장음표시 사용
71쪽
Voniam uero non haec rannmi reprehendere conseruerunt, sed redundare etiam de raptionem hanc asserunt,id animaduersione quom non indignum uidetur.Satis enim filisse aiunt si dixistet, ruiuora dicuntur,quorum solum nomen commune est,sed distinitiones diuersae'. DGip. hi si additum non fuit set, ratio autem substantiae iuxta nomen diuersa, mutuom esse univoca liceret demostrare, ut puta Aiacesatis enim iuxta nomen Aiacum diffinitio allimetur,una ct eadem utrorum diffinitio esse, quatenus homines sunt: 5c ita esse univoci demonstrarentur.
c Ed qua de causa non dixit, diffinitio autem substantiae iuxta nomen, sed ratio e Domo uilia non omnes res explicari diiunitionibus possunt,sed nonnullae stant, quae descriptio nes tantum requirant.Iccirco rationem substantiae, quippe qus utrasip compleciatur loco dirfinitionis positam fuisse exquisitae diligentiae est. Qin' daequivoca possint esse univoca. Cap.
. Viniam uero nonnulli aequivoca esse univoca nituntur demonstrare, age qua se hoe setiam ni illi explana Inquiunt enim si uiuia a ea sunt,quorum & nomen,& ratio iuxta illud nomen eadem est: aequivoca autem 5c nomen idcira habent, uocantur enim aequivoca, di rationem eandem mutuoci admittut fieri non polle, quin aequivoca univoca omnino simi At univoca etiam multo prius esse uni uoca hac igitur esse uni voca asteriit. Drei p. Oportebat quidem ut ad ita instructas rationes ne conaremur quide res )ndere:ne tamen aliquis dicere uideantur, occurrciidum ipsis in hunc modum est, ut dicamus nihil obstare, quin res eaedem Sc aequivocae,& univocae esse possint,si alio at* plio modo considerentur .Quemad modum hic quoi omnia aequivoca eodem aequivoci nomine praedita sunt:ut Aiaces . quip/Pe cum uterque ex ipsis oc Aiax,& aequinocus appelletur. Vnde quatenus sunt Aiaces,cum nullam rem communem habeant, aequivoce dicuntur.Qtiatenus uero squi ei communem rationem habent, univoce dici etiam pol sunt. Quo modo cum vniuocum in omnibus praedicamentis consederetur , ratio ibius
1.Llis uero qui mutuocorum descriptionem descere asserunt,quo modo occurremusr Non enim in sela substantia sed in qualitate di quantitate,& aliis generibus inesse aequivocationem aiunt.quippe cu in illis quoi mutuoce res dici pollini. in igitur in diffinitione aequi uocorum dixit, ratio autem sitbstiuitiae iuxta nomen diuersa, uidetur defecisse, propterea mcum aequivocatio in omnibus generibus sit, diffinitio haec ea tantum aequivoca uidetur conseprehendere,quae in substantia sunt. Dexip. Primum quidem non in omnibus exemplari hus particula haec ratio substantiari adiuncia repentur, ut Boethus, oc Andronicus testatur. Deinde si etiam adiecta sit,id quod in pleris uidere licet, recte adiectam Histe confirmanda est.nam cum ratio multis modis sumi possit,de ratiocinatione erum Sc de inducitone etiam dicitur, a quibus ratio quae essentiam explicat,proculdubio differt iccirco recte factu est, ut ad/diderit ratio autem subst intiar.Tametsi ὀυσίαν hic non tam substantiam interpretari, b essim tiam debemus in enim non substantia laeuummodo, sed etiam accidens esse dicat, visentiae ratio non tam substantiam,st caetera etiam genera complerietur,eo Q ipsa quiny entia appes lentur.Ratio enim quae uniustatus accidentis eliciatiam exprimit, recte ratio essentiae num
palae Ude ψ rationem substantis aequiuo fit subsistentiam intelligere etiam eonveniti Curps .epEuoca uni uocastatuerit. Cep. I 8 .
AT uero eum uni voca & rationem eandem, di nomen habeant, quid in causem, cur his postpositis de .emivocis mus mentionem secerit Non si de
72쪽
rus est,quibus illud inest,ut de iis quae stib ipsis sunt .uniuoce praedicentur, a uiuoce ueroinime imiuocum ipsis inest aequivocum non ilicst Quod uero inest aluccedere illi prosul HiiDo debet,quod no inest.Quapropter de univocis prius agere deinde de aequi uocis ipsum oportebat. Dexip. Qii de aequivocis prius disserat illud in causa et tuens non ut illis dei i solet, univocum, sed aequivocum Aristoteli est. Unde sit ens quod deo libus p dica meruis dicitur,squiu curia est merito praecedet e apud ipsum doctrina mutuoci debei di de monstratio eius quod non inest. quippe cum prius distinguenda mutuocatio sit dein te ita innumerum redacta,ac diffinita sigillatim genera deinceps demonstrandu,quo pacto de qs qus sub ipsis sunt, i tu e praedicentur. quae cum coplexioneri'e cophacione dicuntur,errat asint. Cap. I 9.
