장음표시 사용
61쪽
Π AMMIANI MARCELLINI eonfessus proximis, succumbere tot necessitatibus tamque crebris unum se, quod nunquam fecerat, aperte demo strans : illi in adsentationem nimiam eruditi infatuabant hominem, nihil esse ita asperum dictitantes, quod praepotens ejus virtus,fortunaq; tam vicina sideribus, non superaret mmore. Addebantque, noxarum conscientia stimulante complures,deinceps caveri debere Caesaris nomen, replicantes gesta sub Gallo. ineis adnitentibus obstinate , opponebat se sola regina , incertum migrationem ad longi qua pertimescens , an pro nativa prudentia consulens in Iocommune, omnibuSque memorans anteponi debere propinquum. Post multaque pcr deliberationes ambiguas adiutata, stetit fira sententia: abjectisque disputationibus irritis, ad imperiam placuit Iulianum adsumere. Cum venisset accitus praedicto die, advocato omni quod aderat commili- Istio, tribunali ad altiorem suggestum erecto, quod aquilae circumdederunt & signa, Augustus inscendens, eumquc
manu retinens dextera, haec sermone placido peroravit. ADSIST I Μ Us apud vos optimi Reip. defensirre, cause communi uno pene omnium spiritu vindicandae , quam acturus tanquam apud aciaequos judic succinctius edocebo. AH interitum rebellium tyrannorum,quos ad hae tendanda quae moverunt rabies egit s furor, velut inpiis eorum manibuι Romano snguine parentantα , insevitant Barbari Gallias rupta limitum pace, hac animati fiducia, quod nos per disyunctissimas terras arduae nec Patre ad ringunt. Huic igi- assur malo ultra oppositasem pro repenti, dum patitur tempus'ccurrerit minive is constultis fragium, F eoA uperbarum gentium detumessent, eae imperii re erunt istam. Restat ut rerum stem,
quam gero, secundo roboretis esse M. Iulianum huncfratrem meum patruelem, ut nostis, verecundia, qua nus ita ut necessitudine cha- gorus ect, recte θectatum, jami elucentis in seriae juvenem, in Caesaris adhibere potestatem exopto, carptusi Mentur utilia et jam ves concessionefirmandis. Dicere super his plura conantem inte
62쪽
LIBER xvi s pellans concio lenius prohibebat, arbitriumsummi numinis
.i id esse, non mentis humanae: velut praescia , turi praediacans. Stansque Imperator immobilis, dum silerent, residua fidentius explicavit. igitur vestrum qu Iav-m ades
s fremitus indicat iatuMadulsens vigoru tranquilli, cujuν- mors imitandi punt potius, quam praedicandi, ad honorem pro era)rum exurgato cuju praesaram indolem bonis artibus insitutam hoc
ipse plene videor exposuisse, quod elegi. Ego eum praesente nutu Dei coelestas ami principali velabo. Dixit : moxque indutum avia Io in purpura Iulianum, & Caesarem cum exercitus gaudio declaratum, his alloquitur contractiore vultu submoestum. Recepisti primarem eriginu tuaestiendi Morem,amotissime mihi omnium ter: auctagloria mea confiteor,qui 'sus in deserendast periori potesate ncbilitatim ipropinquae,quam ipsa potestate viae xue essisublimu.Adeso igitur laborum,periculorum,particeps, eg tut 'lamminiseriisvspe GHartim , Omnibeneficentia partev is tu adpiritaW: 3 hombus congredi fit necesse,sixo gradu confise inurfmferos ipsos, audendi in tempore eo deratiu hortator, pugnantis accendens praeeundo cautissime, turbatos ub diis fulciens,moisse zo increpans δε doe ,-rissimus te adfuturus industriis N ignavo.
