장음표시 사용
191쪽
19 o Commentaria in Librum III. Rerum. GA.XVIL
Porid quod cor uis potius quam aliis auibus . Deus usin sit, causi litteratis fuit, quod coriii ament loca solitaria , ac praesertim torrentes, eo quod iiecissimae de calidissimae sint naturae. V de Prouerb. 3o. i 7. dicitur: o. alum qui sub sinat
patrem &c. eum crevi de torrente.
Coruis er-, quasi maximEchum auibus usussilit ad alendum Eliam in torrente Catuli, ut ex cortio cibum, extorrente potum in tanta omnium siccitate caperet. A qua enim ad potum susscit, estitue potus maxime naturabs, quo ante Noe omnes prisci usi sunt. Tropol. vide illa. de reuerere miram Dei in suos fideles prouidentiam: .corvi enim Deo imstigante quotidie bis apportabant panem 3c carnes Eliae, scilicet manό ad prandendum, & veL pere ad coenandum. Angeli autem hos panes& carnes apparabant, ideoque meliores de sapi- ldiores erant nostris, qui a pistoribus Et coci, apparantur, iuxta illud Psal. 77. 2 s. parum An telorum mor mouit sema: mox eosdem corvis ad Eliam deserendos dabant, eosque continebant ne illiis attingetem ac impellebant ut ad Eliam se tactos deterient. Nam ut in Vita S Onuphnjlegi inus, Deus de Angeli lingularem habent coram Eremitarum , qualis erat Elias, eo quod ipsi omnia deseruerint, di ab omnibus sint deserti, iuxta illud: Titi dere ictis eiu pauper. o Orpbam iners adiutor. Psal. 9. 14. Quocirca S. Basil. hom. 3. in diuites auaros: Carnu . ait, m pub imis ac Vert in Eriam habuit, cui viathum cibusi finiis Deo ; ct cum ita fueret, a me tamen eximain non
asserenta Domistico praecepto pararam t. Er cAκssis J Deus ergo non tantum panes ad vitam necessarios, sed etiam carnes ad la titiam pro obsonio Eliae submittebat. Q aerit Abul. quid comederit Elias diebus ieiuniorum quibus non licet vesci carnibus; ae respondet eum coinediisse quidquid corvi afferebam. Deus enim mittendo carnes ad Eliam, hoc ipso cuineo in ieiunio dispensabat, volebatque . ut eas comederet, ac dono suo tam liberali liueretur, ne frustra eas misisse videretur. Allegor. s. Prosper. lib. a. de praedict.& pr mi is cap. 28. Pans Hia, inquit, is evru C isti, qvi Iulii ut corvi gentilis in 'arami, carMm meruis tigna desectam genti praparantes, ac νι ι πω una ct rauissena νοσι clamantes ad Pilatum: ouo
ae, crucifige eum. DAlit et S. August. Serm. io . de Temp. ubi omnia gesta Eliae Allegor. applicat Christode Ecclesiae: B. Livi, anquit. tuum habuit Domini Saluatoris. Acut enim Livi a Iudas persecutionem passis in, ita st is, Elia. Domum nostιν ab inis Iudiu reprobaria est θ cotempnu. Livi Miluit genum siuam ct chrismd 'vit onagogam. Et, sium a sertum, ct Grillis renit in mundum. Das in Uerto imis ministranti in pascebatur, c ristis md si ista mundi bauisa retium m. reficitur. Corui sen ita, Di beata Lia latente Domina minstrabant,rtntium populum figurabant. 'uterea o degentium
erat ante Nota Pra ora quaque in hoc m .m iris ilis
Iud etiam ostenditur, qualiter homo si nan peccastetiam my uosorum animalium nunc mimilitis ut retur. Vmis rarὸem rames o panes de ceruin detes rit, ipsi vidPrat εω rate ostium committebat In qua tamen intuendum est, quod ex aliquorum hominum sientium aut ηι cientisin industria cervi haι acciperent. qui coctos panes ct ιarno quastit qualiterca que praeparabant.
VADE IN SAR EF nTASi nox ostvM J Vrbs haec sita erat inter Tyrum dc bidonem in via r blica , non procul S littore maris, bc ab Eleuthero fluuio , duobus milliaribus distans a S done. Dicta est, Saruphra. id est . cos roria aisarap. id es crestare, quod in ea essem offici me conflatoria vasorum ex aere, tetro aliisque metallis.
Iubet erso Deus Eliam extra Israelis fines de Achab persecutoris su . dominium, abire in diti nem Sidoniorum , ut ibi sub rege gentili secure& quiete degeret. Hinc Alle g. Elias significat Christum , qui persecutionem patie in a Iudaeis, Euangelium situm transtula ad gentes, uti e plicat ipse Christus Lucae q. a s. Audi Auctorem mirabit. S Script.lib. 2. c. g. Idciνιὸ ad Sare tam Sidamaram saturandis pro uta ititur, τι ριν illum boacti ila ridua pasierit r.
Ne raro quem moveat, quia Sidoniorum terra hanceam rim plagam pariter cum Isi et perpessa erat. dum sedi I Ofel persciutrix prophetarum , σι olivi rit dicta O sa morti causa, Sidoniorum reguAia paternam restinem ducebas. PRAECEPI ENIM illi Mu Lirai J praecepi , id est ordinaui, disposui, prouidi: non enim pro litic Deus praeceperat viduae , cum ei non et Ietocuturi imo vidua perenti Eliae frustum paniunegauit se illud habere v. m. Si quis tamen cor tendat Deum reuelasse viduae aduenium Eliae, ac iussi se ut eum exciperet re pasceret eo modo quo Elias postulaturus erat , non repugnabo. Fuit haec mulier gentilis, utpote sidonia, ed religiosa δο deuota, ait S. Chrysiat. homil. 3. de
fame, quia non habemus aliud quod come
Alleg. S. August. Serin. ior. de Temp. n tat duo ligna significare crucem Christi, in ea enim sint duo ligna, stilicet unum erectum, alterum transuersum. Iti,, inquit August. dual a colligebat, quia in lupa Era Christum excipis r. Duo ligna relebat cacigere, quia crucu sterium d merabat cognscere. Crux enim Domini Sauratoris duo in Ie aptarato, ideo duo lana cribet bas viduam, quia in istum qui in duo in liveto pepodit ιυ iura erat rici M. Dixit ergo rioa illa : Gogo das ligna
192쪽
Comment ria in Librum III. Negum. Cap. XVII.