Nonnulli sunt qui diuisionem cu complexione,& sine complexione damnandam putentrprosuerea q, non prorsus aut cum complexione,aut sine complexione sint ea quae dicitii/tur. ira enim dicimus,homo deambulat, id cum complexione non esse aiunt, quia nulla copulativa coniunctione connexa oratio sit.Cum uero hominem,aui bovem dicimus non sine complexione et se affirmant: quandam syllabarum θc clemeritorum compositionem uerba ipsa habeant. Dolo. di complexionem solam copulat sua coniunctione connexam pronunciationem appellant, Stoicos sequi uidentur: quibus antiquior Aristoteles uetenim consuetudine est ussis,qui plurium partium orationis congressuria complexionem uocabant. Hominem autem uel boum cum rimplexione propterea dici, quia syllabarum 5c elemen torum compositio in ipsis conspiciatur, absurdum est alserere . non enim elementorum, sed raritum orationis compositionem ueteres complexionem nominant.
s I in subiccio illud est,quod cum in aliquo non ut pars insit,sine eo esse non potest, in qu
est corpus uel o a loco separari nullo modo potest. in subiecto igitur erit corpus in loco: sis mili modo etiam ea quae sunt in tempore quippe cum ne* partes citis sint,neque ella sine co queant.Nam licet a particulari loco Sc tempore inregari ea quispiam dicat', a loco tamen in uniuersum&tempore nunquam disiunguntur. Dexip. Sed adii dicendum,nihil quod commune sit esse aut hoc,aut aliquid miseQuocirca neq; in aliquo c iit, id quod in generesidi uniuersali loco,aut tem is fuerit. Adde q, aliud per se in lepore est,id uidelicet quod mouenar,ec mutatur: simul quippe in tempore progreditur, simulq; immutatur.Quod uero est aeternum,id ex accidenti elle in tempore dicitur,cum immobile, atra immutabile prorsus siunam eatenus tantum elle in tempore dicitur,quatenus tuc etiam est, quando est tempus. His Q tur ita distinciis,si illud quod mouetur, quatenus mouetur, simul cu in tempore psi rarisit in loco esse non potetit,cum utrassi uidelicet per se moueantur. Quin etiam ne* in tempore erit neutriam enim permanet.Non erit igitur alteriim in abero, siue particulare, siue uniuer, sale accipiatur. Sed si tamen in tempore esse contenderit quispiam, de communiori, non depresinito erit intelligendum. quippe cum neque motionis,neq; temporis et se commonstratio misi utram enim in latitudine quadam considerantur,ec in transitu Ac continua paritum generatione existum quae uel antecellarint. uel subsequantur. Quod si ita est,aliud esse indi tempore,aliud elle in subiecio asserendum est
Quod quae insubiectosunt, putriessast tiae esse dicantura Cap. 2I.
e I partes illae simi quae uniuscuius*substatiam explent: notiosi fidem panis ea est, ut substantiae explesiua esse intelligatur: corporis uero quod absolute dicitur substantiam color. 5c figura di quantit aes absoluunt atq; explent.quippe cum sine colore,aut figura, aut quantitate esse nullum corpus queat. Cuiusillam item corporis, inputa ignis, aut niuis,caliditas aut frigiditas & fulgor, aut albedo e uiam explet: Vel haec esse paries ante diciorum censeo
cluin es atq; ira ea quae sunt in subiecio, inesse ut partes replent M: Messi mori, illa ad
73쪽
elsentiam eorum explendaen non facient. Deis. Ad hanc dubitationem illud est obine cnduin ,subiccium sc ex Stoicorum oc ex anticluorum etiam scientia elle duplex: unum,quod primum subiccium dicatur,cuiusmodi est qualitate omni carens materia,quam potestate corpus Aristoteles appellat alterum secundum,quod qualitate a ficcium est .cuitisinodi est aesoc Socrates, is quae ipsis insunt,aut de ipsis praedicantur.Subiccitim enim cum alicuius sit stibiectum dici ad aliquid uidetur. Aut igitur absilute communiter, aut proprie 8c priuatim eorum quae in aliquo insunt di de aliquo piaedicantur subicctum esse dicitur. Absolute qui sedem omnibus quς sunt oc praedicantur, materia pi ima est subiccium . Quibusdam ucio sub statim quae fiunt & praedicantur aes oc Socrates est. in igitur duo haec biecta sint, effici/itur,ut multa ex ηs quae insunt,si ad primum subiccium reserantur,in sabiecio sintsi ad secundum,non sint in sit bimo sed partes eius et Ie censeantur. Nam omnis color, & omnis figura, re omnis qualitas prinas inateris in subiecto sunt . quippe cu in ea existant no ut partes ipsius, di sine ipsa elle non polluit. At smindi si biecti color 5c figura non omnis in subiecio est. sed quando et seiuiam eius non abstatiunt,tui ac huiusmodi qualitates hi subiecto co fiant. In niue autem non iii subiecto sunt scis ipsae sunt subiectum. albedo enim niuis neci; de sit biecto didit: alio corpore,nel in subiecto corpore est,sed ut pars essentiam explet.Aristoteles ita* s cundum subiectum in doctrinam assumens omne id quod non et sentialem in modum alicui inest, . in subiecio elle inquit. atin entia ea elle statuit quae citentiam complent: quae non complent ea non patres rei,sed accidentia Sc atacitones appellat.ita ut primi subiecit qualitates et quin, litates accidentia di affectiones semper sint: secundi uero subiecit quando eliori iam eius ex plent, partes sint.
