hac infami conssuevimus:appulatione notare . Sed de tali Pdem dispositione metio aliqua posterius fiet. De uitio uero prius est dictum. Nunc de incolinentia mollitie luxuir & decotinetia at*costantia est dicendu . Ne' enim ut ide quod uirtus 5e uitiu:neq; ut diuersum genus haec sunt putanda. Ait ut in caeteris aegimus afferre ea quae uidens oportet:&d hilare priminDeinde ola quae pbabilia sunt aut salte plurima maxime* pcipua circa hos affectus ostedere. a si soluans quide ea quae difficultate afferunt:relinquantur aut ea quaeptabilia sentisatis sane fuerit demonstratu. CUidetur ita* cotinentia ade constantiaostudiosa esse ac laudabilis: Incolinetia uero deniollities parua uituperabilis:& ide esse cotionens bc iratione psistens:de ide etia incolinodi ratione egrediens. Et incolinens Oem improba sciens improba esse agit ob plurbationem.Cotinens aut cupiditates sciens prauas esse no sequitur ob ratione.Et reserante Oecotinente esse aiunt a costante. Talem austem alii temperante esse omnem:alii nulliu dicunt.Et item intemperante incontinente essedi incontinentem intemperante confusem
193쪽
nunqdiuersos inquiunt esse . Interdum etiaipsum prudentem incolinente esse no posse. interdum nonullos homines qui prudentes ac habiles sunt incolinentes esse dicunt. Proterea incolinentes de irae 5e honoris & lucri dicuntur.Ea igitur quae dicunturillaec sunt. est ut arbitrabas Socrates:si scientia insit aliud quippiam uincere re ipsum perinde atly mancipium trahere Socrates enim omnino cotraorne ipsam pugnabat:incontinentia exteraminabat. Neminem enim existimantem praeter id quod est optimu agere: sed ob ignorastione dicebat. Haec igitur sentetia iis aduersatur q manifeste apparet. At quaerere oporutet quisnam in ipsa plurbatione:si ob ignorastionem agit:ignorationis sit modus. Costat enim incontinentem no putare illud esse Misnum antiu in perturbatione sit constitutus. Sunt aut qui haec partim concedunt: partim non cocedunt. Etenim scientia quide nihil validius contentur. At huic no assentiuntur nesminem agere prer id quod uisum est melius. d ut recte aliqs existimas agaticolis
CCapitulum. II. Vbitauerit autem quispia: qui fit
194쪽
Tractatus primus 96Quapropter inquiunt incontinentem a uos luptatibus superarino scientiam quidem sed opinionem habentem. At uero si sit opinio non scientsa:ne uehemens existimatio quae resistitised remissis sicut in ambigentibus uesnia danda est si non in his persistit aduersus uehementes cupiditates. At prauitati non est uenia dandamec aliorum cuia quae uituperas
talia sunt. Est ne igitur id quod resistit pruadentia. Haec enim est ualidissimum. At est absurdum: erit enim idem prudens atly inconstinens simul. Nemo autem dixerit prudenstis esse ea sponte agere quae prauissima suntι di insuper demonstratum est antea prudens tem aptum ad agendum esse. Et enim quis
dam extremorum & caeteras uirtutes habes rer praeterea si continens est ex eo quia vehes mentes ac prauas habetcupiditates: neq; temperans continens erit ne P continens tempesraias. Etenim neq; uehementes habere cupiaditates ne* prauas est temperantis. At oportet: nam si cupiditates sint bonae: prauus est habitus ille qui prohibet non sequi. Quare
non omnis cotinentia est studiosa. Sin ambes cilles de non prauae:non est quid aegregium: nec etiam magnum quid si sint prauae ac ima cilles. Praeterea si continentia in quavis opinione facit persisteropraua est ut si di in falsa.
