장음표시 사용
171쪽
Gen. 4. etsi Cain illum non nianus videret,quam Abelem qptura tamen dicit eum tantum respexisse ad Abelem.& non ad Cain, hoc est, placebat illi Abel, non autem. Cain. De hoc aspectu Dei multa in scripturis legi--mus, ut cum dicitur: Respice super sanctuarium tuu . Psal. '. . Item,Vide & visita vineam istam tuam, Sc. Eodem modo hic vidisse dicitur Deus, sed quos, aut quem Num Israelitas aut ciuitatem Hierusalem Non , sed Niniuitas. Quis hic non statim exclamet cum A L ro. Petro In veritate comperi, quod non est per na- . 37. rum acceptor Deus, &c. Et cum Dauide, Confitemini Domino, quoniam bonus, quoniam in seculum Psa 44. misericordia eius: Et miserationes eius super omnia Opera eius. Fratres, si Deus etiam Niniuitas aspectu
gratiae suae dignatus est, non est quod quisquam n strum desperet. Sed quidnam Deus vidit in Niniuitis, quod ipsi placuit λ Vidit, inquit, non verba, sed
opera eorum . In Iudaeis nihil videbat nisi verba. s. a 4. Promiserant liquidem se omnia facturos, quae Deus. praeceperat, at nihil horum opere praestabant, quemadmodum eam virtutem etiam nos ab ipsis didicimus, Ut praeter magnifica solia verborum, nihil proseramus LMe. 13. fructus. At hoc non placet Deo, ut patet in ficulnea, NM. et . quam exscindi praecepit, & in altera, cui maledixit.
At in Niniuitis vidit opera. Hoc illi placet. Sed quid, inquis,audio λ Nunquid Deus etiam opera nostra videt & attendit λ aut nunquid etiam opera illi placent pQuomodo igitur stabit, quod Hieremias dicit: Domine, oculi tui respiciunt fidem Respondeo. Scio
non paruam disceptationem nunc esse de fide & operibus . Aliqui siquidem audientes in Iona, quod Deus vidit opera Nini uitarum, plus aequo extollunt opera etiam quaecunque sine disserentia, nihil interim curantes de fide, nec attendentes de quibus operibus hic mentio fiat, sed plane putant Deo placere , quicquid quacunque ratione faciunt. Sunt econuerso alii, qui audientes in Hieremia, quod Deus respiciat fidem,
172쪽
mnia fidei tribuunt, nihil operibus, quin ea conten ut, irrident, plane asserentes, Deum nec bona nec mala Dpera curare, sed ibi am fidem vel incredulitate. Atqui utrinque erratur. Scriptura expresse dicit, Deum re spicere fidem: Eadem etiam expresse dicit, ipsum respicere opera. Utrunque igitur verum este necesse est Cur igitur tu alterum verbum accipis, alterum laedimurelicis, sed damnas pi Ergo, quia capiti tuo, imo erro ri tuo non consentaneum est, ideo verum no est, quod
scriptura dicit λ Ηoccine est scripturas interpretari, tantum scilicet ea accipere, quae capiti tuo arrident sta Non sic facit Ecclesiar scit Deum fidem & opera re spicere, & utruq; accipit, sed in vero sient. Nam dis, se ren ter Deus fidem & opera aspicit: Fidem aspicit ex se & in seipsa, opera autem non nisi ex fide. Haec differentia siim me notanda est,mopera scilicet etiam quantacunque ante fidem vel sine fide facta, non pla cent Deo: Opera autem quae fidem sequuntur , & ex ea fiunt, placent Deo, delectant Deum, beneuolum reddunt Deum, mitigant Deum, prosunt operanti, co ducunt illi ad temporalia, necessaria sunt ad aeterna , id quod tota scriptura clamat. Obseruandum autem, quod non dicit: Vidit Deus opus ipsorum, quamuisVnum tantum nominet, nempe auersionem a peccatis:
Led, Vidit, inquit, opera eorum in plurali. Quae autenierunt illa λ Fides, ieiunium, saccus, oratio, emen datio. Hic vides, quod non tantum bona opera sunt, ex vocatione sua debet,ut ui vir regat familiam, mulier curet domum, &c. ut quidam VObit, nec tantum bona opera ine, quae Decalogus exigit,
quae & Ethica dici possunt: sed iam Ecclesiastica illa,
ut est audire cociones, interesse sacris, orare, psallere, Ieiunare, &c. vere bona opera sunt, quae Deus videt& placent. Male igitur secerunt, qui ea opera taVilia fecerunt, ut nemo ea amplius curet, quae res in tolerabilem iacturam Ecclesiae secit. Hinc enim iam Mu esr, Vt nemo amplius ieiune confiteatur, oret, c. Sentiunt
173쪽
sentiunt hoc, qui primi tam indiscrete scripserunt,
clamant contra idipsum, at damnum hoc restituere nopossunt. Quialenim populus semel audiuit fidem sus-scere, opera nihil prodesse, non amplius se ad ea per suaderi patitur. Sed audiamus sequentia. Et misertus es Dominus super malitia, quam locutus fuerat ut faceret eis , cr non fecit. Hic vides, quomodo viderit Deus opera eorum, nempe ad complacentiam, vidit ea oculo gratiae, idque reipse ostendit, reuocando sententiam sua. Nec est, quod hic multis disputemus, num Deus mutet sentetum sitam. Scimus ex Hieremia,qudd omnes comminationes Dei, secum habeant adiunctam conditionem,nisi scilicet homines poeniteant. Non igitur
mutatur Deus, si hominibus poenitentibus reuocat co minationem suam. Nam ideo comminatur peccatoribus, ut poenitentiam agat, potius igitur stabilitatis est, quod poenitentibus parcit, sicut promisit. Hoc potius mirandum & attendendum est, quod Niniuitae tam incredibili fide praediti fuerunt, ut no selum crederet, quae Ionas de subuersione ciuitatis praedixerat, Verum
stiam, quod diuinam gratiam sibi polliceri audebant,
cum nullam eius promissionem audirent. Secundo, quod tantas minas a Iona audientes, non in eum tautebant, quemadmodum Iudaei in Stephanum, Pharao in Moysen, Roma in Christianos, dcc. Tertio, quod in tanta trepidatione non desperarunt, cum nobis tot Apostoli,tot Prophetae,ianta copia scripturarum,&Gadsint, & tamen vix a desperatione nos continemuS. Illi una tantum gutta, nos magnum mare conitationum habemus . vere igitur mirabilis & admirabilis fuit eorum fides S poenitentia. Haec igitur attendamus fra res, exemplum scilicet Niniuitarum, imo Dei misericordiam tam manifeste ostensam . Hoc nos moueat
ad poenitentiam. Cogitemus quanta sit miseria hominis, quem diuinum urget iudiciumsid quod in Iona vidimus. Cogi temus quam breui labore & dispendio magnum & infinitum bonorum cumulum acquirere pon
174쪽
simus, magnoq; animo poenitentiam arripiamus. Sic enim intadragesimam nostram bene concludemus, digne ad Sacramentum accedamus, & bene praeparati passionem Domini audiemus. 2 . M I
dem potum 'iritualem biberunt rsed non in pluribus eorum compla ritum est Deo.)Superiori Dominica paucis vos admonui, i- md me vobiseu, ut corde per cipiamus, Oculos, auresque, &animos erigamus ad cogitada.