Quod ratio eorum ρας sunt in subiecto , communis etiam illis insubie/cto non sunt. Cap. 22.
c Ed si quis etiam concederet non esse partes ea quae sent in subiecio, absurdum tamen esse V illud uidetur, ψ diffinitio haec eorum quae sunt in Lbiecio illis ei iam conueniat,qus aut inspccie, aut in giniere,aut in panibus sent.Neq; cnim species pars generis est, quippe cum de . iracia specie adhuc seruari genus pollit:ut animal etiam si homo iuerit seblatus necp elle sine genere species potest.si enim animal non sit quo pacio homo erit c Quin etiam totum ita suis Partibus cum sit, neq; pars ipsarum est quid enim ei Iet absiti dius,st si totum pallium sis uni esse γriem alsereremus nel else sine ipsis potest.Quam ob rem ratio haec non qstantis quae sint in Libiecio, sed illis etiam elle communis uidetur ius in siibiecio non sunt. Doup. At enim speciem non ita quidem cile partem .sicut manum totius corporis, sed tanqtiam panem, tamen considerari perspicuum unicuiq; est. Aristoteles autem non dixit quod in aliquo inest non pars,sed non tanquam pars: ut hoc dicendi modo illud quo* quod ut species inest, exce. Pille uideatur Totum autem non in aliqua ex sitis Nietibus, sed in omnibus consideratur. Ipse autem inquit,quod in aliquo non tanquam pars inest. tum igitur qu p excipi ea parii κla intelligendum est cum inquit,non tanquam pars. non enim solli quod inest non debet esse Pars, uerum cliam sit biectilia oportet non esse panem eius quod inest. Totum siquidem in . omnibus partibus cum sit,de subiectis ipsis dicitur.
d odores cumsint qualitatem insuliectospar eont. Cap. 23.
AT illud quod inquit, non potest esse sine eo in quo est, quo pacio absurdum non sit, non
uideo cum odor oc a pomis Sc a rosis inarari mani sesi e conspiciatur. Qualitates enim saemnumero remanent, cu tamen ea in quibus prius eratu no amplius sim: iusmodi est odor, qui ex uino iam epoto, Sc allio comesto existit. D Up. adueiiciusu est, non dixisse
Aristotelem .non posse ea Quae sunt in subiecio ab iis separari in quibus insunt, sed sine ipsista seorsum esse non poste. Nam suauis odor separari quidem a rosis potest, sine ipsis tamen elle non potest sed uel interit prorsiis. uel in alia subiecia traducitur. Id Quod exactiuscuain, inuens additio declarat . ii enim dixit .sine eo solo & seorsum ab eo solo esk non posse, iniquo erat,sed absolute a quocunq; in quo est. Unde cita si subiecia permutet in acre susceptu
sein,qui in remo prius erat, in subiccio se via quodam adlluc est Atq; itast, ui nudumm
74쪽
eiden s reperianir, quod effugere hanc diffinitionem ullo modo possit - , Dubitationes complures de proprietate eorum Ps de subiecto dicuntur , tr ea rundem solutiones. Cur item homo de Socrate dicatur , spe
. T uero quo pacto contentiosis occurrere poterimus,qui in ea qus non insulit,ita sumpsea L rint, quali de subiecto praedictaatur,rratiocinationcm contradictionis ad si ibiectum constituuiu.ut cum hominem de sabiecio de Socrate pi micari, non esse Socratem, autem dc homine dici ali erunt. Dexip. Rduersus hos Ubijocmus, ncn q, ut Sto: ci dicunt, negativa in. esse statuant,sed Q sicut Aristotcles docet ea quc essentiali modo insunt non sumant .id enim isti omittentes cadiosae ratiocinantur,dum ea quae non insunt, quasi essentiali modo de sui tecto dicantur, assumunt. Scim. Si uero non omnino de altero dici genus, cum de specie dicitur contenderet quii piam: propterea q, eadem ratione de subiccto praedicatur, oc quare nus ipsi eandem clientiam Participat. meramina mente & cogitatione a speciebus separa
anus:qitippe cum ipsa per se non subsistant, sed in sipeciebus ellcntiam suam habeant. Quid ad hoe r pondere poli emus et Dexip. Quid aliud quod in his uidetur cilla idem, respe/ctu quodam alione diuersum eisereo modo quo indistributum a distributo distat. Genus enim nondum c istributum est, perinde ac si hominem per se ipsium consideremus: species uero iam est distributa in peculiares differciuias, non secus ac si ciuem ac tribulem excogitare mus. seleu. Sesquo pacto fit, ut homo de Socrate,&species de homine dicatur, species uero de Socrate praxit ri minime pol st:& item de homine animal, & de animali genus, de homine autem genus non iras Dexip Propterea viuxta nomen tantum non aurem iuxta rationem etiam superiora hic de inferioribus pi aedicantur. Neq; enim si quis uelit allignare quid sit homo, speciem dicet,necp rationem speciei homini attribuet. Idem de genere dicen dum est. Prsterea species di genus aliis acci unt,di ad distincitonem allignari consueuerunt, alterum v non sit ex speciebus,altera v ex indiuiduis non sit ea res,cui attribuuntur. At quae de subiecto dicuntur . et sentiam rei uniuscuiust explent. Accedit. Q haec: de omni dicunturi omnis enim homo esse animal, merito dici potest: eo Q nihil est ex hs quae sub homine sunt; de quo animal non dicatur. nem uero hominem esse specim salis allereremus, di omne animal et se genus, non uere dicitur quippe cum aliquis homo homo quidem sit, non tamen species item aliquod animal animal cum sit cli egenus non polst. Species igitur & genus de omni minime praedicantur: sed communitates qtiodam cum sint de homine aut animali ita dici consueueriant.Illa cnim disterentia est,et homo oc animal et sentiam expleat, species & Me
nus nominis tantum impositionem iurita communem rcspecium indicant. non enim homo aut Socrates ea communitas est, quae de ipso praedicatur. Vnde nominis potius uidetur elle expositiva, quanam ad aliud ratione habita aut homo, aut animal fuerit appellatum. Mi ita primorum nominum secunda ipsa fiant nomina Non enim principalem dicitonum obtinent significationem, neque naturam ipsam rerum quae nominantur, significant: sed qua rati. De nominatae resipissim, indicant.
