장음표시 사용
241쪽
Tractatus secundus la o constitutos. Amantin illos: di si illi no pollutob ignorationem ea quae sunt exhibenda retribuere matri. Cu igitur amicitia magis in amado consistat:& laudentur qui amant amicos: uirtus amicorum uidetur esse amare . Quare
in quibus hoc fit pro dignitate: ii stabiles sunt
amici:& amicitia talium est stabilita.Hocaute modo Ne qui sui inequales:maxie melint amici:aequales enim fieri possunt. Equalitas autecie similitudo est amicitia. Et maxime quidem eorum similitudo qui limites sent uirtuter nacum stabiles per seipsos sint:& tales iter se sui: 5e nessi indigent prauis neq; talia subministrat quin potius prohibet.Est enim bonorum hominum neq; ipsos deliquereme amicos permittere praua subministrare. Praui autem stabilitatem quidem non habet:quippe cum ne insibiipsis similes perseueret.Breui uero tempore fiunt amicisua gaudentes mutuo prauitate.Utiles autem dc Iocundi permanent masta gis: permanent enim quousq; uoluptates aut comoda sibi mutuo praestant.Ex cotrariis autem maxime uidetur ea fieri amicitia:quar ob utilitatem efficiturinam fit amicus pauper diuiti:ac indoctus scieti.Cuius.n. sis indjget id
assectas aliud affert p ipso. Huc trahere qspia& amatorem ac adamatum:& pulchru ac turpem PQt, apP dc amatores ridiculi: uidet
242쪽
Liber octauus ethicorum interdum dignum esse censentes peride amas ri ut amanti At similiter quidem amabiles sint amandi sunt fortasse ut censent.Si uero nihil
amabilis habeant:ridiculum est profecto sese
ut amant amari oportere censere.Fortasse autem nessi contrarium per se contrarium appetit:sed per accidens. Appetitio uero ipsius est medii: hoc enim est bonum:ueluti sicco et non ut humidum fiatista ut accedat ad medium de calido & caeteris simili modo. Sed haec quidemissa faciamus.Non enim ad hunc locum accomodantur.
Idetur amicitia 5c iustum ut in priu eipio diximus circa eadem de in eisdem esse.Ιn omni nan* societate iustum aliquid & amicitia esse ui detur. Ita p 5c amicos appellant simul nauigates di commilitones 5e caeteris similiter socios Atiu quatenus comunicant eatenus est amicitia:de iustum enim eode modo bc prouerbiurecte ea quae sunt amicoru cola dicit est. Amiscitia nau in coicatioe societateu; cosistit. Atq; fratribus quidem sodalibusue cuncta cola sui. Caeteris aute definita.Et aliis plura:aliis pauciora:& amicitiarum.n.aliae magis taliae misnus amicitiae sunt. Differunt autem de iusta.
Non enim eadem sunt parentibus ad filios de
243쪽
Tractatus secundus lar ifratribus inter se: neq; sodalibus atly eivibundi in caeteris similiter amicitias.Diuersa igitur sunt de iniusta ad horum singulos:& incremeta suscipiunt:* sunt ad magis amicos: est enigrauis sodali a ciui pecuniam auferre: & Dastri u extraneo opem non ferre:& patre u que uis alium pulsare.Crestit autem &iustum ea amicitia simul quippe cum sint in eisdem: de aequar sese extendant . At uero secietates om/nes similes sunt partibvssecietatis ciuilis. Naob utilitate aliqua conueniunt homines:& aliquid eorum consequune quae ad uitam conserunt. Ciuilis quoq; societas gratia utilitatis ab initio constituti pmanere* uidetur . Hoc enidi latores legum coiectant:& iustum id inquiunt esse quod publicarprodest.Caeterae id is
cietates P partes utilitate appetunt. Nautae et dem eam quae ex nauigatione prouenit:acquisitione inqua pecuniaru:aut aliquid tale. Milites aut eam quae fit ex bello: siue pecunia siue uictoria siueciuitateasseetenti de modo meribulesu &populares.Nonullae aute societates gratia uoluptatis constant: ut eos si ch ros simul exercent:aliaet similia:& eoφ qui pecunias colarui ad couiuia sibi parada:hae nau sacrificii conuictusq3 causa fiunt. Oes aute hae sub ciuila secietate collocans. Non enim prae' stias comota ciuilis affectat: sed ad omnem ui
244쪽
L iber octauus ethicorum eam.Atq; sacrificia de coetus circa hare faciunt honorem diis tribuentes:& sibiipsis requiete Praestantes cum uoluptate. Vetusta naua sacrificia couentusq; post frugum perceptione ut primitiae celebrabantur. Hoc enim in tempos re maxime ocio indulgebant . Societates igie uniuersae partes esse ciuilis manifestu est. Tasles autem anaicitiae tales societates sequuntur.