Proin urgente rei magnitudine e evir fortis tacturus viros itidem sortα. a rimus nolti vicissim amoris robusta constantia,militabimus Amul, a orbem pacatum,Detu modo melit quod oramus , parimori- ratione etates remui. Mecum ubis videber.praesens, es eratis dis quodcuns acturo non deerga ιmma mihi prope sociis omnium v
ειῶς, velut assignatam tibi ab ipsa Rep. sationem cura pervigili desim serus Nemo post haec finita reticuit:sed militares omnes fio rendo fragore scuta genibus illidetes, quod est prosi eritatis . icium plenum : nam contra cum hastis clypei feriuntur, go iij documentum est & doloris.J immane quo quantoque praeter paucos Augusti probavere judicium: Caesi remquMadmiratione digna suscipiebant,imperatorii muricis fulgore antem. cujus oculos cum venustate terribiles, G 3 Vultum-
63쪽
s4 AMMIANI MARCELLINI vulnunque excitatius gratam, multum diuque contuentes. qui futurus sit colligebant, velut scrutatis veteribus libris, quorum lectio per corporum signa pandit animarum interna. Eumque ut potiorI reverentia servaretur,nec supra modum laudabant, nec infra quam decebat: atque ideo censo- νrum voces sunt aestimatae, non militum. Susceptus denique ad consessum vehiculi, receptusque in regiam, hunc versia ex Homerico carmine susurrabat,
Haee die octavo Iduum Novemb. gesta sunt, cum Arbetio- Ionem consulem annus haberet & Lollianum. Deinde diebus paucis, Helena virgine Constantii sorore eidem Caesari conjugali foedere copulata, paratis que universis, quae maturitas proficiscendi poscebat, comitatura rvo suscepto, Kal. Decembribus egressus est: deductusque ab Augusto adus Isque locum duabus columnis insignem, qui Laumellum imterjacet M Ticinum,itineribus rectis Taurinos pervenit. ubi nuncio percellitur gravi, qui nuper in comitatum Augusti perlatus, de industria silebatur, ne parata dimuerent. Indicabat autem, Coloniam Agrippinam,ampli nominis urbem aciin secunda Germania, pertinaci Barbarorum obsidione reseratam,& magnis viribus deletam. moerore perculsus, velut primo adventantium malorum auspicio, murmurans querulis vocibus saepe audiebatur: nihil se plus adsecutum, quam ut occupatior interiret. Cumque Viennam venisset, asingredientem optatum quidem x impetrabilem, honorifice susceptura omnis aetas concurrebat & dignitas: proculque visum plebs universa cum vicinitate finitima, Imperatorem clementem appellans &faustum, praevia consonis laudibus
celebrabat, avidius pompam regiam in principe legitimo socernenS: communiumque remedium aerumnarum in ejus
locabat adventu, salutarem quendam Genium adfulsisso conclamatis negotiis arbitrata. Tunc anus quaedam orbata lumi-
64쪽
ta luminibus, cum percontando qui nam estet ingrestiis, Iulianum Caesarem comperisset, exclamavit, hunc deoru templa reparaturum. Proinde, quoniam tui Mantuanus vates praedixit excelsus majus opus moveo,majorque mihi rerum 1 nascitur ordo, Galliaru tradius & situm ostendere puto nunc tempestivum, ne inter procinctus ardentes praeliorumqὁ varios casus ignota quibusdam expediens, imitari videar desides nauticos, adtrita lintea cum rudentibus, quae licuitparari securius, inter fluctias resarcire coactos & tempeua- Io tes. Ambigentes super origine prima Gallorum scriptores Veteres, notitiam reliquere negotii semiplenam: sed postea
Timagenes & diligentia Graecus & lingua, quae diu sunt ignorata, collegit ex multiplicibus libris: cujus fidem secuti obscuritate dimota, eadem distincte docebimus & aperte. Is Aborigines primos in his regionibus quidam visos este fi
marunt, Celtas nomine regis amabilis, & matris ejus vocabulo Galatas dictos: ita enim Gallos sermo Graecus appellat. alii Dorienses, antiquiorem sequutos Herculem,oceani locos inhabitasse confines. Drasidae memorant revera fuisse
et o populi partem indigena imo: sed alios quoque ab insulis e
timis confluxisse &tractibus transthenanis, crebritate bellorum, & alluvione fervidi maris sedibus suis expulsos. Aia junt quidam, paucos post excidium Trojar, fugitantes Grae- cos ubique dispersos, loca haec Occupasse, tunc Vacua. Rcas gionum autem incolae id magis omnibus adseverant, quodetjam nos legimus in monumentis eorum incisum, Amphi truonis filium Herculem ad Geryonis & Taurisci saevorum tyrannorum perniciem festinasse, 'uorum aher Hispanias, alter Gallias infestabat: superatisque ambobus coisse cumao generosis foeminis, suscepissequeliberos plures, Meos par tes quibus imperitabant, suis nominibus appellasse. A Pho cara vero Asiaticus populus Harpali inclementiam vitans,