Quo modo p/ψd m , ο νο modo omnes , o quales utroque modo di cat praedicari disserentius , π eius quod praedicatur, o et 1 quod jubgcitur . Cap. 2 I.
c Ed contraria in se habere praesens institutio uidetur:Csi enim inquit nihil prohibere quino subalternorum generum eatalem sint differentia . quasi de quibusdam, di non de omnibus ab litte loqui uidetur Cum uero postea subiungens, periora de inferioribus praedicari, aequaecunq; eius quod prs dicatur,sunt dii serentic eas esse etiam subiecit alserit quasi de pinni bus different asinuniuersum nulla excepta ita definit. rep. Non eodem modo sane de quibusdam,5c de omnibus,sed diuersa ratione exponitaeum enim aliae sint specificae differen tiae, quibus in speciem redigitur, di qualitate afficitur Renus, ut animal animato & scii sibili iquae ipsius elsentiam absoluunt aliae uero diuisitiat, quibus genus in species suas diuiditur, urnimal in rationale,ci uiational inspicuum est differentias qus quantum adessentiani
75쪽
aumet, uisiunt in specie, muIto prius futuras esse in aui: eas uero quibus neruis in ea sesaturui male, interdum minime, si nullam com ' nicationem cum ipsa habuerint cuiusmodi est rationale. Uerum igitur est di quasidam ec
oum iam est. Non est itaq; enicndandus locus,ut in contrarium commutetur enunciatis in
.. . b M ς a xio non enim hominis differentiae, puta bipes, di liauens Sp cis coiitrenare mani sestum est. Ac mihi quidem ipse etiam hoc uidetur declarare cumsu tuo ab inse. iori ex opse ito distinguit,non in genet ibas tantum,uoii etiam in differende subiecissetia praedicari licet Inset ius, quicquid in prioribus i pzrum gelieribI G inetur: est eas differenitas,quae prae ari inietam nequeunt. Diu, mac/peciales qui m eas quibus ti genus secatur, & species que sub uenere sunt formati. bd nonnulla licet sint genera diuersa, easdem ls Uerentin habeant. Cep. 26.
'o illud es, v diuerca genera easdem differentias habeant f aequitate, di uraequitarei a ex aequo recillineae figurae appellantur. at in unum Sc id recitlincae ngu. ae nomen est,flti uirisi 'IUis dicatur. Vinutum item & uitiorum Quae uenere inter se dii tant easdem esse disterentias constat: quippe cum tam rationale, ct irrationale de utrisq; praedicetur. Dexp. Atqui huiuscemodi duTtationes 'Πς enim quae commemorasti,ticet non situ subaltenta diuersiai, ' mmune genu. rediguntur sicut aequilatera& ut qui, Dubitati ovis de diuerso genere. Cv. 27.
HIs similes solias eii '' dubitationes sunt.Terrestre enim,inquiurit . de uolucre anii .cc auis,casdem habent nonnullas disterentias non igitur in congcneribus tantum 6c I alteinis,uerum etiam in in s se diuersis generibus er DG p. Hoc eodem modo falsum est .unde cadem etiam resipiato conueniet.Non re cie inquam ita enim ad istos etiam dicendum esit, non recie o boni uiri diuersa emet a sumi
nspiciunturmam & carniuora,& seriuor utra psiui quid erit obi en D mp. Idem proculdubio. nam terrestre Δ Pedestre cum in animali utraq; conueniant,non ustu uacp diuersa inter se sunt.
Ita cisi quid disserenti suo pactos e mutuo distent. Cap. 28.
Ed quaese mihi 5 speciei,ct differentis rationem breuiter explica. D . Species quidem communem habet rationem, re a proprio genere specificis differentiis separata δ: Propriam* communitatis distincitonem habet. sicut genus speciebus ita ipsa indiuiduis sese communicat Differentia autem est,quae ad dii linquenda ea idonea est,qus sub eodemnere collocata sinu. quam se,ut unaquaeque species differatatuantum enim ad genussperi Ria pecies altera ab altera nullo modo discrepat. Tametsi non id quod ablblute separat est disse tia,sed quod in elisitia rei separation scit .licet enim nauigare ab cu'm arumali Δ nos ii Ri, n tamen propterea nauigabile differentia li munia ejvqiuppe canini in ei I ia
76쪽
sed in accidoue distinctio ea conspiciatur Differentia igitur elsentis esse pars dina. proprio talem cnim eorum qiis distinguuntur,in et sciatia delinii., cies igitur&disteremia ita inter se distat ut totum a patre. quemadmodu.n.nomen hoc rationale sele habet ad dithnitionem. ita res quo p quae a differentia significatur, a specie ipsa continetur.
