Ethica Aristotelica Ioanne Argyropylo interprete

271쪽

nactatus primus loturalior esse & non similis ei quae de creditori hus dicitur. N on est enim erga debitores amatio. sed uoluntas salutis recipiendi causa . Sed qui beneficia contulerunt diligunt at* amant eos qui beneficia acceperui: di si nulla in re sui utiles:neu imposterum futuri:quod quidem di artificibus accidit. Magis enim unusquiis proprium amat opus: Si ipse ab opere amaretur si animae partices esset. Maximae uero forasta hoc circa poetas accidit. hi na* sua diligulpoarmata supra modum: &peride alip filios amant.Tali igitur simile est&id quod faciutii qui beneficia contulerunt. Quod enim suscepit inficiu ipsoas est opus. Hoc igis & amant magis:q opus eum qui fecit.Huius autem caest:quod uniuersis est expetibile atq; amabile

esse. Sumus autem actu:nam uiuendo sumus

atq; agendo. Qui igitur fecinest actu seu quodammodo opus:diligit itaq; ipsum opus: gaamat de esse. Hoc aute est naturale. Quod eniest potentia id opus ipsum actu declarat.Et is super ei quidem qui contulit beneficium hoes stu m est id quod egit. Quare gaudet eo i quo est hoc. At ei qui accepirmihil est honesti in eo

qui contulit:nisi conferens:quod quidem mi*nus est iucudum atq; amabile. Est autem praessentis quidem operatio:futuri autem spes:fas cti uero memoria iucunda. Sed iucundissimu

272쪽

Liber nonus ethicorum

est quod est actu:& amabile simili mo.Ei igie

qui contulit beneficium pmanet ipsum opus Diuturnum est enim ipsum hoestum. Sed ei qui coepintransacta est ipsa utilitas memoriasq; honestarum quidem rerum est periumnda.

Ultimum autem non nimium:aut minus. Expectatio uero contra sese habet.Et amare quis dem simile est actioni:amari autem passioni. Eos igitur qui circa actum excellunt: sequitur amare:& ea quae ad amicitiam attinent. Prae terra ea quae facta sui cum labore:ea magis diligunt omnes:ut de pecunias magis diligunt qui acquisiverunt:qqui ab aliis acceperui . Atheneficium quidem accipere sine labore ee costat. Beneficiu autem conferre difficile . Prospter haec de matres filios magis amant.Generatio nanq; laboriosa est magis:& magis sciuresse suos. Uidebitur autem hoc de iis accomoadatum esse qui beneficia contulerunt.

si Tractatus secundus. C Capitulum primum ,

Ubitatur aute deuita opor strat seipsum amare maximed an aliquem alium. Increpat enim eos qui seipsos mariae amant:de ut turpesui amatores appellant. Atu prauus quidem sui gratia

cuncta agit:de tanto magis:quanto prauior e

273쪽

Tractatus secundus 136 Incusant igitur ipsum.quia nihil nisi sibi agi t.

Probus autem ob hoestatem:& tanto magis: grau3 amici quanto pstabilior est sua uero ne/gligit. Ab his autem uerbis non sine ratione ipsa opera discrepant nam eum inquisit oportere summe amare qui maximae est amicus.Is autem maximae est amicus:qui uult bona illi' gratia si nullus etiam scierit. At haec ipsi ad sesipsum maximae competuut.&caetera omnia quibus definitur amicus.Dictum est enim ab ipso ea ota quae affamicitia attinent & ad caeteros Puenire.Eodem accedui & prouerbia uniuersa:ut anima una:& amicoru oia sunt coms munia: N: amicitia est aequalitas:& tibiae genu Ppinquius. Haecmmniuerseipsi ad seipsu maXime copetunt. Maxime nail; amicus est sibi di se igie ipsum maximae amare oportet.D hitatur autem merito:utris oporteat assentis

ricum utrisq; uideafee credendu.Fortasse igitur tales sermones distinguendi determinans di* sunt:quous* & quonam modo sint ueri. Si ita* sumpserim' quona utri* mo sui amatorem dicunt:fuerit forsita maifestu. Qui igitur hoc rephendendu esse existimant:eos amatores sui appellant:q sibi plus tribuut in pecunis de honoribus & uoluptatibus corpis: haremi ipsa multitudoaffectat:&ipsis ut optimis ot studio incubit. Quare di in certa me uelut.

