장음표시 사용
171쪽
Commentariam Librum Inpegum. C. O. XIL
vadens Ierusalem ad templum, rediret paritet ad reqem Roboam regnantem in Ierusalem. di. cereique et Volumus adhaerere Ierosolymae dii emplo: ergo & resti eius Roboam: hinc iussit ne quis adiret Ierusalem & templum, sed vi in Dan de Bethel vitulis a se erectis omnes factam carent. Videbatur hoc eius consilium politice prudens, de ad regnum suum statumque politicum tuendum salutare: sed reuera fuit in prudem Se perniciosum, statumque de regnum eius
prorsus labefactauit de euenit. Hoc enim ei cinminatus erat Deus, in cum nianu sunt omnium i ra reginum de ita contig.t:nam quia Ieroboam
ad schisma regni sui tuendum, fecit schisma patiter in rei: gione & irde; ideirco delita se unia Mersa eius uinin Sc familia desupe i. i. tme, ut
dicitur cap. 13. Regnauit enim ipse et r. annis dumtaxat eum multis doloribus Sc incomm dis. Successiit ei filius Nadab, qui vix per biem Dium regnauit, di a seruo suo Baasa reetno de vita priuatus est, qui mox omnem familiam I roboam adeo extinxit, ut ne unus quidem ex ea
suetit superstes, uti iam ante id ipsum ei per Ahiain Piophetam Deus comminariis fuerat. qugomnia patent 3. Reg. 1 s. v.as.& seq. suit ergo ipse stolidus aeque ac impius oubd Deo promittenti stabilitatevi regni in posseris suis, si sibi soli seruiret, nsi crediderit. Esto enim populus eiusiuili et in Ierusalem adoratum Deum in t plineamen Deus populum ipsi subiectum Si obeditatem fecillet, impedivissetq; ne ad Roboam rediret hoc enim expressu ei proinis erat; ac mille modos id praestandi in mente de manu habebat.Talia fere sunt consilia politicorum de Ma-Ehiauellistarum squorum iste Ieroboam clarissimum est exemplar qui religionem saciunt sedi iis te politiae, de talem fidem 6c religionem amplectuntur, qualem regno vel obtinendo, vel retinendo, vel augendo, alijsque scopis sibi propositis putant aptiorem .Etsi enim eorum consi- tilia initio videantur speciosa de utilia, tamen plerumque successu temporis maximis dissicul- talibus principes inuoluunt,3e eis perniciem as seiunt ita disponente diuina prouidentia, quae omnibus hominum consilijs dominatur. Audiant ipsi Nazianz. in laudem S. Athanas G
svum contra Di opum str auerarat, altare contra altare erexerunt,idque m civitate Carthagis si, in cante Afrisa, sicut Ieroboam erexit altare c5tra altare.
Denique veram religionem,Deique cultum& pietatem regni de Reipublaesse fundamentudocet S.August. lib. i. de ciuit.& seq.S. Ambr. de fide ad Gratian. S.Cyrillus ad Reginas. quin&Philosophi. Audi Platonem libr. . de Legibus: ante omnia Deu mummus, ri ciuitatem n ri
A eurium Tris existum apud Rhod . lib.9. p
ratis sua eatenus isto homines pristans, quatenus
si a reliqua sol luminis maiestate et lascitur prati de- να Pythagorae mentia est, accedendo ad Deuess. ivnumquemque optimum Xenophon lib. 8. Pediae Cyri, Cambysen filio suo Cyio ad Astyagen auum proficiscenti , ita loquentem s
cit : Uoc vitum praecipue ιmmendo. Hi tamquam pretis um trisaurum a patre mair in tua re via perpet ab re, si lupio: Dii esto amum in tuin emptus,
nihil agar hi laris nisi mi nti ne implor to. Ims cilia enim est θ hebes mortalium nil mi sopientiam latet; mnia ex sententia pie . quilus illa prasto est. Spater ira admonitio tam ali E filii animo insedit, ut non absq; admiratione passim lectoribus inculcet Xcnophon. qua pietate Cyrus deos coluerit, de quo studio ac diligentia operam dederit,ut eos votis. precibus, sacris, iis placaret.Cicero Orat de Alus cum resp.Q λinquit, et p.C. ipsit ηm amemus,tamen xu ς numero Histanos, nec rosne Gaus,me calli itat. P ms, nec artibus Gracios nec den que hoc ipse huius re tuae irara soni stico natiuoi se u italos ipse ac Loimas. sed pietate ac resigine atque hac spiratia qιὸ driorum immortalium numine οι ima regi gu er νυν ιterllexi ,-ines gemes notione i superam mm. Ur. letius Maximus lib. iae. I. via, ait,psit relaereres ponenda semper nostra ciuitas duxis, etiam in qui summa m edatu constici iacin rcuit.quapropto non dubitarunt μι ruimperia μιον sta se humamarum rerum situ a Nimen existimantiao diuinito en a bene atque constat i sui t famulata. Et eodein in loco: Non mirum igitur siproelis i veris aut Δια- fodiendoq, pertinax dcorum hi dulgentia simper ex . buit, qMd tam scrupuisa cu a paruula quoque m mei ita religiolis examinare ridetur, quia numquam remotos ab exactissmo cultu caremisiatum eccos 5
His nostra ciuitvi existimanda est. Porro omnia praecepta regibus danda his duobus concluduntur: Memento quod es homo: mementoquδd est Deus, iudex Ne vindex. Prius ad refraenadam eorum potentiam, poste 'tius ad voluntatem pertinet. Feci τ Duos vi Tvios AvκEOsJ secit lar vixs. boam vitulos potius quam arietes vel equos, quia vitulum aureum patres Iudaeorum conss
tant dc adorarant in deserto. idq; ad similitudinem Apis, quam specie vituli vel bouis coluerat in AEgypto, Exodi 32 4. Vide ibi dicta.Vnde contra hos vitulos detonat Osee, caeterique pr phetae. H me etiam ijsdem verbis hie utitur Ieroboam, quibus usi erant maiores eius, Exo, 31.dicendo: Hi Aut imi irael, qui te eduxerunt δε terra AEnpti. De his multa dixi in Osee Se prophetis. Rursum Ieroboam fugiens Salsinonemiuit in AEgyptum ad Sesae regem, ibique vidit coli idei orte ipse ad conciliandam tibi gratiam Sesac, coluitὶ Apin specie vituli: unde mortuo Saloinone rediens in Iudaeam, faciens que schisma a Iuda Sc letusilein, erexit vitulos aureos quin vidcrat coli in AEgypto, vi AEgyptiorum
172쪽
Commentaria in Libra n III. Regum. Cap. XII. 17l
miorum auxiliis Roboam & A losophiae lib.7. Politi c. cap 9. praecipit, ut homi- ludaeis.
