장음표시 사용
231쪽
DE FILIO PRODI GoVerum hoc nobis deest, qu6d institia laboremus, . quod mente capti simus. QSapropter compellat nos Psal. 3 3. David his verbis: Venite filii, audite me. Et Salo-Prou. '. mon, Si quis est paruulus, veniat ad me. Eam nimiruob causam dedit nobis Deus verbum suum, ut sit lu- .ri 3. cerna pedibus nostris&lume semitis nostris. Eamni- mirii ob causam nobis dedit filium suu ,ut sit lux naudi. Ioan. '. Hic est filius meus dilectus, inquit, in quo mihi bener . complacui: ipsum audite. Eam videlicet quoque ob Iobes a. causam in veteri Testamento promisit, se nobis daturum ac missurum doctorem iustitiar. Iuxta quam sententiam in persona Dauidis quoque dicit: Intelle- .Psai. 3 r. ctum tibi dabo, &instruam te in via hac, qua gradie- . ris. Non est igitur mirum si Deus deseratur ab iis, quibus notus non est,qui verbum Dei nec habent nec audiunt, qui nihil de Deo sciunt. Haec ergo sunt, quq nobis in iuniore filio considera. da proponuntur. Per aetatem intelligere non poterat, quanta illi omnium rerum abundantia fruendi esset facultas in paternis laribus, quod postea tandem sensit, sed suo malo. Quo vitio quoniam & nos laboramus, nec cognoscendi operam damus, facile prolabimur, quocunque nostr mentis leuitas, & praua cupido nos ducit. Quid igitur restat, nisi ut nos Christiani cum Ps l. a Dauide rogemus, Domine illumina oculos meos, ne Ps. 33. unquam obdormiam in morte λ &c. Et alibi, Da mihi intellectum,& scrutabor legem tuam: & custodiam Psa. illam in toto corde meo. Item, Deduc me Domine invia tua. Iam una nobis causa monstrata est,unde accidat , quod temere nosmet a paterna domo abdicemus, Deum ipsiusque gratiam nihil pendamus, coniici musque nos in varias peccatorum sordes. Vt autem vel semel recte causam illam intelligas, i inscitia est & mentis nostrae caligo. Secundam deinceps
232쪽
habitus in die Dominica Inuocauit .
N proximo sermone inter reliqua dixi, parabolam de filio prodigo nihil aliud esse, quam
speculum quoddam,in quo cernitur simul, quanta peccatΟ-ris sit miseria, & Dei misericordia, qualis sit vicissitudo, hoc est, quo quis modo sauorem &gratiam Dei amittens, incidat in extremam calamitatem, cui peccator obnoxius esse solet,& quomodo vicissim, ab exitio peccati liberato, ad Dei gratiam pateat accessus. Vtrunque hoc adolescens iste expertus est . Fauore & gratia, dignitate ac beneuolentia non parum Valebat apud parentem: sed postea ad maximam miseria&indignitatem deuenit, sed rursus ex contemptissima hac conditione, ad pristinos honores & decus euectus est. Quibus duabus mutationibus nihil unquani visum est magis dissimile. Altera enim bona est, al
Bona mutatio est,quando quis a peccatis se conuertit ad Deum: mala autem, quando neglecta Dei gratia, vitia sectatur. Quae ambo apud nos Adami sobolem accidere videmus, nisi quod facilius ex gratia in peccata labimur, quam ex peccatis ad gratiam emergimus , & quod semper maior sit numerus eorum, quiae bono ad malum,quam de malo ad bonum seruntur. Sed scire sortassis expetis, qui fiat, quod tanta hominum frequentia tam facile de bono nunquam perituro ad id, quod caducum est & interit, a Deo, ad mundum, ex gratia ad peccatum, postremo de vita
ad mortem se perduci patiatur. Attende
233쪽
Attende diligenter, quid Christus in principio parabo is huius dicat de duobus filiis,quorum uterque e rat in domo parentis sui, aeqfisi honore & dignitate praeditus. Sed alter ut pote iunior & cosilii inops, alia