Vomam uero in omnibus maxime esse necessarium uidetur, ut earum quae proponun cI iiij considerationes, inuentionem cognoscamus, hic quoq mitendum est, ut in praesentire ouadam artificiosa methodo inuentionem nobis horum praesimas. Dip. Ex commu/nitate ciuidem substantiali re genus di speciem inueniri pei spicusi est. Propterea q, quemad modum superius definitum iam est,sicut species communitate sua ad indiuidua ita genus unitier alius elim sit, ad species dii ditur. At disterentia ex diuersitate quae speciebus noeam imprimit inuenitiar. estΦ media inter substantiam & qualitatem,sive quia ex utrita constituta sit me Quia aut substantia qualitatem, aut econtrario qualitas sublitamiam admiserat: liue ouia inter uualitatem di substantiam ita sit interiecta,ut utrassi extrema fuerit inrcissa. Opusi itur est ut differentiae ratio ab clientia specierum nusquam abiit: alioqui ex accidenti erit. Sicut enim ex communicatione essentis ad species generis inuentio existiti speciei uero, mea ouae numero distinguntur , in essentia communicant: ita ex diuersitate quo* quae in prinprietate et sentiae consideratur, differentiae sumuntur. atque hoc pacio eorum facile haberi inuentio potest.
Cop. Quo russo dixerit, iners pccie etiam disserentiae.
- Xplana qusso illud quod inquit, diuerserum generum diuersas quom esse specie differen
Elias. Dre p. Specie inquit pio ratione S a stinitione. quemadmodum in topicis quo e mos ipsi est, ut utracp haec uissim alterum pro altero sumat.Vult autem accurata hac lo uutione maius qui iam nobis declarare. Ne cnim nomini tantum ait dentes easdem ocuasi, S: animalis elle disserentias diceremus, uerbi causa pedalum 5 impedatum : propte rea adiunxit specie & ratione. Haec enim nomine solo differentias habere easdem uidentur. Vel ita etiam dicet e millimus diuersas et se specie differentias quae in specie uniustui Q ex diuersis generibus sumuntur. hominis uidelicci in animali, musics in scientia.Diuersas item oecie eas possumus intelligere, quae speciscie sunt.ne uidelicet eas sumat qui iam, quae accidenti attribuuntur,ut est nauigare hominis.Non enim quae quomodocunq; separant,scd
quae in speciei formatione di essentia distinguiu, eae proprie diuersae specie differentiae sum. Quo pacto individuum unum numero dicatur. Cap.
H Eliquum est,ut quidnam sit ita uiduum, re unum numero, macie distinguamus.li Indiuiduum quidem dicit,non quod indivisibile sit,& secari in partes no postit sed quod nem generis in species neque speciei in ea quae fixillatim numero distincta sunt,panati non miliat.Quodlibet autem ex sensibilibus unum dicitur,non ex una potestate quam ha vit, sed quia omnia in unam essentiam tendant. Quia uero unum & genere di specie di pluribus aliis modis dicitur, iccirco praefinit nune se unum numero intelligere: neque id tantia modo quo numeramus,ut calumniatur nonnulli uerum etiam quod numeratur.Quippe cum quinque etiam equos in numero quodam elle dicamus.
Quora Dunus o individuus is ου indiuiduo possis diserre. Car.
c Ed si species est quae de pluribus differentibus specie in quid sit praedicatur, qua re indiffd duus unus ab uno di indiuiduo diser abit nam unum numero tiam hunc st illum elle per Dicuum est. De Q. Qui quide m dubitationem hanc eo modo soluunt, ut dicant ex pro zia Oualitate differreunsiquemm quia uidelicet hic uerbi causa nasi aduncitate, i recipillorum simitate, cidumcisi aliquo abolitauinunim uia
77쪽
tus sit non recte selliere mihi uidentur .non enim qualitatum concutius iacit,ut numero
piam differat sed ut qualitate ad is igitur hoc pacto dubitationi huic est occurret si. , quae numero diuersa sunt,natura & estentia a se mutuo non differant, sed d uersa in eo sint, v nim erantur.Diuersa Ninar sunt in eo, uni numerabilia:quippe cum in eo Q sigillatim unum qu in numeratur,numerus accedat Differentia igitur numero hoc est diluatia eatenus mihi uidetur appellare,qua tenus sunt numerabilia.ut quod de specie dicitur huiusmodi sit: sipocies est qliae de pluribus 5c differentibus in eo Q numerantur, praedicari consili strui differre pro distare dicium esse intelligamus.
Edd aedicamentorum divisio non redundet. Cap. 33.
Udiui autem huic praedicamentoriam diuisioni a quibusdam uitio dari, stredundaret Face e enim di pati non recte aiebant iustis inter se distincia cum utraque Lib unum genus quod est moueri ,referri debuerint. D ip. Sed horum criminationi illud obiiciendum, oenei quod facit,in eo Q facii.patitur:ne F quod patitur,facit in m Q patitur. net in mposi/tis duo in idem conueniunt, Q duo principia ad unum & idem coire utral no poliunt. In patiendo igitur cst quidem, ut moueatur. quod facit tamen, immobile cum sit,tantum mouet. Sunt tamen nonnulla quae faciunt ex sensui expositis rebus, quae piopterea φ duo in se principia habent,ex accidenti etiam moueatur.Id quod non repugnat ijs quς de cisis ex opinione eiusdem dicuntur. Seleu. Aliud rursus crimen inferiur,v superuacua sit lisc diuisio Nam alti ita diuidendum esse censent,ut alia per se sint, alia ad aliquid: atl his comprehendi enera omnia existimant inlit satis ei se opinantur,si in substantiam tantum & accidens distributio efficianar. Dexip. Sed utrissi errant.Quietum bipartito secant mmicamenta in sub/iectum 5c accidens, time primam Aristotelis diuisionem quae in paucissima genera fit, qua,
dam ex parte uidentur attingere.ati in hoc reoe se gerrunt.In eo tamen peccant, uniuersit.