RVM iv DAM quasi in duobus regni sui limitiabus: Bethel enim erat limes Isiaelis ad Meridie, Dan vero ad Austrum. Rursum, Bethel erat locus celebris , & sacer ob visione in Dei in scala' exbibitam Iacobo patriarchae. Genes 32. in i que dicta est Mi . id est dumis mi; sed Ieroboaex sithel, id est Lma DE, fecit Mibaa n, id est B. mum uti risitatu & idoli ut ait Osee. Be: hel nudponitur in tribu Beniamin , nunc in tribu Ephraim unde multi putant duas fuisse Betheles, atque hia intelligi eam. quae est in Ephraim: huius enim rex erat Ieroboam.Alii tamen cum Adrichomio unam eamdem ii censent fuisse B the quae nune Beniamin , nunc Ephraim attri-
buitur, eoqubditis esset in confinio utriusque tribus. ut quod haec una ex Beniamin adhaeserit Ieroboam permiseritq; apud se collocari hoc ψidolum vituli. V racetvu tir villaxis noe id estres haec, est Metonymia) IN PECCATu uJq.d. occasione horu vitulorum Ieroboam totas ILras lapsus ea in idololatriam, illosque ut deos suos adorauit. Quare grauissime peccauit Iet boam peccato non tantum idololauiae, sed de sodali,suia causa fuit, cur totus Israel deinceps usque aci sei excidium, vitulos hos quasi idola& deos suos coluerit per annos as 6. quibus nouemdecim reges Ieroboam sicuti eius vitulos
Vars ai. FEci T. pAsA vitulatum & idolorum delubra, non sacra sed profana de sacrilegat is xx csxsis J montibus & collibus , in quibus nates ut rationales habet,ac ei stati idololatiae sciebant idola sua collocate di ad dentiam & diuinitatem attribuit.
nes viles non constituantur sacErdotes, propter
honorem qui religioni dc maiestati diuinae debetur.
Vide ergo unutia eumdemque utrobique spiat tum diaboli, qui quia contemptor sacrorum, ea omnia ad vilitatein it aducit ut irrideat Sc omnibus irridenda proponat, vi i. eos se tam deducat ad atheismum, ut nihil credant, negent ii animae imi D6rtalitatem, gelienam,& omne numen, uti hoc aeuo multos haereticos fieri vide. mus atherus, ut sapientct aduerti idcannotauit Card.Hosius.
Audi Tertulaibr. de Praescripti aduersus hae.
CELEBRARATua is IvnAJ scilicet festi 'raber naculorum, quod Iudaei ex Dei decreto celebrabant die is.mensis septimi;sed Ieroboam ex proprio cerebro illud transtulit in diem is. messis inaui, ne videretur Iudaeos sequi, sed ipse elle auctor noui festi aeque ac nouae religionis de nouo tum deorum, sed ridiculorum, Rilicet vitulorum. Quid enim stolidius vitulo' utique
non aliud, nec aliusquamis,qui vitulos irrati nates ut rationales habet,ac ei stationem, proui-ET s Ac TR TLs Da xx TREMis PopvLilq. d. Non ex tribu Levi,ut statuerat Deus,sed ex qualibet alia vilissimos homines constituit sis cerdotes suorum vitulorum de idolarum. Ita prosanantes religionem, profanant caetera omnia. Sed id decebat vilissimos vitulos,ri vilissi mos haberent sicerdotes. Fuit ergo hoc iustum Dei iudicium. Sie δ: haeretici noc aeuo minis stros suae haeresis incipientis constituerunt ceta dones, sutores apostatas, de cuisquilias lita inu. Dianum tali patella operculum. Line Aristot. ex meto lumine naturae de L
LERET INcENfvΜJ Uide hie ut Ieroboam ex uno peccato schismatis, labatur in profundum scelerum. Arrogat enim hic sibi non tantum regnum, sed Jc pontificatum. seseque iacit pontificem δρ caput Ecclesiae. Nam ut pontifex, adolet incensu festa instituit, Iacerdotes consectat, iam aedisicat. Ita Iosephus. re in Iet boam rectu torqueas illud Se sit Episcopi Epist. ioi .ad Pylaemenem: alia rati , in foro otio dite sim niti lua, i ct Abia ct hamnara insundvio pro iugenua vetoator em M.
altaria I tignans sionem excidium ter Iosiam rege intentat. Iubet eum x capi Ieroboam sed manui ipsius exares, quam illi veniamprecanti resiluit propiata, qui contra iussum Dei comedens eum alio propheta in Bethes, rediens domum a Iebne
r. U Tecce vir Dei venit de Iuda in sermone Domini in Bethel,Ieroboam stan-
te super altare.& thus iaciente. 2. Et exclan: auit contra altare in sermone
Domini. R alti Altare altare. haec dicit Dominus: Ecce filius nascetur domui David. Iosias nomine. R immolabit super te sacerdotes excelsorum, qui hunc in te thura succendunt. & ossa hominum super te incendet. 3. Deditque in illa die Cornel. in lib. III. Regum P et signum
173쪽
Commentaria in Librum III. Regum. Co XIII
lignum, licens: Hoc erit fgnum quod locutus est Dominus: Ecce aliare scinde
tur &essundetur cinis qui in eo est. q. Cum lue audisset rex sermonem hominis Dei quem inclamauerat contra altare in Belliel. extendit manum suam de altari dicens: Apprehendite Cum. Et exaruit manus eius. quam exicnderat contra eum nec valuit retrahere eam ad se. s. Altare quoque scissum est &cs usus est cinis de altari iuxta signum quod prini ixerat vir Dei in sermone Domini. 6. Et ait rex ad virum Dei: Deprecare faciem Domini Dei tui,& ora pro me ut restit tur inanus mea mihi. Oravitque vir Dei faciem Domini. ' reuersa est manus reusis ad euin.&facta est sicut prius fuerat. 7. Locutus est autem rex ad virum Dei: Veni mecum domum ut prandeas. 8c dabo tibi munera. 8. Responditque vir Dei ad regem i Si dederis mihi inediam partem domus tuae non veniam tecti, nec comedam panem, neque bibam aquam in loco isto: 9. sc enim mand tum est mihi in sermone Domini praecipientis : Non comedes panem neque bibes aquam.nec reuerteris per viam qua venisti. Io. Abiit ergo per aliam viam, de non est reuersus per iter quo venerat in Bethel. II. Prophetes autem quidam senex habitabat in Bethel. ad quem venerunt siij sui,& narrauerunt ei omnia opera. quae secerat vir Dei illa die in Bethel: R verba quae locutus fuerat ad regem. narrauerunt patri suo. I 2. Et dixit eis pater eorum: Per quam viam abiit/ Ο-stenderunt ei siti j sui viam . per quam abierat vir Dei. qui venerat de Iuda. i 2. Et ait siliis suis: Sternite mihi asinum. Qui cum strauissent ascendit. I . re abiit post virum Dei 3c inuenit cum sedentem subtus terebinthum: ' ait illi Tu ne es vir Dei qui venisti de Iuda3 Respondit ille: Ego sum. is. Dixitque ad eum: V
ni mecum domum. et comedas panem. I 6. Qui ait: Non possum reuerti, neque venire tecum ,nec comedam panem, neque bibam aquam in loco isto' i . quia
locutus est Dominus ad me in seimone Domini dicens: Non comedes panem &non bibes aquam ibi nec reuerteris per viam qua ieris. 18. Queii ait illi: Et egor heta sum smilis tui: ct angelus locutus est mihi in sermone Domini. dicens:
ac cum tecum in domum tuam, ut comedat panem Sc bibat aquam. Fefellit eum. I9. ct reduxit secum: comedit ergo panem in domo eius.& bibit aquam.