Eipublicae tres sunt species:& totir dem etiam tra ressiones & quasi labes illarum . Et illae quidem sunt
regnum:&optimorum potestas:& tertia est ea quae e censibus fit: quam censu potestatem dicere accommodatum uidetur. Flurimi autem Rempu. appellare consueue runt. At harum optima quide est Regnu. Deterrima uero Censu potestas. Transgresso autem regni quidem tyranis est. In utraq3 enim unus est princeps . Sed inter sese pluriamum differunt. Nam tyrannus quide suum. Rex autem eorum qui ab ipso reguntur comsiderat commodum. Non est enim rex:nisi sit ex sese sufficiens:& bonis omnibus antecellat. Talis autem nullius indiget reimon ergo su/as ipse:sed eorum qui reguntur utilitates considerat. Qui nan* talis non est:sorte potius
245쪽
, nactatus secundus u 2 quidam est princeps si rex. Tyrannis aute est contraria regno: suum na* bonum sequitur ipse tyrannus.quo magis patet ipsam esse pessimam:pessimum enim id est quod est contrarium optimo.Fit autem in tyrannidem ex regno transgressio.Tyrannis enim eius princi/patus est prauitas: in quo unus est princeps.
rauus autem rex fit tyrannus. Ex optimaruuero potestate ad paucorum potentiam fit transgressio uitio principium qui res ciuiratis praeter dignitatem distribuunt: & cuncta boana sibi uesplurima tribuunt: & magistratus semper eisdem plurimi diuitias facietes:pausci igitur di praui pro optimis dominans Sed ex censu potestate ad popularem fit transgressio. Sunt enim e finitimae.Nam & censu potestas multitudinis esse Blet: de pares sunt omnes qui sunt in censu. Minime uero paruum est popularis potestas:parum enim resp.tras greditur speciem .Res igitur publicae hoc maxime modo mutantur. Minima enim sit am
facillima fit ipsarum migratio.Similitudines aut ipsaal: & quasi exempla quispiam & in Gamibus accipere potest. Societas enim patris ad filios regni prese fert effigie. Nati nau patri sunt curae.Hinc & Homerus Iouem patre appellat. Ipsum nain regnum imperium est suapte natura paternu Patris aute apud Pers
246쪽
Liber octauus ethicorum sas imperium tyrannicum est: suis enim talis utuntur ut seruis.Heri etiam ad seruos tyrans nicum esimam in ipso utilitas agis heri . At phoc quidem rectum esse uidetur: sed Persaruaberrat:diuersoru enim diuersa sunt imperia. Viri autem 5e uxoris societas similis est optismatum potestati:pro dignitate nassi uir praessidet & in iis quae uirum oportet. Quae uer uxori accomodantur haec illi tribuit. Quod si in omnibus uir domineturiin paucorum postestatem mutatur:praeter dignitate enim hoc facit:& no ea ratione qua praestabilior estans terdum autem dominantur uxores ob amplitudinem patrimonii. Non igitur fiunt impraria ob virtutem:sed ob diuitias de potentiam: perinde atu in paucorum fit potestate. Frastrum uero societas similis estcensu potestati. Sunt enim pares:praeter differentiam aetatis. Quocirca si multum aetatibus differant: non fraterna inter ipsos fit amicitia. Popularis autem potestas in iis maxime habitatioibus este quae domino carent.Hic enim oes sunt aequasles:& in quibus princeps est imbeeillis:& unicuiq; inest potestas. Capitulum. . N unaquaq; autem Republica tani tum amicitiae constat esse: quantu&ium. Atq; regis quidem amicis . . tia ad eos qui reguntur:in excella
247쪽
Τractatus secundus II 3tia beneficii consistit.Confert enim in eos beneficia: qui ab ipso reguntur. Siquidem cu sithonus cura ipsos habet quo bene sese habeat ut ovium pastor. Unde di Homerus Agam nonem populorum nuncupauit pastore. Talis autem est 6c amicitia paternar beneficiora uero magnitudine differt.Est eni essendi causa praeteri quod maximu esse certu est 5: enutristionis ac eruditionis. Haec eade re caeteris maaioribus tribuuns. Natura naui parier filiora dc aui nepotum: dc rex eoru quibus praesidet imperiti obtinet. Hae aute amicitiae in excellestia cosistunt.Quapropter de honorantur ipsi parentes. Et iustum igitur in his no idem elused ql efflagitat dignitas. Sic eni sese habet de
