Philosophia practica universalis, methodo scientifica pertracta ..

발행: 1744년

분량: 652페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

υ percipiar, scinale audit noluntas ab appetimis aversati ne sensitiva vitium trahit. Equidem exempla satis superque

ui . . loquuntur, honum veriam se ratione honi apparenti apP . . . t L, 4 malo vero sub ratione mali apparentu abstineri PODii se, ut adeo probatione ulteriori non fit opus, ne in praesem

l te aut praecedente propositiorie quicquam sumsisso videri que amus, quia i ,σitat fit alienum, vel onus saltem non sequentes, ne quid praetermisisse videamur, quod ure in Q

i nouram statusque.

Enimvero si quid ideo habetur pro bono, quod 'lecta tio es sensitates seu voluptates sensium nobis Nat, cun qua, sensationes ad perfectionem status nostri reserimus, κ' iis voluptatem percipiamus s. sso bio, empir. , bonum Vero tantummodo apparens sit, quod nos statu ue no-stnim tantummodo peincere videtur, non vero reve se sue --iro id ipsum spectari nequit nisi tam quali bonum apparens. Quamobrem si quod perfectionem nostram statusque nostri promόves ideo pro bono habetur, Wiod delectationes sensitates eu voluptates sinsitum nobisci eat bomim verum speritia tanquam apparens.

Ni rum quando quod bonum videnre, boni m revera est i ira habetur pro bono, quod delactationes sem 'Mini. ς eat, qui st tumue notannie, Laere iui. -- vera non perficiat, immo vel nos oves statum

102쪽

..brem etsi uita rem a nos stati,nque nostram persierat,

me aideo bonum verum sit, quatemn m e M iijudicatur M. aium, nisi ob delectationes sensuales, non nis tanquam bonum apparens pectatur Non hic quaeritur, num quid in se sithonum, sed num tala habeatur ab agente. Quod ergo agens pro bono habet bonum, um propter eandem rationem, io quam bonum apparens pro bono habet bonum utique V . .

vet, isse haselu procinati. ιο i da sensualia nobis creat ma malamve. - verum s ιαμ ta rotiam apparens Si quid enim imper rum spe. sectionem no fiam statusque nostri promovet, malum verum Erear est 3 368 Is h. empir. Ast ii quid ideo habe tu pro tria quam lo, quod taecita malualia nobis creat, cum ex sensationibuSp rem. taedium percipiasIlus , quas ad impcrfectionem status nostri Iet linu l. s. ssa 6h empir malum vero tantummodo apparet S sit, quod nos statiimque nostrum imperte eliores reddere tantummodo videtur s 68 I sch. empir. id ipsum ecia mile qui nisi tanqua in malam apparens. Quamobrem si quod mapersectionem nostiam statusque nostri promoVet, ideo habetur pro malo, quod taedia sensualia nobis cieat, malum verum spectatur tanquan apparens. Nimirrum quando quod malum videtur, revera non est,

ideo ha tu pro malo, quod taedia sensualia nobis creat, quia nos statumque nostrum imperfectiorem reddere videtur, etfire vera non reddat, immo potius perfectionem nostram ει usque nostri promoveat. Unde malum apparens judicatur ex taediis sensualibus. Quamobrem et quid nos statum que nostrum revera imperseimores reddat Moque, timoriam sit, quatenus ornen non iudicani malum, nisi quia tanquam malium apparens j uti

103쪽

maram In actisne libera ex parte aealtaris locamo Padi d ad acti sideratur . si ames vitus a Munem externam reqarsit prompte ne libe ad cantur. Quoniam actiones extemae ulu naotus, quibusram ex ea exequimur, quae an una vultin non villi β. 367 Part. Lρονι μώ- Thest arari. actio vero com rosita ex pluribus istiusmodῖmo statis loco tibus certo ordine, invisam conseqi e libus conis; Dmorma re cultas loco motiva, qua mobus corpi is totius ejusque par-r-- - tium producunturi L 66 ad acti Lem extemam nil comferre potest, quam ut motus, ex qui bis constat, prompte producat. stiam obre, si motus omnes ad aditionem externam requisiit prompte producatitur ex parte facultatist

comomae in actione libera nihil desiderari potest

gr. Ut scribas, certi equauntur motus digitorum, Quibus pentis tenetur, atque manus. Quodsi igitur moni,

vinae, eo ordine, quo equuuntur, prompte prodin em e Vad Mi nihili in assione extirnassi ptionis desiderarii revit. Nimniin, motibus istis pendent snguli titerarum dise' usis in iud in scriptione obscrvandam. Quamob mi si singilli rite diuit, ut nec in ips quid deside ari possit nec

in scriptione qui quam des derari poterit. N in miretur, quod terminis adeo gener:ilibus utamur propositio enim cum fit universalis omnes omni o actiones t cinis Complet' en hiis utendum est terminis, quibus exprimuntur actio hucinumversum omnibus commutita cun que exeresphim non

adducitur nisi ad illustrandam propositionem gelieralem Pom tuereminendum sint a reminis genetiuibus Ouando a Si qui ι actione hera ex parte amitatis equadam defi-facui ei quod ad se debear actio macultari is castria est. Si 'quidiat tuream enim in a ctione libera ex parte facultatis cuiusdam de-