idque serio & deuote, ea, quae Christus Dominus noster his diebus in gratiam nostri fecit & pro nobis pasi sus est, simulq, breuem quandam introductionem ad- : : Riunxi, quomodo stilicet in ea ipse cogitationes vestras . et . alii utiliter dirigatis. Ecce autem iam tempus est, ut audita opere impleamus. Cras enim dies illa est, in qua 'Christus passionem suam incoepit. Postridie autem dies illa est, in qua idem Christus pro nostris & totius Ioa. Q. mundi peccatis mortuus est. Quo propius igitux mannum illud & saluberrimum opus pro ianuis est, eonruentius se quisque Christianus ad ipsiunx praeparare debet. Haec autem praeparatio tune recte fit, si eo ordidi ne ad passionem accedamus, quo Christus accessit. ε-Constat autem ex omnibus Euangelictis udd Chri- . e . astus passionem suam insigni illa coena auspicatus est. Pulchre igitur & pie sic in Ecclesia obseruatur, quod
ante passionem etiam magnae illius ccenae memoria celebratur, idque non tantam nuda cogitatione aut pr*lectione, sed externa etiam representatione, uti prius scilicet cum Domino nostro conuiuanteS, eque mani
175쪽
bus ipsius cibum vitae capientes, post, ipsum etiam ad passionem euntem sequamur. Hunc ordinem seruauit Christus, seruarunt & Apostoli, seruemus & nos. Desiderio desiderauit Christus hoc Pastha nobiscum manducare,antequam moreretur: desideremus & nos idem Pascha cum ipsis manducare, antequam ad pansionem illius accedamus audiendam. Ad hoc igitur ordinata est dies crastina,ad hoc etia ordinata est concio habet vespertina. Cras, inquam, habemus die magine illius coenae, hodie ergo Parasceve nostrum sit, hoc est, dies praeparatorius. Cras, inquam, conuiuaturi sumus, non cum mundano aliquo Principe, aut A ege, sed eum Christo filio Dei, omnibusq; electis. Hodie igitur discamus, quales ea mensa, Vestes, mOres, verba, operaque requirat. Coena quidem parata est, videamus nos, It simus digni. Si hac Quadragesima transacte fecissemus ea, quorum Ecclesia nos admonuit, nihil opus iam esset noua admonitione,quoniam Christus ipse nobis iam acclamaturus esset: Uerise, fometae panem meum, & bibite vinum, quod miscui vobis: Uenite amici Si bibite, & inebriamini charissimi r Comedite satium cum melle meo, & H-hite vinum cum lacte meo. Quia autem, proh dolor, timendum est, ut multi adhuc &fortasse maior pars Ecclesiae, admonitiones non curauerint, nec cordi admiserint, periculosem autem sit non vocatos aut male dispositos, ad mensam magnatum accumbere, pie Ordinarunt prae cessores nostri, ut hoc vesperi sermo fiat, me quis scilicet hoc in Christum offendat, reusque fiat corporis & sanguinis eius, ut Paulus est; Christus emim & hic & ubique alias, non tantlim est lapis landamenti, sed etiam lapis offensionis, ut qui aeque multis cedit in ruinam, sicut in resiirrectionem: Tantum hoc optarem, ut adesset, qui hanc admonitionem effficaci ter facere sciret & posset. Nam ut veru fatear adeo me praesens rerum status, imo potius omnium rerum
176쪽
potissimum incipere debeam. Nam si de gratia &consolatione huius Sacramenti dixero, omnesque citra discretionem ad illud inuitauero, confirmabuntur impii in sua illa leuitate, qua iamdudum, heu nimium temere, & inconsiderate ad hoc Sacramentum irrumpunt. Si autem econtra in huiusmodi temera-xios inuexero, periculaque indigne accedentium exaggerauero, periculum est, ne etiam pios quosque a Perceptione Sacramenti absterream. Quid hic faciam fratres λ Si dixero, ut meretur impietas nostra, multos offendam: Si tacuero, multorum perditionis reus ero. Si omnes mali essetis vel omnes boni, facile es.set sermonem iuxta vestram dispositionem instituere; Nunc autem in tanta dissimilitudine morum & vitae, difficile est ita de Sacramento loqui, ne cui vel ad leuitatem, vel ad pusillanimitatem occaso detur, Ob hanc igitur causam, mallem alios de hac re audire, Q. ipse aliquid dicere. Qili adiutem res ita nunc comparata est, cogor vel ipsa necessitate aliquid de Sacrameto hoc dicere,itaque quod possum faciam . Si non datur scopum ipsum ita attingere, ut in nullam partem plus aequo declinem, saltem hoc conabor, ne procul 1 scopo lim : Si non possum omnia quam exactissime dicere , certe nullum Deo adiuuante, seducam. Ad rem igitur accedamus. Scopus huius negotii est,ut institutioni Christi satisfaciamus, hoc est, ita Sacramento utamur, ut & Christo gratum & nobis salutare sitia Hic igitur necesse est tria cogitare. Primo, quid ipsum