fortuna experiri volens, portionem, quae ex haereditate sibi debebatur, postulans, sui dominus esse cogitabat, nec disti plinam patris amplias serre poterat, tametsi nihil erat, quod potuisset desiderare , aut de iniuria patris conqueri. Adeo cum illo actum erat leniter , Ut patrem non appellare non posset, etiam nunc discessurus. Quid igitur obsecro illum mouit tria, adolescens erat,& rerum omnium ignarus: petulans & peru1cax, stuperbus & audaculus. Quae tria animum adolescentis ita huc atq; illuc impellebant, ut inter ipsum &patrem, patrisq; familiam minime posset conuenire. Primo, adolescens erat, nec multa expertuS, put chrior sibi inter ignotos videbatur , quam apud notos& domesticos, nondum intelligere poterat aut animaduertere, quam omnes ipsius causa, pater, mater, set ut, ancillae 1olliciti essent, nemo autem illius curam esset habiturus in soro aut apud alienos. Praeterea pomum pluris faciebat, quam aureum: quocirca etiam ,. non totius haereditatis bona , sed aliquam solum partem postulabat, non considerans, quanto praestanntior sit aureus licet non admodum magnus quam multa poma magnitudine insignia. Sed puerile hoc est iudicium. Secundo, procax erat & sui ingenii,sieni impatiens. Quandiu in patris erat aedibus, non poterat esse sine metu, quapropter iter parat ut sibi suo more vivere liceat , & exercere animi libidinem . Tertio, superbus erat & gloriosus, videbatur sibi se iam vitae suae rationem & modum habere posse, nec non artate & prudentia valere se existimabat,&c. Har,
ut vides, erant cauta, ad errorem occasione praebentes,
quibus filii Adami etiadum in peccatum inducuntur. . . Primo,
234쪽
primo, nemini obscurum est, quod homini cuiuis omnis cum Deo expostulandi praeclusa sit via, siue de iniuria, siue de duri cie seu inclementia, quominus in domo ipsius permanere possit. Nihil enim Deo amicabilius, nihil illo patre iucundius, Qui enim fieri potest, ut durus, ut truculentus, ut saeuus sit erga filio; suos, qui aliis patribus affectuhm sensum, cor, amore immittit, ut nihil prolibus suis denegare possint, veIipso Christo attestante, qui ait: Si vos cum sitis mali, Lue. i. nostis bona data dare filiis vestris: quanto magis Pater vester caelellis de caelo dabit: spiritum bonum petentibus sel Similem in modum loquitur Deus per Esaiar Nunquid obliuisci potest mulier infantem suum, Vt E 2. 41; non misereatur filio uteri sui & si illa oblita suerit,
ego tamen non obliviscar tui. Secundo, certum quoque est, Deum neminem ex et suis aedibus excludere, nisi homo ipse eum auerse tur, & temere illius consuetudine se indignum fa- 'ciat. Si quaesieritis eum , inuenietis: si autem dere- a. Pa. rliqueritis eum,derelinquet vos,dicebat olim Propheta ad Regem Asa. Tertio, palam omnibus est, in domo Dei, hoc est, in obseruantia & religione Dei nihil desiderari. Nam Psfri. si Deus generationem iustorum ut Psalmistae verbis Utar tantis accumulat benedictionibus, ut in domo sua gloriam & diuitias possideat, quid in sua ipsius domo patietur desiderari Eodem quoque spectat, quod Dauid ceciniit Iunior sui, etenim senui: & Ual. 3ς. non vidi iustum derelictum, nec semen eius quaerens panem.
Penuriae & egestatis gratia, non est, quod quisquaa Deo aut ex ipsius domo recedat: Gullate, & videte Uil. 3 3 inquit Psalm. quoniam suauis est Dominus: beatus vir, qui sperat in eo. Et eodem in loco, Accedite . ad eum,& illuminamini: & facies vestrae non confundentur . Timete Dominum omnes sancti eius . quoniam non est inopia timentibus eum.