εα- ni scit, quod adae debeat homo quatenus id defici 2

104쪽

- 1 aetatem istam non agit. Enimvero homo xeriis rimm homo, quatenus agit mundum facultates, quas ad M. vlidum habet, veluti tanquam ens intelligens, si agit extatarii intelle . Non igitur si qua homo, quatenus adnisit uiuium multas, quas ad agendum habet, vel-Wi non qua ens intelligens, qu tenus existi intellectu, quid denderatur. Qioniam itaque contradictio est agere qua homo & non agere qua homo, veluti in casu partic bii agere qua ens intelligens Mam qua res non intelli

gens M actio, in qua quid c parte facultatis cujusdam: descit, quod agesie debebat, siculuit isti coli.

mi liciti

Actio lainis ex ambin intestinus, voluntatis vel linis. istis atque seculiatis locomotiva constatis ), inique pratimin Mn, voluntatem ac noluistatem liberam, ac faciat te locomotivam ab istis pendentem homo a brutis disset tis. 61.γ63. Deo. raro, homo qua homo agit, quatenus acti ne ipsius sunt tales, quales permittuntur esse ab ipsis iactat tabus. In ea igitur parte actio hominis contrassicit naturae humanae, qua talis non est , qualis per facultates ipsius esse debebat, ac in specie hinc tacuitati cujus aliquis actus defi-m Nimirum s quis ex notione istarum facultatum a priori

deducere deberet, qualis si actu, humana, eam tralam med ni Mistraret quota vero actio in consularat, qualis editiar, ea talis iis est. Manif- gini est e tradictio inter actio non, qualis esse intelligitur per fleuitates homini ad agendum concessio, de actio m qu lis nini editur. Si hanc concipias, ex ejus notione deduceres a priori, eam esse actionem entis, in qua deficit haec, vel is a saeuitas, qualis homini esse intelligitur. Ecquis ergo methodi demonstrandi indire. probe gnarus negaverit, quod actio ex parte facultatic se

iusdam in aliquo deficiens eidem contradicat

s. 79.

105쪽

- - Actio humana rem actibus intellectus, volan iis ac noluntatis, atque ficultatis io motivae constat Leto dinobrem cum vita nulli attributo hominis conua everat 3 640.antalequis vero 387. Pota. r. MadpP tit veruti rationalis, hoc est, voluntas ac noluntas 3 sso ui siue empis. , in ri,praesentativa universi s. si in M. r. , adeoque essentia animaris. 66 6λευιδ; sicultas autem locomotiva ab intellectu, voluntathacnoluit tete dependens in essentia animarin corporis sim rationem sussicientem habeat I. 933. Pitch empirio consequeliter M. pellectis, voluntas , noluimas, atque iacultas locomotiva attributa hominis lac j i 6. OH. necea intella , vin iuntari ac noluntari atque multis iocomotivae contradi et debo Quoniam itaque actio libera facultari isti contria, in ex cujus patete demit, quod Meta debebatis r8δ m actione humana retia nihil desidesari debet ex parte intello dus, ex parte voluntatis ac noluntatis & ex pane faculi, tis locomotivae.

Actio humana hic tantiunmodo in genere consideratur, quatenus specta tu ut actio. Unde etiam hic tantummodo do-

cetur, quaci m ad rectiniamein actionis hinninae qua tali requirit r. Neque vero existimandum est , id esse nullius usi oratebit eluvid. eps eun es long amplissimianui . s. ao. anam ad , assionem ream repra in notis acturis Iu actionem re-ῶτα sinua , judicium visa π δε amoris bonitate is rum rapi sitia , altis actionis nolitis mala determinatio μαι-- iungaris per bonitatem, mi inraris eris sitiam actionis, nos

vero facta re rationes, ob quas iam verum reprasinu rranquam boum apparens S malum verum an viam in parens omnesque motus is actionem Herκam remini