Hebr. verum septuag. aliis punctis legentes s l. Mnai, vertunt, filis meu ; signita cant ergo eam plures habui me filios, quibus panem eripuit, ut daret Eliae. Eo maior suit eius
senii urgentique fami Eliae statim succurreret. Sic Abraham Angelis se si inantibus coxit panes subcineficios Genes i3 ἐ. BMysiice Eucherius 1 is subcinei ic-, inquit, 'ρῶnitentium situ actio iuxta in Pst. Ioi. Q cine rem Aut panem manducabam, o potum meum cumst tu rimperabam; hu inim sui Mimbia Domi se
P. a. Praed Qt. c. 29. iri in sericordia, ait, primum occupet totaim,quam praeire inue faciem Dei γ ii t. testatur; ex ipso enim Om copia. Sic s. Lodovicus rex Francic priusquam ipse pranderet, centum p peribus prandium dabat. va s. is. Asii τ ετ rECi T ivxet, vannvM EOAJMiratuit huius viduae fides obedientia, liberalitas, ut modicis in farinae sibi ad vitam necessarium daret Eliae qui famein hane induxerat. Vnde exclamat Euchet. Oviagnificum muci ruammum, ὀimmutati e mentu propsitum .rire renirabile per sa crea sectum: pecesum perit, mox Osrt: quod regi- ω iam forsitan d erat , quod diantes ure had ebant, hoc vidua ex afundantia erogabat. Pasiat poti qua cum sua dispo leto erat moritura, nec habere se negat; sed sat tur simpliciter , nee metuit proderι raritatem : ornois tam , quam quodammosa exigent ι om. rum causam pandit in medium : quantitatem viam, θnumerum personarum. νt non tam hostium velis D. bere quam ii dicem. Et in setius: Erat in illa tempore. θι a Mutum Mettia hominibust, gratis inton, quia imter gentis in terra profana vi utra mulier iam tunc esset Lia ab abae, multὸ hostitabar ipse parente mulo, humanior fidei gιnisse. Erat qui tim Abraham hosti- talis, ct erga peragrum magno detentin Q ctu : side at vere opulentis, erat dis es. Et paulo pta :stulis humanitatis omnem vim distexit naturatu asse- avi, non de se, non de paruula so kiia : 1,ihil eam amentu Poposta morasit, nec proprν siexis ivimiatra, mc materna erga parvulis visera pistatu: occia
N vetvs J non per rarestationem , sed addici nem nouae farinae Sc olei continuam, ait A l. Vnde ex eo deinceps sustentata fuit vidua eum filio, quin & Elias ipse, ut patet vers m. Merebatur hoe fides S: sanctitas Eliae, item obediem tia&eleemosyna viduae , qua modicum farinae quod habebat, dederat Eliae. Ita S. Prosper. lib. a.depnedict.&promissi. cap 29. quem audi : G anima sanirato Dium , sic tam dat in nocistri , sibi consalit ad salutem. Sic resetur antima qua corpore abscidente Domino, caleantetu diligim , rniis thoii sim pudico amne ι ullost. δε- cramenta sartu olei unctione manita, secura eo θιctam gratam Fumm,cum ei dixerit Dominin: Etae strue bane, quia in Melis, miram gau- cum Domini tui. Audi oe Euchetium liberalitatem de virtutem huius viduae admirantem, & hoc elogio remunerantem : Facta est igitur mam vidua perrametir cidar, o mola iugiter sandens. Ecquid dico mulieris manum In rerba prinieta tota domis vi a Forum cclurium facta est. Non ibi m, non gumia, non veris aula non calios es, non nimbin neι sariis, non ara trum,nouet laesa colat , sed omnia O in omni
sermo prophtita agatim vidua ministrabat. Pascentem se viduam pauit Elias. Audis. Hieron. Epist. io. ad Furiam: Recoserimur ridua Sarephtana qua ct si ct f istam si ii Lia praetulis Iam , νt in ipsa nocte moritura cum filia pani litem Hytem re inqu/rιr malem vitam per dere, quam eleel, Inam ; ct in plui a farina semin 1ium sibim fu Dominica praeparanit. Farina seritur,crocii cati .rinabitur: si Iutia si umenti est penuria; granum enim truitii ibi mortuurn fuerat, ct in gintiami Uria ocii fluenta mirabant. simili modo S. Euthymius leuius sanctitas toti orbi sub Iustiniano Imp. inclaruit) farina in monasterio deficiente,
illam multiplicauit, dicens: Bono flore animo :quantum enim gentibin impertitu, duplum noueti m nrueti gietur. Spero enim, quὸd si ut elim hydrias rina non desicit, ita nunc minime sit desictura. Ira Eustachius in eius Vita, dc ex eo Baronius anno Christi 16 s. Pari ratione Masymas Anachoreta instar Eliae in duobus dolus pro pauperibus multiplicauit frumentum, de oleum, uti refert The dor. in Histor. Religiosa cap. i q. quem audi: stilum autem is Puperum tam ausi animo curam gerebat, ut patefaceret portas omni , qui aderant. Dititur enim habu e duo talia a reum quidem si mori, alterum ver, olei. Exia simper quidem ινγ dilabat ommbru egentibin e babibat autem ea semper plina benedictione, qua data est vidua Sarraphiara, ct immissa sui rat in hic dulia. Ipsi enim Dominin omneso fundit in omnes eos. qui ipsim inuocarit: ct cui id 'driam, o guttam Ut scatu ise, nitos manipulos sim ram h itacitatu : ita etiam huic Hra admirabili exhibuiι suppeditationem. qua ex aequo νωstondebat elis animi alacritati. similia saepe fecit s. Ioannes Eleemosynarius. Archiepiscopus Alexandrin. teste Leontio in eius Vita. unde eius axioma erat: st'ο plura e rega mpav res, is plura semper is malara a Dea recipis. Vnde S. Basl. hom. de eelemosyna eum comparat puteo, vel sonti, qui quo plus aquae effundit, eo amplius aquae ebuliemis admittit,& recipit. Vide s. Chrysest :hom. cui titulus : eleemosyia sit ars omnium quaestuosi a. Alleg. hydria fatinae significabat panem E charistiae , qui quotidie a fidei bus comeditur,
nec tamen conlumitur, aut deficit umquam. Ita Lavstancus, Algerus. Se alij scribentes coimira Berengarium. QUOD LOCvτvs I ERAT IN MAN v Exiret id est per Eliam : manus enim est ii in tu mentum instrumentorum; unde notat eausam
instrumenialem a talis enim respectu Dei suit Elias.
193쪽
1ρα Commentaria in Librum III. Regum Cadi. XVIL
FAMi Li Asi puta viduae iam dictae: haec enim molnso marito erat sola materfamilias. Per initu, ves immisit hune morbum Deus puerohoe fine, ut mortuus ab Elia suscitaretur; itaque Eliae fides , & virtus apud Achab, & Baalitas splendesceret. I a Eucher. & alij. Audi S. Au gus . ad Simplicia n. quaest. Non malifati redicausa mortificauit ilium eis, sed exhibendi mira in ad gloriam sui, tantum prophetam, ct rim ct posteru commendaret. Sicini dicit Dominia , non ad mortem mortuum sino Dorum sed υι-D- in Filio, o iuro consequentia probant, ct ipsa etiam fiducia, qua credidit Elias,non . t hae issis contigisse ut acet D luctu e in bootago et uti siespatiis adhu factum esse, νι- magnia scent mi ostendaera ridua, quatim Dei famulumsus Nonnulli censent, hune viduae filium suscita. tum ab Elia suis te Ionam prophetam. Tradunt Heseri inquit Hieron. in praefat. in Ionam, huticis filiam vi lue Sare rana, quem tauu propiata mortuum suscitauis matre postea si rete adram: Nise cognoui, quia vir Dri es tu, rerbum Dei in ore tua sinitas ;ctis hanc causam etiam ipsium puerum sic vocatum. amathi enim in irasinqua vultate insonat, ct ex ea, quod verum filiai locutiv st, illa qui si hilarus est Uis usi dicitur velitatu. Sic ipse, utique recitando non probando. Ionas enim Hebraeus erat, hic ver 5 filius erat Sidonius. Vide dicta prooemio in Ionam.