2o. Cumque sederent ad mensam, factus est sermo Domini ad prophetam , qui
reduxerat eum. 1 I. Et exclamauit ad virum Dei qui venerat de Iuda licens:
Haec dicit Dominus: Quia non obediens suisti ori Domini. &non custodisti mandatum quod praecepit tibi Dominus Deus tuus, 22. dc reuersus es.&comedisti panem, id Dibisti aquam, in loco in quo praecepit tibi ne comederes panem, neque biberes aquam. non inseretur cadauer tuum in sepulchrum patrum tuorum Σ3: Cumque comedisset 5 bibit Iet strauit asinum suum prophetae quem reduxerat. 14. Qui cum abiisset, inuenit eum leo in via. 8c occidit: & erat cadauer eius proiectum in itinere: asinus autem stabat iuxta illum. & leo stabat iuxta cadaver. 23. Et ecce viri transeuntes viderunt cadauer proiectum in via,& leonem stantem iuxta cadaver. Et venerunt & diuulgauerunt in ciuitate in qua prophetes ille senex habitabat. 26. Quod cum audisset propheta ille. lui redux rat eum de via. ait: Vir Dei est.qui inobediens fuit ori Domini. & tradidit eu D
minus leoni. & confregit eum.& occidit iuxta Verbum Domini. quod locutus est ei. 1 . Dixitque ad filios suos: Sternite mihi asinum. Qui cium strauissent.18. & ille abiisset, inuenit cadauer eius proiectum in via. & asinum & leonem stantes iuxta cadauer non comedit leo de cadauere nec laesit asinum. 29. Tulit ergo prophetes cadauer viri Dei & posuit illud super asinum,& reuersus intulit in ciuitatem prophetae senis ut plangeret cum . 3o. Et posuit cadauer eius in sepulchro suo: dc planxerunt eum: Heu heu mi frater. 31. Cumque planxissent eum, dixit ad filios suos:Cum mortuus suero, sepelite me in sepulchro. in quo vir Dei sepultus est: iuxta ossa eius ponite ossa mea. 32. Profecto enim veniet sermo. quem praedixit in sermone Domini contra altare quod est in Bethel.& contra omnia sana excelsorum.quae sunt in urbibus Samariae. 33. Post verba haec non est reuersus Ieroboam devia sua pessima. sed econtrario secit de nouissimis populi sacerdotes excelsorum:quicumque volebat, implebat manum suam. & fiebat sacerdos excelsorum. a . Et propter hanc causam peccauit domus Ieroboam. R euersa est, ct deleta de superscie terrae.
ET vccx via Dεi propheta a Deo mist A eastigandam & comprimendam ouis nκs ad nascentem idololatriam latoboam IxDA lex Iudaeaὶ is saxuosa linstini Miussu
174쪽
Grumentaria in Librum III. Regum. p. XIII. 1 3
iussi in Doui est iu Brruit. J Propheta hie a A spuit, sed in ea mansit obfirmatus &obdura-
Iosepho Ia vocatur,4 S. Hieron.2. Paral. ro.
I ab Hugone, Lyran Dion .serario Sc Sanchea, ait , qui 2. Paral.9.2'. dicitur scri pili segesta Salomonis in visione, quam habuit contra Ieroboam. veru cum noster hie propheta statim a vitione de prophetia sita contra Ieroboa cisiis sit a leon non videtur habuisse tempusta vitam ad scribenda stella Salomonis. vii ha
buit Addo, qui insuperscripsit talia Abiae si iij
& successoris Roboam, ut patet 2. PMal. I3.22. sua te non potuit esse is,de quo hoc cap.utpote qui initio re ni Roboam occisus est. Addit S. Helon. 3c Glos a in cap. i. Zachar. vers. r. Addo hunc fuisse auum Zachariae prophetae, qui ibidem nominatur. Venim inter Addo hunc de tu . Mira ergo fuit eius caecitas durities Sc mali
ιζ Iusserat hoeptoplictae Deus ad detestatione idololatri et .vt ipse facto ostendet ethei be-litas idololatras adeoq;esse detestabiles Aa Deo
quasi excommunicatos, ut nullam fidelibuscueis cibi vel potus, imo nec viae communionem habere velit. Iussit ergo eum in reditu aliam inire viam, quasi via in Bethel ob eius idola esset polluta di execranda, nec ullo modo reuisenda. Adia seuere verb vetuit Deus ei comedere in Bethel, ut, sit a Ieroboam coniectus suisset in carcerem,debuisset potius mori fame. quam ci-Zachariam hunc fluxere anni plusquam qua- bum a Bethelitis oblatum sumere. Figura haec dringenti. Verisimilius est quod ait Epiphan. in Q με . :. Vitis Prophetarum sub initium prophetam huc fuisse Iiam squem Theodor. de Glycas vocanta eloqui ibidem eius vitam ex hoc tu. p. des riabit. Denique Tertul. lib. deIeiuniis contra Psy
EVMJEdita est haec prophetia de Iosa rege trecentis annis ante eius natiuitatem,simul iue eius
nome est editum, scilicet quod vocaretur Iesiis, id est sdis Dei, quia ipse idola euertens, ficiem veri Dei eiusque salutem omnibus attulit.Sic tisaias c. s. i. ducentis annis ante Cyrum eius no
men edidit, & de eo plura praeclara vaticinatus C lolatriam de vatem dia boli. Abul. velo fidelemetat Ecclesiasticae censurae.& excommunicationis, qua Ecclesia vetat cum excommunicatis communicare de cibum sumere, ut illi bonorum consortio exclusi confundantur de resipiscant. Ita S.Cyprian. Epistos. Lucifer Calatii .lib. de non conueniendo cum haereticis. Se ex iis Ru pertus lib. s. c. o. ec Abul. hic qu. s. quare hoc eis maleficiu in non est, sed beneficiuua,uti fuit ipsi Ieroboam, de quo Iosephus: Rex,ait, vi ratus viri cret etiam eo de se capit esses ci: u. ex in quae riderat' dierat parum sol em νι iam sua
vi BAT iN BETnt L. Chald. Protrita se pus nomine Michah&c. Iosephus quoque cum vocat D uipio utam. Sic de S. Gregor. Ruperi. An gelom. Eucher. rana iugo, Dionys. Caietan. ec alij. Vnde nonnulli opinantur eum sui illi ido- est.quae Iudaei postea Ostendentes Cyro, ab eo liberationem E Babylone obtinuerunt, teste I
xnum hoe edidit propheta non sub Iosia, sed hoc ipse tempore cum Ieroboam in eum exte-deret manum. ut dicitur v. s.
cu extenta nianu conaretur apprehendere Prophera,
a quo coarguebatur, mom isti exaruit. Per hac it eru dura, ut qὐ tibi ipsi inuehuntur Gim mariuetudine n lus, Salianus de alij seras; qua verbiis Dominum ingerantW, multa cum vehementia iniscaris. ET REvER EsT MANvs R Gis AD EvMJ Causam dat S. Ambros. lib. 2. de Virg. ad finem: Fugauit. inq-,τι Nam, par ima eius,qua ἀ- ναι at sacriletis, sanata est re ι ent. Tam maturum mina ct Mettio a diuitia, o hialmainu exemplum extitit,ut sacrificanti abito dextera almeu--,paenitenti verua daretur. Porr5 Propheta hic tria insignia miracula Patrauit: primo enim stidit altare, ut Ieroboam
videret illud a Deo velut sibi exosum, standide distumpi: secundo , manus eius contra prinphetam extet sana obriguit: teitio, illa per preces prophetae sanata eii. Et tamen Ieroboam haeresiarcha a sua haeresi Se idololatii a non re. Corne. in lib. III. Revim.