235쪽
Qua igitur, inquis, ratione fit,ut tam multi tam Iibenter Dei fugiant consortium, inuiti in domo patris sint & maneant, amoremque illius & beneficia in nos collata nihili pendant Scias eadem illa tria, in cauta esse, quorum paulo superius memini,ignorantiam vi delicet, reclamandi, studium, & audaciam . Quod si intelligere possemus,quas in Deo & ex domo Dei co-moditates habere queamus, nunqua deserendi ipsum aut domum ipsius incesseret nos cupido, sed dicturi potius estemus cu sancto Dauide, Mihi adhaerere Deo, bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Issene videre ac cognostere poterat, quam utilitatem, quae commoda ex domo Dei capere posset, quod ipse aliis in Psalmis pluribus testatum reliquit, cuiusNodi illud est: quod ait: unam petii a domino, hanc requiram r ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae,&c. Et rursus aliud, Quid mihi est in coelo & a te quid volui super terram λDeus cordis mei, & pars mea Deus in aeternum. Item, Quam dilecta tabernacula tua Domine virtutum e concupiscit & deficit anima mea in atria Domini . Cor meum & caro mea exultauerunt in Deum
vivum. Beati qui habitant in domo tua Domine: in secula seculorum laudabunt te. Et iterum, Benedicanima mea Domino: & noli obliuisci omnes retributiones eius. Qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis: qui sanat omnes infirmitates tuas. Qui redimit de interitu vitam tuam: qui coronat te in misericordia& miserationibus. Qui replet in bonis desiderium
tuum: renovabitur ut aquilae iuuentus tua, &c.
Vide quam exacte sanctissimus David perspexit, &potuit intelligere, quantam bonorum vim domus Dei suppeditare possit. Quamobrem quodam in loco animo securosium maque fiducia dicit: Non discedimus ater vivificabis nos,& nomen tuum inuocabimus.
Quod aliis verbis alibi quasi repetit: Bonum est confidere in Domino, quam confidere in homine. Bonil est
236쪽
esesperare in Domino, quam sperare in principibus. Idipsum quoque alii sanctissimi patres tam in veteri,
quam in nouo testamento perspexere, idque verbis; magnificis elocuti sint, quam comodus & ubiq; prae: sens sit suis filiis ille pater, & quanta omnium bono-i rum ubertas in ipsius domo inueniatur. Sanctissimus Ιolue populo suo liberum permittebat,ut qualem vel- Iosue a 4 lent, sibi Deum eligerent. Ego autem, inquit, & do- naus mea seruiemus Domino. Diuus Iob ita spem sua Id i 3. in Detim fixerat, ut dicere non vereretur: Etiamsi o i ciderit me, in ipso sperabo. Sanctus Petrus non nisi, obiter senserat dulcedinem, quae est in domo Dei,statim prae gaudii magnitudine erumpit, dicens: Domine bonum est nos hic esse. Et rursus, Domine ad que Μα. tr. ibimus p verba vitae aetern ς habes. Huic accedit diuus Ioan. 6 i Paulus, cuius verba ita habent: Quis ergo nos sepa- Rom. t. rabit a chatitate Christi Certus enim sitim,quia neq, , . mors, neq; vita, neq; An Deli, neq; principatus, neq; creatura alia poterit nos separare a charitate Dei.
Hi veri erant Dei filii, hi cognoscere poterant Dei benignitatem, & facultates, quibus talis patris domus ornata est &instructa. Quod intelligere filii Adaminon magnopere laborant, utpote mete capti, quocirca Deus non est illis curae quicquam, facile Dei consuetudinem contemnunt, breui momento omnia beneficia memoria excidunt, quae a tali patre acceperunt, vel
erant accepturi. Haec Vna causa est, quae nos a Deo
alienat. Imperitia est, negligentia & cogitationes. quibus animi puerorum occupati esse solent. Omnium bonorum abundantiam possemus habere in Deo ipsiusque domo, quorum particulis magis delectamur. Si quid enim nobis occurrit in m udo,quod arridet, non conquiescimus, donec illius copotes fiamus, obliti ea, quae in domo Dei sunt optima. Nam
quod mundus habet, nihil integri est, nihil solidi. Ad
totum, hoc est, ad omnium bonorum persectionem nobis admittendum erat. Non frustra idcirco sacra a. Pe. r.