c KREs ri LivM MEvMJ q. d. Num venisti ad me. o Elia, tamquam ministet Elohim , id est Dei sit nimi iudicis & vindicis, ut ad tuum impressum puniat morte filii λ videbat enim ipsa Lliam quas ministrum Dei punire sceleta de scelestos, ut cum toti Israeli ob cultum Baal imduxit sterilitatem,&famem. Est enim natur iis quasi antipathia inter sam litatem & iniquitatem, ae inter sanctos & iniquos ut una praed minans aliam excludat & quasi interimat. Sie Eliae seuera sanctitas , de sancta seueritas videbatur hie elidere omnem iniquitatem familiae viduae, ac in eius punitionem occidere viduae filium. Notat Theia. humilitatem, de poenitentiae
spiritum in hae vidua , quod mortem filij suis
peccatis adscribat; ideoque meruit eum resuscitari. Audi Theodor. hie q. 32. SMit, inquit, in miratisne Qua roba vidua: ttis, inquit lumine aperta sunt mea peccata, qua occulta erant. Non, susti mihi malum a tum ; mala comitauit mihi ι- aduoltis : sed potius suis peccatu Di-μι, quod acciderat. Tantum enim ei prosuit pro-
plata diarina: misi prae humilitate doluerit, se prophetam in domum suam indigne susce. pille.
quae notat actionem reflexam agentis in
seipsum) super puerum commenses eii. Acco- aequauit seipsum puero , scilicet os suum oti Pieri, manibus manus , pectus pectori, truas tibiis, pedes pedibus applicando, de quoad fieri poterat per contractionem coaequando. viae Chald. venit. Coata ait si super tu A rum ; Septuag. Instauit puero ter; Vatab. lacu it
Qiixtes rid secit Elias Resp. variae se re causae. Piima ethica S pathetica , ut osten. μηρ eo. deret eximium suum in viduam, & filium eius si amorem, indeq; dolorem de eius morte. Quos enim si in me diligimus, hos amplexamur arcteque complectimur, nec nos ab eis auelli patimur, quasi eis nostras vires, spiritum, & vi. tam inspirare velimus. Sic S. Ambros Orat.
sunebri in obitu fratris sui Satyri, idem se illi
fecisse commemorat: inquit, mihi pr suit ritimo, bo se anhelitin, nihil satin mim i dorasse morienti.
Secunda physica causa fuit, ait Abul. quod Stium
Elias hoc suo in puerum incubitu , di insum tione volebat corpus eius ex morte frigidum calefacere, itaque disponere ad animam, vitai B que recipiendam, sicut disponit mater corpus embryonis in utero , vi Deus deinde iam calefacto, de disposito , insundat animam rationalem ; hoc enim est opus solius Dei, matris verbopus est materiam Uisponere. Sic gallina ova incubando calefacit, vi deinde in pullos se
Tettia symbolica, ut ostenderet , quam ari Tmia.dua de diisedis res esset, mortuum E morte s scitare ad vitam. Vnde idem fecit Eliseus imiutans Eliam magistruin suum 4. Reg. q. 34. Rur rum, ut liqueret, quanta es let distantia inter mi racula Eliae 3: Christi: Elias enim laboriose se fatigando de sudando suscitauit mortuum;Chiustus vero facillime solo iussu, dc verbo, utpote mortis vi: ue Dominus. Quarta theologica, ut sancti corporis sui contactu cadauer pueri Deo commendaret,ait Setarius. Corpora enim sanctorum non tan- tuin viva sint, sed de vivifica; adeo ut corpus Elisei iam mortui mortuum suscitarit quondam a latronibus occisum , qui in sepulchrum Elisei proiectus, dum sacra eius ossa tetigisset, diuina
virtute reuixit, uti narratur 4. Reg. 13.2Ο. Aliam magisque propinquam causa u dat Abul. Elias ait, ter puero incubuit: nam primo ei incubuit o rans Deum. ut eum testscitaret: sed eum id videret non fieti, secundo incumbens puero. orauit seruentius. Verum cum nec tum quis dem siligeret puer. tertio eidem incumbenso rauit ardentissime, sicque tandem vitam puero impetrauit. Idem secit Eliseus. Idem nos imiutari de sacere conuenit. Deus enim in rebus a ' duis vult saepius de ardentius rogati, ut illud se uentibus, & Zelo quasi armatis de inflammatis precibus ab eo extorqueamus. Hoc enim res meretur,sicque crescit nostra deuotio, virtus 3c mentum. Atque hic est fructus pei seuerantiae dc rationis perseuerantis, seseque inteodentis, dc a
Quinta Mathematica; ut enim corpus maius 2 m aequetur minori, debet illud amplecti; ac vicis lini minus maiori se subiiciat, oportet. Id patet in circulo minori incluso in maiori. Hic enim subiicit se maiori: unde maior eum a plectitur 3c proportionaliter sibi aequat , quia uterque idem centrum ambit , de ad illud cita cumcirca syrat, ita ut nulla linea diametralis a maiori circulo ad centrum duci possit, nisi illa prius circulum minorem intermedium secet, α
194쪽
Commentaria in Librum III um. Cap. XVIt ibi
Transeat. a re nulla pari in circulo maiori A mliga, laeso
MIignati potest, eui non pars similis& prodoris mi uim titim
assignati potest, eui non para similis& propor tionali et aequalis in minori te spondeat. re docemur, quod ut interiotes Supeliotibus v. niantur,& quasi adaequemur ,ne eesse sit ut superiores ad inseriores se per amorem inclinent, sitie complectantur interiores vero Superi ribus debita obedientia , de sebordinatione se sebimittant desubsternant. Hae ergo sunt duae virtutes sublimes quae omnia com anam.ade quant& vniunt, nimirum charitas, dc humilitas. Sicut Elias charitate amplexans puerum. ct puer naturaliter se si itio Eliae. ei se quasi adaequauit. itaque ab eo arvinam spiritum, Scvitam recepit. Allegoricam , Si praecipuam causam dat s.