fuisse putat, sed malu dc impium.Verum id redarguunt sequentia, arguuntque eum fuisse fidelem de prophetam Dei, non pseudoptopli tam, eo quod ,ut ait Theod. Deus per ipsum pra- dixerit homini Dei,id quod est eruitiarum, ct quia cres doli ea qua pridi su rant δε Iosia, ct quis linsus mandarit, ut cito due set, se cum eius crip re si piarent,quae omnia ostendunt eum λ:isse fidele de pium. Vocatur ergo a S.Gregorio. Ruperio de aliis iam citatis pseudopropheta, id est mendax propheta,quia mentitus est dicendo tibi ab angelo reuelatum esse, Deum velle ut secum cibum sumeret. Theodoreto consentit S.
PANEM J Mentitur hie propheta, ut alium prophetam ad prandium deducat. Videbat enim eum de via sessum, samentem dc silentem nolle in Bethel comedere nec bibere, sed ieiunum redire: quare motus compassione, ex studio hospitalitatis virum Dei ad hospitiu suum
inuitat, dc per mendacium quasi compellit. Sic subinde viros religiosos carnibus vinoque abstinentes decipiunt saeculares ut carnes liquatas sub oletibus absconditas comedant. Cum agerem in Belgio, extitit quidam eremita ob si plicitatem cognominatus Ioannes simplex, qui in moninetium B. Virgini dicatum veniens,
175쪽
vinum a procurature oblatum recusauit, dicens sse profiteri iugem a vino abstinem iam. unde procurator eum sallens 1 Dabimus ergo tibi in. quit Iac B. Virgini, nostrae, iussitque ei aliud vinum suauius apponi: Bibe,inquit, lac a B. Vt pine tibi propinatum loco vini quod respuis. Quod ille ut gustauit, valde exhilaratus: Vti-n.i, inquit, in eremo nostra tale lac haberemus
Verum fui meae pestiua& imprudens prophetae huius hospitalitas, nam alteri prophetae mortem repetit: sed id ipse ignorabat: quare
venialiter tantum peccauit i atque ossiciosum fuit eius mendacium dumtaxat, non pernici
Porrd permisit id Deus, ut prophetiae suae ve- Vritatem prophetae ipsius inobedientis, S contra iussum suum in Bethel cibum sumentis morte
sanciret, ut ex ea cognosceret Ieroboam, eum
verum fuisse prophetam a Deo mi ilium. ac minas ab eo tibi intentatas vere obuenturas.
Nota,losephus quem sequit ut Glossa, Se Abulens censent hunc prophetam ex malo dolo
inuitasse prophetam, ut eum faceret mendacem
vel perderet. Audi Glossam: Iste studui aptita
princeps erat sacerdotum, ν lde a rege colebatur tana quam diuintuuimini autem ne per sermonem riri Dei Rex ab cultura rae tutio se laruam
rvaissicum interficerer, excutauit ut vitam Dei deisciperet satis acute agem,rt dum transgrederetur praceptum Dii Ilis iram incari errat; si ut pestea sent,iuniinu homini Deo crediat; ac per hoc monstrarentur risisalsa, qua praedixit, ui res piis adire pes cset sicut sicis. Verum prius quod dixi, longe venus est. FEFELLIT EvM ET REDuxi TMcvM: Co. NEDIT ERGO PANEM IN DOMO Eiuq Peccauit hie propheta , quia nimis facile & temere
credidit alteri prophetae mentienti Deu reuincasse suum praeceptum ei datum de non comedendo in Bethel: debuisset enim magis eum,eius i. oraculu suo contrarium examinare. Cum enim Deus ipse ipsi met clare iustisset Q com dere in Bethel, non debebat credere alteri prinphetae dicenti Deu hoc praeceptuin reuocasse. Poterat enim & debebat cogitarer Deus mei
tiri nequit; hic homo mentiri & fallere potest:
cur ergo Deo meo relicto credam homini me. daci cur pro certo incertum & dubium amplectari Certo enim mihi constat, Deum absolute hi vetasse comedere in Bethel quare hic ho- Imo dicens contrarium a Deo esse decretum, Glique detraude, & de mendacio suspectus est.
Nam, ut notat Abul. Deus omnia qux praecein iis eius superuenire possunt. praeu: det re praec gitat Quare in eius praeceptis non est utendum interpretatione & epi hia: secus est in mandatis hominum, qui omnia sutura praeuidere n queunt, ideoque patiuntur epithiam. Fuit tamen hoc eius peccatum veniale dumtaxat , quia prophetam credidit esse veracem, non mendacem. Vnde ob peccatum a leone
quidem occisiis est, sed corpus eius quasi sanctia leone integrum intactumque seruatum est. Itas. August. mox citandus. hucherius.Angelum.
spite suo puta a propheta qui eum seduxerat δρ
su interemit; at non delibravit, sed corpus integrum eruauit: ita punitus fuit 1 Deo propheta, ut Ieroboam ex hac eius punitione coenosceret, ipsum verum fuisse prophetam. Ise enim inter alia dixerat, sibi a Deo mandatum ne c mederet in Bethel, ut ostenderet quam odisset Bethel. Nota. Deus hie peccatum veniale dumtaxat punit morte . quia ipse summus est vitae necisque omnium Dominus; siclis est de pti cim & iudice, qui debet peccata pro sui merito proportionaliter punire, grauia grauiter, leuia jeuiter. Vnde lex humana peccata venialia morte punire nequit. Sic Deus Moysen ob pe
catum veniale incredulitatis puniuit morte in deserto; Numeri 2o. Sic uxor Loth, quia respexit retro, quod tantum veniale fuit peccatum, exanimata est,' in statuam salis conuersa, G nes I9. ita Cassian.collat.T.c. 23. dc Saho. 3, P. q.8 art. 2. ad 3.
aut cano,ant colore non proprio. non mixti illam ae
trat morsui appetit domestisin ιam, aut tiarat ma
sui factae leo, quam si usit assen istac inquit chrysin. quia propheta iste per in contiam viatum s-ligine foedinurat, non agnouit Iratamquam dominam suum atque ideo tamquam a Senam inter'. it. tanga aliter sese leones habuere ιuin minis,cum tamen essias in lacu fami ch quia in ea tatim inuenerunt ca ct rietum. qualim renetiui ct Gulari ii sunt: neque enim sedauerat aut mutauerat sactim suluinanciati sicut hic propheia,qui vultui prius puro ac
diri, in besentia stercis aut cornum a tersit. Rursum, S. Hiero. lib.2.contra Iovi n. ses, inquit, ieiunis miraculas cerat profis i Ξιὸ saturi Misperavi Iait. Deniques Brigidae lib. s. Reuel. I ter. I . q. I. quaerenti,cur subinde iusti mala mor- te, iniusti bona morte moriantur λ Christus res. pondit. Quantique iustu .Eu exitia coaringit ad maius eorum meriιum, ri qui semper per ritam in virtutiis fuere solliciti per morum com mptibilim liberi euolent ad calum, atque exemplum asseri h ius prophetae a leone occisi.
