장음표시 사용
241쪽
medium, neque enim appellatio iuris naturalis, qualis defensio, dicitur : unde Principis . . est affinittere ad superiores ecclesiasticos appellationes, admissis iis modumque ac terminum statuere ', cum& praecidere eas, &in- s. 38. n. a terrumpere ordinem possit. Causam etiam ad se totam evocando ipse judicat, vel quia ita placet, vel expedire videtur : possunt enim rationes esse, quare tractari negotium in judicio ecclesiastico non expediat, vel non sit
necesse '. Cognitionem etiam coram eccle- S7I. . msastico ceptam pro tempore suspendit, ma- ἔφ' Mente ibidem cognitione, ducto a majore argumento : Quid si imperium jurisdictionem
ecclesiastici proprie nisi mandatam exerceant λquod statim dicetur . Sed &Principem ex ' o. q. - . . vi jurisdictionis su et arcere delinquentes ab ec- 68. n. I simclesia& communione posse, nihil video quid impediat , & restituendi jus ei esse infra dicetur . De nomine si quis curiosiuS quaesive- 668.ου. irrit, dicendum jurisdictionem omnem in ecclesia ,& circa sacra, a quo exerceatur, ut imperii civilis partem,ci ena esse , quod & infra fparticulariter delegislatione ,&excommuni- ' n. 8- catione a pastoribus facienda dicetur , qua- tenus Q. in vim paena' exercentur, dum utraque a civili potestate. virtutem publicam &coactivam habeat. Origine quidem prima &emanatione quae in ecclesia jurisdictio exercetur a Deo est, sed non aliter atque tota jurin .
dictio, & judicis, & pastoralis etiam functio,& vel ipsaMajestas emanatione a Deo ', appli- catione, & exercitio ciscaci, & effectu publico civilis. Neque impedit eisilam esse j ii risse dictionem quod circa sacra, divina, S quae spectent ecclesiam occupetur: Quamquam si
242쪽
g. 63.n. mutare nomen velis, ab objecto. , licebit, sed quomodo jurisdictionem & imperium civile recte ctiam ecclesiasticum , divinum , &spirituale dixeris, quia ossicium Imperantis &linis imperii bonum spirituale, id est salus p puli aeterna est ': potissima igitur cujusque rei denominatio ab eo petenda quod esticaciam ei& essectium tribuit, sine quo res non est id quod est , quomodo sine civili potestate exauctoratio non exauctoratio, excommunicatio non excommunicatio positiva , sed communionis negatio est. Sed nec jurisdictionem ese ficit non citatem esse quod leges praescriptas divinas, & in Evangelio Christianas habeat sunt enim leges divinae & Christianae regula seu norma secundum quas iurisdictio, imperium exerceri debeat, quae proinde non mygis essciunt jurisdictionem non civilem esse, quam de furto, de homicidio, & aliae in Decalogo e ciunt leges, vel ipsa etiam justitiae essicit administratio , ideo quod pro fundamento habere leges naturales & divinas debeat 3 imperium enim, jurisdictio,ejusque executio civilis manet, rei natura non mutatur :quomodo C converso secundum leges divinas imperium humanum non essicit eas leges non
divinas esse. Illud autem velim iterum observes quod supra dictum & infra dicetur, imperium , jurisdictionem Imperantium ad fidem internam, si externi nihil prohibiti accedat, non extendi. : est enim invisibilis, & in notitiam non cadit imperantis. Adde per fidem internam, si legibus civilibus actiones externae respondeant, pacem publicam non tur-6.93. n. Ir. bari '; quomodo supra dictum, cum per nudum .animi motum nemini laesio detur , sic
243쪽
nullius interesie ob eam rem quempiam puniri . Apud Eusebium Constantini dictum g. 3 .m 6 exstat, Omnes quidem subjectos suos Christianos
esse optasse, neminem autem coegisse '. Hinc su- ωpra, sidem suadendam , non imperandam esse . . Quid autem si verbis prolata fides ad notitiam venerit Imperantis Non culpae peccatum, sed ignorantiae error dicendus erit , quem emendare, non paenae quae mentem non illuminat sed doctrinae virtus est. Errantis paena doceris. At quis nomen unquam sceleris errori de die γ Non es prudentis errantes Odisse, ne i sebi odiost. Chrisostomi dictum est, Eum qui un rat neque malo assici, neque accusari oportere, sed aequum esse ut discat, quae ignorat. Et quae in hanc rem plura sunt. Sed haec nisi de malitia manifesto appareat; vel erroris sui commonitus , prohibitusque dicere contumaciter Pe severet '. Igitur nec statim de blasphemia . VH. u. Greus peragendus, qui tam impie de Deo dixe- 1 rit, ut in blasphemiae aliquam speciem inci- 7. dat. Jurisdictio autem in summo principe cum legum fit executio,ad ipsum & Lexum pertinet