nulla e Nam ricibis talitratur, mure rium Trinitatu M tur. Viduam filium,ide ipo Eum Gentiam. nec faeis Pater ne Raa. .nu Pa
vii Asancto , sed tota Divitia
est verbum abbreuiatiam , de quo Apostolus Roman.28.In qua calon capiebatur, pr episco Prosper parte a. Praedict. cap. 3 i. scilicet, ut E. B Si e α ι Tm tu, it b. yprianus lib. 2.contra Iudaeos e. Iris se, gestu repraesentaret mysterium Incam a. nia, irum verbum inlans, puer capietas, Deus nationis ouo Dei filius suam dignitatem commensus est. de quasi eoaequauit nostrae humanae naturae,quaasia mpiit, ut per ea nos peccato mortuos uiuificaret pseum ui . ait Priisper. ut mortuum paruulum seu itaret, iuuenilia membra cMNexit. M Dominis Iesiis seipsam exinanivit sarmam term accipienssaruum se impama costauit, ut este et istud carpin humilitatu Iura ιμβεω, corpori gloria sua. Iriens subter se frigidum suo carues.c. iiii: Diiii ero ιν MMDν imis mundumaculis cal re no/st iam qui si abscondat. I so I mi Esse terti,Machmi, ut trina ranssio insun Δωαν credemr' 'Matin est mortuiti,dum a morate νιν tua iusti catin eis i ivi. Vnde Chald.vertit, marctauit si super pinum; Septuag. insus t tu in puerum. Sicut enim gallina incubat ouis. totamque se super ea e xpandit, Sc quasi commensurat . ut ea calefaciat, de riuificet: sic de Deitas Christi se expandit super totam huma. itatem nostram.eique quasi seipsam ad mensa est de coaequauit, ut eam frigidam calefaceret exanimem animaret. minetua
vivificaret: singula enim hominis membra omnesque animae potentiae per peccatum spiritaliter eram mort e. frigidae, aridae de exanimes; quare in si gulas Deitas incumbens. in suillauit in eas.& inhalavit spiritum gratit, de vitae spiris talis. Temo autem Elias incubuit puero e es ei sum coarctando ad mensus est, quia Chris stertio seipsum coarctavit,& commensus est humanae naturae, si ilicet primo in utero; secun do, o praesepio tertio. in cruce; itaque mortuupenus humanum vivificauit,eique spiritum charitatis, paupertatis, Et patientiae inspirauit , de
Tropologita eausa sitit, ut ostenderet Elias et
virum κelosum de charitate flagrantem, qui conuertere satagit animas vitiis ' de concupis E-tiis mortuas, debere per magnam compassi nem , commiserationem , di zelum iis quasi se coaequare, Sc commetiri, ut eis sig dis . de torpentibus spiritum vitae inhalet: peccator enim est quasi cadauer motivum de nigidum, quare ingenti dc crebro concionatoris, Consellani de monitoris ardore opus est ut calorem poenit taliae &deuotionis ei aspiret. quoad vitam gratis a Deo recipiendam se dispatrat. Sic enim ignisse gidum lignum pilus ealefacit ut deinde illud igniat. Et gallina ova diu calefacit,ut animetur. e Ita faciebat Paulus dices: Factis sum refirmus is
si viis ut insit mri lucrifaciam. Omnisvi emta fact- sem.νt omnes facerem saturi, i. Corinth 6. . Et: eis infirmatur,o ego nis in timor Quo scandalis eat in ganm prorρ2.Corinth. ii.29. Et: Filioli iteram parturis, donec formet x Chi in invata. Galai - - 9. Anagogica causa fuit . ut significaret Chrisstum in resurrectione commensurum . de quasi coaequaturum nos suae gloriae, dc corpori gloriose , iuxta illud e rasermisit carpis humilitaris nostra, R rarum corpori carita sua. Philip. 3.
ET REvER A EsT ANiMA PvERI INTRA avuJ R uersa, scilicet e lilii . Hinc patet an me hominis immortalitas. Hic puer est risemus ab origine mundi a morte ad vitam suscistatus i nec enim istum eo priorem suscitatum , legimus.ita Caietan . Denique ccenaculum, siue
195쪽
dei ra ratem reviat. i. P Ost dies multos iactum est verbum Domini ad Eliam, in anno tertio, di- cens: Vade S ostende te Achab , videm pluviam super faciem terr
a.Iuit er Elias, ut ostenderet se Achab:erat autem fames vehemens in Samaria. 3. Vocavitque Achab Abdiam dispensatorem domus suae; Abdias autem timebat Dominum valde. 4. Nam cum interficeret Ierabel prophetas D mina, tulit ille centum prophetas, N: abscondit eos quinquagenos re quinquage, nos in speluncis, S pauit eos pane M aqua. s. Dixit ergo Achab ad Abdiam: Uade in terram ad uniuersbs fontes aquarum, Ic in cunctas valles , si forte pollinius
Invenire heryam si saluare equos de mulos, ct non penitu, iumenta intereaut. 6. Diviseruntque sibi regiones, ut circuirent eas: Achab itrat per viam unam, de Abdias per viam alteram seorsim. 7. Cumque est et Abdia, in via, Elias occurrit ei:quicum cognouisset eum, cecidit super faciem suam, & ait: Num tu es, domine mi,Ebas S. Cui ille respondit: Ego. Vade, It die domino tuo: Adest Elias. 9. Et ille, Quid peccaui, inquit quoniam tradis me seruunt tuum in manu Achab ut interficiat me ro. Vivit Dominus Deus tuus, quia non eit gens aut reguum, qud non miserit dominiis meus te requirens de respondentibus cunctis: Non est hic.adiurauit regna singilla & gemes,eo quod minii ne reperireris. II. Et nunc tu dicis mihi: Vade, bc dic domino tuo : Adeit Elias. ix. Cumque recessero a te, Spiritus Domini asportabit te, in locum quem ego ignoro: ω ingressus nuntiabo Achab, v non inueniens te,interficiet me:seruus autem tuus timet Dominii
ab infantia sua. 13. Numquid non indicarum est tibi domino meo , quid fecerim cum interficeret Iezabel prophetas Domini. quod absconderim de prophetis Domini centum viros, quinquagenos & quinquagenos in spelunci, ,3c pauerim eos pane Sc aquat i 4. Et nunc tu dicis: Vade,& dic domino tuo: Adest Elias: ut
interficiat me Z is. Et Dixit Elias. Vivit Dominus exercituunt, ante cuius vultum
sto, quia hodie apparobo eῖ. ιε. Abiit ergo Abdias in occursum Achab, & indicauit ei:venitque Achab in occursum Eliae. I7. Et cum vidisset eum,ait: Tune es ille qui conturbas Israel i8. Et ille ait: Non ego turbaui Israel. sed tu,& domus patris tui.qui dereliquisti mandata Domini. 15 secuti cstis Baalim. 19. Uerutamen nunc mitte, se congrega ad me uniuersum Israel in monte Carmeli,& prophetas Baal quadringentos quinquaginta, prophetasque lucorum quadringentos, qui comedunt de mensa IeZabel. ao. Misit Achab ad omnes filios Isiael, & congregauit prophetas in monte Carmcli. alia Accedens autem Elias ad omnem populum, ait: Usquequo claudicatis in duas partes si Dominus est Deus , sequimini eum: si autem Baal, sequimini euin, Et non respondit ei populus verbum. χα- Et
ait rursus Elias ad populum: Ego remanti propheta Domini sbius: prophetae autem Baal quadringenti & quinquaginta viri sunt. 23. Dentur noDis duo boues&illi eligant sibi bovem unum , ct in frusta caedentes ponent super lisna, ignem
autem non supponant:&ego faciam boliem alterum, & imponam super ligna, ignem autem non supponam. 2q. Inuocate nomina deorum vestrorum, Sc ego
inuocabo nomen Domini mei tit Deus qui audierit per ignem , ipse sit Deus. Respondens omnis populus ait. Optima propositio. 21. Dixit ergo Elias prophe tis Baal Eligite vobis bouem unum, de facite primi,quia vos plures estis: & inuocate nomina deorum vestrorum ignemque non supponatis. 26. Qui cum tu licsent bovem quem dederat eis,fecerunt: & inuocabant nomen Baal de mane usique ad meridici dicentes:Baal exaudi nos. Et non erat vox, nec qui responderet transiliebantque altare quod fecerant. 27. Cumq; esset iam meridies, illudebat illis Elias, dices Clamate voce maiore. Deus enim est, de sorsitan loquitur,aut in diuers brio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur. 28. Clamabant er-
196쪽
t voce magna,& incidebant se iuxta ritum suum cultris& laceolis donec pe funderentur sanguine. 29. Postquam autem transiit meridies, & illis prophe tantibus venerat tempus quo sacrificium osterri solet, nec audiebatur vox , nec aliquis respondebat, nec attendebat orantes: 3o. dixit Elias omni populo: Venite ad me. Et accedente ad se populo,curauit altare Domini quod destructuni fuerat. 3r. Et tulit duodecim lapides iuxta numerum tribuum filiorum Iacob, ad quem factus est sermo Domini, dicens: Israel erit nomen tuum. 32. Et aedificauit de lapidibus altare in nomine Domini : fecitque aquaeductum, quasi pet duas aratiunculas, in circuitu altaris, 33. 3c composuit et ar diuisitque per mu- .