Sacramentum sit in se . Secundo, quomodo nunc vul- .gus hominum eo utatur, imo potius abutatur. Et tertio, quis sit verus eius usius,quidque Sacramentum hoc a nobis exigat. De his tribus pauca dicam, partim nunc,partim cras. De primo, quid scilicet Sacramentum hoc sit in se, non opus est diffusa ostensione. Ipsa persona eius, qui Sacramentum hoc instituit, & ve ba quibus instituit, & mores gestusque, quibus in insitutione usus suit, denique & causa, propter quam
177쪽
instituit, & personae quibus hoc Sacramentum primo
dedit, tempus praeterea, in quo haec omnia facta sunt,ntis indicant Sacramentu hoc non esse, aut esse posse quid paruum aut contemptibile, sed necessario magnum quid, ac mirum, salutiferumque esse oportere. A magnis siquidem personis non nisi magna, & ab a- , micis non nisi bona & utilia expectare solemus, maxime si a nobis di scedentes perpetua sui apud nos memoriam relinquere cupiant. At Sacramentum hoc
non alius instituit, quam Christus ipse , qui nedum homo, sed etiam Deus & Saluator noster est. id ipsumq; dilectissimis suis amicis dedit: idque in suo recessit, & in perpetuum siuipsius memoriam. Non igitur aliter cogitari potest,quam quod Sacramentu hoc speciale quid & maximi momenti sit, quomodo enim talis & tantus tali tempore & talibus amicis exiguum Luci x x. quid daret Si vos,inquit, clim sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester,&c. Ad haec Christus in institutione huius Sacrameti admodum nouis & ma suetis gestibus & verbis usus suit. Nam & in caelum aspiciens, Patri gratias egit, panem
illum benedixit, per seipsum fregit, singulisque di
stribuit,quae nunquam antehac secisse legitur. De mique manifestis verbis dixit: Hoc esse corpus suum, quae iterum satis indicant dignitatem huius Sacramenti. Nihil igitur opus est hic multis verbis. Est enim Sacramentum hoc, verum illud manna, quo in destserto hoc siistentamur. Est panis vitae, qui confirmat
Ps et o 3 . cor: Est cibus & resectio, quam Christus filiis suis ex speciali gratia praeparauit: Est certissimu pignus immensi amoris, quem Christus ad nos gerit: Est inhllibile sigillum noui Testamenti, omniumque promisessionum Dei. Et ut semel omnia dicam: Est corpus Christi atque adeo totus Christus, cum omni sua gratia, spiritu, luce, bonis, imo cum corpore, anima, &diuinitate. Non enim poteris mihi hic negare con- comitantiam, nec tantum panem, aut tantum corpus
178쪽
sine vita & spiritu asserere. Vbi enim corpus Christi est, ibi est & anima eius & diuinitas. Non patitur se diuidi Christus, aut totum,aut nihil. Q aiod enim semel assiimpsit, nunquam dimittet. Semel quidem per
mortem anima eius a carne separata fuit ad tempus, . nunquam autem amplius separabuntur, quia Christus nunquam amplius morietur, imo etiam in ipsa morte, quantumuis anima & corpus a se inuicem separata Cssent, neutrum tamen fuit separatum a diuinitate.
Corpus enim Christi etiam in sepulchro, deitati coniunctum fuit, itidem & anima eius etiam in inferno. . Quod si nec mors diuinitatem a corpore, nec infernus ab anima Christi separare potuit, nec tu quisquis tandem es, ea mihi abinuicem in Sacramento separabis. Cum itaque totum Christum in Sacramento hoc habeamus, certum relinquitur, nihil maius aut pretiosius sub Sole nos habere, quam hoc Sacramentu. Hocisitur in nobis excitare debet affectum & deuotione ,
imo & desiderium ad hoc Sacramentum, Ut quilibet secum dicat: O quati mercenarii in domo Patris mei caelestis hoc pane reficiuntur, R ego hic fame pereo lItemque, Ecce servi Dei comedunt, tu esuris: Ecce illi bibunt,& tu sitis: Ecce illi laetantur, tu coniunderis. O quam selices sunt, qui ad coenam agni vocati sint, qui ad mensam summi Dei sedem, totq;&tam pretiosis cibis resciunturi Vtinam, & ego dignus essem tali mensa & tali conuiuatore. Surgam igitur, &ibo ad Patrem meum, &c. Tale, inquam, desiderium