lidi paniculari omiise diuisionem imperfectam res inquunt. Qui uero in substantiam, di ad aliquid paniuntur,propterea φ a dentia alterius sint,ati ita pisdicamenta uniuersa in dubsola genera redigunt:ii inopiae nominu i ii sultant.Quatenus enim sunt accidentia non omnia sed unum tantum est quod ad aliquid dicatur.Sed omnia tamen accidentia cise ad aliquid ex eo uidentur,q, nos eorum nomina quae simul significari consueuerunt,quia nota suiu, detrahimus.albedo enim elle alicuius uidetur.cum per se alicuius non sit. Nam hac ratione ea quoruquae praecipue per se sunt ad aliquid esse dicerentur. Socrates enim Sophronisci dicitur, eatenus quatenus est Socrat . sed quatenus in filius, quod ramen quia notum est,pretermistere consuevimus.nam ea ratione qua est Socrates eum nullius eta perspicuum est.Sic acci/dens si ad subiectrum reseratur,ad aliquid est. non secus arcp ager, qui si ut possesso consideretur alicuius et Iediele:per se autem sumptrum,natura quaedam est peculiaris Sie materia quo que 5c si1biectum,quat' his nominibus nuncupatur,ad Mi quid emalicuius enim oc mate ita 5c subiectum dici consueuit.in eo uero Q est principium,separata res est,ac per se. Oporaret igitur,ut non uerborum usum, sed rerum ipsarum naturam perpendamus: neque nomis num inopiae insultemus, sed diuersas rerum proprietares attendamus. Si enim ita lacerimus,
non pauciora esse genera si decem reperientur. Seleu. At si quis tanquam subiectum diuidendo partitionem hanc in decem superuacuam corrigendam putarcte Deii , Ipsi ctiam selleretur eum ad unum di praefinitum subiectum ea quae circa ipsum essent, indesilite distingueret.At Q haec quidem in praesimia breuiter aduersus e disputata susticiant,qui praedic mentorum distributionem esse superuacuam assierunt.
Quod praedicamentorum diuisio non defciat. Cap. 34.
A D eos etiam icti occurrendum restat,qui deficere ipsam arbitrant Quid enim inquiunt. facere & pati inter sedistinxit habere uero de habe i non item Demp. Non sane quia praetermiserit qui iam sed 'uia in praedicamentum positionis quod praestitium iam erat,incidebat:quippe cum habere lauium quispiam dicatur: Oc scutrum item haberi, dum ita quodamodo positum est &est mectum.Non aliud quid igitur esse positionem existimandum est,st ordinem quendam eorum quae habens. Sris. Sed cur,aiunt, coniunctiones omisit:
78쪽
Dexip. Quia non principsis est earum usus in Oratione sed secundus, perfectus,sed insPerrectus,ut notam potius, b dicitonem aliquam prae se ferat Non enim principali ratione significant, sed eum inmodis,quo quasis Urλα t uocant.i.duplas faciunt. hoc ei Mois ills duplis cium litiearum, tum carminibus ascribere consuevimus: quae simul cum oratione absolutam sententiam uidicatu, r se uel o sumptae si8nificant nihil Sic iuunctiones una cum at is ora
timis panibus ih nificant,per se iacia sunt significatiuae,ut glutino perquam similes et se uido antur. Unde necὴ inter clementa ot inimis esse eas statuimus sed si modo paries dicenes sent, dicitonis paties erunt inon orariCnis di si significant,m construnctione significam, non feci ac pa syllaba .Hic tutem de dioicnibus quae sine construci ione & per se Γgnificant,ad antecedentem orationis,non ad subie iucinem iissim speciat, esse disputationem alterimus. Sritu. Alii de alticulis inquit uni, ubi constituendi sint. Disp. Sed de his dicendum idem est,
quod de coniunctionibus .coniuncitonum cnim in marisus & Deminis uim habent una cum eo Q subicctum indoeilate simul significant . Vnde etiam indefinitos nonnulli eos uocant. Tamina articuluS.I.hoc,subiectum indicat:qui si cum mare iungatur marem,si cum tamina, is minam exprimat. Deducium autem est τοιρε .i. hoc , α τι του τινος, id est ab aliquo. Vterlibet
ucro ex articulas marem,uel foeminam in construcilone simul indicat: per se autem significa ii e caret. Seio. At negationes, inquiunt, di priuationes,& indefinita, di modi uniuscu/iust praedicamenti,ub:nam constituentur c Dexip. Hoc Aristoteles ipse explicat. pi opositis eium praedacamentis una cum casibus,& negationibus,ee priuationibus, S indefinitis, si mul de ipsis docii mam instituit. casus enim modos appellat. Excalciatum igitur esse eiusdem di pi a dicamenti, ius est ei se calciatum 5c exarmatum esse, Isicut elle armatum in praedica mento habendi costituitiir.negationes etiam in eo sunt, in quo amimationes, & indefinita in quo definita.In uniuersum etaim negationes di priuationes in eo essentiam suam habet, v ea quae destruuntur non sunt. Vnde in ea quae sunt in habitu,& affirmantur, referri merito de bent IIortuus enim ibi erit ubi est uiuens ec caecitas,ubi habitus cius reperitur: oc caetera cindem modo.Quin de uno etiam Q extra prmicamentorum seriem non exeat multis modis demonstrare quispiam pol scibam ut principium numerorum, dic ut para, inter ea quae sunt ad aliquid collocabitur ii quis uero incorporeum,& per se numerum este statuat unitas sui stantia erit.Si autem numerum duplicem statuamus,unitas in duobus generibus reperinuriquippe cum si ad ea rcferatur quae ex compositione numeramur, in il quae sunt ad aliquid: si ad intelligibilia speciet in iubstantia sit.Si quis uero unitatem partem etiam quantitatis et se Opi netur, ut Alexander, in quantitate etiam erit. Tametsi hoc salsum uidetur . Vbique enim diuersus est terminus ab eo , quod termino circunscribitur . ocirca unitas quoque cum terminus, di principium quantitatis sit, esse quantitas non poteu. Sed melius tamen soriasse est , ut unum aequivocum relinquamus, cum multis aliis modis , tum sicut etiam nunc dici. mus non enim ex eo ulla esse diuisio principalis in praedicamentani ue in unum genus ulla se praefinita praedicameruorum constitutio potest.