195쪽
Et si lucontinentia aquauis opinione dimisuet:erit aliqua incontinentia studiosa et quale fecit. Neoptolemus apud Sophoclem in Philoctete.Est enim laudabilisquia non persistit in iis quae Baserat Ulyxes ob mentiendi doloremPraeterea captio mentiens dubitatio est Quia nassi admirabilia pler* opinionem Hophistae inferre uolunt redarguendo:ut cu aistigerint uideantur acuti:ratiocinatio facta dubitatio fit. Ligatur enim mens cu manere quidem non vult:quia conclusio non placet Procedere autem non potest:quia ratione latu re nequid.Fit autem aliqua ratione ut imprudentia cum incolinentia sit uirtus. Qui nau habet utru*: coutraria iis quae existimat ob incontinentiam aget. Existimat autem bona esse mala:& agere non oportere. quare hona
aget be no mala. Praeterea qui persias agit uoluptate'; sequitur atq3 eligit: melior eo mdebitur esse qui non ob rationem sed obincotinentiam agit. Nam facilius curari potest
quippe cum possit illi dissuaderi. A t incontisnens obnoxius est ei Puerbio quo dicimus.
Quid insuper hibere opus est:cum strangustat aqua Etenim sino persuasum esset ipsi ea non agenda esse quae Uit: dissuasus tandem cessasset. Nunc uero psuasum est ei & nihil, minus talia agitansuper si circa uniuersa continentia fit
196쪽
Tractatus primus 97tinentia sitatin incontinentia:quisnam sit ille
qui est incontinens absolute. Nemo enim has het continctias omnis.Dicimus autem quos dam simpliciter incontinentes esse. TTales igitur quaedam hac in materia dubitationes emergunt. Horum autem alia tolles re: alia relinquere oportet. Dubitationis enisolutio intentio est. Capitulum. III, Rimum itaq; considerandum estp si incolinentes scientes agant: necne:& quona modo scicies. Dems de circa quae sit incontinens ponedus de continens. Utrum circa uoluptate Omnem at* dolorem: an circa definitas quasdauoluptates atq3 dolores. Et utrum idem sit an diuersus continens atq; constas. Similiter de de caeteris quae ad hanc attinent cotemplationem. Est autem considerationis initium:utrucontinens de incontinens:iis circa quae uersantur differant an modo. Dico autem sic utrum incontinens ex eosoIum sit contines:quia circa haec uersatian no:sed ipso modo: an utrisqpDeinde si cominentia de incontinetia sint cidica uniuersa: nec ne.ne F enim circa omnia uersatur iis qui est incontinens absolute:sed circaea circa quae est intemperans ne* simpliciter sese habet ad illa. Esset enim incontinentia ae intemperantia idem:sed hoc modo, am ille
197쪽
Liber septimus ethicorum quidem eligens ducitur putans semper oportere persequi uoluptare praesente. Incolines autem non putat quide persequis tamen . Si itaq; uera sit opinio sed non scientia qua transgredientes incolinenter holes aguntinihil refert adronem.nonulli nau; eois qui opinaneno ambigunt:sed arbitrant exacte eu scire. Si uis opinantes ex eo quia remisse credunt magis si scientes contra suam agent existimatiosnem nihil differret ab opinione scietia . Sunt enim qui non minus opinioni suae q alii suae scientiae credunt:ut ex Heraclito patet. CSed cum dupliciter dicatur scire nam de iis qui scientiam quidem habet non aute utis tur ipsa&iis qui utitur dicis scire haec inter sese differentillabentem ac inquam scientiam
ac non contemplantem di habentem contemplante:agere ea quae agere non oportet. Hoc cenim uidetur absurdum. Sed non si agat non contemplando. Praeterea cum propositionuduo sint modi. nihil prohibet ut quispia agat
contrarium eius quod scit: si habeat quidem utras p:uniuersali tamen de no particulari aps positione utatur. Nam ea quae agutur singua Iaria sunt. Differt autem de ipsum uniuersalernam aliud est in ipso:aliud in rerut omni hos mini siccaconducunt:& hic est homo: uel si
198쪽