latio: sunt enim jura connexa quorum alterum
in altera persona absolute esIe non potest; ne separatis ab invicem vel legislatio inessicax sit, si exequi non liceat ; vel dum exequi alter velit al- rter ignoscendo illudat. Ad legislationem refer placita,edicta Imperatorum de religione publice eligenda,luenda,conservanda, aliena delenda, refraenanda, punienda, permittenda, &c. de loco, tempore, ordine, modo,& aliis , quae particularius , sub f. de religione publica enum ravimus : s Neque enim hic legum voce de f. 6 n , doctrina& fide definitiones complector, nec juris dicendi facultatem quae inter certas per
244쪽
' sonas esti quamvis lata significatione sub ea venire possit, cum qui leges ferre is & definire controversias ,& judicare causas queat. ὶ Sunt di aliae quae huc pertinent plurimae leges a piis Principibus latae generales , quae respectum omnes ad unum Apostoli effatum habent, Omnia oportere ad aediscationem sieri: Quo & orduenationes ecclesiasticae referendae quae t tius ecclesiae spectant politiam , seu gubernu. tionem externam. Ingenue Leoni Stephanus Constantinop. Archiep. & universalis Patriarcha. Imperatoris ese etiam citra conellitim decre- Nom. Dan. tum facere . De Constantino generaliter Eusebius dixit, ipsum nondum baptisatum Episcopis plurima praescripsisse quae ad ecclesiae
ditata M. utilitatem pert nere judicaret '. Sacrae seu 3 3 ecclesiasticae xulgo dictae sunt leges, sed non alia quam sola materiae vel objecti ratione,dum de rebus sacris vel circa res sacras, ecclesiasticas feruntur; ut militares, nauticae & similes a materia militari , nautica appellantur: quo sensu iu summarum potestatum imperium spirituale seu ecclesiasticum appellari proxime Civiles autem sunt leges a ci-
ut ab hominibus prolatae , vel civili potestate, seu ab Imperatoribus ipsis, ut proxime, vel horum auctoritate ab ecclesia, synodo. Ecclesiae enim ,synodo, legum feren- 9darum jus, & jurisdictio, ut aliis confestibus recte , licet rectius , mandatur, sed quae vim publicam nisi a summa potestate non habent. Neque vero sub imperio in ecclesia Christiana pastoribus vel multitudini imperii haec jura
quam nomine , vice ac mandatu summarum
245쪽
habeant magis, quam privatus quilibet. Atqui vero totam functionem sacram a Deo habere, cujus partes indi visibiles jurisdictio, di ciplina ecclesiastica , S: legissatio , quae &ipsae traditae iis ab ipso Christo perhibentur Matr. Sed jam supra dictum, a Deo esse functionem emanatione sola ', quomodo iudicis functio , '
emanatione a Deo est, qui equidem ut impe- 9.rium, iurisdictionem non exercet , sic leges nullas condit , nisi principis nomine , cum tamen neque Judicibus minus causarum civilium per sacram jussionem cura commisia sit, quam praetendere ecclesiastici possint ecclesiasticarum sibi commissam esse : Sed& supra dictum ', a summa potestate illud esse quod g.6s.n. r certa persona jus sacrae functionis habet, quomodo manante fun*ionis origine a Deo hic aut alter pro tribunali sedet. Uterque igitur functionis suae exercitium csub qua legum demus lationem in auctoritate summos i lajestatis explicat. Quid si ipse ordinationis actus a sum ma potestate pendeat Quid si convenire sub . s. imperio sine ejusdem auctoritate nulli liceat Quid si actus auctoritate publica destitutus vim nullam habeat λ Ad praedicta igitur conclusio sit, Imperium, jurigaictionem , legisationem
cum scacia, Iasores , ecclesia stes nomine , vi-ce,mandatu, atque adeo i jurejummarum pol satum, non alio, exercere. Neque vero ecclesia
jacturam hic patitur, vel sine jurisdictione, vi coactiva, vel legibus errat: etenim jurisdictio, legislatio, sed auctoritate principali exercetur : Quod enim ad potestatem ecclesiasticam attinet, dixit Martyr , satis es c cis . ia, nispotesar, repudiata inter potestatem ecclesiasti- g.
