장음표시 사용
201쪽
Mathematicus. P, lpora violentissime mota maxime, quae grauiora
sunt, non in instanti, sed paulatim quiescant. Neque secudda: nam sit tormentum adhuc immoto intus globo moueatur, quam ob rem potitis retroce dae, quam properaret immd vero illud properare , non retrocedere necesse foret; cdm orificia , ut plurimum eleuentur, & ignis sursum naturaliter moueatur. Media ergo opinio magis arridet, asserens scit. eodem instanti, & globum expelli ,& tormentum retrocedere: Nam puluis in accensorio foramine in tormenti fundo praecise non constituto inflammatus, refractuSque, b aximam eodem instanti vim exercet, binc pilai, Ecpellens inde tormenti fundum acerrime quinens: Proindeque & globi exitum, & tormenti recessum simul causari liquet. Collige primu . Instrumenta . bellica eleuato orificio explosa sortius retrocede. re, ob resistentiam globi maiorem, eX qua vehementior fundi quassatio sequitur. Secundo colligo. Si maiorem tormento Vim addere vis, posito fortissimo obstaculo illud retine , ne retrocedere possit.
Au ictum tormenti bellici vitaturus sit, qui eum iudicios mouet '
Tormentum bellicum quoddam veluti sulguris,& tonitrui genus est; euius ictu citius ferimur, N a quam
202쪽
t 6 Thaumaturguiquam sonus nostras ad aures perueniat; ob quam velocitatem frustra quis igne viso globi minas su teritigere tentate plerique siquidem caput exaltantes deprimentes se globo obuiam obiec rant i licet autem plurimi subito cadentes, alii fugientes euaseriast, sine iudicio tamen id accidisse certum est; cum discursus in instanti non fiant, sed eorum timori fortuna fauit.
De progressi ovibus, ct prodigiosa animalium , plautarum ,fructuum , auri, O argenti
π τAria haee problemate proseram, lepida ,
V miraque, quorum interim demostratio fa-ellis est; utpote quae seta numerorum multiplic tione perficia ur .
De granorum synapris multiplicatione quod a sero , multis ineredibile prima fronte apparebit: probationi 'tamens ut puto)locus dabitur. Tota synapis quantitas, qhae Io annorum spatio , ex
203쪽
Mathematicus. I9 unico grano prodiret, totius mundi consepto, licet centies milles maiori, contineri nequiret ; licet etiam praeter synapis grana a centro terrae, viaque ad firmamentum nihil esset, adhuc tamen tantum spatium continendorum horum seminum incapax esset. At cum dicere non sustietat, nisi dictum probetur, hoc modo demonstrabo. Vnica synapios plantula, in omnibus suis siliquis, ultra mille grana, facile proferre potest: sumptis autem tantum mille, procedamus 2o. annis, per mille semper multiplicando, v. g. mille grana terrae manda ta , in plantas mille crescent ; quarum quaelibet mille grana proferet, elapsis II. annis grana ar nam ad implendum firmamentum necessariam, numero superantia colliges: nam iuxta computum Archimedis,& probabiliorem de magnitudine fi mamenti opinionem 1Τichone Braio nobis reliactam, arenae numerus,quo maiorem firmamentum non caperet, q9. characteribus lassicienter exprimitur ; ipsa autem synapi grana, elapsis II. annis , 32. characteribus iam expressa essent: tandemqde
post 12. annos, ad 6 I. eharacteres numerus gran rum excresceret, esse de hic Io oomo mo
Poooo o. Qui quantus sit, qui potest, comprehendat. Si ergb in anno I . eapacitatem firmamenti grana excederent, luce clarius est anno Σαea uniuersi molem plusquam millies decies centies
204쪽
i98 τ baumaturgus I 1. . De Nefrendibus. Turca licet ditissimus , sufficiens non est anno integro omnea nefrendes . qui ex unica sue spatio D. annorum procrearentuti ex uniuersiis suis prouentibus alere: posito namque suem quolibet partu 6. tantummodQ porculos , duos scilicet mares , dc semellas producere: & genitarum se mellarum quamlibet, sequenti anno , totidem generam , elapso M. annorum spatios dato etiam nullam suem bis peperisse ) sues omnes cum virutimi anni nefrendibus hunc nimierum implarentgo I8229. non computatis vllis priorum par- tuum maissis, qui essent 2 96ior, quorum Omnium summa haec esset, 333s 431. Cum ergo cuiuslibet porci alimento , ut minimum aureus per annum necessarius sit nam tunc etiam , qualibet die duos tantum obolos expenderent) tot a reos scis. n. militones , &c. Turcae prouenire necesssiarium ei siet, quod incredibile est: hinc euia dens est assertionis nostrae veritas.