datis loco aliorum praedicamentorum genera non introducat. Cap.
mentorum Penera intrGlucere Aristotelem dicimi Faciendi enim N patiendi motioni
d iere esse genus affirmant. quippe cum ne 3 ipsa in aliud genus γ' re nem tu ridialiud genus habeat quod de ipsa in quid sit, praedicetur mon enim in faciendo statui polle, in in patiendo quo multae motiones sint. Dexip. Ad haec illud distinquendum est, Qquoa testate di aciu est,arei uoce in decem praedicamentis consideratur. Qia rarca necplocitatem ness actum reponere in prmicamento ullo debemus: quippe cum mutuo corum,di et bent a prorsus diuo Brum unum et se comune genus nullo modo possit. Cum igitiir motio quo/que a potestate in actum N persectionem pregrediatur alio m o in qualitate alio in quanti latriatio in aliis praedicamentis, ob aequiliorationem fieri ncquit, ut unum praedicamentum
excogitemus, quod ipsi ascribamus.Quod si statum quispiam introducat, eadem dicenda aluersus ipsum si tram illud insuper,m status non hisquae in generatione constituta sim sotirat Alled alibi raro hir sta et nitentat ri item in eo quod quodammodo se hisci, eram praedi
Tque hunc locum quidem aduersus eosqiri distributionem hanc descere asserebant, s
79쪽
mma constituat si quis ut Stoici selenzeum plurimas res pinermittere demonstiadum eismae in loco, dc tempore sunt: quantitates quae di ad numerum, & ad magnitudines aliment: calciatum esse : &caetera huiusmodi. nihil enim ex his est, quod in q, quomodo se ha/.het, contineri queat.
c Ed univocum esse ens asser quispiam posset aiam et nome inquisit,& dimit mentibus G omnibus conuenit.est enim unumquod F em,uel faciens,uel patiens,uel utraque.Quodsi di nominis&rationis eius dem particeps omne ensemens uni vocum est. Deop. Ad hoc facilis iesponsio est ii negemus ea esse entis diffinitionem,quod uel facit,uel patitur, uel utraique propterea Q rationis huius allignatio omnia qus signincantur,tantentia compleciitur, quae autem ea sint,non exprimit.Sicut igitur diiunitio canis non est, animal terrestre aut marinum,aut coeleste,sed ea quae naturam ipsius indicati ita ness antedicta ratio et scentis potest: praescitim cum neq; de speciebus entis uera sit. diffinitio autem generis species quot conuo iniri necesse est. Quemadmodum im animalis divinitio homini quot conuenit, ita hanc etiam rationem unicuique emis species accommodari oportebat: ut pura cani, aut homini, .
aut equo. Sed qui dis initionem equi ita assignaret, ut eum esse, id quod facit, uel patitur, MI utraque, diceret, est nemo.
odistvel de νηοθ pre praedicamento praedi aremus , ita in infinitum progrederemur tvelsi ab rere declinatum est, o de ductum , em genus st. Cap. 37.
DVbitare autem aliquis posset,quo pariotestquod in unoquo praedicamento dicitur,siu/mi debeat. Vel enim idem signiscat quod illud de quo predicatur,oc diuersum.Sed si ideest substantia 5c est superuacuum uidetur,ut est de ipsis priaicemus. potestate enim & sub/stantia substatia,&quesitas qualitaseni Quare ne nugemur,si de ipsis est pratisicemus,diuerisum quid significari dicendum est. At si est diuersum significat. ait id in unoquom piadicamento non dccem tantummodo erunt praedicamenta, sed altera etiam decem existent,de qui hus est praedicabitur Adde et si iteium de singulis ipsis alterum 'est ali ita deinceps inmice/mus,infiniteres progredietur.Si uero unum&commune in omnibus est sit, quod praretice tur, ut ab ente I est inclinatum sit, ac deducium: ens elle omnium genus dicendum erit. a Gip. Licet manifeste captiosa ratio harae sit nihil vetat tamen,quo minus expediendae solutionis causa, ipsi occurrami Quando enim 'est de singulis praedicatur,ea additione singuloricum ementia indicari Gsueuit.ellentia enim, di esse subiectu non separatam quandam renta subiecio significat: sed in unoquoq; praedicamento ex decem elisutae illud in . statur, ψ non sit res, quae subsistendi ratione penitus careat, sisti , stat,&shTlkigi etia erit,ia dece modisdicet, quotentia.