274쪽

Liber nonus ethicorum

Qui igitur in hisce plus habere pergutii cupi

ditatibus de omnino affectibus ei* parti animae quae rationis est expers gratificant:tales aute sunt ipsi multi. Idcirco & appellatio orta est ex multitudine:quae quidem est praua. e go iuste uituperantur ii qui ita se amant . Noest autem obscurum uulgus eos qsibiipsis taσlia tribunt sui amatores dicere consueuisse. nasiquis semp studeat agere iusta maximae omsnium:aut rpata:aut quis alia qa uirtutibus PGficiscuntur:honestatem* omnino sibiipsi ses P uendicet at* usurpet:huc nemo dicet amaatorem sui ne suituperabit. Magis autem uia

debitur talis homo sui amator. Na ea sibi trisbuitq pulcherrima maxime* bona:& gratifi, catur ei quod sulipsius potissimum in omni bus*illi obtemperat. Ut aute & ciuitas idesse maxime uidetur quod est potissimum:& ali' omnis conuetus:sic&homo. Amator igituris est maximae sui. qui illud amat illi* gratitiacatur. Et continens igitur dicitur & incontisnens:quia meus uincit aut non uincit:propterea φ ipsa est hominum qui & egisse ipsi de

sua sponte ea uidentur quae cum ratione maximae egerunt. Non igitur est obscurum:hoc esse maximae unumquem* & hoc maximae uiarum bonu amare. Quapropter maximae sui eest amatoridiuersa specie ab eo qui repraehen dituro

275쪽

Tractatus secundus Idituritantum differt: quantu uitata ratione differt a uita cum perturbatione:& appetitio aut honesti: aut eius quod conferre uidetur. Qui si omnes ad consequendam honestatem di ad res agendas pulcherrimas decertarentatua cotenderent:& omnibus publice ea quae oportet: & unicuit priuatim maxima bona inessent si uirtus e.tale. Quare bonu quidem hominem amatorem esse sui oportetmam &sbiipsere caeteris proderit agendo honesta. Prauum autem non oportet:& sibi nanir nocebit 6c propinquis affectus prauos sequedo. Ea igitur quae uir improbus agit ab iis discreapat quae ager oportet. At probus quae cportet ea & agit. Mens enim omnis id expetitqd est optimum sibi. Et probus obtemperat menti. At qui uerum est illud quod de studioso dicitur. Complura inquam ipsum agere& amicorum & patriae gratia:& si opus fuciarit morte obire.Et pecunias euim & honores abiiciet & ea boa omnino de omnibus homi anes decerta sibi uendicans honestate. Experie

enim potius uoluptate breui me uehemente is longo leue:& uita honesta uno anno Q qua

uis multis. Et unu actu honestu magnuueramultos Ne paruos . Atin iis q pro amicis: PPatria morte obeunt hoc forsita accidit. Maagna igie sibi ipsis eligunt honestaterabiiciet

276쪽

, Liber nonus ethicorum Pecunias:ut amici capiant plures. Hinc enim amicus facultates: ipse consequitur honestate Atq; sibi maius tribuit bonum.Eundem &circa honores modu magistratus F seruabit. Nahaec Omnia amico suo concedet. Est enim hoc

honestum ipsi ac laudabile.Merito igitur stus

diosus esse uidetur:anteponens Oibus hone statem .Fit etia ut & res agendas cocedat ambco:silip honesti' seipsum fuis ecam ut agat illas amicus a si ipsemet agat. In uniuersis igie laudabilib' ipse studiosus plus honestatis trishueresibiipsi uidetur.Sic igis sutipsius uti diximus amatore esse oportet. Ut ipsi at multi sut non oportet. CCapitulum.IL Si autem cotrouesia&de ipso foee liciisi indigeat amicis nec ne.Non esse enim inquisit ipsis beatis 6e ex sese fifficientibus opus amicis. In sunt enim ipsis Oia bona.Cum igis ex sese sint sibi sufficientes: nullius indigent rei. Amicum

aute inquiunt:cum sit alter ipse:ea afferre amico quae ipse per se amicus eosequi nequit. Unde re hanc sententiam dicunt. Fortuna cum bona est amicis cur opus. At ablardo simile est:uniuersa bona tribuens res lactici:amicos ipsi non tribuere: quod e ternorum bonorum maximum est. Quod si

adamicum conferre potius il accipere beneu

277쪽

Tractatus secundus t 38 eia spectatratin ad uirunt bonum uirtutemet dare beneficia pertinerimagis phonestum est amicis:qalienis largiri beneficia* coferre:uir studiosus iis idiget perfecto qui dona benefi/classi sunt accepturi. Quapropter di quaeritur utrum prosperis in rebus:an in aduersis opus sit magis amicis:utpote cu de is qui mala hora luna utitur:iis indigeat qui beneficia conferat 5 ijs qui prospera fortua fruutur iis sit opus apud quos beneficia collocabul. Est etiam forsitan absurdum beatum ipsum solitarium fascere. nemo enim expetet per se bona oecta has here.nam homo civile anima est re cum aliis aptum una uiuere.Hoc igitur competit &scelici:habet enim ea omnia quae natura sunt boana.Constat autem melius esse cum amicis pabiisu cum alienis ipsum de quibusvis conuersari. Amicis ergo Desicie opus. Quid igitur

illi primi dicunt di q parte uera loquunt An

quia uulgus eos amicos esse putat qui utiles sunt Talibus igitur non indiget ipse beatus: quippe cum ipsi omnia bona insint. nec etiatis qui ob uoluptatem amatur:aut perparumnam cum sit ipsius uita iucuda: aduenticia noindiget uoluptate. At cum amicis tali haud indigeat:no uidetur indigere amicis. Hocaustem est forsitam uerum:nam in principio disctu est:s icilitate Natione ee quada:constat