De graηis frumenti. simile est,quod proferam de mirabili granomae
frumenti multiplicatione, lectoremque summam
205쪽
Μathematicus. 199 in admirationem aeque rapiet. Multitudo granorum frumenti , quae spatio I 2. annorum ex Vnico prouenirent, etiam dato quod unuin granum terrae
mandatum Io: alia tantum proserat licet ό. Ioo.& interdum plura ex unico pullulare experientia constet hunc tamen inlmensum numerum constituerent , 24 I O62soocooooooooo. Vsque ad 244. quintiliones ascendentem. Haec porro immensa summa in cumulum cubicum 62Ioo. pedum , siue 6 - milliarium gallicorum consurgeret, assignatis cuilibet ped. Ioo. granis; equε secundum longitudinem, ac secundum latitudinem , & profunditatem ; passili vero si pedibus: proinde si aq- 41 6. ciuitates , Lutetiae similes, milliare in longitudine , tantundem in latitudine, & 16α pedes in altitudine habentes, ab imb ad summum usque oppleres; ita ut praeter grana frumenti nihil continerent , vix tamen tam innumerae ciuitates tantam granorum copiam capere possent. Mensurae quarum capacitas millionem granorum admitteret , ad huiusmodi grana propemodum infinita
continenda necessariae , hunc facerent numerum .
a 4. I o. 621. Ooo oco. qui adeo prodigiosus est , ut si ijs naves oneraturus cuilibet naui Ioco. similes
a gnaret mensuras , tantum nauium numerum aqq. Igo62Iooo. na habere necessum foret, quantum ne oceanus quidem sustinere posse vide
206쪽
eteo Thaumat urguemensurarum dictarum imperialis dando, vo- .luerit, sciat se si Ioas I 36 Io QOO imperialibus opus habere; quot in uniuerso orbe reperi noria posse, vel ex pene incomprehensibili summae ipsius immenfit te conspicuum cst. IV.
De eo qui poma, lapides, aut quaepiam id geuus
Centum poma, lapides, vel ova in rectum ita disposita sunt, ut quodlibet ab altero sibi proximo uno passu distet: quidam, eorum unumquodque tegens, ad corbem, unica passu a primo lapide, vel ouo distantem defert. --ntum itineris incedendo absoluturus est, omnia poma priusquam ad Cor . bem contulerit ξ Resp. ut minimum dimidij diei iter, scilicet Ioooo. passivum, id est, quinque mitiliaria gallica, & inruper Ioo. passus completuruSest. Solutionem autem hoc pacto paucis in pies :fumito dimidium summae ovorum , 1 . summae*utem Ouorum unitatem adde, ut sit Io I. hanc per
illam multiplica, & productum duplicatum sui
207쪽
De multiplicσtione sinium. Qui ouilibus amplis abundant, breui interuallo ditissimi euaderent , si suas oues licet paucul4s, ninque Occiderent, neque diuenderent; sed eas ad 3liquot annos, cum omRibus, quae ex ijS generarentur, conseruarent: si enim quolibet anno ovium quaelibet aliam generaret, URpso sedecim annorum sp tio 1 . oues ad numerum 61336oo. id est , sex millionum, quingentorum quinquagint uium millium, & sexcentarum, multiplicatas esse cominperirerta quarum si quaelibet unico saltem pureo vendibilis foret, consequenter sex millionum aut rum emolumentum egrum domino obvenirςt,
De ciceribus . i. supponamus quiodlibet cicer terrae mandatumgo. t tum producorς. Seminetur erib anno ps m vnichm; secundo qqq inde prouenient similiter terrae mandentur, & sic deincep usque ad annum duodecimum pergantuy: tandem anno duQdῆcimuhic immensus cicerum numerus prodibit 33IqqI RQQ-ς--p. 890 sp 4 subiς , IO in lη,
208쪽
lor Thaumaturgus titudine, totidem in longitudine, atque profundi tale habentes segregare volueris, hunc pedum c hicorum numerum offendes, q2IIIa OOocio Qui h c empturus, pro qualibet corbicula cubia eum pedem continente e aurei vellet erogareia , hac imperialium summa opus haberet, Io62882 omo. qualem pecuniae summam in mundo nusia quam reperiri posse arbitror. Haec tamen ciceris grana si per uniuersum terrae , & aquae orbem diaspergerentur, ad totam silperficiem contegendavi minime suffcerent; secus si omissλaqua per solam terram disseminarentur .