hra bouem, deposuit super liena,s .cta iti implete qua r hydrias aqua, & sun dite super holocaustum, de super ligna Rulsum l: dixit: Etiam secundo hoc fa
cite. Qui cum fecissent secundo, ait: Etiam tertio idipsum facite. Feceruntq; tertio, 3 s. 'c currebant aquae circu altare, 'sossa aquaeductus repleta est. 36. Cumque iam tempus esset ut offerretur holocaustum, accedens Elias propheta,ait: Domine Deus Abraham,& lsaac,& Israeliostende hodie quia tu es Deus Israel, ec ego seruus tuus, de iuxta praeceptum tuum feci omnia verba haec. 37. Exaudi me Domine exaudi me: ut discat populus iste , quia tu es Dominus Deus , dc tu conuertilii cor corum iterum. 38. Cecidit autem ignis Domini, dc voravit ho . locaustum,& ligna,& lapides, puluerem quoque , de aquam quae erat in aqliae- ductu lambens. 3q. Quod cum vidisset omnis populus,cecidit in faciem suem, N ari: Dominus ipse est Ueus, Domi Rus ipse est Deus. ΑΟ.Dixitque Elias ad eos: Apprehendite prophetas Baal,& ne unus quidem effugiat ex eis. Quos cum apprehendissent,duxit eos Elias ad torrentem Cisbn, dc interfecit eos ibi. 4r. ait Elias ad Achab: Ascende, comede, se bibe: quia sonus multae pluuiae est. a. Ascedit Achab,ut comederet dc biberet Elias autem ascendit in verticem Carmeli, de pronus in terram posuit faciem suam inter genua sua. 63. 3c dixit ad puerum suum: Ascende, e prospice contra mare. Si cum ascendisset, de contemplatus esset,ait: Non est quidquam. Et rursum ait illi:Reuertere septem vicibus. 4. In septima autem vice, Ecce nubecula parua quasi vestigium hominis ascendebat
de mari. Qui ait: Ascende,&dic Achab. Iunge currum tuum &descende, ne occupet te pluuia. 4s. Cumque se verteret huc atque illuc, ecce caeli contenebrati sunt, Id nubes, x ventus, oc facta est pluuia grandis. Ascendens itaque Achab abiit in Ieraahel; 46. manus Dommi facta est super Eliam , accinctisque lumbis currebat ante Achab, donec veniret in Iegrahel.
validebim, Lyran.& Ruperi .putant hune ALdiam esse Abdiam prophetam,qui inter mino res prophetas orditie est quattvs.Addit Lyran. Abdiam merito hu us betaeficentiae in prophe tas a Deo in praemium accepisse donum prophetiae: S.Epiphan.veto lib. de Prophetis cenisiet. Abdiam hunc iuule quinquagenarium illuqui lib-.c.I. Eliae supplex uisitem effugitaSed hunc Abdiam ab ritoque ei se diuersum,ostem
ABscoNDiT Eos J Abulens. putat Prophetas hosce fuisse prophetas propite dictos. Planius B
Lyran.& Caietan. censent, eos Disse viros rellis
pioses,qui abdicatis curis tetrenis seorsim simul habitantes diuinis laudibus insistebant , uti si. etiant iam Coenobitae. Simili modo legimus i.
Reg ι 9.2o.chorum prophetarum non tantum
vocali cantu , sed Se musicis instrumentis una eum Sam uel e Se saule laudasse Deu. Sic fa man . de Idithun cantores dicuntur prophetas.
id est, cecinis te psalmos in citharis de psalleriis
BAALiΜJ puta idola, Se deos gentium. Vide hseliberialem Eliae qua Achab regi culpam. causamque siccitatis , de famis a se induciae in faciem obiectat. Idem fecere Lucifer Cesar, S. Athanas 3: S. Hilar .in Epistolis, Se tibiis scriptu ad Constantium Imper. Amanum. CONGREGA AD ME univεκsvM Isaar L VERs. v.
sis excideret pariter idola Baal.& liuorum,id est aliorum deorum, quiin siluis . dc lucis colebantur.Fuere ergo.uniuerum pseudoprophetae siue
pseudodoctores haeresis ot idololatriet 8 so quos omnes Elias partim per se , partim per populum interemit. Esto enim soli subinde Baalitae
quasi praecipui nominemur , tamen ceteros quoque futile interempto, patet c. I9.v. I.
ipsa sir Davs J qui scilicet ignem in ho-
197쪽
196 Commentaria in I brum III Truum. Cap. X VIII.
stiam sibi oblatam E Celo dimiserit. Hie enim hoc ipso ostende se ignis aequὰ ae caeli ei se D
animam,ac si inficium illud esse suum, id est vGrum & diuinum. Solebat enim Deus in igne apparer ac Per ignem c celo missum absum re sicrificia tibi oblata,vii fecit in sacrificio Abelis Gene 4.3. Aaronis Levit. 9. 24. Salom
bolum est ciuitatis & puritatis, aeque ac essicacitatis diuinae, vii per Π.analogias ostendi L
uit.' a 3. Hinc de Spiritus sanctus in specie ignis descendit in Apostolos die Pentecostes Actor. a. vide ibi di . Vtic u. Et haec populus sciebat , atque illa tum exscripturis, tum ex Levitis audierat; unde statim succlamauit, dixitque: isti a pro ostiis. Mir colo enim hare iis de Deo cero decidenda erat. . vii hic Eliae Gggessit Deus, eo od Achab, Ierabel & Baalitae in cultu Baal essent obstinati,nec ullas rationes in contrarium ad aure1 ad
RATEis,PEc Esivsv j id est immolarunt Baal Tradunt,vel potius morte suo sabulantur teste Lyrano & Abul l .Rabbini bovem hunc frugisse a Baalis, ad Eliam , quasi qui dedignaretur
immolari Baal,velletque ab Elia immolari Deo vero, ut hoc prodigio aduerteret populus, Baal non esse Deum, de ad Deum verum, quem e lebat Elias, rediret. TR Assi LiEBANT ALTARE UOD FEc
RAN riSic α Septuag. sed Hebr.5: Chald ha bent quint cerat . scilicet Elias ait Setarius , &Sancheia qui censent, Baalitas in saltasse hie altari Eliae, illudque saltando diruisse. ideoque paulo post Eliam v.3 o. illud resta alle. Fauet Chald.cavi vertiti Insaniebant si ρον alam , quam, secerat, se ilicet Elias. Uerum v.3o. contrarium potius significat,scilicet Eliam necdum et exilla
Quare Uatabl. Hebr. Diat 'cerat, exponit se, audiendo ν Horum scilicet Baalitarum , vel eorum dux, να sinis. Saltabant ergo Baalitae inconditi quasi amentes, ut vertit Chald. cura viderent , Baal a se inuocatum non respondore; tum ex pudore dc anxietate, ne ab Elia male mulctarentur,uti reipsa eis mox contigit; tu . ut Baalem anxio hoc suo transulto placarent, commouerent Ze quasi cogerent ad responde. dum hoe enini gestu lignificabant suum erga
Baalem eius me aliate s dium3e deuotionem, quali qui cuperent ipsi met fieri victimae, dc in aliari immolare se mali, ideoque lanceolis se incidentes. sanguine suo altare cruentabanti ut sequitur.Similes saltus de gestus inconditos in re bacchantium edebant Corybantes, Lupe chdc Salii apud Romanos. ita Salianus. Vata- N. de alii.
eum aliquo, ut ad vestras preces attendere n queat.