Τractatus primus sacum est quod est tale. Sed si hoc sit tale:aut nohabet:aut non operae.Magna igitur per hos emerget uti differentia modo: atq; adeo ut hoc quide modo no absurdum esse: alio uero modo mirabile uideas . Praeterea fit ut holas scientia habeant alio modo q nuper diximus Nam in habendo quideised no in utendo differentem cernimus habitum ut quispiam di habeat quodam odo & no habeat ipsum:quas lis est dormies & furens ac ebrius. At hoc modo disponuntur ii qui sunt in perturbationes costituti:nam ire di cupiditates uenereae caetera: similia corpus etia manifeste permutant atq; nonullos di in furore ac insania adigunt. Patet igit dicendu esse incontinentes perinde sese habere atq; hi sunt affecti. Dicere aute eas sententia quae ascientia proficiscuntur nulluest signu.Etenim ii qui sunt in hisce perturbationibus costituti demostrarioes de carmina dicunt Empedoclis. Et qui primu discunt:nectunt quide orationes:sed nondu sciui.Oportet enim ipsoas insideant menti ad ql tepore opus est . Quare putandum est ut histiones poemata recitant:sic &incotinenter agentes sententias dicere.Insup & hoc modo quispianaturaliter inspexerit cam.Opinionu mi alia
est uniuersalis: alia de singularibus sibus iam
199쪽
Liber septimus ethicorum ipse praesidet sensus. Atm cum ex ipsis ratio
fuerit una:anima conclusum ipsum in conteuplandis quidem dicat:in agedas autem rebus continuo agat necesse est . nam si omne dulce gustare oportet: & hoc est dulce ut unu quid
singulatiu: is hoc simul di agat qui potest nee
prohibetur necesse est. Cum igitur una qui' dem uniuersalis inest opinio gustare uetans. Alia uero dicit oe dulce uoluptate afferre: de hoc esse dulce:haec aut operat:at F inest forte
cupiditas .illa side hoc fugere dicit.Cupiditas
aut ducit:mouere. n.singulas partes pOr. qre fit ut a rone quodamodo de opinatioeincolinenter agaturinon tamen per se cotraria:sed
per accides.Cupiditas enim recte rationi sed non opinatio aduersatur . Quare re propter hoc bestiae non sunt incontinentes: quia non uniuersale existimatioem sed singulariu imas pinationem atq; memoriam habet. Quomodo auteni soluitur ignoratio ac rursus fit inacotinens sciens:eadem est ratio de de ebrio εe dormiente:& non est huius propria perscrustationis: quam quidem a naturalibus audire oportet. Cum autem ultima propositio rei sit sensibilis opinatio:aupactuu domina:hae incontinens aut non habet dudum est in peraturbatione: aut sicse habet ut in habendo nosit scire:sed dicere pinde atq; temulentus En
200쪽
Τractatus primus 99pedoclis carmina profert. Et qa terminus exstremus non est uniuersalis nec ad scietiam ut uniuersalis attinet: atq; id accidere uidetur qd Socrates quaerebat. Non enim ea quae Pprie
scientia est praesente fit perturbatio nec ipsa ob perturbationem distrahitur:sed sensitiva. De his igitur si sciens inquam incontines an non sciens de quonam modo stiens incontianeterastat:tot a nobis sint dicta. a. IIII., Dum sit aliquis incontines absosu Iute:an aliqua ex parte sint omnes des sit:in quibumam sit dicedum deinceps est. Patet igis continensaria constantes di incontinentes ac molles circa uoluptatem dolorest uersari. Quonia e rum quae uoluptatem efficiut:alia iunt necessaria.alia per se quidem expetibilia sunt: exuσperationem autem habent. Atq; necessaria adem dico:quae ad ipsum pertinet corpus:ali
mentum inqua:ueneris usum: de huiusmodi caetera:circa quae temperantiam intemperantiam* posuimus. No necessaria uero: per se autem expetibilia:uictoriam:honorem: diuitias:& quae sunt similis generis: quae bona sut& delectat. Eos ade qui in his pler recta rone quae est in ipsis exuperant absolute quide in cotinentes non dicimus:sed haec addentes pecuniarum incontinetes di lucri re honoris ci