237쪽
scriptura lata seueritate nos monet, ut nobiscum pera pendamus, quid in nos Deus beneficioru contulerit,&adhuc erat collaturus, in posterii. QSod qui recolit, &quasi ob oculos continuo habet, nunquam tam benefici parentis habitationem vitabit,quin potius omnem
curam adhibebit & diligentiam , ne ob delicta sua &culpam tali domo poliatur, eiiciatiirque. Tantum de
. : Altera causa, quae domum paternam nobis saepenumero odiosam reddit, propria est, mala & peruersa nostra voluntas, quae statim in primo homine emicuit, ct in omnibus adhuc mortalibus apparet,quae in angu stas cogi non vult, quae aegre coercetur , omneS Eua dendi quaerit occasioneS., Primo homini Deus obseruatu sacilem postierat le- . ' gem,quam tamen ViX accepta prophanauit, eo spes et
cupiditati & voluntati propriae cotraria. Vidit inquiescriptura mulier quod bonum esset lignum ad vesicendum, Sc.OPlus delectationis ei asserebat id, ad quod animi libido & cupiditas impellebat eam, quam diuinum praeceptum. Nec cessabat, donec perficeret,quod mala cupido suadebat, quamquam sciret alia esse Dei voluntatem. Haud secus nos quoque prouocat cupiditas,qua tanto facilius vincimur, quanto magis ad voluptatem,temeritatem & vanitatem procliues sumus, quare nihil magis Deus in sua domo abominatur. Mat. a c. Isthinc enim dicere unu quemque oportet: Pater, tua non mea fiat voluntas,quo sit, ut tahto citius, Voluni tatis pertinacia, ne constringantur, euadat, & in locum prorumpat, ubi pro arbitrio regnare possit. Dei& diuinae voluntati subiici non vult, libertate gaudet, coacta nihil facit, nullius praeter quam sui rationem habet,quocirca non immerito a Diuo Bernardo cruenta bestia appellatur. QSid enim turpe usq; adeo est, quod propriae voluntatis temeritas non audeat quae non solum ipsa Deo. Obediens non est, sed omnes creaturas refractarias facit.
238쪽
cit. Na qui rerum mundanarum amore tenetur, non dubitaret uniuersum orbe terraru in suam redigere potestate, si quomodo posset, de quod plus est, si fieri pose
set, ipsum Deum omnium rerum autorem de caelo
deturbare, vel etiam illi necem inferre. Quaeris qu ratione λ Nihil magis ex votis 1lli posset obtingere, es nullus in reru natura Deus existeret, aut si hoc vita ri non posset, saltene quid sciret, & ne poena peccata
Prosequeretur. Quod qui facit, haud dubie nihil aliud
Onatur, quam ut possit Deum e medio tollere, si vi rex suppeterent. Haetenus duas nostri lapsus causas explicauimus,ut sunt, ignorantia & peruersa voluntas. Tertia causa est, nimia co fidelia sui, qua scilicet cossi nostro ingenio, prudentia ac peritia persuademus nobis, nos vitet nostr posse habere modum, Deum Ipsiusq; gratia nihil morates, arbitrati nulla doctrina amplius, nullis orationibus, nullis ex eptis eorum, qui in domo Dei sunt, opus nobis es e, dcc. Hoc est, quod a dolescens ait: Pater, da mihi facult/tu mearu p rtio- .nem. Ipse periclitabor, quid lucri ex ea facere possim . . Dictu incredibile est, quam subito homini imposuerit , , talis confidentia. A da nihil se sugere autumabat, cum tamen toto aberraret caelo. Qui stat inquit Paulus videat ne cadat. Rursiis, Tu fide stas : noli altum sapere, sed time . Sapiens quoque beatum illum homir x. Co. a onem dicit, qui semper est pauidus. Simile legimus in Rom. xx Apocalypsi. Dicis, quod diues sum inquit Deus Seso, Pro. 13. cupletatus, nullius egeo: & nescis, quia tu es miser, & miserabilis, & pauper, & caecus, Sc nudus. Caetem Apoca. 3rum homo propria virtute confisius quid posai S valeat, deinde audiemus. Verum, quomodo se gerit Deus erga tantam filiorum suorum inscitiam, pertinaciam Sc confidentiam
i Et diuisit illi, subλnitiam. inquit Christus.)Alium donat ingenii acumine, alium artia peritia,
239쪽
alium diuitiarum splendore, atque ita deinceps hune
isto, illum alio ornans munere, & cupiens singulis totam haereditatis substantiam communicare. Sed ipsi longe aliter aflecti sunt. malunt haereditatem in portiones secari, prout diueria hominum sint ingenia .