excitare in nobis deberet consideratio Sacramenti, Sc reuera excitaret, si in eum, quem diximus, modum consideraretur. Nemo tam alte in peccatis do mit, si haec consideraret, certe cum Chananaea, cla-linando & orando sequuturus esset, ut vel micas huius conuiuii accipere mereretur. Vbi autem tale desiderium in corde est, ibi bene agitur cum eo homine. Non enim ipsi deerit fides, nec quicqnam omittet, quod dignum. aut comittet vel in se patietur, quod in-
179쪽
dignum eu hac mensa faciat. Et quamuis nemo alius, nisi spiritus Dei, hoc desiderium in homine excitare possit, non parum tamen etiam ad hoc facit, si quis αSacramenti dignitatem, &stam indignitate: eorum autem,quibus hoc Sacramentu paratum est, felicitate secum cogitat. Hoc igitur primu est, cuius vos in hoc. sermone admonere volui. Alterum non tam laetum erit aut amabile, imo necesse erit, ut duris & increpatoriis verbis hic agam : maxime, si dicendum mihi est , quantum bonum nos Christiani in hoc Sacramento habemus, & tamen nostro vitio ossicimus, ut plus damni quam comodi hinc ad nos perueniat. Vnde enim
putatis venire tot mala, quae nunc experimur corporaliter , temporaliter, & spiritualiter Vnde, inqua, quod Deus indies tot nouos morbos, tot noua & periculosa bella immittit, tot deniq; errores & peccata permittit λ Assignet quisque quam velit causam tantorum malorum, ego plane sentio, horum malorum non minimam causam esse , abusum illud damnabilem huius Sacramenti, idque persuadent mihi David & Paulus. Rom. 3. Quia, inquit, Paulus, cum cognouissent Deum, non sciit Deum glorificauerunt, ideo tradidit eos Deus in reprobum sensium, &c. Hic habes, unde sit, quod in tam nefanda & horrenda vitia labimur. Ultra dicita .co. 1 1 Paulus: Ideo propter indignam scilicet sumptionem Sacramenti inter vos multi infirmi & imbecilles, α dormiunt multi. Hic habes causam malorum corporalium a Dauid autem primo quidem Iudaeis, deinde Uri. 43 omnibus incredulis imprecatur, ut & mesa eorum fiat
ipsis in laqueum. Hic habes causam errorum. An non autem Deus in reprobum sensum nos dedit,qui etiam nefandissima videntes, imo facientes, non pudescimus, non emendamur, imo in rebus pessimis gloriamur Prou. a. An non mensa haec nostra nobis in laqueum versa est, tantis nostro tempore erroribus circa Sacramentum ortis ut interim taceam de morbis, qui quotidie noui nos molestant: Poenam igitur videmus. Nemo autem i dicet
180쪽
dicet horu malorum causam deesse, si perpendat quo
pacto nos ad hoc Sacramentum hunc praeparamuS. Bone Deus, quanta negligentia,quanta leuitas, quanta impietas hic in nobis apparet Quantumuis Ecclesia ab ipso statim exordio Quadragesimae nos admonet , Ut per poenitentiam nos praeparemus ad communionem. Nihil tamen de Sacramento aut praeparatione praeuia vel cogitamus, usque ad ipsum puctum, quo accedere debemus. Nihil nos mouent promissiones, nihil terrent comminationes, nihil toto anno negligentius agimus. A peccatis adhuc calidi accedimus ad tremenda haec mysteria , quorum se etiam angeli indignos iudicant. Accedimus autem sine contritione , sine poenitentia, sine consessione, imo etiam sine praemeditatione praeuia. In peccatis sumimus Sacramentum , ac Christum cum Iuda osculamur, chm simus hostes Christi. Denique a Sacramento statim ad peccata redimus, atq; pristinum vomitum, prioribusque peccatis nostris siummim illud addimus, quod edentes panes Christi , ipsum pedibus supplantamus, sicut in Propheta conqueritur , imo ipsium denuo crucifigimus ac siim me cotemnimus, ut pium hominem, qui haec videt,'taedere possit vitae huius, quemadmoduolim Mathatiam, cum videret templum prophanari. I mo,ut vere mirum sit, quomodo Deus tantum sui co- temptum ferre possit. Verum quid agitis Christiani quo ruitis o miseri Non videtis quanta iniuriam Deo ingeratis quantum damnum vobis ipsis inseratis λ Iudaei figuram tantum habebant, & tamen quinto die ante essem agni, incipiebant se circa eum agnum occupare,& necessaria quaeque praeuidere,& tu maducaturus carnem Christi, vix dimidia hora prius cogitas, quid facicndum tibi sit λ aut forte putas te satis dignum e se certe vita tua aliter clamat. Iudaeis praeceptum
Crat, ne carnes agni crudas, aut aqua coctas ederent,
sed cogebantur eas igni coquere. Et tu carnem Christi crudam sine aliqua praemeditatione aut igne an