106쪽

sin actioinesueta, qualis est liuinalia re o. , nihi1 desiderari debet ex parte in lectu, 'gens notionem a Mais striciento tenninatam habeat . bis sit necesse est iudiciunt de actionis bonitate, Visi si iis ret si nil

desiderari debet exsane voluntatis, actio. in quam fertur oluntas, bona sis voluntas deterimnetur necesse est ipsam bonitatem a ius, non vero per rationes , ob quaso tum veriunmit m apparens re, stimatur j. 7 3 . . Maiihil desiderari dedet ex parte noluntatis , actio, a qua abhorret noluntas, mala sit necesse est, .noluntas determi- nari debet per ipsam malitiam adtionis, non vero per ratio ines, ob quas a filo mala repraesentatur tanquam mala apparens ἔ. 4. Si denique nihil desiderari debet ex patiei

requiliti prompte producantur necesse est I . . Patet ita. qtie ad aeti neni rectam requiri notionem actioiii stilliicien te determinatam , judicium verim de honitate ac malitia actionis, volitionem actionis bonae lolitionem malae, determinationem voluiuatis per bonitatem, noluntatis per litiam actionis, non vero factum per rationes , ob quas bonum verum repraesentatur tanquam bonum apparens malum verum tanquam malum apparens, omnesque motus ad omni enernam requilit proiIapte produci debenti

Videmus itaque quam multa requirantur ad actionem

manam, ut recta dici possit quae seigula in quovis actionum genere distincte perpendenda veniunt, nisi a rectitudine recodere volueris. Iraelans adeos optatio in notionum dire cium numero est

107쪽

issis est,am de eratur, rectitudinis defectus consistis. Etenim cum in actione recita nihil ex parte intellectus, nihil ex parte v luntatis ac noluntati Si nihil ex parte facultatis locomotivae dem derari debeati S 7 9. ὶ eatenus re non est,quatenus ex parte facultatis cujusdam, cujus aetus ad eam requiruntur, quidpiam desideratur. Quamobrem si quid in eadem desidera- tur vel ex palle intellectus, vel voluntatis ac noluntatis, vel denique locom Olivae, cum determinatio regulae, juXta quam fieri debebat, conitaria delectus sit s. 477 47s Onuc , in

eo, quod desiderat , dei ita, rectitudinis constati

Actio hinnana ex assibus in lectus. luntaria 'lum raris,inue facultatis locomorivae eonsistiti rod. Singuli ce to mocso determitiandi sunt, ut ipsi recta sit 8o04 modus eosdem determinandi regula continetur s. Ontia.). Quodsi ergo quid desideratur vel ex raris intellestias, vel olunratis

noluntatis. vel facultatis locomotivae actus aliquis ad ammnem humanam spectans secundum regulam determinatus non consequenter in eo deiectus qui mrinitudii consistit.

μα-- ῶ -- vel etiam friω-- ου de iii---- appetiare lubet, quo ex notione actionis, cujus p quoa νη- ου tranda occino sertur, ope principii generalis, quod omc π nitatem vel malitiam istiusmodi actionis determinat, elicitur judiciis de bovitate vel malitia a nis in dato cala singulari.

Ad actionem liberam ratiocinium istiusmodi requiri, non modo patet ex demonstratione propositionis superioris, qua enumerantur ex parte intellectus ad actionem liboeam requiasta; verum, etiam in nota adjecta ad generalem imam id rem chiacimus c. s. a. Lia ex autemhoc ratiocinium appellared stutivum, eo sensu, quo sententia a judice tua Minutiva ducitur, iuri intelle Bis quasi judicis minem sui satur in acti nil bonitue vel malitia definienda.

108쪽

-- mera μέλα-- ῶ Me et iuria amarus in dis case μω χλ. Ratiocinium enim definitimini ex notione a oris, cujus patrimes occasio offertur, ope principii gen vilis, quod bonitatem vel malitiam istiusmodi actionis determinat, elicit iudicium de bonitate vel malitia actionis in taxo casu singulariis su , , eo igitur, quod actio vinotionis istius talis sit, talis autem actio vi principii generalis bona sit vel mala, insertur quod actio in dato hoc casu patranda bona sit, ves mala, ita ut syllogisinus ad hanc for .mam reducatur Aetio, cujus nunc patrama occasio offer tur, talis est. Actio talis bona, vel mala est. Ergo acti cujus nunc patrandae occasio ossifrtur, bona, vel mala est. Cum propositio primo loco posita sit minor, inferiori a tem loco posita majori . 34o. Di evidens est, in ratiocinio defit liti in m pio politione minote elaunciari, qualis sit ea actio it dat calu singulari, cu)us patranda occasio owe tu , n aJ Iem autet propolitionem principium generale esse, quod actionis illlusinodi bonitatem vel malitiam enunciat. Unde pei ipsam lyllogiihai notionem pota liquet, eonclusionem elle iudicium de actionis, cujus patranda nunc Occa sio offertur, bonitate vel malitia in dato calu singulari. minimum resin, ut ratioeinium definitium distincte ani- mo concipias, ubi non modo de rectitudine actionis iudieium

certum fere volueris, vertim etiam omni cura ac sollicitu. dine eidem studere decreveris. Atque hoc exEItiplo docemur,

doctrinam logicam habere etiam usum theoreticum in demonstrando, ac philosophiae practicae suppeditare principia non minus in Praxi, quam theoria utilia. Decurrent istiusmodi R. a