TRVM diuvio sit an enumeratio in praedicamentis. Cap. Plotini dubitatio Q substantia & in primis entibus N posterioribus idem non significet, cum genus conii ne in th non sit, in quibus prius est. &γε sterius. Cap. s. Quod liceto Platonicis suppositionibus asserti huiusmodi selut queat: e q. Aristotelicis tamen enodandum sit quod in quaestionem uenit. CV 3. &insensibilibus&in intelligibilibus eadem genera entia sit Plotini dubitati metim dubitatio aduersus Aristotclen Quidnam commune in materia di forina ''s que rimposito inspexerit,ut propterea omnia substantias appellarii. C p.
. . Dexip. praedi Arist. I iij
80쪽
Plotini dubitatio de substantia,quamam ipsius prima, di maxime simplex notio sit: quo pacio explicare ipsaml:ccat. Cap. Cur sit bstantia aliis anteposita suerit.Plotini dubitatio. Cap. γ. Quod assignata ipsius ratio,quid sit substantia non explicet. Cap. S. Qii pocirium sit,stantiae non omnibus conueniat. Cap. '. Qito pacio hsc substantiam sensibilem aliis omnibus anteponat,& primam appellet, alibi ue/ro post incorpoream camelle dicat. Cap. 3O. Quod sibi ipse uideatur aduersari, in in naturesibus disputationibus communia & prima,hic lingularia& particularia anteponat. Cap. 11. De communibus aduersus Alexandium digladiatio. Cap. ra. Quod causa prius fuci it explicanda, tua secundae substinuis dicerentur. Cap. 33. Q iod cum primam substantiam magis di minus else non demonstrarit,species magis di mi. nus elle dicat. Cap. 34.
Si nulla substrua est magis & minus,quo mo species magis substatia st genus dicat. cap. s. Qiiod si eausam sensibilis Qbstantis imit minus substantiam sumat. Cap. a
Quod generalem substantiam non dissini crit. Cap. tr. i iubstantias non diuiserit. L p. 33ὸ G cli inquit,manifestu est ex dictis non perspicua strue quibus dictis intelligar. Cap.i'. Quod utilis de different ijs consideratio sit. Cap. a Uuhitatio de disserentia ubi statuenda sit. Cap. ti. Dubitatio,*differentiae de subiecto non dicantur. Cap. za. Quomodo cum dixerit, omni substantiae uidetur inesse hoc quiddam dici, deinceps subium
gae non tamen uerum hoc est. ' ' Cap. 23.
Si nihil contrariu substantiae est, quo pacio ronale animal in ali corurarisi sit. Cap. 14. Si nillil siubstantiae contrarium is, quo modo ignem aquae,5c alia elementa contraria appet let Aristoteles. Cap. as. Qitod homo equo elle contrarius possit,uel aliquis homo Micui emuo. Cap. Quo pacto formam priuationi,& materiam sol mae esse contrariam in disputationibus natu talibus dicat,si nihil contrarium substantiae est. Cap. a . Quod nihil substantiae esse contrarium in particularibus demonstratum sit, non in uniuersi libus. Cap. as
Quo pacio eum prius dixerit speciem magis substantiam esse η genus,hic non admittere in gisti minus substantiam dicat. Cap. α' Quod qui magis est rationalis,magis si homo. Cap. 3 . Quo modo materia magis di minus dicatur. Cap. 33. Quid in causa sit, ψ substatia magis di minus no admittat,qualitates uero admittat. Cap. 3M Cur adisixerit uidetur dum proprium substantiae assa Mat. C p. 33.
Cur adiunxerit unum numero,dum substantiae proprium exponit. Cap.34. Cum uolumus confirmare omiu substantiae inesse.* coiitrarioris per uice susceptrix sit,non
aduertimus deterius si di Hobare, ν non sollapsi hoc insi . Cap. 3s. Quod pater contrarium admittat,c uni non sit sebstinua. Cap. 36. Actemis substantiis proprium hoc non competere. Cap. 3 . Si quemadmodum genera & species ipsa per se ipsa contrarium non admittunt. ita necti ha/hitrusia dispositiones,sed sensibilia quae sub ipsis summon erit hoc proprium substanti ut comariorum uicissim sit susceptrix. quippe cum quod in generali habini & dispositione ' spectatur H in generalibus quom substantis consideretrur,atmita commune etiam aliis
ini v contrariorum incissim simi susceptricia. Plotini dubitatio, is esse contrariorum susceptricem per uices, tanquam accidens substantiae Platini dubitatio ost quantum ad compositionem attinet, substantiam nisi eremus,mate/ ria magis substantia eme inuenietur. . . . O Quod non substantiae tantili nodo proprisi hoc sit sed orationisquoq;&opinionH. Cap. i.
'inini dubitatio quaena sit substantia non declaret hoc,*s propriu esse eius dicit cap. i.