AvT is Divosoaio Eset J ut comedat, bibat & epuletur. Putabant enim Gentiles dros iustar hominum Manducare, & potare, cvesci nectare de ambrosa.Vnde Homelus Iliad. a.mducit Iouem apud AEgyptios, de .E: hi Q,
Cu Ris ET LANCEoLiuvi Baali se suumi; sanguinem litarent , dc offerent, itaque eum flecterem ad respondendum. Idem iecere Syri, Graeci, e Romani, teste Apuleio lib.8. L ciano in De a Syria , Plutarcho lib. de Super stitione. Audi Lactantium lib. i. de falsa relig. c. 2I . . lia virtutus sacrificia j quam eamdem selinam rorant in quibi uini sacerdotes non asoto, pa
Et canit euentus. quos Dea magna mouet.
Nimirum daemon aemulus Dei, & inuidus homini, diuinis honoribus gaudet, ideoque humano singuine sibi quasi Deo litari vuli, itaque simul homines sibi exosos excruciat, vulnerat de saei, E necat. Eet iLLis Baaliti, P RopnετANTillus J id vos. H. est Baalem laudantibus oc in oeantibus.Chald.
DESTRUCTvMFvERATJ A l. q.17 putat hoc βῆ altare pinnitus erectum a Saule r. Reg. is Ir. sed Saul ibi ei exit sornicem triumphalem non altare Dico ergo Eliam, ut populum auocaue ab altari, de cultu Baal, iam ante instinctu Desereri in altare in monte Carmelo, Stad illud populum conuocasse, ut in eo Deo vero sacriaticaret: quare Iezabelem, Id Baalitas Eliae indi- ignantes hoc eius altate destrii xii se; Eliam verbillud hic turium erexisse es instauraile. ET TvLiT D vo o CiM LAPiDεs 1τxTA vos, 3 i. NuMERvM TR illvvM FiLioRvM IACOBJ Du decim enim iiiij Iacob per tiaos filios, nepot de abnepotes .constituerunt ta.tribus Israel. cit hoc Elias, ut ostenderet se Deum verum colere, illique sacrificare, quem coluerat Iacob, eeterique Patriarchae, e prisci Israelit ac proinde praesentes quoque Israelitas, utpote eorum posteros, debere iisdena vestigiis insistere , ac eumdem Deum eolare. Vnde subditur: . . AD QvEM FAC Tvs EsT sERMO Doui Ni Dic ENs: I RAEL ERiT NOMENTWVM J APposite q. d.Sicut Iacob luctans cum Deo id est Angelo Dei vicario in eumque volentem . vincens . vocatus est Israel, id est domitians Deo 'Genes 32. sic pariter vos , si patriarchae vestri Iacobi fidem & eultum reti Dei imitati fueritis, fietis veri Israelitae, id est dominantes Deo, ae omnia, quae ab eo p 'ulaueritis impetrabitis: quod ut faciatis ecce, W ista es, id est
doti abitur invi in hoc meo sacrificio, per ignem E caelo in illud missum. ae Baalitas prosternet:licet enim de ipsi ope sui Bia .us est dς-monis potuit lent ignem e caelo in bovem suum demittere hoc enim faciet Antichristus opedaemonis Apocal. 13.i3 tamen sciebat Elias ex Dei reuelatione, Deum id non perinusurum, . ut Baalem confundetet, de se solum D um verum ostenderct Fεcio
198쪽
comminiam in tibi et IIII uum. cadi T. In
τAais J scilicet quasi per duos sulcos, siue per
duo spatia,quae arari poterant. In Hebraeo signis ficatur aquaeductus hiis se tantus. vi caperet duo sata. Habet enim : iuxta timum : id est saecum vel mensuram dinum salsam seminu,q. d. fecit
alueum vel areolam excavatam circum altare tantam, ut caperet saccum continentem duo
sata. id est duo, modios seminis. ita vat abi. Mal E ergo quidam sic exponitiq.d. secit tantualueum,quantus est in ovo seminantur duo s tacite enim alveus hie linit et maior alveo Tuberis vel Rheni. Salum enim est mensura Hebraea capiens tantum , quantum modius apud Romanos.Iam modius, dum seminatur integruagrum impleti Porio Hebraei domum vocant saccum vel vas quodlibet, quod semen aliamve
Fecit hoc Elias, tantumque aquae circa altare effudit,ne quis putaret eum sub altari abs talia si ignem . ac proinde ignem ab eo E caelo eu cat uva. non e caelo descendii se, sed in tetra ab eo absconditum inde in altare mole suo ascendicti. Audi s Chrysbst. homil. de Petro quam ex Metaphraste recitat Surius die r. Au gusti: Λιιι Me qMd dicturus sum, ridi enim ipsi et dicam. In Halm m aliaribvi foramina quais sunt ex inferiore parte alsari , ct fouea quaedam destendunt autem erroru artist sinso amitam, θειρ aurini Au gnem si ni adsursi vim crescio dum,ita ut mi lii Mepti ignem issum caligemm mi Ge. Negitur 9 E in si 'nimem veniris, iq.Mct ipsi aliquis tale maestinat inesset, aquam es sedit ut aqua isis, nulla fi ra altare bramina uenderet,ubi enim Maasoranun Muneris. ita aqua non per foramina ipsa a ras,ne se Fabulatur R.Salomon Eliam , cum tantum alueum aqua iit hydria allata implere non pos set, secisse ut pars aquae ex hydria alaesiuiae manus sitas attingeret itaque nouo miraculo ex Eliae manibus, quas E duobus sontibus aquas largissi nas emanasse, quae totum alueum implorent, ideoque 4. Rest. 3.i I. dici ab Eldaeo in Liae manus aquam csi ilam. Vias. 33. cfci Di τ AUTEM IGNis DoMint , vetvo viT HOLOCAusTvM J quasi cibum Dei. Victimae enia, stant quasi cibus Deia scribit Iosephus liba. Antiq. cap. i3. locum hunc igne Dei consumptum usque ad sua tempora perdurasse. vide dii Isaiae M. Gad ducis et a
et Davst Hebri Ia ovaines Glumi ouai PDctim. q. d.' I boua qui primus hoc nomen suum indicauit Morsi Ex ui s. 3. ac hoc nomine ab eo Sc ceteris Israelitis inuocatus est, ipse est solus, verusque Elohim, id est Deus, dc
Numen Omnia gubernans, caelum, & terram moderans a quo proinde nos, ceterique homines omnem dimoniam, omnin bonum e spectare.& postulare debemus. Euhim enim significat Deum, quatenus habet prouis dentiam rerum omnium, niaque regit, iudiendi vindicat. Hinc Hebraei dicunt s0mptum nomen Eliae.siue, ut Hebrivocatur, Eli
Cor tanta qui prius v&abatae abestiiab. Eliata enim idem est quod si Iais, id est , Deus is lam Εἰ est abbreuiatiun --, Ia est contractum Iebo . m est Vstate Mach ibi, id est adultabat nomen a Iuda & statribus tum Uum est ex illo Exodi
Mi caretiri Baesim Iiberi, id est .similis tui in fortius Dummep Hoc enim velut insigne de emblema suae pugia edi victoriae praeserebat M chabaei, nullam in sua sortititudine spem. sed i tam in Deo collocru tes. Elias enim Dei ope sortior euasit Acis Imbele,& Baalitis, non tantum passiue , eorum persecutiones fortitet sustinendo, sed active, omnes mactando. sie s. Lid vina , quae in morbis plurimis &acerbG-mis per annos 3 ori amplius admirabile si it patientiae spec ulum, hoc nomen quasi omen fit tutae patientiae accepta Iidaina enim Bs edidem est, quod lata aiuntia, uti habet eius Uita in initio apud Surium tom. .die. I Aprilis. Sic o Mars Graece dictus est ης quod naturam h beat δε α πν, id est instatiam . inuictam.& i mutabilem, ait Plato in Cratilo. Vnde ad hoc elymon alludens Virgil.