ET LEO FTABAT ivx cADAvER J quasi custos cacia uetis viri sinisti, aeque ae asini ipsus quate praedo fictus est praedae suae custos. Hic ergo Deus prophetae sanctitatem ostendit:
nam ut ait Theodor. eum honorauit post mortem,
quidem ratine honoram,ri prophetam; ita rer. niens ut transtressorem. θι si qui nunc sunt terrens une parua quidem Dei mandata d liciant. Pergit
Theodor. dc post eum Procopius, ex hoc loco
176쪽
ostendere quantam Deus corporum sanctoruli abeat curam, ut etia in leones eis cultodes ap- γnat. o ergo qui suit carnifex vivi factus est defensor mortui, ut qui pro inobedientia caesus cernebatur, pro paenitentia saluuς crederetur. Ita Lyran. enitens enim pro culpa.mortem a Deo immissam patienter excepit. Audi S. August. lib. decuta pro mort .cap.7. mctenus enim voluit D reus sitiuum suum plictere, qui nousua contumacia preverat aceptam eius im- ne, sed aliena diu piente asticia Mesre se criai is, quanto non Neque erumpi tandum est ira
sui se inter tum morsa bestiae, ut ad puniti um tar.
tareum tim dei se anima raperetur; quanda deminum rivi inpas dem lea qui occiderat custodiuit .iumento etiam, qua retillatur. O mul com ira Aimmanistra intrepida pro retia ad sui domini fluviasime. Qua nurasiti igno apparet, homine u mico oriatum potus te araster Ulue ad mortem, quam
ditur, ubi pectatum inflectentia mi se fueris morte Iaxatum, lina idmilest,quem riuPem praesumptu occidere,contingere non prasim is sest enim M. idemst ausum halari, de occisi cadauere comedendi licentiam nouaccepit quia is qui in pulus in vita su
rat, ruinita in obesentia erat iam ex morte. Da
erga qui prius precatoris vitam necauo , csod ait semiaum cadaver iusti. Eadem ex S. Greg. transscripserunt Eucherici Angelom. qui & addunt morale docume tum, neminem se alicuius virtutis aestimare deis
bere, licet quid sorditer gesserit. na hic propheta permissus est labi & occidi, qui gloriabatur se
rege Ieroboam eontempsiste &increpasse. Si mile exemplum S. Eremitae ob leue in culpa a Deo lethali morbo percussi.& tame multa mu
DεiJ Vt honorifice sepelit et & de mole pia geret, praesertim Ouia ipse necis eius per mei dacium luerat caula. Vnde ex sequentibus liaquet Prophetam hune fuisse fidelem & pium, qui per praeposteram hospitalitatem seduxerat
prophetam. Quise Iosephus it. 8. Antiq.c. 3. val- D - dea narratione S.script . discrepat & aberrat, dum ait quod pseudopropheta hic regem Ieroboam minis Sc miraculis prophetae territum volenteti que ab idolis resipiscere, in idololatria confirmarit, ac miracula prophetae apud eueleuatit & con tariti Sebat enim, inquit Ios phus prclassitudinem iam em obtor o dum a Lit inferret dicti , ac deinde post exulem,rigorem
pomum recepi ita altare recentu etiam tum fluctura, quia tot ac tantarum victimarum molim non ferret,ss upium comidisse. roremὸ vasa morte nidicat,a lintes moram: ad . nihil diuinum, nec
mintem eius a Desto iussis ac piis velint inta tum auersam, in extremam impietatim pricipitauli. . in totum enim perbas contra sui, im ac vi di ac ι vivi νt nihil aliis quare et quam quom da in-
dies msis ac maris semet ipsi ii is seleri us si vir rei. Vetuna h8e a nati alione SAcripta n sc tu. aliena sunt se quasi contraria.
ustoruEτα sa NisJ id est in ciuitatevi suam, puta in Bethel, ut patet v. 32.ipse enim erat pyoprii a senex, qui eum suo inendacio seduxerar, ideoque eum a leone occisum sepeliuit doplanxit.
SEPvLCRRO. IN DO via D Ei propheta a leone occisus) fgpvLetus csuri id iuuit hoc fine. ne ossa sua cremarentur a lolia: omnia senim caeterorum, utpote idololatrarum, sepulchra effodit. & osia in Bethel combussit Iosias, excepto sepulchro prophetae, qui contra Iet boam hie detonuerat,& Iosiam eius idolida
idololatras euersurum praedixerat,ut patet libr. 4 Reg. cap. 23.quare in eius sepulchro sua quoque ossa sepeliri voluit, ut ossa eius seruarent ut intacta. Qui cuMQVE voLEBAT Di PLERAT 11 A. vix s.
Num sv A vi oleo de victimis, curando stilicet manus suas ab alio sacerdote inungi, seque con-C secrari, ac manu sua victimas in consecratione offerri solitas osserendo.Vnde sequitur: & hoc ritu PIEBAT sacERDos ExcvLsoκvM, id est vitulorum , qui in excelso monte Bethel erecti adorabantur. Ieroboam enim expulit Levitas& sacerdotes Aaronicos. qui proinde cum teli, Israelitis fidelibus idola Ieroboam detest tibus profugerunt in Ierusalem ad Roboam, eiusque regnum firmarunt. ut dic ivit a. Paral. LT PROPTER HANc CAusAM pi AviT 'Do ivs IEROBOAM, peccatum grande idol latriae, quia scilicet vitulos aureos erexit, ad eosque adorandos compulit torum populum, ET idcirco) EvERSA EST, ET DELETA DE sv-PERpicia TERRAE J quasi de terra sunditus abrasa, ut nemo ex ea remaneret superstes, veti
Nota hie veram eausim i metitus & excidiis miliarum etiam regalium, qualis fuit Ieroboam , esse idololatriam haeresin, dc scelera caetera ex ea consequentia; idque toto hoc libro, de quarto sequenti, per exempla omnium tegum Israel.qui Ieroboam in idololatria vitulorum aeque ac in regno secuti sunt, ostenditur. Vbi mira eorum caecitas liquet, quo cum at dirent hasce Dei minas ac reipsa eas in Ieroboacaeterisque antecessoribus suis impleri viderent, ipsi tamen quasi dementati,eorum idololatriam
secuti sint; ideoque ipsi pariter cum suis familiis a Deo excisi sint.
177쪽
Commentaria in Librum III. Regum. Cap. XIV.CAp UT DECIMUM QUARTUM.
sv Nops Is CAPITI s. Uxor Droboam adiens Aliam prophetam pro salutesiij, diras ab eo vel minas Deci
sit.Mox v. 29. reliqua rasa tam Ieroboam, quam Roboam recensentur.