Cyri regis praefecti, Italiam naviso petiit. Cujus pars in
65쪽
Lucania Veliam, alia condidit in Viennensi Massiliam: d in secutis aetatibus oppida aucta virium copia , instituere non pauca. sed declinanda varieras saepe satietati conjuncta. Per haec loca hominibus paulatim excultis, viguere
studia laudabilium doctrinarum, inchoata per Bardos, M sEubages, & Druidas. Et Bardi quidem fortia virorum illustrium facta heroicis composita versibus cum dulcibus lyrae modulis cantitarunt: Eubages vero scrutantes summa d sublimia natiuae pandere conabantur. Inter hos Druidae imgeniis celsiores, ut autoritas Pythagorae decrevit, sodalitiis io adstricti consortiis, quaestionibus occultarum rerum altarumque erecti sunt, & despectantes humana pronuntiarunt animas immortales. Hanc Galliarum plagam, ob suggestus montium arduos, & horrore nivali semper obductos, orbis
residui incolis ante hac pene ignotam, nisi qua litoribus est Uvicina munimina claudunt undique, natura Uelut arte cim
cumdata. Et a latere quidem australi Tyrrheno alluitur MGallico mari: qua coeleste suspicit plaustrum , a feris gentibus fluentis distinguitur Rheni: ubi occidentali subjecta est sideri, oceano x altitudine Pirenaei cingitur; unde ad solis aciorms adtollitur, aggeribus cedit Alpium Cottiarum: quas rex Cottius perdomitis Galliis, solus in angustiis latens, inviaque locorum asperitate confisus, lenito tandem timore in amicitiam Octaviani receptus principis, molibus magnis extruxit ad vicem memorabilis muneris, compendiarias V as viantibus oportunas , medias inter alias Alpes vetustas, super quibus comperta paulo postea referemus. In his Alpibus Cottiis, quarum initium a Segusione oppido est, praecelsina erigitur jugum, nulli fere sine discrimine penetrabile. Est enim e Galliis venientibus prona humilitate devexum, 3 pendentium faxorum altrinsecus visu terribile, praesertim Verno tempore: cum liquente gelu, nivibusque solutis flatu calidiore ventorum, per diruptas utrimque angustias, & la
66쪽
LIBER XV. Icunas pruinarum congerie latebrosas, descendentes cuniactantibus plantis homines & jumenta procidunt & carpenta. idque remedium ad arcendum cXitium repertum solum, quod pleraque vehicula vastis funibus illigata, pone cais bente virorum vel boum nisu Valido, Vici gressii reptante paulo tutius devolvuntur. Et haec, ut di Nimus, anni verno contingunt. Hycme vero humus crustata frigoribus, α tamquam levigata, ideoque labilis incessum praecipitantem impellit, & patulae vallesper spatia plana glacie perfidae vo- Io rant nonnunquam transeuntes. Ob quae locorum callidi, eminentes ligneos stilos per cautiora loca defigunt, ut eorum serios Viatorem ducat innoxium: qui sit nivibus operti latuerint, montaniS defluentibus rivis ev ersit, agrestibus praeviis dissicile pervaduntur. A summitate autem hujus Ita- is lici clivi, planicies adusque stationem nomine Martis, per septem extenditur milia: & hinc alia celsitudo erectior, arta greque superabilis, ad Matronae porrigitur verticem, cujus vocabulum casus foeminae nobilis dedit. Unde declive quiadem iter, sed expeditius adusque castellum Virgantiam pa-ao tet. Hujus sepulcrum reguli, quem itinera struxisse retulitamus, Segusione est moenibus proXimum: manesque ejus ratione gemina religione coluntur: quod justo moderamine rexerat suos,& a scitus in societatem rei Romanae, quietem genti praestitit sempiternam. Et licet haec, quam dixi Zy mus viam, media sit & compendiaria, magisque celebris, tamen etjam aliae multo antea temporibus sint constructa , diversis. Primam Thebanus Hercules ad Geryonem extin guendum, ut relatum est, M Tauriscum lenius gradiens,prope maritimas composuit Alpes : hicque harum nomen in 3o didit. Monoeci similiter arcem & portum ad perennem sui memoriam consecravit. Deinde emensiS postea seculis multatis hac ex causa sunt Alpes eXcogitatae Poeninae. Superioris
Africani pater P. Cornelius Scipio Saguntinis memorabitu
67쪽
ss AMMIANI MARCELL1NIbus aerumnis &fide, pertinaci destinatione Afrorum obsecsis, iturus auxilio in Hispaniam, traduXit onustam manu valida classem. sed civitate potiore Marte deleta, Annibalem assequi nequiens, triduo ante transito Rhodano ad Italiae partes siontendentem, navigatione veloci intercurso spatio smaris haud longo, digressurum montibus apud Genuanti observabat Liguriae oppidum, ut cum eo si copiam fors dedisset, viarum asperitate fatigato decerneret in planicie.