amicitia. Et viri etiam ad uxorem eadem est amicitiar de in optimatu potestate. Est enim ut uirtus postulatm praestabiliori plus tribui, tur boni de quod unicui* accomodatur. Sic autes e habet de ipsum justu. At amicitia stastrum similis est sodalitiae:sunt eni3 pares atq3 aequales aetate.Tales aute eiusde plaerun*di/sciplinae di eorunde sunt moru. Similis est huic de quae est in censu potestate.Ciues enim pares esse solent:ac boni. Et quis p nunc domina' tur nunc pareti& aeque:sic igitur est in ipsis oeamicitia. In transgressionibus aute queadmoodum di iustu sit di amicitia eligua est 6c minis
248쪽
Liber octauus ethicorumina est in ea quae est pessiima. In tyranide na et nihil aut perparum est amicitiae. In sibus eninihil est comune imperanti:atui parenti: nec amicitia est:na neq; iustu. Sed tale quidem est quale est artifici ad instrumentu:& animae ad corpus:& hero ad seruum. Haec enim omnia
utilitatem quide ab iis suscipiut qui ipsis utuntur. Sed amicitia non est ad inanimata neci stum:quin neu3 ad bouem uelequu:neq; ad seruum ea ratione quaseruus est. Non est enim quicu comune.Seruus eni animatu est instrumentu Instrumentu aute inanimatus est serauus. Adseruulgis hoc ipso quo seruus est noest amicitia:sed quo est homo:na omni homini iustum quodda est ad omnem homine qui comunicare secum legem pactione* pol quare & amicitia:rone qua homo est . Perparum igit 6e in tyranide est amicitiae at piusta. In popularibus aut potestatibus plurimum.ComsPlura enim his sunt comunia cum sint pares.
o Mnis igitur amicitia ut dictu est in cietareconsistit.Cosanguineam aute quispia seluxerit ac sodalitia. Ciuisi aureamicitiae oc cotribulu 6e simul nauigantiurdi quotquot sunt tales magis in sociestate cosistunt.dia stipulatione quasi quada co
249쪽
Tractatus seeundus tr stare uidetur . Inter has qu*ia 6e hospitaliti1
collocauerit. Cosanguinea uero multiplex E. Pendet aute omnis ex paterna. Paretes enim
diligunt natos ut aliquid sui:nati uero paremtes ut aliquid ex illis. A magis sciunt paren tes eos qui sui ex ipsis:il nati se esse ex illis. Magis* coniunctu est id ex quo natum est ipsi nato:il factum ei quod fecit . Est enim ei ex quo est ortum propriu id quod ex ipso est ortumi ut dens crinis cic quodvis habenti. Nulli auteillorum id ex quo orta sunt:aut minus. Acces dit eodem 6c temporis longitudo . Parentes enim natos continuo diligunt:illi uero parentes incrementistempore susceptis: δc mentis compraehensionemel sensus. Ex his autem patet 6e cur magis diligant matres. Parentes isttur natos ut teipsos amant: qui nan* ex ipsis
sunt orti sunt quasi ipsi alii separatione. Nati
uero parentes ut orti exillis.Fratres autem sese mutuo diligunt:* ex eisdem sunt orti. Idestitas enim quae est ad illa idem inter ipsos laacit. Quapropter eundem sanguinem dicunt de stirpem 6e talia.Sunt igitur quodammodo idem 6e in diuisis. Magnu autem ad amicitisam est 5e enutritos simul ester de aetatis aequastis. Tqualis enim aequalem delectat de ipsi familiares sodales sunt . Et idcirco fraterna
amicitia sodalitiae similis est. Patrueles uero
250쪽
Liber octauus ethicorum taeterissi propinqui ex his sunt coniuncti:propterea φ sunt ex eisde. Atq; alii magis alii misnus fiunt ex eo coluncti:quia prope est aut di stat origo . Amicitia aute quae filiorum est ad
parentes:& hominum ad deos: ut ad bonum est at* excellens.Nam maxima beneficia contulerunt.Fuerunt enim essendi inula & aliivestiac educationis. Habet autem 5e uoluptatere utilitatem talis amicitia magis Q extraneoorum:quanto dc uita communior ipsis est. Sut
autem bc in fraterna amicitia ea quae de in sodalitia sunt:& magis in bonis di omnino in similibus quato coluncti sunt magis : atq; ab ortu sese mutuo diligunt.Et quanto sunt magis sis milium moru qui ex eisdem sunt orti di simuli nutriti:& similiter educti ac eruditi:probatio enim quae quidem sit tepore plurima est at pfirmistima. Sunt etiam dicaeteris in cosangui. neis ea quae ad amicitia attinent:ut rationum
comparatio flagitat. Viro autem & uxori sescundum naturam amicitia uidetur inesstilios: mo na natura coniugale magis est a ciuilerquato prius di necessarium magis est domus si ciuitas: &procreatio communior animaliabus. At*caeterorum quidem animalium hic
societatis est terminus.Homines autem consiugium subeunt no solum procreationis: sed eoru etia gratia quaead ipsam conferunt uva,