246쪽
exhibitio , quae nuda aς simplisssima administratio est : Nec preces, quae supplicationes Deo sunt, neutiquam in homines imperium. sunt autem in his partes & ipsorum Apostolo-Σ. rum&Ministrorum ossicii . Adde imperium Ps . A. dari iis a jam subjectis per novam subjectio- 18 19. 3. nem non potuisse . Ipse Christus profitetur M refr6 rs imperium suum non esse de hoc mundo s: & vi constitutum inter privatos se judicem, quod Eimperium includit inter partes , negat b . S alibi non venisse judicaturum mundum c).
Non seetindum vistonem judicat oculorum, neque M. secundum auditum aurium arguit: judicat in in- GAhin iis sitia pauperes, is arguit in aequitate pro man- esuetis terrae: percutit terram virga oris sui, σ a 'h.
stiritu labiorum suorum intersicit impitim sil). b/μc. M.t . Supra etiam Christi imperium a summarum po- V q7- testatum distinximus ', quas ipse summas 4. 'i' agnovit se): Neque enim in mundum venit ' 6 6 r. n. 6. Christus turbare solio reges r salvare venit homines, & ad fidem convertere 0. Illud brmorte sua, hoc doctrina perfecit g) pars neu- fI h . I 1 ηπ.tra imperii est actus. non imperatur fides. sua- j Shi detur, praemio posito , quod quasi inescare, ' inlicere est homines. Adde textibus expressis tu 2.2ς. 25. Christum ipsis Apostolis imperium cum inter kῖ e se tum in alios negasse η: Ipsos Apostolos mota Τ nuisse principibus obedire ch): & insos agnovisse . Unae nec imperium hodie in fri pastores, vel singuli vel congregati, haben . De ecclesia quae cstus fidelium est i n eandem fidem consentientium η, proinde quae ex fidei ἡ natura imperium adnexum non habet, dicendum , pati libere singulos posie ab ecclesia, . id est universis congregatis imperii aetiam vel jurisdictionis adversus se exerceri , & pati Q. 2 ne-
248쪽
s. sui, sed cum modestia habent. Excommunicatio 1ὸtraditione Satan e,propter singularem sui effectum, actus diversus est,eoque respectiviradicione minor, &sub ipsa semper traditione comprehensa; quippe qui actias exerceri sine respectu excommunicationis non potest: quare sapius pro iisdem usurpantur. Excommunicatio, quatenus aetas positivus ut nunc in usu est , instituta performam iudicii ,& executa ad . ersus fratrem inordinate vel non ex tradita Christi doctrina ambulantem , per Apostolos, aut deinceps pastores , aut ecclesiam, antequam principes Christiani eorundemque aut horitate religio jam publica roborata esset, non legitur. It que ante ea tempora actur negativus de sin- f. 8.11. Io. gulorum nihil minus atque Apostolorum aut ecclesiae fuit, seu religionem & sententias de Deo , vel doctrinam, seu vitae institutum spectes. excommunicatio, quae vox nunc vulgo usurpari coepit, minus proprie dicta. Indicant hoc negantia verba: Si qui scortator , id Iolatra, convitiator, ebrius, rapa X sit , aversari eos : cibum cum iis non stim re, abscedore ab iis qui pietatem qu stui habent: doclinare dissuliorum & offendiculorum authores : S generaliter subducere se ab omni fratre in ordinate ac non ex tradita Christi doctrina ambulante. qui aetias omnes privati sunt; imperii, jurisdictionis , coactionisve nihil habent. Quomodo accipiendum quod de repellendo liq- retico dierum , Hieronimus doυitare con- fio vulVertit. Nec aliud hoc est. Si frater tuus in te ri 3 ἔφ' peccaverit , velat Ethnicus tibi D publicanus si . Ecclesiae quidem monere est ut peccata '-y agnoscant, ab iisdem desistant, ordinate am