278쪽

Liber nonus ethicorum

autem operationem ipsam fieri:&no ut quβdam rem es e que possidetur .Quod si foetice esse in uiuendo ac operando conlistit:honiautem operatio studiosa & iucunda per se ut initio diximus:res 1 ypria ex iis est qua delectat at magis propinquos quam nospsos: diactus illorum qua nostros possismis cotem plari studiosorumq; hominu actus si sint amici iucundi sunt ipsis bonis. Habent enim amsbo ea quae sunt natura iucunda. Beatus profecto talibus indig&it amicis: si expetit actus honos de proprios contemplari: tales. sunt ipsus boni si sit amicns . Arbitrantur autem homines Desicem iucunde uiuere oportere.

Solitario igitur difficilis est uita:no est enim facile per seipsum semper operari: m aliis uero alip ad alios facile Erit igitur operatio continua magis cum sit per seipsam iucunda. Quod quidem esse circa beatum ipsum oportet.Studiosus enim hoc ipso quo studiosus est gaudet quidem iis actibus qui a uirtute proρ

stuntur.Moeleste autem fert eos:qui aut tus prodeunt .Perinde atm musicus delectas tur quide elegati cantu: offeditur aute prauo erit etia & quaeda uirtutis exercitatio ex

uictu bonorum:ut de Theognidi placet. CNaturalis aut cosideratibus studiosus amicus expetibilis esse natura studioso uidetur.

279쪽

Τractatus secundus l39 diximus enim id quod est bonum natura:stus dioso bonum & iucundum esse per se. De finiunt autem ipsum uiuere animalium qurdem potentia sensus rhominum autem sensus uel intellectionis. Potentia uero ad operatioem reducitur & ipsum praecipuum in operatioecosistit. Ipsum autem uiuere uidetur proprie

esse ipsum sentire uel intelligere. At ipsum uiuerede iis est quae sunt per se bona at* iucunda. Est enim definitum. Definitum autem natura est bonum:id & bono est bonum: quais

propter omnibus iucundum esse uidetur .no oportet autem uitam sumere praua atua cororuptam neq; in doloribus constitutam. Inde . finita nanin est talis:quemadmodum ea quae insuntipsi.Eritu hoc manifnu magis in sesquentibus de dolore. Si uero ipsu uiuere bos num est:& iucundum etiam est.Quod uel ex eo uidetur:ila omnes appetunt ipium:& ma xime boni at* beati. His enim uiuere maris me est expetibile:& horum uitaest beatissima Qui aute uidet uidere sentit: de qui audit ausdire:& qui ambulat ambulare: e in caeteris sis militer est aliquid sentiens nos operari. Sens. tire:& intelligere nos intelligere possumus.

Quod quidem est nos esse. Esse enim sentire uel intelligere. Sentire autem se uiuere de iis est quae per se sunt iucunda.Vita nassi natura

280쪽

Liber nonus ethicorum est bonum. Bonum aute sibi quempiam inaesse sentire uoluptate afficit. Ipsum uero ubuere expetibile est:& maxime bonis:proptes

rea φ esse bonum est ipsis atq; iucunda. Sentientes enim id quod eli per se bonu uoluptao. te afficiuntur. At studiosus ut erga seipsum: sic sese habet di ad amicum. Amicus enim est alter ipse . Ut igitur seipsum esse est unicula expetibile:sic di suum amicum esse:uel similis ter. Esse autem ideo est expetibile:quia sibi bonum esse ipsum sentit. At talis sentias Iucunsdus p seipsum est:Sentiat ergo bc ipsum amicum esse oportet. Hoc autem fieri potest:cuipso simul uiuendo dc uerba mentcmue commutando. Sic enim i hominibus dici uidetur simul uiuere:& no ut in pecoribus eodcm in loco pasci. Si igitur ipsum esse per se est expetibile uiro beato:cu natura sit bonum ait iuscundum:simile autem est di amici aptius esset Amicus etiam ex iis est profecto quae expeti

talia sunt beato. At quod est expetibile beator id adsit ipsi oportet:uel agens erit hac parte. Opus est igitur ei qui stelix futurus sit studiosis amicis.

Coactatus tertius. CCapim.I. Unt ne igitur siplurimi faciendis amici:an uide hospitalitate dictu

concinne fuisse uidetur. . .