Consulens tamen rei communi, Cn. Scipionem fratrem ire monuit in Hispanias, ut Hasdrubalem exinde similiter erup- Ioturum arccret. Annibal doctus a perfugis, ut erat expeditae mentis & callidae, Taurinis ducentibus accolis, per Tricassinos & oram Vocontiorum extremam , ad saltus Tricorios venit. Indeque eXorsus, aliud iter antehac insuperabile fecit, excisaque rupe in immensum elata, quam cremando vi magna flammarum acetoque infuso dissolvit, per Druentiam flumen gurgitibus vagis intortum,regiones occupavit Hotruscas. Hactenus super Alpibus, nunc adrostantia veniamus. Temporibus priscis cum laterent hae partes ut barbarae, tripartitae fuiste creduntur, in Celtas eos lem a
Gallos divisae, & Aquitanos,& Belgas. lingua, institutis, legibusque discrepantes. Et Gallos quidem, qui sunt Celtae,
ab Aquitanis Garumna disterna inat fiumcnta, , a Pirenaeis oriens collibus, postque oppida multa transcursa in Oceano delitescens. A Belgis vcro eandem gentem Matrona discin- as dit&Sequana, amnes magnitudinis geminae: qui fluentes per Lugdunenssem, post circumclausum ambitu insulari Pa risiorum castelluna, Lutetiam nomine, consociatim meant, meantesque protinus prope castra Constantia funduntur in mare. Horum omnium apud veteres B clgae diccbantur oste 3o fortissimi, capropter quod ab humaniore cultu longe diLcrcti, nec adventitiis estoeminati deliciis, diu cum transrhenanis cortavcre Germanis. Aquitani enim, ad quorum lit-
68쪽
LIBER X v. oloratii proxima placidaque merces adventitiae convehuntur, moribus ad molitiem lapsis, facile in ditionem venere Romanam. Regebantur autem Galliae omnes, jam inde ut . crcbritate bellorum urgenti cestere Iulio dictatori, potestates in partes divisa quatuor : quarum Narbonensis una, Viennensem intra se continebat, & Lugdunensem: altera Aquitanis praeerat universis. supcriorem& inferiorem Germaniam, Belgasque duae jurisdictiones iisdem rexere temporibus. At nuc numerantur provinciae per omnem ambitu Gal-
o liarum: secunda Germania,primi ab occidentali exordiens cardine, Agrippina & Tungris munita, civitatibus amplis &copiosis. Dein prima Germania, ubi praeter alia municipia Magontiacus est,& Vangiones & Nemetes,& Argentoratus barbaricis cladibus nota . Post has Belgica prima Mediomatricos praetendit, &Treviros domicilium principum claru . Huic adnexa est secunda Belgica, qua Ambiani iunt, urbs inter alias eminens, & Cathesauni de Remi. apud Sequanos Bisontios vidimus,& Rauracos,aliis potiores oppidis multis. Lugdunensem primam Lugdunus ornat, & Ca-ao billones V Senones, & Biturigae, & moenium Augustoduni magnitudo vetusta. Secundam enim Lugdunenssem Rotho magi,& Turini Mediolanum ostendunt: & Tricassini, Alpes Grajae &Poeninae,exceptis Obscurioribus .... habent&Aventicum, desertam quidem civitatem, sed non ignobilem quonda, ut aedificia semiruta nunc quoque demonstrant. Hae provinciae urbesq; sunt splendidae Galliarum. In Aquitania, quae Pirenaeos montes & eam parte spectat Oceani, quae pertinet ad Hispanos, prima provincia est Aquitanica, amplitudine civitatum admodum culta: omissis aliis multis, Burdero gala,&Arverni excellunt,&Santones,&Pictavi. Novem populos Ausci commendan , & Vasatae. In Narbonensi clusa est Narbona ,&Tolosa, quae principatum urbiun tenendo. Viennensis civitatunila exultat decore multarum,
69쪽