bulent, ut qui laesit isso satisfaciat: Dictum R. 3 enim
249쪽
enim erat, si frater tuus in te peccaverit, corripe eum inter te & ipsum solum, ,hoc est ad facti mali agnitionem & paenitentiam hortare: Deinde si te non audierit, adhibe tecum unum aut duos, quoi sum λ nisi ut corripiant: Quod si nec hos audierit, dic ecclesiae: ecclesiae igitur jus quidem asseritur, sed ut corripiat
ut peccantem moneat , a peccato retrahat
non ut actum jurisdictionis publicae exerceat, vel cum potestate coactiva quid pronunciet, neque enim nova hic in oratione quq spectat ecclesiam de nunciandi ratio vel finis diversus , atque prius in ea quae ad ipsum fratrem lε- sum , alicitur: si nec ecclesiam audierit, Christi oratio ad eundem privatum redit, sit tibi velut Ethnicus & publicanus : abstinere
ab ejus communione jubet, S tacite patientiam monet , vindictam prohibet. Sed nec quod ibi ad ecclesiam Issus monetur refer-xe , ad collegium statim pastorum, vel multitudinem congregatam referri necesse est: nam S ecclesia caelum non adeo grandem significat, ut Paulus etiam familiam unam ecclesiam dixerit. Ejusdem notae ea audicandi fora, cultas est de qua ad Corinthios η, prita a dc
negativa quae publici nihil habeat. Sic privatus priuatum excommunicat, & minor malorem, & privatus ecclesiam, dum se ab ea separat, de ab communione abstinet. Hoc jurere cestum ab ecclesia Romana Reformati fecere : gentiles , Judaei Christum amplexi : &inter ipsos Christianos tot separatae ecclesiae, ob diversas de religione & doctrina & fide Christiana sententias. Illud vero ecclesiae quam privatis amplius, quod ante Imperato-rps Christianos quasi tunc in naturae statu) de
250쪽
cernendi & pronunciandi jus adversus contumaces aliosve delinquentes suit; sed eosdem
in eum actum consentientes , Vel consensu . sv. n. primario vel accedente, ecclesia enim caetus f. 69. n. Ioex consensu voluntario eliὶ & eo quidem sensu S i I ecclesiae aliquid decretorii erat .3 At hoc de- Cretorium non alio quam cum e Metu privato. nihil secus atque hodie excommunicatione sua in territorio resormato ecclesiae non reformatae , vel reformatae in papali utuntur. Utriusque temporis excommunicatio , cum vis ex consensu venit, extendere se ad eos qui membra non sunt e)usdem ecclesne, hoc est non consenserunt, non potest: secus atque ea qui
in separatione & consortii declinatione, &7. negatione simplici consistit. Vere autem postrea D publica facta excommunicatio, postquam principes religionem Christianam amplexi auctoritatem ei accommodavere ': Sic est m. m. malimi aliquid accessit, Z excommunicationis pu- - VOX proprie usurpari caepit, cum instituto ju- 9' 'dicio , qui vitam inordinatam instituisse, vel peccatum' vel adversus leges quid admisisse ipse confessiis esset, vel qui negasset adhibitis testibus convictus, servato Iuris ordine cum legitima causae cognitione, factaque legum ex sacro Codice ad rem controversam applicatione, per sententiam legitimam cum potestate coactiva ab ecclesia ejiciendus pronuncietur, a communione fidelium privetur ,
& a loco publico seu templo arceatur: Quod idem ac in religione judaica sub principibus Judaeis, Synagoga ejicere, cui actui publica semper adfuit auctoritas, dum plectendi modus in civitate ordinarius esset: In legibus Im . t '. periale dictum anathema , quod vel Impe- .dum.