1. TN tempore illo aegrotauit Abia filius Ieroboam. Σ. Dixitque Ieroboam xori suae: Surge,& commuta habitum, ne cognoscaris quod sis uxor Ieroboa:& vade in Silo. bi est Ahias propheta. qui locutus est mihi, quod regnaturus ensem super populum hunc. 3. Tolle quoque in manu tua decem panes & crustulam Je vas mellis. 5: vade ad illum: iple enim indicabit tibi quid euenturum sit puero huic. q. Fecit ut dixerat, uxor Ieroboam: & consurgens abiit in Sil',5: venit in domum Ahiae:at ille non poterat videre, quia caligauerant oculi eius praesenectute. 3. Dixit autem Dominus ad Ahiam:Ecce uxor Ieroboam ingreditur ut consulat te supersilio suo qui aegrotat haec 'haec loquὰris ei. Cum ergo illa intraret de dissimularer se esse quae erat, 6. audiuit Ahias sonitum pedum eius introeuntis per ostium,& ait: Ingredere uxor Ieroboam: quare aliam te esse simultas cso autem missus sum ad te durus nuntius. 7. Vade R dic Ieroboam: Haec dicit Dominus Deus Israel : Quia exaltavi te de medio populi, R dedi te ducem super populum meum Israel: 8. R scidi regnum domus David.& dedi illud tibi.
α non suisti scut seruus meus David. qui custodiuit mandata mea. &secutus est me in toto corde suo.faciens quod placitum Usset in conspectu meo: 9. sed operatus es mala super omnes qui suerunt ante te, & secisti tini deos alienos & conssatiles, i t me ad iracundiam prouocares, me autem proiecisti post corpus tuum: Io. idcirco ecce ego inducam mala super domum Ieroboam. & percutiam de Ieroboam mingentem ad parietem,&' clausum.& nouissimum in Israel:& mundabo reliquias domus Ieroboam sicut mundari solet fimus usque ad purum. ii. Qui
mortui fuerint de Ieroboam in ciuitate, comedent eos canes: qui autem mortui fuerint in ahro vorabunt eos aues caeli: quia Dominus locutus est. 11. Tu igitur surge. & vade in domum tuam : R in ipso introitu pedum tuorum in urbem, morietur puer, I 3. R planget eum omnis Israel.& sepeliet: iste enim solus i seretur de Ieroboam in sepulchrum, quia inuentus est super eo sermo bonus a Domino Deo Israel. in domo Ieroboam. Iq. Constituit autem sibi Dominus regem super Israel, qui percutiet domum Ieroboam in hac die. R in hoc tempore:
is. & percutiet Dominus Deus. lsrael, sicut moueri solet arundo in aqua:& euellet Israel de terra bona hac quam dedit patribus eorum,& ventilabit cos trans Flu men: quia secerunt sibi lucos. et irritarent Dominum. I 6. Et tradet Dominus Israel propter peccata Ieroboam, qui peccauit & peccare secit Israel. i . rexit itaque uxor Ieroboam ct abiit.& Venit in Thersa : cumque illa ingrederetur limen domus. puer mortuus est, I 8. & sepelierunt eum. Et planxit eum omnis Isiael iuxta sermonem Domini. quem locutus cst in manu serui sui Ahiae prophetae. 19. R eliqua autem verborum Ieroboam, quomodo pugnauerit.' quomodo regnauerit. ce scripta sunt in Libro Verborum dierum regum Israel. Eo. Dies autem.quibus regnauit Ieroboam, Viginti duo anni sunt: de dormiuit cum patribus suis: regnauitque Nadab filius eius pro eo. α I. Porro Roboam filius Salomonis regnauit in Iuda. Qui adraginta a viaius anni erat Roboam, cum regnare coepisset: decem & septem annos regnauit in Ierusalem ciuitate. quam elegit D
minus ut poneret nomen suum ibi ex omnibus tribubus Israel. Nomen autem matris eius Naama Ammanitis. 22. Et fecit Iudas malum coram Domino ct imiitauerunt eum super omnibus. quae secerant patres corum in peccatis suis quae peccauerunt. Σ3. Edificauerunt enim ' ipsi sibi areas,& statuas & lucos super innem collem excelsum.& subter omnem arborem frondosam: et . sed cesseminati fuerunt in terra. feceruntque omno abominationes gentium.quas attriuit Dominus ante taciem fiWorum Israel. 23. In quinto autem anno regni RO-boam ascendit Sesac rex senti in Ierusalem, 26. R tulit thesauros domus Domini.& thesauros regios. & uniuersa diripuit: scuta quoque aurea quae secerat Salomon: pro quibus secit rex R oboam scuta aerea, ct tradidit ea in manum
178쪽
Commentaria in Librum III. Ruum. Cap. XIV. i '
ducum scutariori a & corum qui excubabant ante ostium domus regis, 28. Cuauiae ingrederetur rex in domum Domini portabant ca qui praeeundi habebant oi Dcium:.a postea reportabant ad armamentarium scutariorum. 29. Rcliqua utem sermonum Roboam,& omnia quae fecit ecce scripta sunt in Libro sermonum dierum regum Iuda. 3o. Fuitque bellum inter Roboam & Ieroboam cunetis diebus. 31. Dormivitque Roboam cum patribus suis sc sepultus est cum eis in ciuitate David: nomen autem matris eius Naama Ammanitis: δc regnauit Abiamsi lius eius pro eo. GκοτAviet Aa i A vitius IrRoso AM J
puniente Deo idololatria Ieroboam per morbum de mortem fili j. COMM A NAnietvri sui deposita regali veste plebeiam induas, abeatque sua sine e initatu in NE COGNos CARis QSo D sis uxOR Iagoso Avi ne scilicet Ahias, qui mihi regnum desulit eum obluatione seruandi veram fidem,
cultrumque Dei, videns me erexisse vitulos au-Hos in idola, te de me acriter obiurget aut repellat,nec respons b dignetur. Hanc uxorem Sept g. Roman. asserunt fili se sororem Reginae Agypti natu maiorem .eamq; vocant Atro; Lucine Catitit .de Regibus Apustaticis vocat suasamata Serarius & Salianus. . ET CRv vLAMJ Chald. optimim soptuag. er c M,Vai ablatilitarim panes, Gallita, gauici: nam solebant illis impii mere formam quamdam in qua erant solamina. Hebr. enim lignificat punctata, puta liba vel crustulas punctis notatas 5c distinctas. Regina bare munera non regia, sed plebeia dcriisticana. qualem se simulabat offert, scilicet
Pane placentas,uas mellis. EGO AvTEM Missus svM AD TE nugus frivst ut denuntiem filium, pro quo me consulis, moriturum,& alias longe maiores clades Dei iussu infligam: quia Ieroboam Deo nitdutus&retractatius: duro autem nodo durus quaerendus est cuneus. ET PERcvTIAM DE DOMO IEROBOAM Mi K-GENTEM AD PAR: ETEMJ id est omnem male lum: soli enim masculi ad patietem mingunt,
ait Elias in Thisbi. Aut potius q. d. Occidam
omne vivens in domo Ieroboam usque ad c nem,ut ne canem vivum in ea relinquam: soli enim canes eleuata tibia parietem aqua sua conspergunt.q.d. ne canibus quidem parcam.