Deus autem pro sua silmma sapientia unumquemque suo more &ex suo ingenio vivere sinit, neminem in familiae suae contubernium inuitum cogit, neminem praeter sitam voluntatem detinet, omnibus aeque benignum & munificum se offert, omnium se patre profitetur, quem semel in hospitium recepit,eum fouere omni tempore vellet. At si quem abeundi desiderium habet, non magnopere repugnat, discedendi po H. 3o testatem facile concedens. Populus meus,inquit, non audiuit vocem meam: & dimisi eos secundum desideria cordis eorum, ibunt in adinventionibus suis. Sic Christus, inquit, ad proditorem suum, cum Videret nullam ut resipisceret adhortationem prodesset Ioa. x3. Quod lacis, fac citius. Deus apponit nobis bonum
Ecd. s. & malum , aquam & ignem, vitam & mortemr aut
Deus. 3o ut Moyses inquit benedictionem siue maledictione, quod placuerit ei dabitur illi. Idipstim nobis Christus demonstrare vult per voculam ubi ait: Et diuisit illis substantiam seu haeredita-
tem. Quis est iam tam perfricta fronte, qui Deum no stri interitus autorem appellare ausit An non setis est' ' quod nos crearit, redemerit, vocarit, & tandem in suudomicilium receperit λ An adhuc praeter animi nostri voluntatem nos retinere debet Minime gentium. Naquemadmodum Deus neminem excludit, neminem sua consuetudine indignum iudicat, modo quis eam ambiat, ita neminem vult astrictum esse, quinctim velit possit recedere.
Quam igitur isthinc hauriemus doctrinam Vt tanto simus circunspectiores. Postquam in filio isto prodigo deprehendi mus,quid sit illud, quod damnum nobis inserat, & quo circumueniamur, aut quod nos eo
240쪽
impellit, ut amantissimum nostrum ac benescentissi mum patrem deseramus. Ignorantia est propria ac peruersa voluntas, superba confidentia. Multi per ignorantiam labuntur, plures per voluntatem propensam ad repugnandum, nec non pauci per nimia confidelia. Quod si igitur miseria , in quam filius prodigus in- cidit, effugere cupias, exorandus erat tibi Deus, ut Oculos tuos illustret, quo ipsim , voluntatemque eius cognoscas, verbum Dei indefatigabili studio audito , legito, & meditator, quod inscitiam & pueriles cogitationes facile dispellet, & satis docebit te, quid commodi in domo paterna, & quid soris mali tibi expectandum sit. Sin vero propria te lacessit voluntas, rursus ad Deum coniuge, orans ut te nouo corde, loque spiritu velit ditare sicut in Erechiele recepit) & per Ed. illum spiritum timorem quoque insundat, ut in illius praeceptis possis ambulare, ut nomen eius in te sincti ficetur, regnum stabiliatur, & voluntas ipsius m te, &per te compleatur. Denique si sorte inuadat te super bus spiritus, qui tibi suggerat, tanquam persectionis gradum sis consecutus, ne crede illi, imo summopere cave, ne illius suasionibus nimium concedas aut fidas. Quantumcunque enim bonorum vim accepisti, nihil tamen proderunt omnia, si a Deo animum auertis. In summa, In Deo omnium rerum affluentiam ha bes , tametsi videaris tibi tenuis & vix habere, unde, iuxta prouerbium restim emas. Extra Deum autem& illius domum , nihil habes, etiam si Pactoli opes, ut dicitur, tibi habere videaris. Quapropter consultissimum est, cognoscere & considerare. quid a Deo patre nost ro accepimuS,& ut in ipsius domo