De eo,qu equum,nui thoracem ea tege venderet, Φρpro primo clauo, vel nodo obolum, profecundo duos obolos, pro tertio quatuor , e deinceps duplicando acciperet, quidsentiendum PQui suum equum, quantumlibet generosum , aut etiam thoracem pretiosissimum proposita eo ditione venundaret; sane Imprudens non esset maius enim pretium ex huiusmodi venditione reportaret , quam ullus equorum unquam Valuerit, aut valere possit; summam scilicet III a. imperia
lium , unius florent Coloniensis quorum quilibet
209쪽
v III, tDe carpionibus, lupis , piscibui , stercis, oec. Pisces animalium foecundissima sunt , generan que tantam enorum , & Consequenter foetuum multitudinem, ut nisi magna eorum pars destrueretur, omnia maria, cum fluminibus , & stagnis omnibus breui replerent. Quod facili deprehendes negotio , si modb inuentam numerorum adminiculo quantam possint multinidinein infra 1o. aut Ia .annorum spacium in lucem producere, cum aquis ad pisces fouendos destinatis contuleris.
ciustater,aut pagi M. eu eonditione venantiti, ut unus obolus pro primo , ὸuo pro fecundo,quatuor pro tertio, ct sic aeinceps femista proportione dola darentur,
Hoe obolorum numero opus esset , y40 1 3833888. qui in maiorem redacti summxm effciunt sM 3 393s. imperialium , & 8. obolor. ut patet sumaram hanc imperialium diuidenti per amorum
210쪽
a- Thaumataetra obolorum, quos imperialis continet, iuxta Coloniensem computum, scilicet 936. Summam hanc maximam qui congerendis vectigalibus impenderet , pro centum duutaycat quinque, 2936 29 I. imperiales in prouentibus annuis possideret.
Quidam concipere nequeunt, qui ex 8. hominuhus , q. maribus, & totidem sceminis, ex diluuio residuis, tanta multitudo propagari potuerit, ut 2 . a diluuio annis, 2ocio . hominum, ad Μ narchiam sub Nemroth exordiendam reperin fumrint . At verd mirum non est; imd licet unicum par hominum residuum fuisset, ad eum tamen conflandum numerum abundesusAcisset. Posito namque generationes post a I. annos renouari, atque sepi Pld augeri, ex unica familia 8oo. millia facillime processssent, cam genus humanum eo tempore ,& foecundius, & vitae prolixioris, qu1m moddfuerit: immd si omnes,qui ex una familia processissent, ad spatium aoo. annorum superuixissent, hoc immenso animarum numero nouus iste mulidus r
sertus fuisset 134siaoa. id est, Ig. militonibus qs I. millibus, & acia. Mirantur alij quod de filiis Israel legitur, eos scilicet a Io. annorum spatio, qui Io. solum numero in AEgyptum venerantia tantum'