109쪽

ipla plura adhue alis. osse autem exemplis cloeemur, oppido falli, qui sibi persuadent, domi in syllogismo nonnisi in sestolae usum addiscu

- Si ex uisne actionis insusscienter determinata vi prin νηηρ ire eo litor .ditium de bonitate vel malitia monis, judicium verum esse nequit Etenim in ratiocinio definitivo,

cis PM notione actionis ope cujtisdam principii Colligitur ex 'μ-- judicium de bonitates malitia actionisi . 8a. , propositioisse im minor formatur ex notione actionis in casu dato, cujus pater determi trandae occasio offertur, praedicando de actione tanquamnat. σαμ subiecto determinationes, quae in notione continentur s. ditur ' uamobrem cum ea ussicienter determinata non Cinm GP se trianis, de actione in propositone minore praedicantur, ex quibus demonstrari potest, utruni bona sit an mala s. r.),

consequenter ob quaeinnitas Vel in alitia et dein competit. Quodsi tamen eandena pro illliclet4 id deterriti nata limis, omnino supponis, in propolitione more de actione data

praedicari ea, ob quae bonitas vel malitia eidem tribuenda. Itaque si loco majoris utaris principio vero , quo ob istas determinationes solas bonitas vel malitia de actione pro dicatur, ut inde inferas conclusionem perinde est ac si in minore assirmares, in dato casu blas illas determinationes risionis adesse, nec praeterea alias, a quibus bonitas vel mailitia eius pendet. unde in syllogismo definitivo major subdata determinatione actioni sic determinatae ii tribuit bonutatem vel malitiam, quod minor vero determisiti in istas QIas contineat salsum est so7. Enimvero si prae dicatum in majore subjceto sub data dete in tione soli competit, hinor autem fiterit falsa, conclusi quoque falsa esse

debetis sa, Quamobrem si ex notione actionis i

110쪽

si scienter determinata vi principii veri colligitur sudicium de bonitate vel malitia actionis judicium verum esse nequiti

Ne propofitionis veritas in dubium vocetur, quod alias

constet ε. 4 I. Log. . ex minore falsa non concludi falsam esse conclusonem, sed tantummodo eam ex praemis It non sequi, consequenter in medio relinqui, vel quod quis exutimet, minorem non posse lici taliam, quando determinationes notio. nem actiorus Ingredientes revera adsunt Ii casu dato, etsi praeterea adsilit aliae quaedam adhuc annotanda veniunt. Nimirum Ptheoria supponinar ver unde principia vera desumum tur, quae de bonitate vel malitia actionum liniversaliter tro- nunciant, actio ideo bona est, vel mala, quia notio su iniseu, quod perinde est, actionis hasce determinationes continet mecise, non vero plures, nec pauciores, cum sub paucioribus indisserens esse queat, sub pluribus mala, quae sub istis bona est, vel honii in tuae sub iisdem mala est Quodsi iam in

eas dato notio inlusiiclente luerit leterminata, non omnes determinationes recensentur, per quas honitas vel malitia actio.

ni determinatur, sed pauciores Quamobrem supponit Msum, qui non est, atque ideo propositio minor falsa est, quate-mas supponis actionis notionem uissesenter esse determinarum, quae tamen non est, seu talem esse actionis assimas, qualis non est 4 so LN. quia subistis determinationibus b. na est actio, quae aliis adhuc superaccedentibus mala vagir, vel ex adverso sub illis laterminationibus mala est actio, quae aliis supervenientibus bona erit, vi principii in se quidem

veri , ast ad casum praesentem per errorem applicari concludes falso actionem est bonam, cum sit mala, vel actionem esse malam, cum si bona consequenter judicium dehonitate gessionis vel malitia quod fers in casti dato, verum non est y Sos. Log ) Atque hinc intelligitur necessitas notioni determinata:

actionis in casu dato, cujus patrandae occasio datur, etsi the ria persem supponatur, ne scilicet per errorem applices misecipium, quod in cassi isto locum minii ne habet, A se lic rus de veritate principii, o & certus es maiorem esse, ram e minor quoque vera tibi videtur 3 s 37. Di) in e rorem incidas Qui methodum demonstiativam satis perspe

SEARCH

MENU NAVIGATION