Ita Theod.Vat ab Serarius. cxAvsvMJ id est carcere conclusim, vel domi abditum. Et novissi MuMJid est ultimum. qui scilicet usque ad finem belli Mictus fuerit,qM. reliqui omnes tandem peribunt. Aut nisi um, id est vil:ssimum, abiectissimum. Hae phrasi uti, tur Script. cum omnes omnino vult lignificare,' .d. Delebo omnes teliquias Se quisquilias tuae iamiliae. Simili modo Deus occidit omnes primogenitos AEgypina prim ita Pharomi usique M primogenis mc ptiua q- erat in catine, Ex i
v EM, MORAzvR rvo J ut parca; a Deo A per me mortem silio intentatam θ: immissam ob tua & tui mariti idola , ideoque gravius doleatis , quod vestri filii Leritis quati particidae. Sie Valens Imp. morbum filio suo ob Arrianismum immissum depulit per preces S. Baslij atmox vocans Arrianos ad eum visendum, euua
putant filiu hunc aliquid boni gessiile, ob quod
meruerit apud Deum sepulturant,v. g. quo fideles euntes in Ierusalem ad adorandii Deum in templo, ire permiserit. Ita Rabbini. Verum filius hie erat puer. vi dictum est v. tr. Melius alii, non siij, sed alicuius domestici metuis id attribuunt; hoc enim significat το in δε- Drο-bram. q. d. At qui e familia Ieroboam nonnulla bona fecerunt,ob quae Deus eos remunerabitur hac mercede, ut filius hic Ieroboam sepultura B digna donetur Ita varabl. Cossxim viet. constituere decreuit in Ase valls. it. τε M si Bi m Mivvs REGEM IsRAEL Baasa seruum Ieroboamὶ PER cvTa ET D Muri
vo J hoe est breui post paucos dies, post modicum tempus. Pro in hoc tempore Hebr. ad ver bum habent: Et qaei λ maminiae. q. d. Qion imbea nunc, ex hoc instanti incipiam percutere Ieroboam, occidendo filium eius paruulum aegrotantem. Aliter VarabLq.d. nunc8 id est. quamula de quam parua est haec pcena, Zc trin latio, prae illis quae regi Ierobiram parantur in futurum, pura in gehennaὸ Aliter quoque Chald. qui vertit; ξαπιι imisabit Aream Iordoam, eum qui fuit hiario etiam quia nerui ex num o
ET PER coi ET DOMiuus Dos ISRAEL, Vtas. sico MOvisti SOLET ARvNDIJ q. d. Deus c percutiet regem Ierobam eiusque populum Israel assidue ab omnibus partibus vii dequaque, sicut assidue ab omnibus ventis agitatur arudo, vi nulla ei sit requies, sed continua hostium m- cursionibus, depraedationibus, praeli s conquassetur, donec cadat & intereat.
Rursum, vENTita Bir,id est in omnem ventum disperget, ac per quatuor niundi ventique plagas dissipabit, vos Israelitas TRANs PLU-titsi scilicet Euphrate, qui erat terminus te rae Iudaeis promisiae. Id reipsa praestuit, eum sub Osee ultimo rege decem tribus abductae sunt a Salmanasar in Assyriam anno 6. Ezechiae regis,
uti audiemus Gi6. Ac 17. Qui A vrcvllus T silli Lucos J puta siluasariambus conlatas, umbrosas, ain a nasoc D morosas, in quibus more Geimum sua caeebant
179쪽
i 8 Commentaria in Librum III Regum. Cap. XIV.
tues vis . Causas vero cur Deus lucos aded vel rit, .P. αν δε recenset Philo lib. de Monarch. Pitas. inquit, qviniam rerum I et i Duplam nos amoenitates lat. b d Veram castimoniam. Delais quia nonψsas istuc importare qua satiunt ad virorem ariarum, hac ι rviorum o iamin ue rementa. Drtilo, asyu si is nuteria ni illus est Uus. tam fit. νι poeta legum. tur. v aris mus Leponius: fructifera autem arismpa km cordates O pus ab intentionι -mi r baime. suris dι ita retraherent. Platerea condensa situ. rum mali usaueivunt ex latebris sicutitarem oe insidiarum G ca mim quarentibus at patentia ctolidis exposita I a, qua initures o vitiri ab at, via dere a m snt, suris LMxime aptasunt G accom
vllas. 1ς. ET TRADetet Doritvvs Isst Ar L ; hoe est Israelem. puta decem tribus in in anus hostiun , scilicet Assyriorum. PROPTtR PEcCATA IE- novo axi J Nota hic quatuor plagas grauissima , quibus Deus castigauit idololaiciam publicam . . Ieroboam. Primo enim priedicit filiu eius puerum moriturum secundo,ipsium periturum cum iomnibus posteris, idque cum iidamia,ut careant sepultura atq; a canibus re se munientur. Te tib. regnum a Ierobam, eiusque familia ad aliuregem transferendum. Quarto totum populuin captiuitatem abducendum. v xxx. is. RELI A AvTEM usus κVM id est A. ctorum, est Metonymiaὶ IEROBOAM, dctasCRIPTA sv NT IN LiaRo v EEBORvM Ω-ctotum) DiERvM REcvM Isa ExJ puta in Annalibus, Chronicis &Diarii in quibus scrubebantur gesta regum populique Israel per singulos dies. Aliqui putatu hune librum esse librum Patalipo sed errant, quia hie liber cit tur in libro Parili p. quare ante librum Paralip. aeque ac ante libros Regum snam in ii, hic de alibi citatur j conscriptus est. Vide Abiiu Pi cem. iii lib. Patali
vix, dii PORRO ROBOAM J finitis gestis Ieroboam primi Regis Istael, transit ad gesta Roboa primi regis Iuda. UT PONERET NOMEN SuvΜ rvi J Nomen, id est nominis sui cognitionem, fidem, cultum, adorationem aeque ac celebritatem, fama, riam miracula,Oracula, &c. In Ierusalem ei timetat templum. sacerdotes. pontifices & Propi,
tae, qui populum in Dei fide cultuque instri et et
ει promouerent. NOMEN AvTEM MAτη is vlvs NAAMA
AMMA Ni Tisl nimirum soror aut filia Sobi,que David loco Hanon bello victi regem Anam nitatuita constituerat, qui proinde vi arctius sibi Dauidem deuinciret, petiit, ut Naama daretur uxor Salas: otii filio Dauidis ut dixi a.Reg. i7.