Ino actos a I. Marte Latinox. nuncupat. Sic Agamemnon , ait plato, Loe n men accepit ob laborum,quos permissurus erat, tolerantiam; decem enim annis obsidens Troia
multa perpessus est. Vnde ἀγαμέμνων dictus quasi ασαν id est restimauens in obsidi ne Troiae. Sic Eris Athleta diuinus idem es, uod soris Domita, vel fortu Domi i , in eo eius
Notat Beniamin in itineratio, in Carmela antium Eliae adhuc viii , altarisque diruti vesti-stia; cuius locus circularis fuerit , diametro ser E
omnes Elias iustu Dei , ut ipse ait v. M praecepit occidi; quia ipsi erant Antistites. doctores εο auctoresudololatriae, ideoque blasphemiit, 'Deum, quos Deus per Moysen iusserat oceiduita Abulens de alij. Audi Auctorem de Mitabit. SScripta.: tisin qui Elias erat mea lige, qua Littiuitav. Ad mam non pauerumen. Murasti nam iduum colit nisi Dei rus mas extiteris. M per hac qui id olatria cisam mactauerat, Mah mmas ct jacrii scitora purgabat. Et S. Basil. hom.2 de Ira: Issum, qui tamquam pharmaco adta,qua oportet,isa utitur, Domistia n mὶ cena nu. Marsis omnium haut ou mansmisimus λια iiduouιν iam damnans, visitarum manus in radem Iratram armauit. rei, res iusta contra νιθιὶ fori
corri ira,ri oporterit, Uinprotinus utramque truci disit. Samua rer m an alti iusta sta in medium tra
rei recidit Sic itaque sit ha saepenumero bonarum a λο α ni istra. Et ver. Gotes quinquuinta via quadringentas turpitudimi sacerdotri , ct .
quadringratos μιν orum nemorum come etes demosa imates, i a sapientii in signatisvi in totius th
Dux IT Eos Au τ κεκτxu Cisos subi vis in Batae eccidit Sisaram cum suis copiis Iudic. 4. v. 7. ) ET INTER ciet Eos Isi in ne terra tincta eorum scelesto sangume pollueretur, ,
neue eorumcadauera aerem inficerent, idcir- ea deuoluit in tremi ci , nee in terra,
199쪽
i98 Commentaria isti m III. T rem. Cap. XVIIL
PLvvi AEEs τὶ q. d. Iam peracta est iusta vitia duri de impiis idololattis Deo iniuriis r quare Deus iam quasi placatus reconciliati cupita Lxaeli, a pluuiam& scecunditatem illi denegatam restituere.Quocirca mine mihi Deus reuelauit pluviam mox venturam,imo ego eam video quasi venientem, ac seni tum venti vel im nitrui, qui ingentem ple praeire solet, videor mihi audire nullulatissim adhuc signum lume in aere apparebat, ut patet ex sequenti- M.Ascende ergo,5 Achab, comede, bini&exulista ob tam istum pluuiae, Sc fertilitatis nuntium, quod tibi assero. ELi As AvTEM ANENDIT IN vs Retic EM 'CAκMεLi , ET PRONvs IN TERRAM PosuiT FAC iEM svAM 1NTER GENvA su A J ut attentius, ardentius oraret Deum pro pluuia ab eo promissa, ut eam statim exhiberet. Hic enim gestus significabat humilitatem, & attentionem orantis Eliae,& Dei misericordiam toto affectu implorantis: hoc enim situ est emblyo in ventre matris , eoque quasi tacite suam miseriam ostendens, implorat Dei misericordiam, ut se in lucem educat. Audi S.Isidor. lib. I i.
eri natura pte i matem rememorari, ubi, quasi in trinebis considebant . antequam ad lucem per umirint.
Hoeipsu dixit Aristotatb.7. de Histor. animal. c.8. Homs in semet cot at in sic gestatur, ri novi
intervisa, aures extragetura habeat.
Porro Abulens hine colligit. Eliam ab hoc tempore quo in monte Carmelo caelitus ignem - deuocauit , eoque Baalitas prostrauit, habita tionem suam in eodem monte ad memoriam tanti beneficii de miraculi deinceps fixisse, at, que eodem confluxisse ad ipsum plures viros religiosos, qui se totos Deo, orationi, 8c diuinis rebus, laudibusque tradebant. Quos post Christum imitati sunt,qui in eodem monter ligiose Deum coluerit: it; indeque orta est an-
liqua. Sc sancta Carmelitariam religio, de familii. Vnde septem Summi Pontifices Sixtus iv. Ioannes XXII. Iulius IIt Pius V. Gregorius XIII Sixtus V.5: Clemens VIII. in bullis huie dini concessis , de professoribus huius sacri
instituti ita loquuntur tanquam reui se exemplar clarit te sidientes, sari orum, ρ b ramum Lia ct Eses, aliorum patrum.qvi morem soctum Carnuli iuxta Lia fontem habitarint μωμ Mm hereditariam teirentes. Unde Bd Sixtusv. huic Religioni concessit, ut Eliam de Elis eum tanquam suae institutionis patromas coleret, dies festos in eorum honorem Gebrando, pr priaque ossicia in eorum memoriam recitando,
quod de ipsa Religio studiosia seruat. Si in ipsis ossicio nomen , o solemnitatem patroni Eliae tribuunt. Hi ne de Niceph. lib 8 cap.3.asserit, Helena Magni Constantini matrem in Carmelo templum aedificasse Eliae Proph tae. Sane tempore Eliae. de Elisaei in Carmelo fuisse oratorium,vel synagogam, ad qua fisi s diebus populus con-
ueniret tum orationis causa, tum vi Eliam, Eliuisum, dc similes concinatores audiret, satis
significatur libM. Reg. l. 23. idque ibidem docent serran. Abulens de alij. Porro etiamnum Carmelitae Eliae festum solemne celebrant diero.Iulii,quo die Elias Martyrologio Romano ascriptus est. vide Suareet lib.a. de Relig. c
pite Io. Extat in Biblioth. Patrum tom. . editionis tertiae Coloniensis p.27s liber Ioannis XLI v. . Ieroselymorum Episcopi ad Optassum dein stitutione monachi, in qno Carmelitatum institutum per omnia ab Elia deriuatum ostenditur. quem librum nonnulli Recentiores vetustum es Ie autumant, auctoremque faciunt Ioannem Ierosolymitanum Episcopum qui vixit tempores. Hieron.&abeo velut Origenista notatus
est: sed id mullis refutant Doctores Colonien ses in prςnt. libri,ac Baronius toms .annochri m ηε .dc Bella tm. de Script. Eccles pag. 9s. qui eensent, stylum esse hominis Latini, de pinsteriorum temporum.