quibus potiores sunt Vienna ipsa, & Arelate, M Ualentia rquibus Massilia jungitur, cujus societate M viribus indiscriminibus arduis fultam aliquoties legimus Romam. His prope Salluvii sunt, x Nicea, & Antipolis, insulaeque Stoechades. Et quoniam ad has partes opere coni to perve- s. nimus, silere super RAodano, maximi nominis flumine, incongruum est& absqrdum. A Poeninis Alpibus emusiore copia fontium Rhodanus fluens, & proclivi impetu ad planiora digrediens, proprio agmine ripas occultat, & paludi
sese ingurgitat nomine Lemano, eamque intermeanSn - Io quam aquis miscetur externis: sed altrinsecus summitates undae praeterlabens, quaeritans exitus, viam sibi impetu veloci molitur. Vnde sine jactura rerum per densa paludium fertur,& quanos, longequRprogrcssus Viennensem la-
, resinistr perstringit, dextro Lugdunensetia: & cmensus
alia fluctuosia, Ararim, quem Sauconnam appellant, ii ter Germaniam primam fluentem, suum in nomen ascis. 'cit. qui locus exordium cst Galliarum. Exindeque non miti lanis passibus, sed leucis itinera metiuntur. Ubi auctus Rhodanus aquis advenis locupletior, vehit grandissimas naves, zo, ventorum flatu jactari saepius adsuetas. finitusque inter vallas, quas ei natura praescripsit, spumeus Gallico mari concorporatur per patulum sanum, quem Vocant Ad gradus ab Arctate octavo. decimo ferme lapide disparatum. Sit satis de situ locorum: nunc figuras & mores hominum designa- asbo. Celsioris staturae & candidi pene Galli sunt omnes, dirutili, luminumque torvitate terribiles, avidi jurgiorum, α sublatius i solescentes. Nec enim eorum quemquam adhibita uxore riciantem, multo fortiore & glauca, peregrino-xum ferre poterit globus : tum maxime cum illa inflata cem 3ci, vice sit rendens, ponderansque niveas ulnas & vastas, assimixtis calcibus cmittere coeperit pugnos, ut catapultas tortilibus nervis cxcussaso Metuendae voccs complurium α
70쪽
6sminaces, placatorum juxta & irascentium. tersi tamen pari diligentia cuncti x mundi: nec in tractibus illis, maximeque apud Aquitaniam, poterit aliquis videri, vel foemina,licet perquam pauper, ut alibi, fruitis squaltere pannorum. Ads militandum Omnis aetas aptissima : δ pari pectoris robore senex ad procinctum ducitur, dc adultus gelu duratis artubus, Sc labore assiduo multa contempturus δ formidanda. nec eorum aliquando quisquam, ut in Italia, munus martium pertimescens pollicem 1ibi praecidit, quos jocaliter mur- Io cos appellant. Vini avidum genus, affectans ad vini similitudinem multiplices potus: dc inter eos humiles quida imo
obtusis ebrietate continua sensibus, quam furoris Voluntariam speciem esse Catoniana sententia definivit, raptantur discursibus vagis. ut verum illud videatur, quod ait defenu dens Fontejum Tullius, Lisitispos haec dilutius essepoturos, Clud dilli venenunta este arbitrabantur. Hae regiones, praecipue quae confines Italicis, paulatim levius odere sub imperium venire Romanu nati : primo tentatae per Fulvium , deinde praeliis parvis qua natae per Sextium, ad ultimum per Fabi-zo um Maximum domitae: cui negotii plenus effectus, asperiore Allobrogum gente devicta, hoc indidit cognomenturiata. Nam omnes Gallias,nisi qua paludibus inviae fuere, ut Sallustio docetur autore, post decennalis belli mutuas clades subegit Caesar, societatiq; nostrae foederibus junxit aeternis. Evectus 1um longius, sed remeabo tandem ad carpta. Domitiano crudeli morte consumpto, MusonianuS succes&r Orientem praetoriani regebat potestate praefecti, facundia sermonis utriusque clarus : unde sublimius quam erabatur eluxit. Constantinus enim cum limatius supergo stitionum quaereret sectas, Manichaeorum 6 similium, nec interpres inveniretur idoneus, hunc sibi commendatum ut sufficientem elegit: quem officio functum perite, Musonianum voluit appellari, ante Strategium dictitatum. & cX eo