αγconcessit id Dauid ed quod Naama ad I daismum se conuerti velle diceret; sed Vat ab de Emman. Saal que suspicantur fictam& simi
latam suisse eius conuersoru mi ad que ipsam in corde mansi se gentilem,& deorum sitioium cultricem; imo ad eorum cultum Roboam filium suum traduxisse: atoue hanc fuisse causam inualescentis in Iuda idololatriae. Idcirco enim statini lite subdit Scriptui. Et scit Iudas ruatum Cani coram Domino, &c. Hi cinio ni enim , Oi c aras, ct statua , ct tales. D. scant hic Pi incipes,
quam pericul sum sit Si Deo iratatu ducere tabas infidet vim vel haereti orum. licet dicant se velle ad fidem conuerti: hoe enim dicunt ob hem regni vel principatus; quia dissicile est ri
haeresim, quam a puero imbibei ut, serib ex an mo eradicent. Hinc de Dauid ducens Maacha filiam teg)s Gemur ex ea genuit Absalomein. At qualis suit Absalom 3 utique fratricida de pars-cida, quia in necem patris cum toto Israel e c5- iurauit. Porro Absalomis filia vel neptis sui Maacha quae hoc nomen ab auia, puta uratre Absaloinis accepit, fuitque uxor Roboam, atq. aut et idololatriam & scelera imitata, facta est ipsa,vel potius eius soror aut neptis, princeps dc sacerdotissa sacrorum Priapi, quam proinde Asa filius loco mouit, ut audiemus cap. seq.v . 13. Propago ergo idololat: in aeque ac hae telis scit ex S. Hier. ostendi 2.Timoth. 3. 6.ὶ facta est per seminas, utpote nouitam amantes & in suo se su pertinaces. Erusci et IuDAs MALvMJ puta idola,qux
antonomastice vocantur malum, siue petaatum,
quia ipsa summum sunt scelus. Nota, Roboam primis tribus regni sui annis, cum sua tribu I da in fide de cultu veri Dei perstitit: sed ijs et pii illam deseruit , variasque esse mirutorum spurcitias permisit: qua de causa Deus in eum anno regni sui quinto immisit Sesae regem AEgypti, qui iero lymam cepit & spoliauit. quae
cit a. Causa idololatriae fuit partim mater Roboam, pura Naama iam dicta, partim uxor Maacha, de qua v. a I. partim vicinia idolol,
tranam: omnes enim Gentes in circuitu ac pr
sertim decem tribus Israel colebant idola , ac multae ex eis florebant pace,opibus, deliciis, at que Iudaeos sibi vicinos illiciebant ad sta idola colenda, promittentes eis ad ijs suis similem rerum abundantiam. SED ET EPPEMiNATi rvERvNT INTERR J
q.d. Idololatrae permittente Roboam consti
tuerunt lupanaria, non tantum meretricum sed& puerorum memoriorum, seu scortorum masculorum,catamitorum, ad praeposterana 3c e
ectandam libidinem, qualia constituit impius
Ecce fructus idesolatriae, aequEae Heressest libido. eaque infamis& hortenda; hae enim cesi volunt spurci daemones, quos in idolis adorabant, ut homines ad omnem spurcitiam omneque scelus impellanti ad Dei erratoris sui ita riam, aeque ac ad eius ostensam de vindicta concitandam. In Qui Neto AvTEM ANNO REGN i R ' viz.f. t s.
180쪽
Commentaria in id elim m. Regum. Cap. XI
fm,ct peditatu innumerabili ex AEgypti f. Li- A cationn sacrificiorum, eleemosynarum, quibus
byis Troglodytis de AEthiopibus collecto,ut diu' cituta. Paral. ia. 3. Sesu Herodotus apud Ios phum vocat s sisti im, a Diodoro lib.r. eatur& addit, columas ab eo ut Palfitiana erectas, quibus insculpta erant genitalia muliebria,ut notaret incolarum libidinem dc perea esseminationem Sc ignaviam. quasi qui virilitatem amitissent, ac pauidi instat seminarum non fuissent ausi arma capere de sibi resistere. videtur hie Sesaecognatus fuisse Roboam: nam eius patet salomon duxerat filiam Pharaonis, cuius in regno .Egypti Sesis videtur fuisse sitecellates filius. ET TULιτ TugsA os noMus DoMivi&αJ Sesae diripuit Ierusalem, non tamen eam euertit, tum quia in Ierus lem inuenta sunt reta bona poenitenti scilicet religionis, depre- viri pij euersionem deprecati sunt a Deo 2. Pa ral. a. ra. tum quia rex Roboam videns se aevastare Iudaeam,cum suis resipuit dicens: sustias Domino,ut dicitura. Paral. ir.6. ubi & addi
manum Ssata nerumtamen seruiem ei,ri suavi dia striam servitur. mea. ct si ruitutis regni terrarum: quid scilicet intersit inter seruire Deo de seruite homini, puta Sesac regi. Deus enim suos eruos ditat re exaltat , sesae uero deprimit de spoliat. Denique ibidem de Roboam vers. 14. dicitur: Diiij, malum,o nen praparauit insuam νι lx G
eminatos , ae Maacha matremfuam sacerdotisam Priapi. e pio juccedit pietussim JUaphat vers 14. Ieroboam verὸ impio regi Ihael juccedit impius filius P adab, quem Baasa oecidit, totamque eius familiam succidit. a. IGitur in octauo decimo anno regni Ieroboam fili j Nabat regnauit Abiam Ω- per Iudam. a. Tribus annis regnauit in Ierus lem i nomen matris eius Maacha filia Abessalom. 3. Ambulauitque in omnibus peccatis patris sui qui secerat ante cum e nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo, sicut cor David patris eius. 4. Sed propter David dedit ei Dominus Deus suus lucernam in Ierusalem , ut suscitaret silium eius post eum, de statueret Ierusalem: s. eo quod fecisi et David rectum in oculis Domini, & non declinasset ab omnibus, quae praeceperat ei cunctis diebus vitae suae, excepto sermone Uriae Hethaei. 6. Attamen Dellum suit inter Roboam & Ieroboam , Omni tempore vitae eius. . Reliqua autem lsermonum Abiam.& omnia quae fecit,n inne haec scripta sunt in Libro verborum dierum regia n Iudas Fuitque praelium inter Abiam & inter Ieroboam. 8. Et dormiuit Abiam cum patribus suis.& sepelierunt eum in ciuitate David: regnauitque Ala filius eius pro eo. 9. In anno ergo Vigesimo Ieio- am regis Israel regnauit Asa rex Iuda, io. & quadraginta & uno anno regnauit in Ierusalem. Nomen matris eius Maacha. filia Abessalom. ii. Et secit Asa rectum ante conspectum Domini. sicut D.iuid pater eius: i 2. S abstulit ef- seminatos de terrra. purgauitque uniuersas sordes idolorum, quae secerant patres eius. 13. Insuper&Maacham matrem suam amovit ne es let princeps in sacris Priapi.& in luco eius quem consecrauerat: sit buertitque specum eius, & confregit simulacrum turpissimum.' combussit in Torrente Cedron. i . Excelsa autem non abstulit. Verumtamen cor Asa perfectum erat cum Domino cunctis diebus suis: Is. dc intulit ea,quae sanctificauerat pater suusm voverat in domum Domini .argentum & aurum Avasa. 16. Bellum autem erat inter Asa.& Baasa regem Israel . cunctis diebus eorum. i . Ascendit quoque Baasa rex Israel in Iudam. R aedificavit Rama. xt non post et quispiam egredi vel ingredi de parte Asia regis Iuda. a 8. Tollens itaque Asa omne argentum Sc aurum,quod remanserat in thesauris domus Domini. & in thesauris domus regiae. dedit illud in manus seruorum suorum i a misit ad Benadad filium Tabremon fili j Heeti .rege Syriae, qui habitabat in Damasco dicens: I9. Foedus est inter me & te, id inter patrem meum & patrem tuum: ideo misi tibi munera, argentum Sc aurum: ct peto t vcnias ' irritum facias laedus . quod habes cum B.ias a rege Israel, & recedat a me. 2o. Acquiescens Benadad regi Asa, misit principes exercitus sui in ciuitates Israel