Denique Salomon montis huius meminit Cantic.7.is. dicci: Pt inum ut Carni M. Vide ibi d icta. tro Comesi nomen apte repraesentat statum Religionis, tum quia hie piis institutis de metitis abundat, sicut Carmelus frugibus defiuctibus i tum quia Carmes Hebri idem est, quod si ita circumcisionis, scilicet mortificati nis passionum, piditatum, de affectuum terr norum quae discitur in Religione,quasi in pro pria huius rei schesa.
Quamobrem iure S. Hieron. hos omnes quos diximus , veteris testamenti Moailus vocat. ideirque alio loco seipsum monachis annum: rans: Noster, inquit, primus Elias, noster Eliseus, .n stridui s f prophetarum, quod iisdem penduerbis dicit Isidorus lib. 2. cap. is. qui in libro de Eeclesiasticis ossiciis hunc utrumque deceteros prophetas monachor appellat principes. Ad quos etiam accedit aper id Cassianus lib. I. c. a. qui ab iis ait monasticae professionis primordia esse fundata. Elias enim sine uxore,fine liberis, sine familia eastam libemque semper egit via . tam; in tanta insuper paupertate, ut vestium t
co zona pellicea amictus describatur;victu autem modo a vidua, modo a cotuo quasi mendicatumae ei peret.
incivi Hat, quoiam paupererataipsa νοὸν pertatem ex mentis opuloria elegis, &c. rex pauperis indigebas. Odie nihil plus ibam virit m babentum abat.
Addit Adrichoman Carmelo:In hoc monte lunca est di fons. ubi habitabant Elias de Eli inus.&fiiij prophetarum : postea habitauerunt 3: etiamnum habitanto ibi Fratres Carmeli Nevnde S: originem Sc nomen habent. Pgospicg coNTRA MARE ) Medit vosa . neum:inde enim in terra sancta nubes, Sc pluuiae ex maris vaporibus exoriri solent. sciebat Elias ex Dei reuelatione, mox venturam pluviam;
200쪽
ommentaria in LibramIII. Regum cap. XVIII. 199
viam,sed vi regem 3e populum eam auidissivi expectantem solaretur,& in pluuiae spe cons utret,utque appareret, a Deo per preces Eliae hane pluviam lingulari dono dari; hine mittit puerum septies, ut in mare signum pluuiae. ρο- ta nubes prospectet, illudque cum apparuerit, sibi populoque renuntiet. vam M. EccE NusEcvLA PARUA QVAsi v EsTl
aest de mali Mediterraneo et hoc enim est ad Occidentem Iudaeae. Nota, vola tam de pedibus quam de manibus dicitur: Hebr. enim μ', id est Dia, pr
pridest euriaitas, siue concauitas tam pedum, Bouam manuum imo de cochlearium, aliarum gue rerum, cuniarum.Chald. hic accipit volammatius: Noster vero νοiam resum. Unde vertit .m ggium homi ; idque congruentius videbatur enim Deus hic in ni be quasi pedibus deucendete ad dandam Ista pluuiam ,& terram
bas orauit in monte Carnus ct Christia in montι
urii. uim orauit.rt pluuia in terram veniret
ut in cordibis humans gratia diama Hirederet. Cautem Uias dixit ad puerum luim Vade,
viis nubecillam paruviam Uredentem δε mari, canum Chri iti Rurabat , qua in mari mundis ira iura era , Probat id ipsum ex Euangelio ducia it Quantam ne forte aliquis dubitet , truti iram rei itiam hominis haluisse dixit,itam νιique h. mm,.qm axii Quem diiunt homines issi um bini nupsi. ut ergorante Elia,nu tres annoso sex mense, mi uia cica lotiscendit; ita se in adiunia Sit iura tribus annuo siex mensibin , qvibus assisare natus est, avia verbi Dei totum mundum selii in ter irruaruit. Et μω imum adurula Lia omnes Ia
ex August. transletipsere Beda, Angelomus, EcEucterius.
Simile & quasi parallelum Eliae fuit Aniani
Episcopiis actum. Cum enim Attila rex Humnorum obsideret Aureliam ad Ligerim. Ani nus ciues hortatus est , vi sperarent in Deum, eiusque opem implorarent, quod cum illi h mi prostrati se lent, tum ad eos cina uersus dixit: prostui te maris .nums fidium aduolas Putabat enim Aetium aduentare. Prospiciem res mitem , neminem viderunt. At ille Orate iterum cumm/: νει enim hodie Dominia liberabit. Et cum fecissent: nosticite iterumpnquit. N mine autem apparente dixit illis; si cum μι πρbitis, Dominia sine bis nobis aderit. Illi velo cum fletu magno misericordiam Dei inuocare eo perunt. Inde ex sancti Episcopi praecepto de integro prospicientes, nebulam quasi de terra surgentem viderunt; quod renuntiantibus dixit : Atqui hoc Domini auxiliam s. Hunnis pro inde id oppidum inuadentibus, tanta vis aquae de caelo decidit, vi coacti sint in eastra reuerti. Sequenti die trementibus & fatiscentibus assudubam ictibus arietum muris,ecce Aetius V lentiani III. Dux, & Theodoricus Gothorum rex, ac Thorismundus filius eius cum suis qui seque exercitibus prodieram, commis loque certamine Attilam ab urbe propulerunt. Haec ita acta Gree in Turonensis refert liba cap.
As τε Acu AMMoω,id est vis,uirtus, alacritas. agilitas ad currendum : q. d. Deusdedit robur, vires & alacritatem Eliae , ut licet ipse esset i iuniis sessus, & debilis ex longa concertatione cum Baalitis item ex prolixa oratione, factificio& impetratione pluuiae, tame curreret,imo pret, tret et currum Achab, qui concitatis equis procurrebat,ut pluviam euaderet. Pyrri u ergo
Eliat, ut Achab & Israelitae agnoscerent auctore Deo datam esse pluviam per preces Elian item ut ossicium honorarium praestaret regi sis Achab, eum stipando, praeeundo,& praecurrem
tem Horeb. ubi v. 1 o. rogatus a Deo, quidibi agat queriιιν prophetin occisuse qainque sit ad necem, mox Demei apparens insibilo aura tenuu iubet, ut ungat Harael in regem Syris,o Iehu in regem Samariae, ac Eliseum in ρ hera, bisurestram, iis mox exequitur VI9- ac proiecto in Elisa Mn passio Etam sibiscuin adoras. Vntiauit autem Achab Iezabel omnia quae fecerat Elias , de quomodo occidisset uniuersos prophetas gladio, r. Misitque Iezabel nuntium ad Eliam dicens, Haec mihi faciant dii, haec addant , nisi hac hora cras p
